An-Nahl النحل

به نام خدا، بی‌اندازه مهربان، مهربان. دستور خدا آمده است: پس در پی شتاباندن آن مباشید.

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ أَتَىٰ أَمۡرُ ٱللَّهِ فَلَا تَسۡتَعۡجِلُوهُۥۚ

آسمان‌ها و زمین را به حقیقت آفرید.

خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ

و چارپایان را، آن‌ها را آفرید:

وَٱلۡأَنۡعَٰمَ خَلَقَهَاۖ

و بارهای شما را به دیاری می‌برند که جز با از پا درآمدن بدان نمی‌رسیدید:

وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمُۥ إِلَىٰ بَلَدٖ لَّمۡ تَكُونُواْ بَٰلِغِيهِۦ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِۚ

و اسبان، قاطران و الاغان، تا بر آن‌ها سوار شوید، و همچون آرایه.

وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ

و از آنِ خدا است نشانه‌گذاری راه راست؛ و راه‌هایی هست که کج می‌شوند.

وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ

برای شما، با آن، کشت‌ها، زیتون، نخل‌ها، تاک‌ها، و از همهٔ میوه‌ها می‌رویاند:

يُنۢبِتُ لَكُمُۥ بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ

و شب و روز، خورشید و ماه را برای شما رام کرد؛ و ستارگان به دستور او رام شده‌اند.

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۭ بِأَمۡرِهِۦۚ

و آنچه برای شما بر زمین پراکند، با رنگ‌های گوناگون:

وَمَا ذَرَأَ لَكُمُۥ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهُۥۚ

اوست که دریا را رام کرد، تا از آن گوشتی تازه بخورید و از آن زیوری بیرون آورید که بر خود می‌آویزید؛

وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُۥ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُۥ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ

و بر زمین لنگرهای استوار افکند، تا زیر پای شما نلرزد، و نیز رودها و راه‌ها، شاید راهنمایی بپذیرید، و شاخص‌ها،

وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمُۥ وَأَنۡهَٰرٗا وَسُبُلٗا لَّعَلَّكُمُۥ تَهۡتَدُونَ وَعَلَٰمَٰتٖۚ

آیا پس کسی که می‌آفریند همچون کسی است که نمی‌آفریند؟

أَفَمَن يَخۡلُقُ كَمَن لَّا يَخۡلُقُۚ

و اگر دهش خدا را می‌شمردید، نمی‌توانستید آن را برشمارید.

وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَاۗ

مردگان، بی‌زندگی،

أَمۡوَٰتٌ غَيۡرُ أَحۡيَآءٖۖ

ایزد شما ایزدی یگانه است.

إِلَٰهُكُمُۥ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ

ناگزیر، خدا آنچه را پنهان می‌دارند و آنچه را افشا می‌کنند می‌داند:

لَا جَرَمَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ

و چون به آنان گفته شود: «سرپرستتان چه فرود آورده است؟» می‌گویند: «افسانه‌های باستانیان» — تا در روز حضور بارهایشان را به تمامی بر دوش کشند، و بخشی از بارهای کسانی را که بی‌دانش گمراه می‌کنند:

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُۥ مَاذَا أَنزَلَ رَبُّكُمُۥ قَالُواْ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ لِيَحۡمِلُواْ أَوۡزَارَهُمُۥ كَامِلَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَمِنۡ أَوۡزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُمُۥ بِغَيۡرِ عِلۡمٍۗ

کسانی که به آنان دانش داده شده است خواهند گفت: «شرمساری امروز و بدی، همانا بر انکارکنندگان است» — کسانی که کارگزاران آنان را وفادارانه نگه می‌دارند، در حالی که به خویشتن خود ستمگرند.

قَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ إِنَّ ٱلۡخِزۡيَ ٱلۡيَوۡمَ وَٱلسُّوٓءَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمُۥۖ

آنگاه تسلیم خود را پیش می‌نهند: «ما هیچ بدی‌ای نمی‌کردیم!» — اما چرا!

فَأَلۡقَوُاْ ٱلسَّلَمَ مَا كُنَّا نَعۡمَلُ مِن سُوٓءِۭۚ بَلَىٰۚ

پس از درهای جهنم وارد شوید، تا در آن جاودانه بمانید:

فَٱدۡخُلُواْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ

و به کسانی که محتاط بوده‌اند گفته می‌شود: «سرپرستتان چه فرود آورده است؟» می‌گویند: «نیکی.»

۞ وَقِيلَ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ مَاذَا أَنزَلَ رَبُّكُمُۥۚ قَالُواْ خَيۡرٗاۗ

کسانی را که در این زندگی نزدیک نیکی می‌کنند، چیزی زیبا هست؛

لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٞۚ

اما جایگاه زندگی واپسین بهتر است،

وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞۚ

خدا محتاطان را این‌گونه بازپرداخت می‌کند، کسانی که کارگزاران آنان را وفادارانه نگه می‌دارند در حالی که نیک‌اند،

كَذَٰلِكَ يَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلۡمُتَّقِينَ ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ طَيِّبِينَ

آیا پس تنها منتظرند که کارگزاران نزد آنان بیایند، یا دستور سرپرستت بیاید؟

هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا أَن تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَوۡ يَأۡتِيَ أَمۡرُ رَبِّكَۚ

کسانی که پیش از آنان بودند چنین کردند.

كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمُۥۚ

خدا به آنان ستم نکرد،

وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ

بدی‌های آنچه کرده بودند بر آنان پیش آمد،

فَأَصَابَهُمُۥ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ

و کسانی که انباز گرفتند گفتند: «اگر خدا را پسند افتاده بود، ما غیر از او از هیچ چیز فرمان نمی‌بردیم، نه ما و نه نیاکان ما، و غیر از او هیچ چیز را ممنوع نمی‌شمردیم.»

وَقَالَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا عَبَدۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖ نَّحۡنُ وَلَا ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ

کسانی که پیش از آنان بودند چنین کردند.

كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمُۥۚ

ما همانا در هر جامعه‌ای فرستاده‌ای برانگیختیم: «از خدا فرمان برید و از حدشکن دوری کنید»،

وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِي كُلِّ أُمَّةٖ رَّسُولًا أَنُ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّٰغُوتَۖ

برخی از آنان کسانی‌اند که خدا آنان را راه نمود،

فَمِنۡهُمُۥ مَنۡ هَدَى ٱللَّهُ

و برخی کسانی‌اند که گمراهی بر آنان به حقیقت پیوست.

وَمِنۡهُمُۥ مَنۡ حَقَّتۡ عَلَيۡهِ ٱلضَّلَٰلَةُۚ

اگر بر راهنمایی آنان پافشاری کنی، خدا همانا کسی را که گمراه می‌کند راه نمی‌نماید،

إِن تَحۡرِصۡ عَلَىٰ هُدَىٰهُمُۥ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُهۡدَيٰ مَن يُضِلُّۖ

تنها سخن ما دربارهٔ چیزی، هنگامی که آن را بخواهیم، این است که به آن بگوییم: «باش»،

إِنَّمَا قَوۡلُنَا لِشَيۡءٍ إِذَا أَرَدۡنَٰهُۥ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن

و کسانی که کوچ کردند برای خدا، پس از آن‌که ستم دیدند، ما آنان را بی‌گمان در این زندگی نزدیک در جایگاهی زیبا مستقر خواهیم ساخت؛

وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْ لَنُبَوِّئَنَّهُمُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ

و پیش از تو جز مردانی نفرستادیم که به آنان پرده برمی‌داشتیم: پس از دارندگان یادآوری بپرسید، اگر نمی‌دانید — با دلیل‌های روشن و فرم‌ها.

وَمَا أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا يُوحَيٰ إِلَيۡهِمُۥۖ فَسَلُواْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمُۥ لَا تَعۡلَمُونَ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِۗ

آیا کسانی که بدی‌ها را دسیسه چیده‌اند پس ایمن‌اند که خدا زمین را بر آنان نبلعاند، یا کیفر از جایی که حس نمی‌کنند به آنان نیاید، یا آنان را در رفت‌وآمدشان فرا نگیرد، بی‌آن‌که بتوانند او را ناتوان کنند، یا آنان را در ترسی تدریجی فرا نگیرد؟

أَفَأَمِنَ ٱلَّذِينَ مَكَرُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَخۡسِفَ ٱللَّهُ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ يَأۡتِيَهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ أَوۡ يَأۡخُذَهُمُۥ فِي تَقَلُّبِهِمُۥ فَمَا هُمُۥ بِمُعۡجِزِينَ أَوۡ يَأۡخُذَهُمُۥ عَلَىٰ تَخَوُّفٖ

و خدا گفت: «دو ایزد نگیرید.

۞ وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُواْ إِلَٰهَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ

او تنها ایزدی یگانه است؛

إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ

و از آنِ او است آنچه در آسمان‌ها و بر زمین است،

وَلَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ

و از آنِ او است قانون، به‌طور پیوسته.

وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًاۚ

هر دهشی که در شما است از خدا است؛

وَمَا بِكُمُۥ مِن نِّعۡمَةٖ فَمِنَ ٱللَّهِۖ

سپس، چون آسیب را از شما سبک کند، اینک پاره‌ای از شما دیگران را با سرپرست خود انباز می‌گیرند، تا آنچه را به آنان دادیم انکار کنند.

ثُمَّ إِذَا كَشَفَ ٱلضُّرَّ عَنكُمُۥ إِذَا فَرِيقٞ مِّنكُمُۥ بِرَبِّهِمُۥ يُشۡرِكُونَ لِيَكۡفُرُواْ بِمَا ءَاتَيۡنَٰهُمُۥۚ

پس بهره‌مند شوید،

فَتَمَتَّعُواْ

و برای آنچه نمی‌شناسند، سهمی از آنچه ما روزی‌شان دادیم قرار می‌دهند.

وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبٗا مِّمَّا رَزَقۡنَٰهُمُۥۗ

و برای خدا دخترانی قرار می‌دهند — شکوه بر او باد!

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ ٱلۡبَنَٰتِ سُبۡحَٰنَهُۥ

و چون یکی از آنان مژدهٔ دختری دریافت کند، چهره‌اش تیره می‌ماند، و پر از دل‌آزردگی است؛ از مردم دور خود را پنهان می‌دارد، به سبب بدی‌ای که به او مژده داده شده:

وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمُۥ بِٱلۡأُنثَىٰ ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٞ يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦۚ

آیا او را با وجود خواری نگه خواهد داشت، یا او را در خاک خواهد نهفت؟

أَيُمۡسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمۡ يَدُسُّهُۥ فِي ٱلتُّرَابِۗ

از آنِ کسانی که به زندگی واپسین باور نمی‌آورند مثال بدی است،

لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ مَثَلُ ٱلسَّوۡءِۖ

و از آنِ خدا است بالاترین مثال:

وَلِلَّهِ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰۚ

و اگر خدا انسان‌ها را به سبب ستمشان فرا می‌گرفت، بر زمین هیچ جنبنده‌ای باقی نمی‌گذاشت؛

وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِمُۥ مَا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةٖ

اما آنان را تا سرآمدی نام‌برده به تعویق می‌اندازد،

وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمُۥ إِلَىٰ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ

و چون سرآمدشان بیاید، نخواهند توانست آن را یک ساعت به تأخیر اندازند،

فَإِذَا جَآءَ ا۬جَلُهُمُۥ لَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ سَاعَةٗ

و برای خدا آنچه را خودشان ناخوش دارند قرار می‌دهند،

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ مَا يَكۡرَهُونَۚ

و زبان‌هایشان دروغ را وصف می‌کنند، که ادعا می‌کنند زیبا‌ترین از آنِ آنان است:

وَتَصِفُ أَلۡسِنَتُهُمُ ٱلۡكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ

به خدا، ما همانا به جامعه‌هایی پیش از تو فرستادگانی فرستادیم؛ اما منحرف‌کننده کردارهایشان را برایشان آراست، و او امروز متحد آنان است:

تَٱللَّهِ لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا إِلَىٰ أُمَمٖ مِّن قَبۡلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمُۥ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ ٱلۡيَوۡمَ

و خدا از آسمان آبی فرود آورد، که با آن زمین را پس از مرگش دوباره جان بخشید:

وَٱللَّهُ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ

ما شما را از آنچه در شکم‌هایشان است سیراب می‌کنیم، میان کیموس و خون، از شیری پیراسته، گوارا برای نوشندگانش؛ و از میوه‌های نخل‌ها و تاک‌ها، از آن نوشیدنی‌ای مستی‌آور و روزی‌ای زیبا برمی‌گیرید.

نُّسۡقِيكُمُۥ مِمَّا فِي بُطُونِهِۦ مِنۢ بَيۡنِ فَرۡثٖ وَدَمٖ لَّبَنًا خَالِصٗا سَآئِغٗا لِّلشَّٰرِبِينَ وَمِن ثَمَرَٰتِ ٱلنَّخِيلِ وَٱلۡأَعۡنَٰبِ تَتَّخِذُونَ مِنۡهُۥ سَكَرٗا وَرِزۡقًا حَسَنًاۚ

و سرپرست تو به زنبور عسل به دل افکند: «در کوه‌ها خانه‌هایی بگیر، و نیز در درختان و در آنچه می‌افرازند؛ سپس از همهٔ میوه‌ها بخور، و از راه‌های سرپرستت پیروی کن، رام‌پذیر.»

وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بِيُوتٗا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ فَٱسۡلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلٗاۚ

از شکم‌هایشان نوشیدنی‌ای با رنگ‌های گوناگون بیرون می‌آید، که در آن برای انسان‌ها درمانی است:

يَخۡرُجُ مِنۢ بُطُونِهَا شَرَابٞ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ فِيهِۦ شِفَآءٞ لِّلنَّاسِۚ

خدا شما را آفرید، سپس شما را وفادارانه نگه می‌دارد؛

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمُۥ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمُۥۚ

و برخی از شما به پست‌ترین سن بازگردانده می‌شوند، تا پس از دانستن دیگر چیزی ندانند،

وَمِنكُمُۥ مَن يُرَدُّ إِلَىٰ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡ لَا يَعۡلَمَ بَعۡدَ عِلۡمٖ شَيۡـًٔاۚ

و خدا برخی از شما را بر برخی دیگر در روزی برتری داد:

وَٱللَّهُ فَضَّلَ بَعۡضَكُمُۥ عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلرِّزۡقِۚ

کسانی که برتری داده شده‌اند روزی خود را به بسته‌شدگان به سوگند از میان خود پس نمی‌دهند، چنان‌که در آن برابر می‌بودند.

فَمَا ٱلَّذِينَ فُضِّلُواْ بِرَآدِّي رِزۡقِهِمُۥ عَلَىٰ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمُۥ فَهُمُۥ فِيهِۦ سَوَآءٌۚ

و خدا برای شما، از خودتان، همسرانی قرار داد، و برای شما، از همسرانتان، پسران و نوه‌ها قرار داد،

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُۥ مِنۡ أَنفُسِكُمُۥ أَزۡوَٰجٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمُۥ بَنِينَ وَحَفَدَةٗ

و شما را از چیزهای نیک روزی داد.

وَرَزَقَكُمُۥ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ

پس برای خدا مثال‌ها را چند برابر مکنید،

فَلَا تَضۡرِبُواْ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡثَالَۚ

زیرا خدا می‌داند،

إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ

خدا مثالی می‌افزاید: زیردستی که هیچ توانی در اختیار ندارد، و کسی که از جانب خود روزی‌ای زیبا به او دادیم، که از آن پنهانی و آشکارا هزینه می‌کند — آیا برابر می‌بودند؟

۞ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا عَبۡدٗا مَّمۡلُوكٗا لَّا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَمَن رَّزَقۡنَٰهُۥ مِنَّا رِزۡقًا حَسَنٗا فَهُوَ يُنفِقُ مِنۡهُۥ سِرّٗا وَجَهۡرًاۖ هَلۡ يَسۡتَوُۥنَۚ

ستایش از آنِ خدا است!

ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ

و آنچه در آسمان‌ها و زمین فراتر از حواس است از آنِ خدا است.

وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ

دستور آن لحظه جز همچون یک چشم‌به‌هم‌زدن نیست، یا شتابنده‌تر هم،

وَمَا أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ

و خدا شما را از شکم مادرانتان بیرون آورد، بی‌آن‌که چیزی بدانید،

وَٱللَّهُ أَخۡرَجَكُمُۥ مِنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمُۥ لَا تَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا

و خدا برای شما، از خانه‌هایتان، سکونتگاهی آرام قرار داد، و برای شما، از پوست چارپایان، خانه‌هایی قرار داد که روز کوچتان و روز اردوزدنتان آن‌ها را سبک می‌یابید،

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُۥ مِنۢ بِيُوتِكُمُۥ سَكَنٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ مِن جُلُودِ ٱلۡأَنۡعَٰمِ بِيُوتٗا تَسۡتَخِفُّونَهَا يَوۡمَ ظَعَنِكُمُۥ وَيَوۡمَ إِقَامَتِكُمُۥ

و خدا برای شما، از آنچه آفرید، سایه‌ها قرار داد، و برای شما، از کوه‌ها، پناهگاه‌ها قرار داد، و برای شما پیراهن‌هایی قرار داد که شما را از گرما محافظت می‌کند، و پیراهن‌هایی که شما را از خشونت خودتان محافظت می‌کند:

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُۥ مِمَّا خَلَقَ ظِلَٰلٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ مِنَ ٱلۡجِبَالِ أَكۡنَٰنٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ سَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُ ٱلۡحَرَّ وَسَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُۥ بَأۡسَكُمُۥۚ

دهش خدا را می‌شناسند، سپس آن را مردود می‌دانند،

يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا

و چون کسانی که انباز گرفتند انبازهای خود را ببینند، خواهند گفت: «ای سرپرست ما، اینان انبازهای ما هستند که غیر از تو به یاری می‌خواندیم.»

وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ شُرَكَآءَهُمُۥ قَالُواْ رَبَّنَا هَٰؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدۡعُواْ مِن دُونِكَۖ

و در آن روز تسلیم خود را به خدا پیش خواهند نهاد،

وَأَلۡقَوۡاْ إِلَى ٱللَّهِ يَوۡمَئِذٍ ٱلسَّلَمَۖ

و روزی که در هر جامعه‌ای گواهی از خودش، بر ضد آن، برانگیزیم، و تو را، بر ضد اینان، گواه بیاوریم.

وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدًا عَلَيۡهِمُۥ مِنۡ أَنفُسِهِمُۥۖ وَجِئۡنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَٰؤُلَآءِۚ

خدا دادگری، نیکوکاری و آنچه به خویشاوند داده می‌شود را دستور می‌دهد،

۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ

و از زشتکاری، آنچه مردود است و زورگویی نهی می‌کند:

وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ

و چون پیمان می‌بندید، به پیمان خدا وفادار باشید،

وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ إِذَا عَٰهَدتُّمُۥ

و سوگندها را پس از استوار ساختنشان مشکنید، در حالی که خدا را بر خود ضامن گرفته‌اید،

وَلَا تَنقُضُواْ ٱلۡأَيۡمَٰنَ بَعۡدَ تَوۡكِيدِهَا وَقَدۡ جَعَلۡتُمُ ٱللَّهَ عَلَيۡكُمُۥ كَفِيلًاۚ

و همچون آن‌که نخ خود را، پس از آن‌که استوار رشت، به رشته‌رشته درآورد، نباشید؛ سوگندهای خود را وسیله‌ای برای فریب میان خود می‌گیرید، به این بهانه که جامعه‌ای پرشمارتر از جامعه‌ای دیگر باشد:

وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَٰثٗا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَٰنَكُمُۥ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمُۥ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍۚ

خدا از این جز شما را نمی‌آزماید،

إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦۚ

و اگر خدا را پسند افتاده بود، شما را یک جامعهٔ یگانه می‌ساخت؛

وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمُۥ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ

اما هر که را پسند او افتد گمراه می‌کند و هر که را پسند او افتد راه می‌نماید،

وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ

و با پیمان خدا بهایی ناچیز مخرید:

وَلَا تَشۡتَرُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ ثَمَنٗا قَلِيلًاۚ

آنچه نزد شما است پایان می‌پذیرد،

مَا عِندَكُمُۥ يَنفَدُ

و آنچه نزد خدا است می‌ماند.

وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقِۦۗ

و چون نشانه‌ای را به جای نشانه‌ای دیگر می‌نهیم — خدا بهتر می‌شناسد آنچه را فرود می‌آورد — می‌گویند: «تو جز برسازنده‌ای نیستی.»

وَإِذَا بَدَّلۡنَا ءَايَةٗ مَّكَانَ ءَايَةٖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُنزِلُ قَالُواْ إِنَّمَا أَنتَ مُفۡتَرِۭۚ

همانا خواهیم دانست که می‌گویند: «تنها آدمی او را می‌آموزاند.»

وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمُۥ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرٞۗ

کسانی که به نشانه‌های خدا باور نمی‌آورند، خدا همانا آنان را راه نمی‌نماید،

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهۡدِيهِمُ ٱللَّهُ

آنان که دروغ برمی‌سازند همان‌اند که به نشانه‌های خدا باور نمی‌آورند،

إِنَّمَا يَفۡتَرِي ٱلۡكَذِبَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۖ

هر که پس از باور آوردن خدا را انکار کند — مگر آن‌که وادار شده باشد، در حالی که هسته‌اش در باور آرام می‌ماند —

مَن كَفَرَ بِٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِهِۦ إِلَّا مَنۡ أُكۡرِهَ وَقَلۡبُهُۥ مُطۡمَئِنُّۢ بِٱلۡإِيمَٰنِ

اما هر که سینهٔ خود را به انکار بگشاید، بر آنان خشمی از خدا است،

وَلَٰكِن مَّن شَرَحَ بِٱلۡكُفۡرِ صَدۡرٗا فَعَلَيۡهِمُۥ غَضَبٞ مِّنَ ٱللَّهِ

اینان کسانی‌اند که خدا بر آنان اثری نهاده است: بر هسته، شنوایی و بینایی‌شان،

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمُۥ وَسَمۡعِهِمُۥ وَأَبۡصَٰرِهِمُۥۖ

پس از آنچه خدا شما را از آن روزی داد بخورید، از آنچه روا و نیک است،

فَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا

او بر شما فقط جانور مرده، خون، گوشت خوک، و آنچه برای غیر از خدا وقف شده است را ممنوع کرده است.

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦۖ

و برای آنچه زبان‌هایتان دروغ‌گویانه وصف می‌کنند مگویید: «این روا است و این ممنوع است»، تا بر خدا دروغ برسازید،

وَلَا تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلۡسِنَتُكُمُ ٱلۡكَذِبَ هَٰذَا حَلَٰلٞ وَهَٰذَا حَرَامٞ لِّتَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۚ

این بهره‌ای اندک است،

مَتَٰعٞ قَلِيلٞ

و بر بازگرایان آنچه را پیش‌تر دربارهٔ آن برایت بازگو کردیم ممنوع ساختیم؛

وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا مَا قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ مِن قَبۡلُۖ

ما به آنان ستم نکردیم،

وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمُۥ

سپاس‌گزار دهش‌های او.

شَاكِرٗا لِّأَنۡعُمِهِۚ

و در زندگی نزدیک به او نیکی دادیم؛

وَءَاتَيۡنَٰهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ

سپس به تو پرده برداشتیم: «از مکتب ابراهیم پیروی کن، یکسره رو به خدا»،

ثُمَّ أَوۡحَيۡنَا إِلَيۡكَ أَنِ ٱتَّبِعۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ

آسایش جز بر کسانی که دربارهٔ آن اختلاف ورزیدند نهاده نشده است:

إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبۡتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۦۚ

به راه سرپرستت با فرزانگی و ترغیبی زیبا فرا بخوان، و با آنان به زیباترین شیوه بحث کن؛

ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُمُۥ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ

زیرا سرپرست تو بهتر می‌شناسد کسی را که از راه او گمراه شده است،

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ

و اگر تلافی کنید، همان‌اندازه دقیق آنچه بر شما رفته است تلافی کنید؛

وَإِنۡ عَاقَبۡتُمُۥ فَعَاقِبُواْ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبۡتُمُۥ بِهِۦۖ

و شکیبایی کن —

وَٱصۡبِرۡ

حال آن‌که شکیبایی تو جز به خدا نیست.

وَمَا صَبۡرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِۚ