Yunus يونس
Except the people of Younes إلا قوم يونس
The section and its links
The messengers and their peoples, then the blessings and the commandments (10-15, then 16-18)
بخش از اینجا آغاز میشود
Read with: the suras of the same shelf mark
- 7 Am I Not Your Guardian?the overview: the peoples before and their messengers
- 11 Obey none but Godthe same message in the mouth of each messenger
- 12 The most beautiful of accountsa single account: Youssof
- 13 What Is in Themselveswithout an account: the signs, and what is within themselves
- 14 Out of the darknesses into the lightout of the darknesses into the light: gratitude
- 15 It is We who have sent down the Reminderthe traces left: Iblis, Ibrahim's guests
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام خدا، بیاندازه مهربان، مهربان.
الٓر (الف لام را).
الٓر
اینها نشانههای نوشتار سرشار از فرزانگیاند.
تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْكِتَٰبِ ٱلْحَكِيمِ
آیا پس برای انسانها شگفتآور است که ما به مردی از میان آنان پرده برداشتیم: «انسانها را هشدار بده،
أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ ٱلنَّاسَ
و به کسانی که باور آوردند مژده بده که نزد سرپرستشان گامی استوار از راستگویی دارند»؟
وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ
کسانی که انکار میکنند میگویند: «این بیگمان چشمبندی آشکار است.»
قَالَ ٱلْكَٰفِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌۭ مُّبِينٌ
سرپرست شما همانا خدا است که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید، سپس بر بنا جای گرفت.
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍۢ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ
او دستور را اداره میکند.
يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ
هیچ میانجیای نیست مگر پس از اجازهٔ او.
مَا مِن شَفِيعٍ إِلَّا مِنۢ بَعْدِ إِذْنِهِۦ
این است خدا، سرپرست شما.
ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ
پس از او فرمان برید.
فَٱعْبُدُوهُ
پس به یاد نمیآورید؟
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
بازگشت همهٔ شما به سوی او خواهد بود.
إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًۭا
وعدهٔ خدا، به حقیقت،
وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّا
زیرا او آفرینش را آغاز میکند، سپس آن را دوباره میسازد، تا کسانی را که باور آوردند و کردارهای شایسته به جا آوردند، با برابری بازپرداخت کند.
إِنَّهُۥ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ بِٱلْقِسْطِ
اما کسانی که انکار کردند، نوشیدنیای از آب جوشان و کیفری دردناک خواهند داشت، بهخاطر انکار.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ شَرَابٌۭ مِّنْ حَمِيمٍۢ وَعَذَابٌ أَلِيمٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ
اوست که خورشید را روشنایی و ماه را نور ساخت، و برای آن منزلگاههایی مقرر کرد، تا شمار سالهای خورشیدی و حساب را بدانید.
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ ٱلشَّمْسَ ضِيَآءًۭ وَٱلْقَمَرَ نُورًۭا وَقَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا۟ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلْحِسَابَ
خدا این را تنها به حقیقت آفرید.
مَا خَلَقَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِٱلْحَقِّ
او نشانهها را برای قومی که میداند تفصیل میدهد.
يُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ
در تناوب شب و روز، و در آنچه خدا در آسمانها و بر زمین آفریده است، بیگمان نشانههایی برای قومی هست که محتاط است.
إِنَّ فِى ٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَتَّقُونَ
همانا کسانی که ملاقات ما را امید ندارند، از زندگی نزدیک خشنود شدند و در آن آسودگی یافتند، و کسانی که از نشانههای ما بیاعتنایند — اینانند که پناهگاهشان آتش خواهد بود، بهخاطر آنچه کسب میکردند.
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا وَرَضُوا۟ بِٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَٱطْمَأَنُّوا۟ بِهَا وَٱلَّذِينَ هُمْ عَنْ ءَايَٰتِنَا غَٰفِلُونَ أُو۟لَٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ
همانا کسانی که باور آوردند و کردارهای شایسته به جا آوردند، سرپرستشان آنان را بهسبب باورشان راه مینماید.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُم بِإِيمَٰنِهِمْ
از زیر آنان رودها جاری خواهد بود، در باغهای دهش.
تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَٰرُ فِى جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
فریادشان در آنجا این خواهد بود: «شکوه بر تو باد، ای خدا!»
دَعْوَىٰهُمْ فِيهَا سُبْحَٰنَكَ ٱللَّهُمَّ
و درودشان در آنجا این خواهد بود: «آرامش».
وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَٰمٌۭ
و در پایان، فریادشان این خواهد بود: «ستایش از آنِ خدا است، سرپرست همهٔ هستیها.»
وَءَاخِرُ دَعْوَىٰهُمْ أَنِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
و اگر خدا بدی را برای انسانها شتاب میبخشید، چنانکه آنان در شتاببخشیدن به نیکی میکوشند، زمان مقررشان پیشتر برایشان تسویه میشد.
وَلَوْ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسْتِعْجَالَهُم بِٱلْخَيْرِ لَقُضِىَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ
پس ما کسانی را که ملاقات ما را امید ندارند در حدشکنیشان رها میکنیم، که در آن کورمال میروند.
فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ
و چون آسیب به انسان برسد، ما را فرا میخواند، بر پهلو خفته، نشسته، یا ایستاده؛
وَإِذَا مَسَّ ٱلْإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَآئِمًۭا
سپس، چون آسیبش را از او برطرف کردیم، میگذرد، گویی هرگز ما را دربارهٔ آسیبی که به او رسیده بود فرا نخوانده بود.
فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمْ يَدْعُنَآ إِلَىٰ ضُرٍّۢ مَّسَّهُۥ
بدینسان برای افراطیان، کنشهایی که به جا میآوردند آراسته شد.
كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
ما همانا نسلهایی را که پیش از شما آمدند نابود کردیم، آنگاه که ستم کردند، در حالی که فرستادگانشان با برهانهای روشن به سوی آنان آمده بودند؛
وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا ٱلْقُرُونَ مِن قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا۟ وَجَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ
اما آماده نبودند که باور آورند.
وَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟
بدینسان قوم کنارگذاشتهشدگان را بازپرداخت میکنیم.
كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْقَوْمَ ٱلْمُجْرِمِينَ
سپس ما شما را پس از آنان جانشینانی بر زمین ساختیم، تا بنگریم که چگونه عمل خواهید کرد.
ثُمَّ جَعَلْنَٰكُمْ خَلَٰٓئِفَ فِى ٱلْأَرْضِ مِنۢ بَعْدِهِمْ لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ
و چون نشانههای ما، کاملاً صریح، بر آنان برخوانده شود، کسانی که ملاقات ما را امید ندارند میگویند: «خوانشی غیر از این بیاور، یا آن را دگرگون کن.»
وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَاتُنَا بَيِّنَٰتٍۢ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا ٱئْتِ بِقُرْءَانٍ غَيْرِ هَٰذَآ أَوْ بَدِّلْهُ
بگو: «مرا نشاید که آن را از پیش خود دگرگون کنم؛
قُلْ مَا يَكُونُ لِىٓ أَنْ أُبَدِّلَهُۥ مِن تِلْقَآئِ نَفْسِىٓ
من تنها از آنچه برای من پردهبرداری شده است پیروی میکنم.
إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ
من همانا، اگر از سرپرست خود نافرمانی کنم، از کیفر روزی سترگ میترسم.»
إِنِّىٓ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ
بگو: «اگر خدا را پسند افتاده بود، من آن را بر شما برنمیخواندم، و او به شما از آن تصوری نمیداد.
قُل لَّوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوْتُهُۥ عَلَيْكُمْ وَلَآ أَدْرَىٰكُم بِهِۦ
با این حال پیش از آن عمری تمام در میان شما گذراندهام.
فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًۭا مِّن قَبْلِهِۦٓ
پس آیا خرد نمیورزید؟»
أَفَلَا تَعْقِلُونَ
پس چه کسی ستمگرتر است از آن که دروغی بر خدا برمیسازد، یا نشانههای او را دروغ میانگارد؟
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓ
کنارگذاشتهشدگان همانا کامیاب نمیشوند.
إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلْمُجْرِمُونَ
و غیر از خدا از آنچه نه به آنان آسیب میرساند و نه سود، فرمان میبرند، و میگویند: «اینان میانجیان ما نزد خدا هستند.»
وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَٰٓؤُلَآءِ شُفَعَٰٓؤُنَا عِندَ ٱللَّهِ
بگو: «آیا خدا را از آنچه نه در آسمانها میداند و نه بر زمین اطلاع میدهید؟»
قُلْ أَتُنَبِّـُٔونَ ٱللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِى ٱلْأَرْضِ
شکوه بر او باد، و او بسی بالاتر از آن است که با او انباز میگیرند.
سُبْحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ
انسانها تنها یک جامعه بودند، سپس اختلاف کردند.
وَمَا كَانَ ٱلنَّاسُ إِلَّآ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ فَٱخْتَلَفُوا۟
و اگر کلامی پیشین از سرپرست تو نبود، دربارهٔ آنچه در آن اختلاف دارند میان آنان پیشتر فیصله داده میشد.
وَلَوْلَا كَلِمَةٌۭ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِىَ بَيْنَهُمْ فِيمَا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
و میگویند: «چرا نشانهای از سرپرستش بر او فرود آورده نشد!»
وَيَقُولُونَ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ
بگو: «آنچه فراتر از حواس است تنها از آنِ خدا است.
فَقُلْ إِنَّمَا ٱلْغَيْبُ لِلَّهِ
پس انتظار بکشید،
فَٱنتَظِرُوٓا۟
زیرا من با شما از انتظارکشندگانم.»
إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ
و چون به انسانها پس از آسیبی که به آنان رسیده بود مهری میچشانیم، ناگاه علیه نشانههای ما توطئه میکنند.
وَإِذَآ أَذَقْنَا ٱلنَّاسَ رَحْمَةًۭ مِّنۢ بَعْدِ ضَرَّآءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُم مَّكْرٌۭ فِىٓ ءَايَاتِنَا
بگو: «خدا در توطئه شتابندهتر است.»
قُلِ ٱللَّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا
فرستادهشدگان ما همانا آنچه را توطئه میکنید مکتوب ثبت میکنند.
إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ
اوست که شما را در خشکی و دریا گذر میدهد،
هُوَ ٱلَّذِى يُسَيِّرُكُمْ فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ
تا آنجا که چون در کشتی هستید و با آنان با بادی خوب روان میشود، و از آن شادمان میشوند، بادی سخت بر آن میتازد، خیزاب از همه سو به آنان میآید، و فرض میکنند که احاطه شدهاند — آنگاه خدا را فرا میخوانند، در حالی که قانون را تنها ویژهٔ او ساختهاند: «اگر ما را از این نجات دهی، بیگمان از سپاسگزاران خواهیم بود.»
حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمْ فِى ٱلْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِم بِرِيحٍۢ طَيِّبَةٍۢ وَفَرِحُوا۟ بِهَا جَآءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌۭ وَجَآءَهُمُ ٱلْمَوْجُ مِن كُلِّ مَكَانٍۢ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ
اما همین که آنان را نجات داد، ناگاه بر زمین بیحق زورگویی میکنند.
فَلَمَّآ أَنجَىٰهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ
ای انسانها! زورگویی شما تنها بر خودتان بازمیگردد،
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُم
بهرهای از زندگی نزدیک؛
مَّتَٰعَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا
سپس بازگشت شما به سوی ما خواهد بود، و ما شما را از آنچه میکردید اطلاع خواهیم داد.
ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
نمونهٔ زندگی نزدیک نمونهٔ آبی است که از آسمان فرود میآوریم، و با
إِنَّمَا مَثَلُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ
گیاه زمین درمیآمیزد، که انسانها و چارپایان از آن میخورند،
بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ ٱلنَّاسُ وَٱلْأَنْعَٰمُ
تا آنگاه که چون زمین زرینجامه گرفت و آراسته شد، و مردم آن زمین فرض کردند که بر آن تسلط دارند، دستور ما شبانه یا روزانه به آن برسد، و ما از آن زمینی دروشده بسازیم، گویی دیروز شکوفایی را نشناخته بود.
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذَتِ ٱلْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَٱزَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَآ أَنَّهُمْ قَٰدِرُونَ عَلَيْهَآ أَتَىٰهَآ أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًۭا فَجَعَلْنَٰهَا حَصِيدًۭا كَأَن لَّمْ تَغْنَ بِٱلْأَمْسِ
بدینسان نشانهها را برای قومی که میاندیشد تفصیل میدهیم.
كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ
خدا به جایگاه آرامش دعوت میکند، و هر که را پسند او افتد به جادهای راست راه مینماید.
وَٱللَّهُ يَدْعُوٓا۟ إِلَىٰ دَارِ ٱلسَّلَٰمِ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ
نیکوکاران را زیباترین است، و افزونتر؛
لِّلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ ٱلْحُسْنَىٰ وَزِيَادَةٌۭ
نه غبار سیاه و نه خواری بر چهرههایشان نقاب نخواهد کشید.
وَلَا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌۭ وَلَا ذِلَّةٌ
اینانند همراهان باغ،
أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْجَنَّةِ
در آن جاودانه میمانند.
هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ
و اما کسانی که کنشهای بد کسب کردند، بازپرداخت یک کنش بد همانندش خواهد بود، و خواری بر آنان نقاب خواهد کشید؛ هیچ حفاظی در برابر خدا نخواهند داشت — گویی چهرههایشان با پارهای تاریک از شب پوشانده شده است.
وَٱلَّذِينَ كَسَبُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ جَزَآءُ سَيِّئَةٍۭ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ مَّا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنْ عَاصِمٍۢ كَأَنَّمَآ أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مُظْلِمًا
ایناناند همراهان آتش، در آن جاودانه میمانند.
أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ
و روزی که همهٔ آنان را گرد خواهیم آورد، سپس به کسانی که انباز گرفتند خواهیم گفت: «در جای خود بمانید، شما و انبازانتان» — سپس آنان را از یکدیگر جدا خواهیم کرد،
وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ مَكَانَكُمْ أَنتُمْ وَشُرَكَآؤُكُمْ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ
و انبازانشان خواهند گفت: «شما از ما فرمان نمیبردید.»
وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ
خدا بهعنوان گواه میان ما و شما بس است: ما بیگمان از فرمانبرداری شما بیاعتنا بودیم.
فَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًۢا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ إِن كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغَٰفِلِينَ
در آنجا هر خویشتنی آنچه را پیشتر کرده است برخواهد خواند،
هُنَالِكَ تَبْلُوا۟ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّآ أَسْلَفَتْ
و به سوی خدا، متحد حقیقیشان، بازگردانده خواهند شد،
وَرُدُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ مَوْلَىٰهُمُ ٱلْحَقِّ
و آنچه برمیساختند از آنان دور گمراه شده خواهد بود.
وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ
بگو: «چه کسی از آسمان و زمین شما را روزی میدهد؟
قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ
یا چه کسی شنوایی و بیناییها را در اختیار دارد، زنده را از مرده بیرون میآورد و مرده را از زنده بیرون میآورد، و دستور را اداره میکند؟»
أَمَّن يَمْلِكُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَٰرَ وَمَن يُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ ٱلْمَيِّتَ مِنَ ٱلْحَىِّ وَمَن يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ
خواهند گفت: «خدا.»
فَسَيَقُولُونَ ٱللَّهُ
آنگاه بگو: «پس آیا محتاط نمیشوید؟»
فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ
این است خدا، سرپرست حقیقی شما.
فَذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمُ ٱلْحَقُّ
پس از حقیقت، چه هست غیر از گمراهی؟
فَمَاذَا بَعْدَ ٱلْحَقِّ إِلَّا ٱلضَّلَٰلُ
پس چگونه دور داشته میشوید؟
فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ
بدینسان کلام سرپرست تو بر تجاوزگران به حقیقت پیوست: آنان باور نمیآورند.
كَذَٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ فَسَقُوٓا۟ أَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ
بگو: «آیا در میان انبازان شما کسی هست که آفرینش را آغاز کند، سپس آن را دوباره بسازد؟»
قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ
بگو: «خدا آفرینش را آغاز میکند، سپس آن را دوباره میسازد.
قُلِ ٱللَّهُ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ
پس چگونه به بیراهه برده میشوید؟»
فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ
بگو: «آیا در میان انبازان شما کسی هست که به حقیقت راه نماید؟»
قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ
بگو: «خدا به حقیقت راه مینماید.
قُلِ ٱللَّهُ يَهْدِى لِلْحَقِّ
آیا آن که به حقیقت راه مینماید سزاوارتر است که از او پیروی شود، یا آن که تنها در صورتی راهنمایی میپذیرد که راه نموده شود؟
أَفَمَن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّا يَهِدِّىٓ إِلَّآ أَن يُهْدَىٰ
پس شما را چه میشود؟ چگونه داوری میکنید؟»
فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
بیشترشان تنها از گمانی پیروی میکنند؛
وَمَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا
حال آنکه گمان در برابر حقیقت هیچ سودی ندارد،
إِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًٔا
زیرا خدا به آنچه میکنند همهچیزدان است.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِمَا يَفْعَلُونَ
این خوانش از آنها نبود که غیر از خدا برساخته شود؛
وَمَا كَانَ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانُ أَن يُفْتَرَىٰ مِن دُونِ ٱللَّهِ
بلکه آنچه را پیش از آن است تأیید میکند، و نوشتار را تفصیل میدهد — هیچ تردیدی نیست — از سوی سرپرست همهٔ هستیها.
وَلَٰكِن تَصْدِيقَ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ ٱلْكِتَٰبِ لَا رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
یا خواهند گفت: «او آن را برساخته است»؟
أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰهُ
بگو: «پس سورهای همانند آن بیاورید،
قُلْ فَأْتُوا۟ بِسُورَةٍۢ مِّثْلِهِۦ
و هر که را خواهید توانست، غیر از خدا، دعوت کنید، اگر راستگویید.»
وَٱدْعُوا۟ مَنِ ٱسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
بلکه آنچه را به دانش احاطه نکرده بودند و پیشگوییاش هنوز به آنان نرسیده بود دروغ انگاشتند.
بَلْ كَذَّبُوا۟ بِمَا لَمْ يُحِيطُوا۟ بِعِلْمِهِۦ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُۥ
بدینسان کسانی که پیش از آنان بودند دروغ انگاشتند.
كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ
پس بنگر که فرجام ستمگران چگونه بود.
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلظَّٰلِمِينَ
و از میان آنان کسی هست که به آن باور میآورد، و کسی هست که به آن باور نمیآورد؛
وَمِنْهُم مَّن يُؤْمِنُ بِهِۦ وَمِنْهُم مَّن لَّا يُؤْمِنُ بِهِۦ
سرپرست تو تباهیگران را بهتر میشناسد.
وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِٱلْمُفْسِدِينَ
و اگر تو را دروغ بینگارند، بگو: «کردار من از آنِ من، کردار شما از آنِ شما؛ شما از آنچه من میکنم رها هستید، و من از آنچه شما میکنید رها هستم.»
وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّى عَمَلِى وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ أَنتُم بَرِيٓـُٔونَ مِمَّآ أَعْمَلُ وَأَنَا۠ بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تَعْمَلُونَ
و از میان آنان کسانی هستند که به تو گوش میدهند —
وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ
اما آیا کران را خواهی شنواند، حتی اگر خرد نمیورزند؟
أَفَأَنتَ تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا۟ لَا يَعْقِلُونَ
و از میان آنان کسانی هستند که به تو مینگرند —
وَمِنْهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيْكَ
اما آیا کوران را راه خواهی نمود، حتی اگر روشن نمیبینند؟
أَفَأَنتَ تَهْدِى ٱلْعُمْىَ وَلَوْ كَانُوا۟ لَا يُبْصِرُونَ
خدا همانا به هیچروی بر انسانها ستم نمیکند؛
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظْلِمُ ٱلنَّاسَ شَيْـًۭٔا
این انسانها هستند که بر خود ستم میکنند.
وَلَٰكِنَّ ٱلنَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
و روزی که آنان را گرد خواهد آورد، گویی که تنها یک ساعت از روز را گذرانده بودند، یکدیگر را خواهند شناخت.
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَأَن لَّمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا سَاعَةًۭ مِّنَ ٱلنَّهَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيْنَهُمْ
زیانکاراناند آنان که ملاقات خدا را دروغ انگاشتند، و راهنمایی نمیپذیرفتند.
قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ وَمَا كَانُوا۟ مُهْتَدِينَ
و چه برخی از آنچه به آنان وعده میدهیم به تو نشان دهیم، چه تو را وفادارانه نگاه داریم، بازگشت آنان به سوی ما خواهد بود؛
وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ ٱلَّذِى نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ
سپس خدا بر آنچه میکنند گواه است.
ثُمَّ ٱللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا يَفْعَلُونَ
و برای هر جامعهای، فرستادهای.
وَلِكُلِّ أُمَّةٍۢ رَّسُولٌۭ
و چون فرستادهشان آمد، میان آنان با برابری فیصله داده شد، بیآنکه ستم ببینند.
فَإِذَا جَآءَ رَسُولُهُمْ قُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
و میگویند: «این وعده کی خواهد بود، اگر راستگویید؟»
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
بگو: «من برای خود نه آسیبی دارم و نه سودی، مگر آنچه خدا را پسند افتد.
قُل لَّآ أَمْلِكُ لِنَفْسِى ضَرًّۭا وَلَا نَفْعًا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ
برای هر جامعهای زمانی مقرر است.
لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ
چون زمان مقررشان فرا رسد، نمیتوانند آن را یک ساعت به تأخیر اندازند،
إِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَـْٔخِرُونَ سَاعَةًۭ
و نه پیش اندازند.»
وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ
بگو: «آیا دیدهاید؟ اگر کیفر او شبانه یا روزانه به شما میرسید، کنارگذاشتهشدگان چه چیزی از آن را میخواستند شتاب بخشند؟
قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُهُۥ بَيَٰتًا أَوْ نَهَارًۭا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ ٱلْمُجْرِمُونَ
آیا پس تنها پس از آنکه رخ دهد به آن باور خواهید آورد؟
أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ ءَامَنتُم بِهِۦٓ
اکنون؟! حال آنکه میخواستید آن را شتاب بخشید!»
ءَآلْـَٰٔنَ وَقَدْ كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
سپس به کسانی که ستم کردند گفته خواهد شد: «کیفر جاودانگی را بچشید؛
ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذُوقُوا۟ عَذَابَ ٱلْخُلْدِ
آیا جز بر پایهٔ آنچه کسب میکردید بازپرداخت میشوید؟»
هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ
و از تو پرسوجو میکنند: «آیا این بهراستی درست است؟»
وَيَسْتَنۢبِـُٔونَكَ أَحَقٌّ هُوَ
بگو: «بله، به سرپرست من! این بیگمان درست است، و شما نخواهید توانست او را ناتوان سازید.»
قُلْ إِى وَرَبِّىٓ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ وَمَآ أَنتُم بِمُعْجِزِينَ
و اگر هر خویشتن ستمگری هر آنچه بر زمین است را میداشت، خود را با آن بازمیخرید.
وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍۢ ظَلَمَتْ مَا فِى ٱلْأَرْضِ لَٱفْتَدَتْ بِهِۦ
و پشیمانی خود را، هنگام دیدن کیفر، نهان خواهند داشت، و میان آنان با برابری فیصله داده خواهد شد، بیآنکه ستم ببینند.
وَأَسَرُّوا۟ ٱلنَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا۟ ٱلْعَذَابَ وَقُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
آیا نه اینکه آنچه در آسمانها و بر زمین است از آنِ خدا است.
أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ
آیا نه اینکه وعدهٔ خدا درست است؛
أَلَآ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ
اما بیشتر آنان نمیدانند.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
اوست که زندگی میبخشد و میمیراند،
هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ
و شما به سوی او بازگردانده خواهید شد.
وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
ای انسانها! پندی از سرپرست شما به شما آمده است، شفایی برای آنچه در سینهها است، راهنمایی و مهر برای باورمندان.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَتْكُم مَّوْعِظَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَآءٌۭ لِّمَا فِى ٱلصُّدُورِ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ
بگو: «به عنایت خدا و به مهر او — از این آنان شادمان شوند!
قُلْ بِفَضْلِ ٱللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوا۟
این بهتر است از آنچه میاندوزند.»
هُوَ خَيْرٌۭ مِّمَّا يَجْمَعُونَ
بگو: «آیا دیدهاید؟ آنچه خدا بهعنوان روزی برای شما فرود آورد، شما بخشی از آن را ممنوع و بخشی را روا ساختهاید» —
قُلْ أَرَءَيْتُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ لَكُم مِّن رِّزْقٍۢ فَجَعَلْتُم مِّنْهُ حَرَامًۭا وَحَلَٰلًۭا
بگو: «آیا خدا بود که به شما اجازه داد، یا بر ضد خدا است که برمیسازید؟»
قُلْ ءَآللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى ٱللَّهِ تَفْتَرُونَ
در روز حضور، کسانی که بر ضد خدا دروغ برمیسازند چه فرض خواهند کرد؟
وَمَا ظَنُّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ
خدا بیگمان دارندهٔ لطفی نسبت به انسانها است،
إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ
اما بیشترشان سپاسگزار نیستند.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ
تو در هیچ حالتی نیستی، هیچ خوانشی را که از آن برخاسته باشد برنمیخوانی، شما هیچ کنشی به جا نمیآورید، بیآنکه ما بر شما گواه باشیم، هنگامی که بدان میپردازید.
وَمَا تَكُونُ فِى شَأْنٍۢ وَمَا تَتْلُوا۟ مِنْهُ مِن قُرْءَانٍۢ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ
هیچ چیز از دسترس سرپرست تو بیرون نیست، حتی سنگینیِ یک ذره بر زمین یا در آسمان،
وَمَا يَعْزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِى ٱلسَّمَآءِ
هیچ کوچکتر و هیچ بزرگتری نیست که در دفتری صریح نباشد.
وَلَآ أَصْغَرَ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكْبَرَ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مُّبِينٍ
آیا نه اینکه متحدان خدا، هیچ ترسی بر آنان نیست و اندوهگین نخواهند شد،
أَلَآ إِنَّ أَوْلِيَآءَ ٱللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
کسانی که باور آوردند و محتاط بودند.
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ
مژده از آنِ آنان است، در زندگی نزدیک و در زندگی واپسین.
لَهُمُ ٱلْبُشْرَىٰ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَفِى ٱلْءَاخِرَةِ
هیچ دگرگونیای در کلامهای خدا نیست.
لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَٰتِ ٱللَّهِ
این است پیروزی سترگ.
ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
و سخنشان تو را اندوهگین نکند:
وَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ
نیرومندی همانا یکسره از آنِ خدا است.
إِنَّ ٱلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا
او شنوا و همهچیزدان است.
هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ
آیا نه اینکه هر که در آسمانها است و هر که بر زمین است از آنِ خدا است؛
أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ
پس کسانی که غیر از خدا انبازانی را فرا میخوانند از چه پیروی میکنند؟
وَمَا يَتَّبِعُ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُرَكَآءَ
جز از گمان پیروی نمیکنند،
إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ
و جز برآورد نمیکنند.
وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ
اوست که شب را برای شما ساخت تا در آن استراحت کنید، و روز را برای روشن دیدن.
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِتَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا
بیگمان در آن نشانههایی برای قومی است که میشنود.
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَسْمَعُونَ
میگویند: «خدا فرزندی برای خود برگرفته است.»
قَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًۭا
شکوه بر او باد!
سُبْحَٰنَهُۥ
او توانگر است.
هُوَ ٱلْغَنِىُّ
آنچه در آسمانها و آنچه بر زمین است از آنِ او است.
لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ
شما برای این هیچ اقتداری ندارید.
إِنْ عِندَكُم مِّن سُلْطَٰنٍۭ بِهَٰذَآ
آیا دربارهٔ خدا آنچه نمیدانید خواهید گفت؟
أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
بگو: «کسانی که بر ضد خدا دروغ برمیسازند همانا کامیاب نمیشوند.»
قُلْ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ
بهرهای در زندگی نزدیک،
مَتَٰعٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا
سپس بازگشت آنان به سوی ما خواهد بود؛ سپس کیفر سخت را به آنان خواهیم چشاند، بهخاطر انکار.
ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ ٱلْعَذَابَ ٱلشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ
و اطلاع نوح را برای آنان برخوان، آنگاه که به قوم خود گفت: «ای قوم من! اگر حضور من در میان شما و یادآوری من نشانههای خدا بر شما گران است، من به خدا وکالت میدهم.
وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦ يَٰقَوْمِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُم مَّقَامِى وَتَذْكِيرِى بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ فَعَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْتُ
پس قصد خود و انبازانتان را یکجا کنید،
فَأَجْمِعُوٓا۟ أَمْرَكُمْ وَشُرَكَآءَكُمْ
تا قصد شما دیگر برای شما امری مبهم نماند،
ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةًۭ
سپس آن را علیه من به اجرا درآورید، و به من هیچ مهلتی ندهید.
ثُمَّ ٱقْضُوٓا۟ إِلَىَّ وَلَا تُنظِرُونِ
اگر پشت کنید، من از شما هیچ پاداشی نخواستهام؛
فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَأَلْتُكُم مِّنْ أَجْرٍ
پاداش من تنها بر عهدهٔ خدا است،
إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ
و به من دستور داده شده است که از کسانی باشم که نزد خدا بیخدشهاند.»
وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
اما او را دروغ انگاشتند؛ ما او و کسانی را که با او در کشتی بودند نجات دادیم، و آنان را جانشینان ساختیم،
فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ وَجَعَلْنَٰهُمْ خَلَٰٓئِفَ
و کسانی را که نشانههای ما را دروغ انگاشته بودند غرق کردیم.
وَأَغْرَقْنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا
پس بنگر که فرجام کسانی که هشدار داده شدند چگونه بود.
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ
سپس پس از او فرستادگانی را به سوی قومهایشان برانگیختیم؛ برهانهای روشن را برای آنان آوردند، اما آماده نبودند به آنچه پیشتر دروغ انگاشته بودند باور آورند.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِۦ رُسُلًا إِلَىٰ قَوْمِهِمْ فَجَآءُوهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟ بِمَا كَذَّبُوا۟ بِهِۦ مِن قَبْلُ
بدینسان بر هستههای کسانی که از حدود میگذرند مُهر مینهیم.
كَذَٰلِكَ نَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلْمُعْتَدِينَ
سپس پس از آنان موسی و هارون را با نشانههای ما به سوی فرعون و دربار او برانگیختیم؛ اما به خودبزرگبینی باد کردند و قومی از کنارگذاشتهشدگان بودند.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِم مُّوسَىٰ وَهَٰرُونَ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ بِـَٔايَٰتِنَا فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًۭا مُّجْرِمِينَ
چون حقیقت از سوی ما به آنان آمد، گفتند: «این بیگمان چشمبندی آشکار است.»
فَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ مِنْ عِندِنَا قَالُوٓا۟ إِنَّ هَٰذَا لَسِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ
موسی گفت: «آیا دربارهٔ حقیقت، پس از آنکه به شما آمد، چنین میگویید؟
قَالَ مُوسَىٰٓ أَتَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَكُمْ
آیا این چشمبندی است؟
أَسِحْرٌ هَٰذَا
حال آنکه چشمبندان کامیاب نمیشوند.»
وَلَا يُفْلِحُ ٱلسَّٰحِرُونَ
گفتند: «آیا به سوی ما آمدهای تا ما را از آنچه نیاکان خود را بر آن یافتیم برگردانی، و تا بزرگی بر زمین از آنِ شما دو تن شود؟ ما به شما دو تن اعتبار نخواهیم داد.»
قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا ٱلْكِبْرِيَآءُ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِينَ
و فرعون گفت: «هر چشمبند دانایی را نزد من بیاورید.»
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ٱئْتُونِى بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمٍۢ
چون چشمبندان آمدند، موسی به آنان گفت: «آنچه را باید بیفکنید بیفکنید.»
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلْقُوا۟ مَآ أَنتُم مُّلْقُونَ
چون افکندند، موسی گفت: «آنچه آوردید چشمبندی است؛
فَلَمَّآ أَلْقَوْا۟ قَالَ مُوسَىٰ مَا جِئْتُم بِهِ ٱلسِّحْرُ
خدا آن را بیاثر خواهد ساخت،
إِنَّ ٱللَّهَ سَيُبْطِلُهُۥٓ
زیرا خدا کردار تباهیگران را سالم نمیسازد.»
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ ٱلْمُفْسِدِينَ
و خدا حقیقت را با کلامهای خود به حقیقت میرساند، هرچند کنارگذاشتهشدگان بیزار باشند.
وَيُحِقُّ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْمُجْرِمُونَ
هیچکس به موسی اعتبار نداد، مگر تباری از قومش، در ترس از فرعون و دربارشان که مبادا آنان را به آزمون بکشد.
فَمَآ ءَامَنَ لِمُوسَىٰٓ إِلَّا ذُرِّيَّةٌۭ مِّن قَوْمِهِۦ عَلَىٰ خَوْفٍۢ مِّن فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ
و فرعون بیگمان بر زمین بلندجایگاه بود،
وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ
و بیگمان از افراطیان بود.
وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْمُسْرِفِينَ
و موسی گفت: «ای قوم من، اگر به خدا باور آوردهاید، به او وکالت دهید، اگر نزد خدا بیخدشهاید.»
وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰقَوْمِ إِن كُنتُمْ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوٓا۟ إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ
گفتند: «ما به خدا وکالت میدهیم.
فَقَالُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْنَا
ای سرپرست ما، ما را آزمونی برای قوم ستمگر مساز،
رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةًۭ لِّلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
و ما را، به مهر خود، از قوم انکارکننده نجات ده.»
وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
و ما به موسی و برادرش پرده برداشتیم: «برای قوم خود در مصر خانههایی مستقر سازید؛ خانههای خود را نقطهٔ تجمع گردانید؛ و تماس را پابرجا نگه دارید.»
وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰ وَأَخِيهِ أَن تَبَوَّءَا لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوتًۭا وَٱجْعَلُوا۟ بُيُوتَكُمْ قِبْلَةًۭ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ
و باورمندان را مژده بده.
وَبَشِّرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ
و موسی گفت: «ای سرپرست ما، تو به فرعون و دربارش زینت و داراییها در زندگی نزدیک دادی،
وَقَالَ مُوسَىٰ رَبَّنَآ إِنَّكَ ءَاتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَأَهُۥ زِينَةًۭ وَأَمْوَٰلًۭا فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا
ای سرپرست ما، تا از راه تو دور گمراه کنند.
رَبَّنَا لِيُضِلُّوا۟ عَن سَبِيلِكَ
ای سرپرست ما، داراییهایشان را محو کن و هستههایشان را تنگ ساز، تا باور نیاورند پیش از آنکه کیفر دردناک را ببینند.»
رَبَّنَا ٱطْمِسْ عَلَىٰٓ أَمْوَٰلِهِمْ وَٱشْدُدْ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوا۟ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
گفت: «به فراخوانی شما پاسخ داده شده است؛ پس هر دو راست بایستید،
قَالَ قَدْ أُجِيبَت دَّعْوَتُكُمَا فَٱسْتَقِيمَا
و از راه کسانی که نمیدانند پیروی نکنید.»
وَلَا تَتَّبِعَآنِّ سَبِيلَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ
و فرزندان اسرائیل را از دریا گذراندیم؛ فرعون و سپاههایش از سر زورگویی و دشمنی آنان را دنبال کردند،
وَجَٰوَزْنَا بِبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُۥ بَغْيًۭا وَعَدْوًا
تا آنگاه که غرقشدن او را دریافت، گفت: «باور میآورم که ایزدی نیست مگر آن که فرزندان اسرائیل به او باور آوردند، و من از کسانی هستم که نزد خدا بیخدشهاند.»
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَدْرَكَهُ ٱلْغَرَقُ قَالَ ءَامَنتُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱلَّذِىٓ ءَامَنَتْ بِهِۦ بَنُوٓا۟ إِسْرَٰٓءِيلَ وَأَنَا۠ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
«اکنون؟! حال آنکه پیشتر نافرمانی کردی، و از تباهیگران بودی!
ءَآلْـَٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنتَ مِنَ ٱلْمُفْسِدِينَ
پس امروز، ما تو را در پیکرت نجات میدهیم، تا نشانهای برای کسانی که پس از تو خواهند آمد باشی.»
فَٱلْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ ءَايَةًۭ
اما بسیاری از انسانها بیگمان از نشانههای ما بیاعتنایند.
وَإِنَّ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلنَّاسِ عَنْ ءَايَٰتِنَا لَغَٰفِلُونَ
ما فرزندان اسرائیل را همانا در سکنایی از راستگویی سکنا دادیم، و آنان را از چیزهای خوب روزی دادیم؛ آنان تنها پس از آنکه دانش به آنان آمد اختلاف کردند.
وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍۢ وَرَزَقْنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ فَمَا ٱخْتَلَفُوا۟ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلْعِلْمُ
سرپرست تو همانا در روز حضور میان آنان فیصله خواهد داد، دربارهٔ آنچه در آن اختلاف داشتند.
إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
اگر دربارهٔ آنچه به سوی تو فرود آوردیم در حیرتی، از کسانی که پیش از تو نوشتار را میخوانند بازپرسی کن.
فَإِن كُنتَ فِى شَكٍّۢ مِّمَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ فَسْـَٔلِ ٱلَّذِينَ يَقْرَءُونَ ٱلْكِتَٰبَ مِن قَبْلِكَ
حقیقت همانا از سرپرست تو به تو آمده است؛
لَقَدْ جَآءَكَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكَ
پس هرگز از شمار کسانی که به بگومگو درمیآیند مباش.
فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُمْتَرِينَ
و از کسانی مباش که نشانههای خدا را دروغ انگاشتند، که آنگاه از زیانکاران میبودی.
وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْخَٰسِرِينَ
کسانی که کلام سرپرست تو بر آنان به حقیقت پیوست باور نخواهند آورد، حتی اگر هر نشانهای به آنان میآمد، تا آنکه کیفر دردناک را ببینند.
إِنَّ ٱلَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ وَلَوْ جَآءَتْهُمْ كُلُّ ءَايَةٍ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
چرا شهری نبود که باور آورد و باورش به او سود رساند — مگر قوم یونس! چون باور آوردند، ما کیفر رسوایی را در زندگی نزدیک از آنان برطرف کردیم، و آنان را تا زمانی بهرهمند ساختیم.
فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ ءَامَنَتْ فَنَفَعَهَآ إِيمَٰنُهَآ إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّآ ءَامَنُوا۟ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ ٱلْخِزْىِ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَمَتَّعْنَٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍۢ
و اگر سرپرست تو را پسند افتاده بود، همهٔ کسانی که بر زمیناند باور میآوردند، همهشان، بیاستثنا.
وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ لَءَامَنَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا
آیا تو هستی که انسانها را وادار میکنی باورمند شوند؟
أَفَأَنتَ تُكْرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ
هیچ خویشتنی را نشاید که باور آورد، مگر با اجازهٔ خدا،
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ
و او پلشتی را بر کسانی که خرد نمیورزند مینهد.
وَيَجْعَلُ ٱلرِّجْسَ عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ
بگو: «بنگرید به آنچه در آسمانها و بر زمین است» — اما نشانهها و هشدارها برای قومی که باور نمیآورد چه سودی دارند؟
قُلِ ٱنظُرُوا۟ مَاذَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا تُغْنِى ٱلْءَايَٰتُ وَٱلنُّذُرُ عَن قَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ
پس چه انتظار میکشند، مگر همانند روزهای کسانی که پیش از آنان گذشتهاند؟
فَهَلْ يَنتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَيَّامِ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِهِمْ
بگو: «پس انتظار بکشید، زیرا من با شما از انتظارکشندگانم.»
قُلْ فَٱنتَظِرُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ
سپس فرستادگان خود و کسانی را که باور آوردند نجات میدهیم — بدینسان؛
ثُمَّ نُنَجِّى رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كَذَٰلِكَ
بر ما وظیفهای است که باورمندان را نجات دهیم.
حَقًّا عَلَيْنَا نُنجِ ٱلْمُؤْمِنِينَ
بگو: «ای انسانها! اگر دربارهٔ قانون من در سرگشتگی هستید، من از کسانی که شما غیر از خدا از آنان فرمان میبرید فرمان نمیبرم،
قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِى شَكٍّۢ مِّن دِينِى فَلَآ أَعْبُدُ ٱلَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ
اما از خدا فرمان میبرم، او که شما را وفادارانه نگه خواهد داشت.
وَلَٰكِنْ أَعْبُدُ ٱللَّهَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُمْ
و به من دستور داده شده است که از باورمندان باشم،
وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
و: «سوی خود را به سوی قانون پابرجا نگه دار، یکسره رو به خدا،
وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًۭا
و هرگز از انبازگیرندگان مباش.» »
وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ
و غیر از خدا، آنچه را که نه به تو سود میرساند و نه به تو آسیب میرساند، فرا مخوان؛
وَلَا تَدْعُ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ
اگر چنین میکردی، آنگاه همانا از ستمگران میبودی.
فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذًۭا مِّنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
و اگر خدا تو را به آسیبی برساند، کسی مگر او نمیتواند آن را از تو بردارد؛
وَإِن يَمْسَسْكَ ٱللَّهُ بِضُرٍّۢ فَلَا كَاشِفَ لَهُۥٓ إِلَّا هُوَ
و اگر او برای تو نیکی بخواهد، هیچکس نمیتواند لطف او را لغو کند.
وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍۢ فَلَا رَآدَّ لِفَضْلِهِۦ
آن را به هر که پسند او افتد از میان فرمانبرداران خود میرساند.
يُصِيبُ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ
او بسیار بخشاینده و مهربان است.
وَهُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
بگو: «ای انسانها! حقیقت از سرپرستتان برای شما آمده است؛
قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَكُمُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ
پس هر که راهنمایی میپذیرد، جز برای خود راهنمایی نمیپذیرد،
فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ
و هر که گمراه میشود، جز به زیان خود گمراه نمیشود.
وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا
و من برای شما وکیل نیستم.»
وَمَآ أَنَا۠ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍۢ
و از آنچه بر تو پرده برداشته میشود پیروی کن، و شکیبایی کن تا آنگاه که خدا داوری کند.
وَٱتَّبِعْ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيْكَ وَٱصْبِرْ حَتَّىٰ يَحْكُمَ ٱللَّهُ
او بهترین داوران است.
وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَٰكِمِينَ