Al-Baqara البقرة
Guidance for Those Who Guard Themselves هُدًۭى لِّلْمُتَّقِينَ
The section and its links
Guidance given, then detailed as law (2-3, then 4-6)
Threshold of sections I and VI
Sashen yana farawa a nan
Karanta tare da: suratai masu alama ɗaya
- 3 The Rope of Godthe twin of 2: the dispute and the combat lived through
- 29 Without being put to the trialthe trial of those who say “We believe”
- 30 The Romansthe signs, and the Law that does not change
- 31 Gave Luqman wisdomwisdom passed on from a father to his son
- 32 Fall down in prostrationthe descent, and those who fall down in prostration
Da sunan Mai Iko, Mai Yawan Jinƙai, Mai Jinƙai. الٓمٓ (Alif Lam Mim).
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ الٓمٓ
Ga Rubutu nan: babu shakka a cikinsa,
ذَٰلِكَ ٱلۡكِتَٰبُ لَا رَيۡبَۛ
a cikinsa, jagora ga masu kiyaye kansu, waɗanda suke yarda ko da yake ya wuce hankulansu, suna tsayar da Tuntuɓa, kuma suna kashewa daga abin da Muka ba su abin rayuwa,
فِيهِۛ هُدٗى لِّلۡمُتَّقِينَ ٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡغَيۡبِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ
kuma waɗanda suke yarda da abin da aka saukar maka da abin da aka saukar kafin ka, kuma suke da tabbaci game da Rayuwar Ƙarshe — waɗannan su ne masu jagora daga Majiɓincinsu,
وَٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبۡلِكَ وَبِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ أُوْلَٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدٗى مِّن رَّبِّهِمۡۖ
kuma waɗannan su ne masu samun nasara.
وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
Waɗanda suke musunta, lallai daidai ne a gare su ka yi musu gargaɗi ko ba ka yi musu gargaɗi ba: ba sa yarda.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡهِمۡ ءَأَنذَرۡتَهُمۡ أَمۡ لَمۡ تُنذِرۡهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ
Mai Iko ya yi hatimi a tsakiyoyinsu da jinsu,
خَتَمَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَعَلَىٰ سَمۡعِهِمۡۖ
kuma a kan hangensu akwai abin da ke rufe su;
وَعَلَىٰٓ أَبۡصَٰرِهِمۡ غِشَٰوَةٞۖ
kuma za su sami uƙuba mai girma.
وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ
Kuma a cikin mutane akwai waɗanda suke cewa: “Muna yarda da Mai Iko da Rana ta Ƙarshe”, alhali ba masu yarda ba ne.
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَبِٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَمَا هُم بِمُؤۡمِنِينَ
Suna ƙoƙarin yaudarar Mai Iko da waɗanda suka yarda,
يُخَٰدِعُونَ ٱللَّهَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ
amma ba sa yaudarar kowa sai kansu, ba tare da sun ji ba.
وَمَا يَخۡدَعُونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمۡ وَمَا يَشۡعُرُونَ
Akwai rashin lafiya a cikin tsakiyoyinsu,
فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ
kuma Mai Iko ya ƙara musu rashin lafiya;
فَزَادَهُمُ ٱللَّهُ مَرَضٗاۖ
kuma za su sami uƙuba mai raɗaɗi, saboda sun yi ƙarya.
وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمُۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡذِبُونَ
Kuma lokacin da aka ce musu: “Kada ku yi ɓarna a ƙasa”, suna cewa: “Ba abin da muke yi sai gyara.”
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ قَالُوٓاْ إِنَّمَا نَحۡنُ مُصۡلِحُونَ
Ashe, ba haka ba ne: lallai su ne masu ɓarna; amma ba sa ji.
أَلَآ إِنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡمُفۡسِدُونَ وَلَٰكِن لَّا يَشۡعُرُونَ
Kuma lokacin da aka ce musu: “Ku yarda kamar yadda mutane suka yarda”, suna cewa: “Ko za mu yarda kamar yadda wawaye suka yarda?”
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ ءَامِنُواْ كَمَآ ءَامَنَ ٱلنَّاسُ قَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ كَمَآ ءَامَنَ ٱلسُّفَهَآءُۗ
Ashe, ba haka ba ne: lallai su ne wawaye; amma ba su sani ba.
أَلَآ إِنَّهُمۡ هُمُ ٱلسُّفَهَآءُ وَلَٰكِن لَّا يَعۡلَمُونَ
Kuma lokacin da suka sadu da waɗanda suka yarda, suna cewa: “Mun yarda”;
وَإِذَا لَقُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا
kuma lokacin da suka kasance su kaɗai tare da masu kautarwarsu, suna cewa: “Lallai muna tare da ku, ba abin da muke yi sai izgili.”
وَإِذَا خَلَوۡاْ إِلَىٰ شَيَٰطِينِهِمۡ قَالُوٓاْ إِنَّا مَعَكُمۡ إِنَّمَا نَحۡنُ مُسۡتَهۡزِءُونَ
Mai Iko Yana yi musu izgili, tare da barin su su ci gaba da wuce gona da iri, inda suke tangal-tangal.
ٱللَّهُ يَسۡتَهۡزِئُ بِهِمۡ وَيَمُدُّهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
Waɗannan su ne waɗanda suka sayi ɓata da jagora; saboda haka kasuwancinsu bai amfana ba, kuma ba su kasance suna bin jagora ba.
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلضَّلَٰلَةَ بِٱلۡهُدَىٰ فَمَا رَبِحَت تِّجَٰرَتُهُمۡ وَمَا كَانُواْ مُهۡتَدِينَ
Misalinsu kamar misalin wanda ya kunna wuta; lokacin da ta haskaka abin da ke kewaye da shi,
مَثَلُهُمۡ كَمَثَلِ ٱلَّذِي ٱسۡتَوۡقَدَ نَارٗا فَلَمَّآ أَضَآءَتۡ مَا حَوۡلَهُۥ
Mai Iko yana ɗauke haskensu, yana barin su a cikin duhu inda ba sa ƙara gani sosai.
ذَهَبَ ٱللَّهُ بِنُورِهِمۡ وَتَرَكَهُمۡ فِي ظُلُمَٰتٖ لَّا يُبۡصِرُونَ
Kurame, bebaye, makafi, saboda haka ba sa komawa.
صُمُّۢ بُكۡمٌ عُمۡيٞ فَهُمۡ لَا يَرۡجِعُونَ
Ko kuma kamar ruwan sama mai ƙarfi daga sama, wanda ke da duhu, tsawa da walƙiya a cikinsa:
أَوۡ كَصَيِّبٖ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فِيهِ ظُلُمَٰتٞ وَرَعۡدٞ وَبَرۡقٞ
suna sa yatsunsu a cikin kunnuwansu, saboda aradu, suna a faɗake daga mutuwa.
يَجۡعَلُونَ أَصَٰبِعَهُمۡ فِيٓ ءَاذَانِهِم مِّنَ ٱلصَّوَٰعِقِ حَذَرَ ٱلۡمَوۡتِۚ
Mai Iko yana kewaye waɗanda suke musunta ƙwarai.
وَٱللَّهُ مُحِيطُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ
Walƙiya tana gab da ɗauke hangensu.
يَكَادُ ٱلۡبَرۡقُ يَخۡطَفُ أَبۡصَٰرَهُمۡۖ
Duk lokacin da ta haskaka musu, suna tafiya;
كُلَّمَآ أَضَآءَ لَهُم مَّشَوۡاْ فِيهِ
kuma da zarar ta yi duhu a kansu, suna tsayawa cak.
وَإِذَآ أَظۡلَمَ عَلَيۡهِمۡ قَامُواْۚ
Kuma da Mai Iko ya ga dama, da hakika Ya ɗauke jinsu da hangensu,
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَٰرِهِمۡۚ
domin Mai Iko Mai ikon yin komai ne.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Ya ku mutane! Ku yi biyayya ga Majiɓincinku, wanda ya ƙirƙira ku, ku da waɗanda suka riga ku, wataƙila za ku kiyaye kanku,
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱعۡبُدُواْ رَبَّكُمُ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ
Shi wanda ya sa muku ƙasa shimfiɗa, da sama gini, kuma ya saukar da ruwa daga sama, wanda da shi ya fitar da 'ya'yan itatuwa a matsayin abin rayuwa gare ku.
ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فِرَٰشٗا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءٗ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمۡۖ
Saboda haka, kada ku sanya wa Mai Iko abokan hamayya, alhali kuna sani.
فَلَا تَجۡعَلُواْ لِلَّهِ أَندَادٗا وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
Kuma idan kuna cikin shakka game da abin da Muka saukar a kan Mai BiyayyarMu, saboda haka ku kawo sura irinsa,
وَإِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّمَّا نَزَّلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا فَأۡتُواْ بِسُورَةٖ مِّن مِّثۡلِهِۦ
kuma ku kira shaidunku, ban da Mai Iko, idan kuna masu gaskatawa.
وَٱدۡعُواْ شُهَدَآءَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Idan ba ku yi ba — kuma ba za ku taɓa yi ba — saboda haka ku kiyaye kanku daga Wuta, wadda abin ƙonawarta mutane ne da duwatsu,
فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُواْ وَلَن تَفۡعَلُواْ فَٱتَّقُواْ ٱلنَّارَ ٱلَّتِي وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُۖ
da aka shirya wa waɗanda suke musunta.
أُعِدَّتۡ لِلۡكَٰفِرِينَ
Kuma ka yi albishir ga waɗanda suka yarda suka yi ayyuka lafiyayyu cewa za su sami lambuna waɗanda koguna ke gudana a ƙarƙashinsu.
وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ
Duk lokacin da aka ba su 'ya'yan itace a matsayin abin rayuwa a can, suna cewa: “Wannan shi ne abin da aka ba mu abin rayuwa a da”;
كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنۡهَا مِن ثَمَرَةٖ رِّزۡقٗا قَالُواْ هَٰذَا ٱلَّذِي رُزِقۡنَا مِن قَبۡلُۖ
kuma ana kawo shi gare su, mai kama da juna.
وَأُتُواْ بِهِۦ مُتَشَٰبِهٗاۖ
Kuma za su sami ma'aurata tsabtatattu a can,
وَلَهُمۡ فِيهَآ أَزۡوَٰجٞ مُّطَهَّرَةٞۖ
kuma suna dawwama a can.
وَهُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Lallai Mai Iko ba ya jin kunya ya ba da misali, ko da na ɗan sauro ne ko fiye da haka.
۞ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَسۡتَحۡيِۦٓ أَن يَضۡرِبَ مَثَلٗا مَّا بَعُوضَةٗ فَمَا فَوۡقَهَاۚ
Amma waɗanda suka yarda, suna sanin cewa gaskiya ce daga Majiɓincinsu;
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡۖ
kuma waɗanda suke musunta, suna cewa: “Me Mai Iko ya nufa da wannan misali?”
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَيَقُولُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلٗاۘ
Yana ɓatar da mutane da yawa da shi, kuma yana yi wa mutane da yawa jagora da shi;
يُضِلُّ بِهِۦ كَثِيرٗا وَيَهۡدِي بِهِۦ كَثِيرٗاۚ
kuma ba Ya ɓatar da kowa da shi sai masu ƙetare iyaka, waɗanda suke warware alƙawarin Mai Iko bayan alƙawari mai ƙarfi da ya ɗaure shi, suna yanke abin da Mai Iko Ya umarta a haɗa, kuma suna yin ɓarna a ƙasa.
وَمَا يُضِلُّ بِهِۦٓ إِلَّا ٱلۡفَٰسِقِينَ ٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ
Waɗannan su ne masu hasara.
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
Ta yaya za ku musunta Mai Iko, alhali kun kasance matattu, kuma Ya raya ku; sa'an nan Zai sa ku mutu,
كَيۡفَ تَكۡفُرُونَ بِٱللَّهِ وَكُنتُمۡ أَمۡوَٰتٗا فَأَحۡيَٰكُمۡۖ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ
sa'an nan Zai sake raya ku, sa'an nan zuwa gare Shi za a mayar da ku?
ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡ ثُمَّ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ
Shi ne wanda Ya ƙirƙira muku duk abin da ke ƙasa,
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ لَكُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا
sa'an nan Ya fuskanta zuwa sama, kuma Ya tsara su sammai bakwai;
ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰٓ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَسَوَّىٰهُنَّ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖۚ
kuma Shi Masani ne ga komai.
وَهُوَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ
Kuma lokacin da Majiɓincinka ya ce wa Ma'aikata: “Zan sanya wani mai maye a ƙasa.”
وَإِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٞ فِي ٱلۡأَرۡضِ خَلِيفَةٗۖ
Suka ce: “Za Ka sa a ciki wanda zai yi ɓarna a ciki kuma ya zubar da jini, alhali mu muna ɗaukaka Ka da yabonKa, muna kuma shelar tsarkinKa?”
قَالُوٓاْ أَتَجۡعَلُ فِيهَا مَن يُفۡسِدُ فِيهَا وَيَسۡفِكُ ٱلدِّمَآءَ وَنَحۡنُ نُسَبِّحُ بِحَمۡدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَۖ
Ya ce: “Lallai ina sanin abin da ba ku sani ba.”
قَالَ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Kuma Ya koya wa Adamu dukan siffofi, sa'an nan Ya bayyana su ga Ma'aikata, kuma ya ce: “Ku ba Ni labarin siffofin waɗannan, idan kuna masu gaskatawa.”
وَعَلَّمَ ءَادَمَ ٱلۡأَسۡمَآءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمۡ عَلَى ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ فَقَالَ أَنۢبِـُٔونِي بِأَسۡمَآءِ هَٰٓؤُلَآءِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Suka ce: “Ɗaukaka ta tabbata a gare Ka! Ba mu da ilimi sai abin da Ka koya mana; lallai Kai ne Masani, Mai Hikima.”
قَالُواْ سُبۡحَٰنَكَ لَا عِلۡمَ لَنَآ إِلَّا مَا عَلَّمۡتَنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ
Ya ce: “Ya Adamu! Ka ba su labarin siffofinsu.”
قَالَ يَٰٓـَٔادَمُ أَنۢبِئۡهُم بِأَسۡمَآئِهِمۡۖ
Kuma lokacin da ya ba su labarin siffofinsu, Ya ce: “Ashe Ban gaya muku cewa Ina sanin abin da ya wuce hankula a cikin sammai da ƙasa ba, kuma Ina sanin abin da kuke bayyanawa da abin da kuka kasance kuna ɓoyewa ba?”
فَلَمَّآ أَنۢبَأَهُم بِأَسۡمَآئِهِمۡ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ غَيۡبَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَأَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا كُنتُمۡ تَكۡتُمُونَ
Kuma lokacin da Muka ce wa Ma'aikata: “Ku yi rusuna ga Adamu”, suka yi rusuna,
وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ
sai dai Iblis: ya ƙi, ya yi girman kai, kuma ya kasance daga cikin waɗanda suke musunta.
إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰ وَٱسۡتَكۡبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Kuma Muka ce: “Ya Adamu! Ka zauna, kai da abokin aurenka, a cikin Lambu, kuma ku ci daga cikinsa, a sauƙaƙe, duk inda kuka ga dama,
وَقُلۡنَا يَٰٓـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ وَكُلَا مِنۡهَا رَغَدًا حَيۡثُ شِئۡتُمَا
amma kada ku kusanci wannan itace, in ba haka ba za ku kasance daga cikin azzalumai.”
وَلَا تَقۡرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Amma Mai Kautarwa ya sa su zame daga can, ya kuma fitar da su daga yanayin da suke ciki;
فَأَزَلَّهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ عَنۡهَا فَأَخۡرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِۖ
kuma Muka ce: “Ku sauka,
وَقُلۡنَا ٱهۡبِطُواْ
abokan gaba ga juna,
بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ
kuma za ku sami matsuguni da jin daɗi na ɗan lokaci a ƙasa.”
وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرّٞ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ
Sa'an nan Adamu ya karɓi kalmomi daga Majiɓincinsa, kuma Ya komo gare shi da tausayi,
فَتَلَقَّىٰٓ ءَادَمُ مِن رَّبِّهِۦ كَلِمَٰتٖ فَتَابَ عَلَيۡهِۚ
domin Shi ne Mai Komowa ba tare da tsayawa ba, Mai Jinƙai.
إِنَّهُۥ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
Muka ce: “Ku sauka daga can, dukanku tare;
قُلۡنَا ٱهۡبِطُواْ مِنۡهَا جَمِيعٗاۖ
sa'an nan, idan jagora ta zo muku daga gare Ni, duk wanda ya bi jagoraNa, babu tsoro a kansu, kuma ba za su yi baƙin ciki ba.
فَإِمَّا يَأۡتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدٗى فَمَن تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
Kuma waɗanda suke musunta suna ƙaryata alamunMu — waɗannan su ne abokan Wuta, suna dawwama a can.”
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Ya ku 'ya'yan Isra'ila! Ku tuna da ni'imaTa, wadda Na cika ku da ita, kuma ku cika alƙawariNa, Zan cika alƙawarinku; kuma Ni ne wanda ya kamata ku girmama.
يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِيٓ أُوفِ بِعَهۡدِكُمۡ وَإِيَّٰيَ فَٱرۡهَبُونِ
Kuma ku yarda da abin da Na saukar, mai gaskata abin da yake tare da ku, kuma kada ku zama na farko da za su musunta shi;
وَءَامِنُواْ بِمَآ أَنزَلۡتُ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَكُمۡ وَلَا تَكُونُوٓاْ أَوَّلَ كَافِرِۭ بِهِۦۖ
kuma kada ku sayi, da alamuNa, ƙaramin farashi mara daraja; kuma a gare Ni ne ya kamata ku kiyaye kanku.
وَلَا تَشۡتَرُواْ بِـَٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗا وَإِيَّٰيَ فَٱتَّقُونِ
Kuma kada ku lulluɓe gaskiya da ƙarya, kuma kada ku ɓoye gaskiya, alhali kuna sani.
وَلَا تَلۡبِسُواْ ٱلۡحَقَّ بِٱلۡبَٰطِلِ وَتَكۡتُمُواْ ٱلۡحَقَّ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
Kuma ku tsayar da Tuntuɓa, kuma ku ba da tsantsar karamci,
وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ
kuma ku durƙusa tare da masu durƙusawa.
وَٱرۡكَعُواْ مَعَ ٱلرَّٰكِعِينَ
Shin kuna umartar mutane da nagarta, kuna manta kanku, alhali kuna rera Rubutu?
۞ أَتَأۡمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلۡبِرِّ وَتَنسَوۡنَ أَنفُسَكُمۡ وَأَنتُمۡ تَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۚ
Saboda haka, ba kwa yin amfani da hankali ba?
أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
Kuma ku nemi taimako ta haƙuri da Tuntuɓa:
وَٱسۡتَعِينُواْ بِٱلصَّبۡرِ وَٱلصَّلَوٰةِۚ
tabbas wannan abu ne mai nauyi, sai dai ga masu ƙasƙantar da kai, waɗanda suke zato cewa za su sadu da Majiɓincinsu, kuma cewa zuwa gare Shi ne suke komawa.
وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى ٱلۡخَٰشِعِينَ ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُواْ رَبِّهِمۡ وَأَنَّهُمۡ إِلَيۡهِ رَٰجِعُونَ
Ya ku 'ya'yan Isra'ila! Ku tuna da ni'imaTa, wadda Na cika ku da ita, kuma cewa Na fifita ku fiye da talikai duka.
يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ وَأَنِّي فَضَّلۡتُكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
Kuma ku kiyaye kanku daga wata rana inda babu Zati da zai tsaya a madadin wani Zati a komai, inda ba za a karɓi shiga tsakani daga gare shi ba, inda ba za a karɓi diyya daga gare shi ba, kuma inda ba za a taimake su ba.
وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا لَّا تَجۡزِي نَفۡسٌ عَن نَّفۡسٖ شَيۡـٔٗا وَلَا يُقۡبَلُ مِنۡهَا شَفَٰعَةٞ وَلَا يُؤۡخَذُ مِنۡهَا عَدۡلٞ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ
Kuma lokacin da Muka cece ku daga dangin Fir'auna, waɗanda suke dandana muku mummunan uƙuba, suna yanka 'ya'yanku maza, suna kuma keta kunyar matanku —
وَإِذۡ نَجَّيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ
kuma a wannan akwai, daga Majiɓincinku, abin da ke jarrabawa sosai.
وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ
Kuma lokacin da Muka tsaga muku teku, Muka cece ku, Muka nutsar da dangin Fir'auna, alhali kuna kallo.
وَإِذۡ فَرَقۡنَا بِكُمُ ٱلۡبَحۡرَ فَأَنجَيۡنَٰكُمۡ وَأَغۡرَقۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ
Kuma lokacin da Muka sa wa Musa ganawa ta dare arba'in; sa'an nan kuka ɗauki ɗan maraƙi, bayansa, kuma kun kasance azzalumai.
وَإِذۡ وَٰعَدۡنَا مُوسَىٰٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗ ثُمَّ ٱتَّخَذتُّمُ ٱلۡعِجۡلَ مِنۢ بَعۡدِهِۦ وَأَنتُمۡ ظَٰلِمُونَ
Sa'an nan Muka yafe muku bayan haka, wataƙila za ku zama masu godiya.
ثُمَّ عَفَوۡنَا عَنكُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Kuma lokacin da Muka ba Musa Rubutu
وَإِذۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ
da Rarrabewa, wataƙila za ku bi jagora.
وَٱلۡفُرۡقَانَ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
Kuma lokacin da Musa ya ce wa jama'arsa: “Ya jama'ata! Lallai kun yi zalunci a kan kanku ta ɗaukar ɗan maraƙi; saboda haka ku koma ga wanda ya ba ku wanzuwa, kuma ku kashe junanku,
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ إِنَّكُمۡ ظَلَمۡتُمۡ أَنفُسَكُم بِٱتِّخَاذِكُمُ ٱلۡعِجۡلَ فَتُوبُوٓاْ إِلَىٰ بَارِئِكُمۡ فَٱقۡتُلُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ
wannan ya fi alheri a gare ku a wurin wanda ya ba ku wanzuwa.”
ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ عِندَ بَارِئِكُمۡ
To ya komo gare ku da tausayi,
فَتَابَ عَلَيۡكُمۡۚ
domin Shi ne Mai Komowa ba tare da tsayawa ba, Mai Jinƙai.
إِنَّهُۥ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
Kuma lokacin da kuka ce: “Ya Musa! Ba za mu yarda da kai ba har sai mun ga Mai Iko a fili”; to aradu ta kama ku, alhali kuna kallo.
وَإِذۡ قُلۡتُمۡ يَٰمُوسَىٰ لَن نُّؤۡمِنَ لَكَ حَتَّىٰ نَرَى ٱللَّهَ جَهۡرَةٗ فَأَخَذَتۡكُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ
Sa'an nan Muka tayar da ku bayan mutuwarku, wataƙila za ku zama masu godiya.
ثُمَّ بَعَثۡنَٰكُم مِّنۢ بَعۡدِ مَوۡتِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Kuma Muka shimfiɗa muku inuwar gajimare, Muka saukar muku da manna da kwarto:
وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡغَمَامَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ
“Ku ci daga abubuwa masu kyau da Muka ba ku abin rayuwa” —
كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡۚ
ba su zalunce Mu ba, amma kansu ne suka kasance suna zalunta.
وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ
Kuma lokacin da Muka ce: “Ku shiga wannan birni, ku ci daga cikinsa duk inda kuka ga dama, a sauƙaƙe, ku shiga ta ƙofa, kuna rusunawa, kuma ku ce: Ka sauke mana nauyi — Za Mu gafarta muku laifukanku,
وَإِذۡ قُلۡنَا ٱدۡخُلُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ فَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ رَغَدٗا وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا وَقُولُواْ حِطَّةٞ نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطَٰيَٰكُمۡۚ
kuma Za Mu ƙara wa masu aikata alheri.”
وَسَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Amma waɗanda suka yi zalunci suka canza maganar da ba ita ce aka faɗa musu ba; to Muka saukar a kan waɗanda suka yi zalunci wata ƙazanta daga sama, saboda sun ƙetare iyaka.
فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ قَوۡلًا غَيۡرَ ٱلَّذِي قِيلَ لَهُمۡ فَأَنزَلۡنَا عَلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ
Kuma lokacin da Musa ya nemi ruwa don ya shayar da jama'arsa; Muka ce: “Ka buga dutse da sandarka”;
۞ وَإِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ فَقُلۡنَا ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ
sai ga maɓuɓɓuga goma sha biyu sun ɓuɓɓugo daga cikinsa:
فَٱنفَجَرَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ
kowace ƙungiyar mutane ta san wurin shanta.
قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمۡۖ
Ku ci ku sha daga abin rayuwa na Mai Iko,
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ مِن رِّزۡقِ ٱللَّهِ
kuma kada ku yaɗa rikici a ƙasa, kuna masu ɓarna.
وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
Kuma lokacin da kuka ce: “Ya Musa! Ba za mu iya yin haƙuri da abinci ɗaya ba; saboda haka ka kira Majiɓincinka a madadinmu, Ya fitar mana daga abin da ƙasa ke tsirarwa, daga ganyayyakinta, kokwambarta, tafarnuwarta, lentil ɗinta, da albasarta.”
وَإِذۡ قُلۡتُمۡ يَٰمُوسَىٰ لَن نَّصۡبِرَ عَلَىٰ طَعَامٖ وَٰحِدٖ فَٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُخۡرِجۡ لَنَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلۡأَرۡضُ مِنۢ بَقۡلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَاۖ
Ya ce: “Shin za ku so ku musanya abin da yake kusa da abin da ya fi alheri?
قَالَ أَتَسۡتَبۡدِلُونَ ٱلَّذِي هُوَ أَدۡنَىٰ بِٱلَّذِي هُوَ خَيۡرٌۚ
Saboda haka ku sauka zuwa Misira, domin a can za ku sami abin da kuka nema.”
ٱهۡبِطُواْ مِصۡرٗا فَإِنَّ لَكُم مَّا سَأَلۡتُمۡۗ
Kuma aka manna musu wulaƙanci da buƙata, kuma suka jawo fushin Mai Iko.
وَضُرِبَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلذِّلَّةُ وَٱلۡمَسۡكَنَةُ وَبَآءُو بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِۚ
Hakan saboda sun kasance suna musunta alamun Mai Iko, kuma suna kashe masu ba da labari ba bisa haƙƙi ba.
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَانُواْ يَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقۡتُلُونَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ
Hakan saboda sun ƙi yin biyayya, kuma suka ƙetare iyaka.
ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ
Lallai, waɗanda suka yarda, Waɗanda Suka Juyo, Masu Agaji da Masu Himma — duk wanda ya yarda da Mai Iko da Rana ta Ƙarshe, ya kuma yi aiki lafiyayye, ladansu yana wurin Majiɓincinsu, babu tsoro a kansu, kuma ba za su yi baƙin ciki ba.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلنَّصَٰرَىٰ وَٱلصَّٰبِـِٔينَ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
Kuma lokacin da Muka ɗauki alƙawarinku mai ƙarfi, Muka ɗaga Dutsen sama da ku:
وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ
“Ku riƙe da ƙarfi abin da Muka ba ku, kuma ku tuna da abin da ke cikinsa, wataƙila za ku kiyaye kanku.”
خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ
Sa'an nan kuka juya baya bayan haka;
ثُمَّ تَوَلَّيۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۖ
kuma da ba don falalar Mai Iko a kanku da jinƙanSa ba, da kun kasance daga cikin masu hasara.
فَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ لَكُنتُم مِّنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Lallai kun san waɗanda suka ƙetare iyaka daga cikinku game da Hutu; to Muka ce musu: “Ku zama birai korarru.”
وَلَقَدۡ عَلِمۡتُمُ ٱلَّذِينَ ٱعۡتَدَوۡاْ مِنكُمۡ فِي ٱلسَّبۡتِ فَقُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ
Muka mai da shi misali mai hanawa ga abin da ya gabace ta da abin da ya biyo ta, da wa'azi ga masu kiyaye kansu.
فَجَعَلۡنَٰهَا نَكَٰلٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهَا وَمَا خَلۡفَهَا وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ
Kuma lokacin da Musa ya ce wa jama'arsa: “Mai Iko ya umarce ku ku yanka saniya.”
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦٓ إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُكُمۡ أَن تَذۡبَحُواْ بَقَرَةٗۖ
Suka ce: “Shin ka mai da mu abin dariya?”
قَالُوٓاْ أَتَتَّخِذُنَا هُزُؤٗاۖ
Ya ce: “Ina neman mafaka a wurin Mai Iko, kada in kasance daga cikin jahilai.”
قَالَ أَعُوذُ بِٱللَّهِ أَنۡ أَكُونَ مِنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ
Suka ce: “Ka kira mana Majiɓincinka, Ya bayyana mana abin da take.”
قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا هِيَۚ
Ya ce: “Yana cewa saniya ce ba tsohuwa ba, ba kuma budurwa ba,
قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ لَّا فَارِضٞ وَلَا بِكۡرٌ
matsakaiciya tsakanin biyun;
عَوَانُۢ بَيۡنَ ذَٰلِكَۖ
saboda haka ku yi abin da aka umarce ku.”
فَٱفۡعَلُواْ مَا تُؤۡمَرُونَ
Suka ce: “Ka kira mana Majiɓincinka, Ya bayyana mana launinta.”
قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا لَوۡنُهَاۚ
Ya ce: “Yana cewa saniya ce mai launin rawaya, launi mai haske,
قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ صَفۡرَآءُ فَاقِعٞ لَّوۡنُهَا
mai faranta wa masu kallo rai.”
تَسُرُّ ٱلنَّٰظِرِينَ
Suka ce: “Ka kira mana Majiɓincinka, Ya bayyana mana abin da take: shanu duka suna kama da juna a idanunmu, kuma tabbas za mu kasance, idan Mai Iko ya ga dama, daga cikin masu bin jagora.”
قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا هِيَ إِنَّ ٱلۡبَقَرَ تَشَٰبَهَ عَلَيۡنَا وَإِنَّآ إِن شَآءَ ٱللَّهُ لَمُهۡتَدُونَ
Ya ce: “Yana cewa saniya ce wadda ba a sauƙaƙa mata ta huɗa ƙasa ba, ba kuma ta ba da ruwa ga gona ba,
قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ لَّا ذَلُولٞ تُثِيرُ ٱلۡأَرۡضَ وَلَا تَسۡقِي ٱلۡحَرۡثَ
cikakkiya, ba tare da wani tabo ba.”
مُسَلَّمَةٞ لَّا شِيَةَ فِيهَاۚ
Suka ce: “Yanzu ka kawo gaskiya.”
قَالُواْ ٱلۡـَٰٔنَ جِئۡتَ بِٱلۡحَقِّۚ
To suka yanka ta, bayan sun kusa kada su yi.
فَذَبَحُوهَا وَمَا كَادُواْ يَفۡعَلُونَ
Kuma lokacin da kuka kashe wani Zati, kuka kuma jingina wa juna laifin game da shi —
وَإِذۡ قَتَلۡتُمۡ نَفۡسٗا فَٱدَّٰرَٰٔتُمۡ فِيهَاۖ
Kuma fa Mai Iko yana gab da fitar da abin da kuka kasance kuna ɓoyewa.
وَٱللَّهُ مُخۡرِجٞ مَّا كُنتُمۡ تَكۡتُمُونَ
To muka ce: “Ku buge shi da wani ɓangare nata”;
فَقُلۡنَا ٱضۡرِبُوهُ بِبَعۡضِهَاۚ
haka Mai Iko Yake sake raya matattu, kuma Yake nuna muku alamunSa, wataƙila za ku yi amfani da hankali.
كَذَٰلِكَ يُحۡيِ ٱللَّهُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ
Sa'an nan tsakiyoyinku suka taurare bayan haka, har suka zama kamar dutse, ko ma sun fi shi tauri.
ثُمَّ قَسَتۡ قُلُوبُكُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ فَهِيَ كَٱلۡحِجَارَةِ أَوۡ أَشَدُّ قَسۡوَةٗۚ
Kuma tabbas akwai daga cikin duwatsu waɗanda koguna ke ɓuɓɓugowa daga gare su;
وَإِنَّ مِنَ ٱلۡحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنۡهُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ
kuma tabbas akwai daga cikinsu waɗanda suke tsagewa, ruwa kuma yana fita daga gare su;
وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخۡرُجُ مِنۡهُ ٱلۡمَآءُۚ
kuma tabbas akwai daga cikinsu waɗanda suke sauka, suna razanan Mai Iko.
وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَهۡبِطُ مِنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۗ
Kuma Mai Iko ba shi mai sakaci ba ne game da abin da kuke yi.
وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ
Shin za ku yi kwaɗayin cewa za su yarda da ku, saboda haka, alhali wani ɓangare daga cikinsu ya kasance yana jin maganar Mai Iko, sa'an nan ya karkatar da ita, bayan ya yi amfani da hankalinsa a kanta, alhali yana sane?
۞ أَفَتَطۡمَعُونَ أَن يُؤۡمِنُواْ لَكُمۡ وَقَدۡ كَانَ فَرِيقٞ مِّنۡهُمۡ يَسۡمَعُونَ كَلَٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُۥ مِنۢ بَعۡدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ
Kuma lokacin da suka sadu da waɗanda suka yarda, suna cewa: “Mun yarda”;
وَإِذَا لَقُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا
kuma idan suka kasance su kaɗai a tsakaninsu, suna cewa: “Shin za ku gaya musu abin da Mai Iko ya buɗe muku, ta yadda su yi jayayya da ku a wurin Majiɓincinku?”
وَإِذَا خَلَا بَعۡضُهُمۡ إِلَىٰ بَعۡضٖ قَالُوٓاْ أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ ٱللَّهُ عَلَيۡكُمۡ لِيُحَآجُّوكُم بِهِۦ عِندَ رَبِّكُمۡۚ
Saboda haka, ba kwa yin amfani da hankali ba?
أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
Shin saboda haka ba sa sani cewa Mai Iko yana sanin abin da suke ɓoyewa da abin da suke bayyanawa ba?
أَوَلَا يَعۡلَمُونَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَ
Kuma daga cikinsu akwai mutane marasa Rubutu na da, waɗanda ba sa sanin Rubutu sai ta buri na banza,
وَمِنۡهُمۡ أُمِّيُّونَ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّآ أَمَانِيَّ
kuma ba abin da suke yi sai zato.
وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ
Saboda haka, kaiton waɗanda suke rubuta Rubutu da hannayensu, sa'an nan su ce: “Wannan daga Mai Iko ne”, ta yadda su sayi ƙaramin farashi mara daraja da shi!
فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ يَكۡتُبُونَ ٱلۡكِتَٰبَ بِأَيۡدِيهِمۡ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ لِيَشۡتَرُواْ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلٗاۖ
Kaiton su saboda abin da hannayensu suka rubuta,
فَوَيۡلٞ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتۡ أَيۡدِيهِمۡ
kuma kaiton su saboda abin da suke samu!
وَوَيۡلٞ لَّهُم مِّمَّا يَكۡسِبُونَ
Kuma suka ce: “Wuta ba za ta taɓa mu ba sai tsawon kwanaki ƙididdigaggu.”
وَقَالُواْ لَن تَمَسَّنَا ٱلنَّارُ إِلَّآ أَيَّامٗا مَّعۡدُودَةٗۚ
Ka ce: “Shin kun ɗauki alƙawari a wurin Mai Iko — Mai Iko ba ya taɓa saɓa wa alƙawarinSa —,
قُلۡ أَتَّخَذتُّمۡ عِندَ ٱللَّهِ عَهۡدٗا فَلَن يُخۡلِفَ ٱللَّهُ عَهۡدَهُۥٓۖ
ko kuwa kuna cewa game da Mai Iko abin da ba ku sani ba?”
أَمۡ تَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Haka ne kuwa: duk wanda ya sami mummunan aiki, kuma laifinsa ya kewaye shi — waɗannan su ne abokan Wuta, suna dawwama a can.
بَلَىٰۚ مَن كَسَبَ سَيِّئَةٗ وَأَحَٰطَتۡ بِهِۦ خَطِيٓـَٔتُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Kuma waɗanda suka yarda suka yi ayyuka lafiyayyu — waɗannan su ne abokan Lambu, suna dawwama a can.
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Kuma lokacin da Muka ɗauki alƙawari mai ƙarfi daga 'ya'yan Isra'ila: “Ba za ku yi biyayya ga kowa ba sai Mai Iko,
وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ لَا تَعۡبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ
kuma ku yi kyautatawa ga iyaye biyu, da dangi, da marayu, da mabuƙata;
وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَانٗا وَذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ
kuma ku faɗa wa mutane abin da yake kyakkyawa;
وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسۡنٗا
kuma ku tsayar da Tuntuɓa, ku ba da tsantsar karamci”;
وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ
sa'an nan kuka juya baya, sai kaɗan daga cikinku, kuna ƙauracewa.
ثُمَّ تَوَلَّيۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنكُمۡ وَأَنتُم مُّعۡرِضُونَ
Kuma lokacin da Muka ɗauki alƙawarinku mai ƙarfi: “Ba za ku zubar da jininku ba, kuma ba za ku kori junanku daga gidajenku ba”; sa'an nan kuka amince, kuma ku shaidu ne a kai.
وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ لَا تَسۡفِكُونَ دِمَآءَكُمۡ وَلَا تُخۡرِجُونَ أَنفُسَكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ ثُمَّ أَقۡرَرۡتُمۡ وَأَنتُمۡ تَشۡهَدُونَ
Sa'an nan ga ku duk da haka kuna kashe junanku, kuna kuma korar wani ɓangare daga cikinku daga gidajensu, kuna taimakon juna a kansu cikin laifi da ƙiyayya;
ثُمَّ أَنتُمۡ هَٰٓؤُلَآءِ تَقۡتُلُونَ أَنفُسَكُمۡ وَتُخۡرِجُونَ فَرِيقٗا مِّنكُم مِّن دِيَٰرِهِمۡ تَظَٰهَرُونَ عَلَيۡهِم بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ
kuma idan sun zo muku a matsayin fursunoni, kuna fansarsu, alhali korarsu an hana ku.
وَإِن يَأۡتُوكُمۡ أُسَٰرَىٰ تُفَٰدُوهُمۡ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيۡكُمۡ إِخۡرَاجُهُمۡۚ
Shin saboda haka kuna yarda da wani ɓangare na Rubutu, kuma kuna musunta wani ɓangare?
أَفَتُؤۡمِنُونَ بِبَعۡضِ ٱلۡكِتَٰبِ وَتَكۡفُرُونَ بِبَعۡضٖۚ
Menene, saboda haka, sakayyar wanda ya aikata haka daga cikinku, sai kunya a Rayuwar Kusa?
فَمَا جَزَآءُ مَن يَفۡعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمۡ إِلَّا خِزۡيٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ
Kuma a Ranar Tsayuwa a Gaba, za a mayar da su zuwa ga uƙuba mafi tsanani.
وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰٓ أَشَدِّ ٱلۡعَذَابِۗ
Kuma Mai Iko ba shi mai sakaci ba ne game da abin da suke yi.
وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعۡمَلُونَ
Waɗannan su ne waɗanda suka sayi Rayuwar Kusa da farashin Rayuwar Ƙarshe; saboda haka ba za a sauƙaƙa musu uƙuba ba, kuma ba za a taimake su ba.
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا بِٱلۡأٓخِرَةِۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ
Lallai Mun ba Musa Rubutu, kuma Muka biyo bayansa da manzanni.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَقَفَّيۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِۦ بِٱلرُّسُلِۖ
Kuma Muka ba Isa, ɗan Maryamu, hujjoji bayyanannu, kuma Muka ƙarfafa shi da Kwararowa mai tsarki.
وَءَاتَيۡنَا عِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَيَّدۡنَٰهُ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِۗ
Duk lokacin da wani manzo ya zo muku da abin da Zatinku ba sa karkata zuwa gare shi, ashe ba ku yi girman kai ba?
أَفَكُلَّمَا جَآءَكُمۡ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰٓ أَنفُسُكُمُ ٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡ
Wasu daga cikinsu kun ƙaryata, wasu kuma kuna kashewa.
فَفَرِيقٗا كَذَّبۡتُمۡ وَفَرِيقٗا تَقۡتُلُونَ
Kuma suka ce: “An nannaɗe tsakiyoyinmu”;
وَقَالُواْ قُلُوبُنَا غُلۡفُۢۚ
a'a, Mai Iko ya la'ance su saboda musuntarsu, kuma ba sa yarda sai kaɗan.
بَل لَّعَنَهُمُ ٱللَّهُ بِكُفۡرِهِمۡ فَقَلِيلٗا مَّا يُؤۡمِنُونَ
Kuma lokacin da wani rubutu ya zo musu daga Mai Iko, mai gaskata abin da yake tare da su — alhali a da suna neman buɗewa a kan waɗanda suke musunta —,
وَلَمَّا جَآءَهُمۡ كِتَٰبٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٞ لِّمَا مَعَهُمۡ وَكَانُواْ مِن قَبۡلُ يَسۡتَفۡتِحُونَ عَلَى ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ
to saboda haka lokacin da abin da suka sani ya zo musu, sai suka musunta shi.
فَلَمَّا جَآءَهُم مَّا عَرَفُواْ كَفَرُواْ بِهِۦۚ
Saboda haka, la'anar Mai Iko tana kan waɗanda suke musunta.
فَلَعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ
Tir da abin da suka sayi Zatinsu da shi: musunta abin da Mai Iko ya saukar, saboda zalunci, saboda cewa Mai Iko yana saukar da falalarSa a kan wanda Ya ga dama daga cikin masu yi Masa biyayya!
بِئۡسَمَا ٱشۡتَرَوۡاْ بِهِۦٓ أَنفُسَهُمۡ أَن يَكۡفُرُواْ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بَغۡيًا أَن يُنَزِّلَ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ
Saboda haka sun jawo fushi a kan fushi.
فَبَآءُو بِغَضَبٍ عَلَىٰ غَضَبٖۚ
Kuma ga waɗanda suke musunta, uƙuba mai wulaƙantarwa.
وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٞ مُّهِينٞ
Kuma lokacin da aka ce musu: “Ku yarda da abin da Mai Iko ya saukar”, suna cewa: “Muna yarda da abin da aka saukar a kanmu”; kuma suna musunta abin da ke bayansa,
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ ءَامِنُواْ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ نُؤۡمِنُ بِمَآ أُنزِلَ عَلَيۡنَا وَيَكۡفُرُونَ بِمَا وَرَآءَهُۥ
alhali shi gaskiya ne, mai gaskata abin da yake tare da su.
وَهُوَ ٱلۡحَقُّ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَهُمۡۗ
Ka ce: “Me ya sa, saboda haka, kuka kashe masu ba da labari na Mai Iko, a da, idan kun kasance masu yarda?”
قُلۡ فَلِمَ تَقۡتُلُونَ أَنۢبِيَآءَ ٱللَّهِ مِن قَبۡلُ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
Lallai Musa ya zo muku da hujjoji bayyanannu; sa'an nan kuka ɗauki ɗan maraƙi, bayansa, kuma kun kasance azzalumai.
۞ وَلَقَدۡ جَآءَكُم مُّوسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ ثُمَّ ٱتَّخَذتُّمُ ٱلۡعِجۡلَ مِنۢ بَعۡدِهِۦ وَأَنتُمۡ ظَٰلِمُونَ
Kuma lokacin da Muka ɗauki alƙawarinku mai ƙarfi, Muka ɗaga Dutsen sama da ku:
وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ
“Ku riƙe da ƙarfi abin da Muka ba ku, kuma ku saurara.”
خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱسۡمَعُواْۖ
Suka ce: “Mun ji kuma mun sabawa”;
قَالُواْ سَمِعۡنَا وَعَصَيۡنَا
kuma aka shayar da tsakiyoyinsu ɗan maraƙi, saboda musuntarsu.
وَأُشۡرِبُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡعِجۡلَ بِكُفۡرِهِمۡۚ
Ka ce: “Tir da abin da yardarku ta umarce ku, idan kuna masu yarda!”
قُلۡ بِئۡسَمَا يَأۡمُرُكُم بِهِۦٓ إِيمَٰنُكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
Ka ce: “Idan gida na ƙarshe, a wurin Mai Iko, naku ne kawai, ban da sauran mutane, saboda haka ku yi muradin mutuwa, idan kuna masu gaskatawa.”
قُلۡ إِن كَانَتۡ لَكُمُ ٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ عِندَ ٱللَّهِ خَالِصَةٗ مِّن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُاْ ٱلۡمَوۡتَ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Amma ba za su taɓa yin muradinta ba, saboda abin da hannayensu suka gabatar.
وَلَن يَتَمَنَّوۡهُ أَبَدَۢا بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡۚ
Kuma Mai Iko Masani ne ga azzalumai.
وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ
Kuma tabbas za ka same su mafiya riƙo ga rai a cikin dukan mutane,
وَلَتَجِدَنَّهُمۡ أَحۡرَصَ ٱلنَّاسِ عَلَىٰ حَيَوٰةٖ
har ma fiye da waɗanda suka sanya abokan tarayya; ɗayansu zai so ya rayu shekara dubu,
وَمِنَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۚ يَوَدُّ أَحَدُهُمۡ لَوۡ يُعَمَّرُ أَلۡفَ سَنَةٖ
amma hakan ba zai cire shi daga uƙuba ba, ko da ya rayu har tsawon haka.
وَمَا هُوَ بِمُزَحۡزِحِهِۦ مِنَ ٱلۡعَذَابِ أَن يُعَمَّرَۗ
Mai Iko Mai Hange ne game da abin da suke yi.
وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ
Ka ce: “Duk wanda ya kasance maƙiyin Jibrilu ya sani cewa shi ne ya saukar da shi a kan tsakiyarka, da izinin Mai Iko, yana gaskata abin da ya gabace shi, da kuma jagora da albishir ga masu yarda.”
قُلۡ مَن كَانَ عَدُوّٗا لِّـجَبۡرَئِلَ فَإِنَّهُۥ نَزَّلَهُۥ عَلَىٰ قَلۡبِكَ بِإِذۡنِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَهُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
Duk wanda ya kasance maƙiyin Mai Iko, da Ma'aikatanSa, da manzanninSa, da Jibrilu da Mika'ilu ya sani cewa Mai Iko lallai maƙiyin waɗanda suke musunta ne.
مَن كَانَ عَدُوّٗا لِّلَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَجَبۡرَئِلَ وَمِيكَٰٓـِٔيلَ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَدُوّٞ لِّلۡكَٰفِرِينَ
Lallai Mun saukar zuwa gare ka alamu bayyanannu,
وَلَقَدۡ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۖ
kuma ba kowa ne ke musunta su ba sai masu ƙetare iyaka.
وَمَا يَكۡفُرُ بِهَآ إِلَّا ٱلۡفَٰسِقُونَ
Shin, duk lokacin da suka ƙulla alƙawari, wani ɓangare daga cikinsu yana watsar da shi?
أَوَكُلَّمَا عَٰهَدُواْ عَهۡدٗا نَّبَذَهُۥ فَرِيقٞ مِّنۡهُمۚ
Maimakon haka, yawancinsu ba sa yarda.
بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ
Kuma lokacin da wani manzo ya zo musu daga Mai Iko, mai gaskata abin da yake tare da su, wani ɓangare na waɗanda aka ba Rubutu ya jefar da Rubutun Mai Iko a bayansu, kamar ba su sani ba.
وَلَمَّا جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٞ لِّمَا مَعَهُمۡ نَبَذَ فَرِيقٞ مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَرَآءَ ظُهُورِهِمۡ كَأَنَّهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
Kuma suka bi abin da Masu Kautarwa suka kasance suna rerawa game da mulkin Sulaimanu.
وَٱتَّبَعُواْ مَا تَتۡلُواْ ٱلشَّيَٰطِينُ عَلَىٰ مُلۡكِ سُلَيۡمَٰنَۖ
Amma Sulaimanu bai taɓa musunta ba,
وَمَا كَفَرَ سُلَيۡمَٰنُ
sai dai Masu Kautarwa ne suka musunta, suna koya wa mutane ruɗi, da abin da aka saukar a kan sarakuna biyu a Babila, Haruta da Maruta;
وَلَٰكِنَّ ٱلشَّيَٰطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ ٱلنَّاسَ ٱلسِّحۡرَ وَمَآ أُنزِلَ عَلَى ٱلۡمَلَكَيۡنِ بِبَابِلَ هَٰرُوتَ وَمَٰرُوتَۚ
kuma waɗannan biyu ba sa koya wa kowa ba tare da sun fara cewa ba: “Mu jarrabawa ne kawai, saboda haka kada ka musunta.”
وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنۡ أَحَدٍ حَتَّىٰ يَقُولَآ إِنَّمَا نَحۡنُ فِتۡنَةٞ فَلَا تَكۡفُرۡۖ
To suna koyon abin da suke raba mutum da abokin aurensa da shi;
فَيَتَعَلَّمُونَ مِنۡهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِۦ بَيۡنَ ٱلۡمَرۡءِ وَزَوۡجِهِۦۚ
amma ba sa cutar da kowa da shi, sai da izinin Mai Iko.
وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِۦ مِنۡ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ
Kuma suna koyon abin da ke cutar da su kuma ba ya amfanar da su.
وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمۡ وَلَا يَنفَعُهُمۡۚ
Lallai sun san cewa duk wanda ya saye shi, ba zai sami wani rabo ba a Rayuwar Ƙarshe.
وَلَقَدۡ عَلِمُواْ لَمَنِ ٱشۡتَرَىٰهُ مَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنۡ خَلَٰقٖۚ
Kuma tir da abin da suka sayar da Zatinsu da shi, da sun sani!
وَلَبِئۡسَ مَا شَرَوۡاْ بِهِۦٓ أَنفُسَهُمۡۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ
Kuma da sun yarda sun kiyaye kansu, lallai musanya daga Mai Iko da ta fi alheri, da sun sani.
وَلَوۡ أَنَّهُمۡ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَمَثُوبَةٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ خَيۡرٞۚ لَّوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ
Ya ku waɗanda suka yarda! Kada ku ce “Ka raina mu”, sai dai ku ce “Ka kalle mu”, kuma ku saurara.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقُولُواْ رَٰعِنَا وَقُولُواْ ٱنظُرۡنَا وَٱسۡمَعُواْۗ
Kuma ga waɗanda suke musunta, uƙuba mai raɗaɗi.
وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Waɗanda suke musunta, daga cikin mutanen Rubutu, da masu sanya abokan tarayya ba za su so wani alheri ya sauko muku daga Majiɓincinku ba;
مَّا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَلَا ٱلۡمُشۡرِكِينَ أَن يُنَزَّلَ عَلَيۡكُم مِّنۡ خَيۡرٖ مِّن رَّبِّكُمۡۚ
amma Mai Iko Yana keɓance jinƙansa ga wanda Ya ga dama.
وَٱللَّهُ يَخۡتَصُّ بِرَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ
Kuma Mai Iko yana da falala mai girma.
وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ
Duk alamar da Muka kwafi, ko Muka sa a manta, Muna kawo wadda ta fi ta, ko kamarta.
۞ مَا نَنسَخۡ مِنۡ ءَايَةٍ أَوۡ نُنسِهَا نَأۡتِ بِخَيۡرٖ مِّنۡهَآ أَوۡ مِثۡلِهَآۗ
Ashe ba ka sani ba cewa Mai Iko Mai ikon yin komai ne?
أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ
Ashe ba ka sani ba cewa mulkin sammai da ƙasa na Mai Iko ne, kuma cewa ba ku da, ban da Mai Iko, abokin kawance, ba kuma taimako ba?
أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ
Ko kuwa kuna so ku tambayi manzonku kamar yadda aka tambayi Musa a da?
أَمۡ تُرِيدُونَ أَن تَسۡـَٔلُواْ رَسُولَكُمۡ كَمَا سُئِلَ مُوسَىٰ مِن قَبۡلُۗ
Kuma duk wanda ya musanya musunta da yarda, ya ɓata daga hanya madaidaiciya.
وَمَن يَتَبَدَّلِ ٱلۡكُفۡرَ بِٱلۡإِيمَٰنِ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ
Da yawa daga cikin mutanen Rubutu za su so su mayar da ku, bayan yardarku, zuwa musunta,
وَدَّ كَثِيرٞ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَوۡ يَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِكُمۡ كُفَّارًا
saboda hassada, daga kansu, bayan gaskiya ta bayyana musu.
حَسَدٗا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّۖ
Saboda haka ku yafe kuma ku juya shafi, har Mai Iko ya kawo umarninSa,
فَٱعۡفُواْ وَٱصۡفَحُواْ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ ٱللَّهُ بِأَمۡرِهِۦٓۗ
domin Mai Iko Mai ikon yin komai ne.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Kuma ku tsayar da Tuntuɓa, kuma ku ba da tsantsar karamci.
وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ
Kuma duk alherin da kuka gabatar wa kanku, za ku same shi a wurin Mai Iko,
وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِۗ
domin Mai Iko Mai Hange ne game da abin da kuke yi.
إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ
Kuma suka ce: “Babu wanda zai shiga Lambu, sai wanda ya kasance daga Waɗanda Suka Juyo ko Masu Agaji.”
وَقَالُواْ لَن يَدۡخُلَ ٱلۡجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ
Waɗannan su ne burinsu na banza.
تِلۡكَ أَمَانِيُّهُمۡۗ
Ka ce: “Ku kawo hujjarku, idan kuna masu gaskatawa.”
قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Haka ne kuwa: duk wanda ya mai da fuskantarsa kamili ga Mai Iko, yana kuma aikata alheri, ladansa yana wurin Majiɓincinsa; babu tsoro a kansu, kuma ba za su yi baƙin ciki ba.
بَلَىٰۚ مَنۡ أَسۡلَمَ وَجۡهَهُۥ لِلَّهِ وَهُوَ مُحۡسِنٞ فَلَهُۥٓ أَجۡرُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
Kuma Waɗanda Suka Juyo suka ce: “Masu Agaji ba su da tushe a kan komai”; kuma Masu Agaji suka ce: “Waɗanda Suka Juyo ba su da tushe a kan komai”; alhali suna rera Rubutu.
وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ لَيۡسَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ لَيۡسَتِ ٱلۡيَهُودُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُمۡ يَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۗ
Haka waɗanda ba su sani ba suka ce, suna faɗin magana kama da tasu.
كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ مِثۡلَ قَوۡلِهِمۡۚ
Mai Iko zai yi hukunci a tsakaninsu, a Ranar Tsayuwa a Gaba, a kan abin da suka kasance suna sabani a kai.
فَٱللَّهُ يَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ
Kuma, saboda haka, wane ne ya fi zalunci fiye da wanda ya hana a ambaci sunanSa a wuraren rusuna na Mai Iko, kuma ya himmatu wajen rushe su?
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَٰجِدَ ٱللَّهِ أَن يُذۡكَرَ فِيهَا ٱسۡمُهُۥ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَآۚ
Waɗannan ba su dace su shige su ba sai suna tsoro.
أُوْلَٰٓئِكَ مَا كَانَ لَهُمۡ أَن يَدۡخُلُوهَآ إِلَّا خَآئِفِينَۚ
Suna da kunya a Rayuwar Kusa,
لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞ
kuma za su sami uƙuba mai girma a Rayuwar Ƙarshe.
وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ
Kuma na Mai Iko ne gabas da yamma:
وَلِلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ
duk inda kuka juya, a can akwai fuskantar Mai Iko,
فَأَيۡنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجۡهُ ٱللَّهِۚ
domin Mai Iko Mai Faɗi ne, Masani.
إِنَّ ٱللَّهَ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ
Kuma suka ce: “Mai Iko ya ɗauki ɗa.”
وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدٗاۗ
Ɗaukaka ta tabbata a gare Shi!
سُبۡحَٰنَهُۥۖ
A'a, na Shi ne abin da ke cikin sammai da ƙasa;
بَل لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ
duka an sadaukar da su gare Shi.
كُلّٞ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ
Mai ƙirƙirar sammai da ƙasa ba tare da misali na farko ba.
بَدِيعُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ
Idan Ya yanke hukunci a kan wani abu, ba abin da Yake yi sai Ya ce masa: “Kasance”,
وَإِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن
sai ya kasance.
فَيَكُونُ
Kuma waɗanda ba su sani ba suka ce: “Me ya sa Mai Iko ba ya yi mana magana, ko me ya sa wata alama ba ta zo mana ba!”
وَقَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ لَوۡلَا يُكَلِّمُنَا ٱللَّهُ أَوۡ تَأۡتِينَآ ءَايَةٞۗ
Haka waɗanda suka gabace su suka ce, suna faɗin magana kama da tasu;
كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِم مِّثۡلَ قَوۡلِهِمۡۘ
tsakiyoyinsu suna kama da juna.
تَشَٰبَهَتۡ قُلُوبُهُمۡۗ
Mun bayyana alamu ga jama'a masu tabbaci.
قَدۡ بَيَّنَّا ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يُوقِنُونَ
Mun aiko ka, da gaskiya, mai albishir da mai gargaɗi,
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗاۖ
kuma ba za a tambaye ka game da abokan Tanderu ba.
وَلَا تُسۡـَٔلُ عَنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَحِيمِ
Kuma ba Waɗanda Suka Juyo ba, ba kuma Masu Agaji ba, za su taɓa gamsuwa da kai ba, har sai ka bi koyarwarsu.
وَلَن تَرۡضَىٰ عَنكَ ٱلۡيَهُودُ وَلَا ٱلنَّصَٰرَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمۡۗ
Ka ce: “Jagorar Mai Iko, ita ce jagora.”
قُلۡ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلۡهُدَىٰۗ
Kuma da ka bi motsin ransu, bayan abin da ya zo maka na ilimi, da ba ka da, a kan Mai Iko, abokin kawance, ba kuma taimako ba.
وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ ٱلَّذِي جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ
Waɗanda Muka ba Rubutu, kuma suke rera shi yadda ya kamata a rera shi, waɗannan su ne masu yarda da shi.
ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَتۡلُونَهُۥ حَقَّ تِلَاوَتِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۗ
Kuma duk wanda ya musunta shi — waɗannan su ne masu hasara.
وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
Ya ku 'ya'yan Isra'ila! Ku tuna da ni'imaTa, wadda Na cika ku da ita, kuma cewa Na fifita ku fiye da talikai duka.
يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ وَأَنِّي فَضَّلۡتُكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
Kuma ku kiyaye kanku daga wata rana inda babu Zati da zai tsaya a madadin wani Zati a komai, inda ba za a karɓi diyya daga gare shi ba, inda shiga tsakani ba zai amfane shi ba, kuma inda ba za a taimake su ba.
وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا لَّا تَجۡزِي نَفۡسٌ عَن نَّفۡسٖ شَيۡـٔٗا وَلَا يُقۡبَلُ مِنۡهَا عَدۡلٞ وَلَا تَنفَعُهَا شَفَٰعَةٞ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ
Kuma lokacin da Majiɓincin Ibrahim ya jarraba shi da kalmomi, waɗanda ya cika.
۞ وَإِذِ ٱبۡتَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ رَبُّهُۥ بِكَلِمَٰتٖ فَأَتَمَّهُنَّۖ
Ya ce: “Lallai zan mai da kai jagora ga mutane.”
قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامٗاۖ
Ya ce: “Kuma daga zuriyata?”
قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِيۖ
Ya ce: “Alƙawarina ba ya kai ga azzalumai.”
قَالَ لَا يَنَالُ عَهۡدِيَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Kuma lokacin da Muka mai da Gida, ga mutane, wurin dawowa, da aminci; suka kuma ɗauki, daga matsayin Ibrahim, wurin Tuntuɓa.
وَإِذۡ جَعَلۡنَا ٱلۡبَيۡتَ مَثَابَةٗ لِّلنَّاسِ وَأَمۡنٗا وَٱتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبۡرَٰهِـۧمَ مُصَلّٗىۖ
Kuma Muka ɗaure Ibrahim da Isma'ilu da alƙawari: “Ku tsabtace GidaNa ga masu yawo a kusa da shi, masu zama a cikinsa, da masu durƙusa don hidima da masu rusuna don mubaya'a.”
وَعَهِدۡنَآ إِلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ أَن طَهِّرَا بَيۡتِي لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡعَٰكِفِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ
Kuma lokacin da Ibrahim ya ce: “Majiɓincina, ka mai da wannan ƙasa mai aminci, kuma ka ba mutanenta 'ya'yan itatuwa abin rayuwa, waɗanda suka yarda da Mai Iko da Rana ta Ƙarshe a cikinsu.”
وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَٰذَا بَلَدًا ءَامِنٗا وَٱرۡزُقۡ أَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ مَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُم بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ
Ya ce: “Kuma duk wanda ya musunta, Ina ba shi jin daɗi na ɗan lokaci, sa'an nan Na tilasta shi ga uƙubar Wuta.”
قَالَ وَمَن كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُۥ قَلِيلٗا ثُمَّ أَضۡطَرُّهُۥٓ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلنَّارِۖ
Kuma tir da makoma!
وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ
Kuma lokacin da Ibrahim yake ɗaga harsashin Gida, tare da Isma'ilu:
وَإِذۡ يَرۡفَعُ إِبۡرَٰهِـۧمُ ٱلۡقَوَاعِدَ مِنَ ٱلۡبَيۡتِ وَإِسۡمَٰعِيلُ
“Majiɓincinmu, karɓi wannan daga gare mu; lallai Kai ne Mai Ji, Masani.
رَبَّنَا تَقَبَّلۡ مِنَّآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
Majiɓincinmu, Ka mai da mu biyu kamilai gare Ka, kuma, daga zuriyarmu, al'umma kamila gare Ka.
رَبَّنَا وَٱجۡعَلۡنَا مُسۡلِمَيۡنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَآ أُمَّةٗ مُّسۡلِمَةٗ لَّكَ
Kuma ka nuna mana tsarin ayyukanmu.
وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا
Kuma ka koma gare mu da tausayi,
وَتُبۡ عَلَيۡنَآۖ
domin Kai ne Mai Komowa ba tare da tsayawa ba, Mai Jinƙai.
إِنَّكَ أَنتَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
Majiɓincinmu, kuma Ka tayar a tsakaninsu wani manzo, daga cikinsu, wanda zai rera musu alamunKa, ya koya musu Rubutu da hikima, kuma ya tsabtace su;
رَبَّنَا وَٱبۡعَثۡ فِيهِمۡ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَيُزَكِّيهِمۡۖ
domin Kai ne Mabuwayi, Mai Hikima.”
إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
Kuma wane ne, saboda haka, ya ƙi koyarwar Ibrahim, sai wanda ya mai da Zatinsa wawa?
وَمَن يَرۡغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبۡرَٰهِـۧمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفۡسَهُۥۚ
Lallai Mun zaɓe shi a Rayuwar Kusa,
وَلَقَدِ ٱصۡطَفَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ
kuma a Rayuwar Ƙarshe, tabbas zai kasance daga cikin waɗanda suke lafiyayyu.
وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
Lokacin da Majiɓincinsa ya ce masa: “Ka zama kamili gare Ni”;
إِذۡ قَالَ لَهُۥ رَبُّهُۥٓ أَسۡلِمۡۖ
ya ce: “Ni kamili ne ga Majiɓincin talikai duka.”
قَالَ أَسۡلَمۡتُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Kuma Ibrahim ya yi wa 'ya'yansa wasiyya game da hakan,
وَوَصَّىٰ بِهَآ إِبۡرَٰهِـۧمُ بَنِيهِ
da Yakubu kuma: “Ya 'ya'yana! Mai Iko ya zaɓa muku wannan Doka; saboda haka kada ku mutu sai kuna kamilai gare Shi.”
وَيَعۡقُوبُ يَٰبَنِيَّ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰ لَكُمُ ٱلدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ
Ko kuwa kun kasance shaidu, lokacin da mutuwa ta zo wa Yakubu, lokacin da ya ce wa 'ya'yansa: “Wa za ku yi wa biyayya bayana?”
أَمۡ كُنتُمۡ شُهَدَآءَ إِذۡ حَضَرَ يَعۡقُوبَ ٱلۡمَوۡتُ إِذۡ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعۡبُدُونَ مِنۢ بَعۡدِيۖ
Suka ce: “Za mu yi biyayya ga abin bautarka, abin bautar kakanninka, Ibrahim, Isma'ilu da Ishaƙu, abin bauta ɗaya, kuma mu kamilai ne gare Shi.”
قَالُواْ نَعۡبُدُ إِلَٰهَكَ وَإِلَٰهَ ءَابَآئِكَ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ إِلَٰهٗا وَٰحِدٗا وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ
Wannan al'umma ce da ta riga ta wuce:
تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ
nata ne abin da ta samu,
لَهَا مَا كَسَبَتۡ
naku kuma abin da kuka samu;
وَلَكُم مَّا كَسَبۡتُمۡۖ
kuma ba za a tambaye ku game da abin da suka kasance suna yi ba.
وَلَا تُسۡـَٔلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Kuma suka ce: “Ku zama Waɗanda Suka Juyo ko Masu Agaji, za ku bi jagora.”
وَقَالُواْ كُونُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰ تَهۡتَدُواْۗ
Ka ce: “A'a, maimakon haka koyarwar Ibrahim, wanda ya fuskanci Mai Iko gaba ɗaya”,
قُلۡ بَلۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِـۧمَ حَنِيفٗاۖ
kuma bai kasance daga cikin masu sanya abokan tarayya ba.
وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
Ku ce: “Muna yarda da Mai Iko, da abin da aka saukar mana, da abin da aka saukar wa Ibrahim, Isma'ilu, Ishaƙu, Yakubu da zuriyoyi, da abin da aka ba Musa da Isa, da abin da aka ba masu ba da labari, daga Majiɓincinsu; ba ma nuna bambanci ko kaɗan tsakaninsu, kuma mu kamilai ne gare Shi.”
قُولُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطِ وَمَآ أُوتِيَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِيَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمۡ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّنۡهُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ
Idan sun yarda da abin da kuka yarda da shi, to suna bin jagora;
فَإِنۡ ءَامَنُواْ بِمِثۡلِ مَآ ءَامَنتُم بِهِۦ فَقَدِ ٱهۡتَدَواْۖ
kuma idan suka juya baya, to ba su cikin komai sai ɓaraka;
وَّإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا هُمۡ فِي شِقَاقٖۖ
Mai Iko zai isar maka a kansu nan ba da daɗewa ba:
فَسَيَكۡفِيكَهُمُ ٱللَّهُۚ
kuma Shi ne Mai Ji, Masani.
وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
Rinin Mai Iko —
صِبۡغَةَ ٱللَّهِ
kuma wane ne ya fi Mai Iko rini? —
وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبۡغَةٗۖ
kuma a gare Shi ne muke yin biyayya.
وَنَحۡنُ لَهُۥ عَٰبِدُونَ
Ka ce: “Shin kuna jayayya da mu game da Mai Iko, alhali Shi ne Majiɓincinmu da Majiɓincinku? Namu ne ayyukanmu, naku kuma ayyukanku;
قُلۡ أَتُحَآجُّونَنَا فِي ٱللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡ وَلَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡ
kuma gare Shi kaɗai muke sadaukar da kanmu.”
وَنَحۡنُ لَهُۥ مُخۡلِصُونَ
Ko kuwa kuna cewa: “Ibrahim, Isma'ilu, Ishaƙu, Yakubu da zuriyoyi sun kasance Waɗanda Suka Juyo ko Masu Agaji”?
أَمۡ يَقُولُونَ إِنَّ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطَ كَانُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ
Ka ce: “Ku ne kuka fi sani, ko Mai Iko?”
قُلۡ ءَأَنتُمۡ أَعۡلَمُ أَمِ ٱللَّهُۗ
Kuma wane ne, saboda haka, ya fi zalunci fiye da wanda ya ɓoye shaida da ke tare da shi, daga Mai Iko?
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن كَتَمَ شَهَٰدَةً عِندَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۗ
Kuma Mai Iko ba shi mai sakaci ba ne game da abin da kuke yi.
وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ
Wannan al'umma ce da ta riga ta wuce:
تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ
nata ne abin da ta samu,
لَهَا مَا كَسَبَتۡ
naku kuma abin da kuka samu;
وَلَكُم مَّا كَسَبۡتُمۡۖ
kuma ba za a tambaye ku game da abin da suka kasance suna yi ba.
وَلَا تُسۡـَٔلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Wawaye daga cikin mutane za su ce: “Me ya karkatar da su daga wurin taruwarsu, wanda suka kasance a kai?”
۞ سَيَقُولُ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَ ٱلنَّاسِ مَا وَلَّىٰهُمۡ عَن قِبۡلَتِهِمُ ٱلَّتِي كَانُواْ عَلَيۡهَاۚ
Ka ce: “Na Mai Iko ne gabas da yamma;
قُل لِّلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ
Yana yi wa wanda Ya ga dama jagora zuwa miƙaƙƙen tafarki.”
يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Kuma haka Muka mai da ku al'umma abin koyi,
وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَٰكُمۡ أُمَّةٗ وَسَطٗا
ta yadda ku zama shaidu a kan mutane, kuma manzo ya zama shaida a kanku.
لِّتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيۡكُمۡ شَهِيدٗاۗ
Kuma Ba Mu sanya wurin taruwa, wanda kake kai, ba sai ta yadda a bambanta wanda yake bin manzo da wanda yake juyawa a kan diddigensa.
وَمَا جَعَلۡنَا ٱلۡقِبۡلَةَ ٱلَّتِي كُنتَ عَلَيۡهَآ إِلَّا لِنَعۡلَمَ مَن يَتَّبِعُ ٱلرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِۚ
Tabbas wannan ya kasance mai nauyi, sai dai ga waɗanda Mai Iko ya yi musu jagora.
وَإِن كَانَتۡ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُۗ
Kuma bai dace da Mai Iko ya bar yardarku ta ɓace ba.
وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَٰنَكُمۡۚ
Tabbas Mai Iko ga mutane Mai Kirki ne, Mai Jinƙai.
إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَؤُفٞ رَّحِيمٞ
Lallai Za Mu ga fuskarka tana juyawa ta kowane bangare a sama; saboda haka tabbas Za Mu ba ka matsayin fuskanta wurin taruwa wanda zai gamsar da kai.
قَدۡ نَرَىٰ تَقَلُّبَ وَجۡهِكَ فِي ٱلسَّمَآءِۖ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبۡلَةٗ تَرۡضَىٰهَاۚ
Saboda haka ka fuskanci wurin rusuna wanda ba a keta,
فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ
kuma duk inda kuka kasance, ku fuskance shi.
وَحَيۡثُ مَا كُنتُمۡ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ شَطۡرَهُۥۗ
Kuma waɗanda aka ba Rubutu tabbas sun san cewa gaskiya ce daga Majiɓincinsu.
وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡۗ
Kuma Mai Iko ba shi mai sakaci ba ne game da abin da suke yi.
وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعۡمَلُونَ
Kuma ko da ka kawo wa waɗanda aka ba Rubutu kowace alama, ba za su bi wurin taruwarka ba.
وَلَئِنۡ أَتَيۡتَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ بِكُلِّ ءَايَةٖ مَّا تَبِعُواْ قِبۡلَتَكَۚ
Kuma ba za ka bi wurin taruwarsu ba;
وَمَآ أَنتَ بِتَابِعٖ قِبۡلَتَهُمۡۚ
kuma wasu daga cikinsu ba sa bin wurin taruwar wasu ma.
وَمَا بَعۡضُهُم بِتَابِعٖ قِبۡلَةَ بَعۡضٖۚ
Kuma da ka bi motsin ransu, bayan abin da ya zo maka na ilimi, da tabbas ka kasance daga cikin azzalumai.
وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ إِنَّكَ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Waɗanda Muka ba Rubutu suna gane shi kamar yadda suke gane 'ya'yansu,
ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَعۡرِفُونَهُۥ كَمَا يَعۡرِفُونَ أَبۡنَآءَهُمۡۖ
kuma wani ɓangare daga cikinsu tabbas yana ɓoye gaskiya, alhali yana sane.
وَإِنَّ فَرِيقٗا مِّنۡهُمۡ لَيَكۡتُمُونَ ٱلۡحَقَّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ
Gaskiya daga Majiɓincinka take;
ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ
saboda haka kada ka taɓa zama daga cikin masu shiga jayayya.
فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُمۡتَرِينَ
Kuma kowa yana da fuskanta wadda aka ba shi; saboda haka ku riga juna zuwa ga mafi alheri.
وَلِكُلّٖ وِجۡهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَاۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ
Duk inda kuka kasance, Mai Iko zai mayar da ku duka,
أَيۡنَ مَا تَكُونُواْ يَأۡتِ بِكُمُ ٱللَّهُ جَمِيعًاۚ
domin Mai Iko Mai ikon yin komai ne.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Kuma daga inda ka fita, ka fuskanci wurin rusuna wanda ba a keta:
وَمِنۡ حَيۡثُ خَرَجۡتَ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۖ
tabbas gaskiya ce daga Majiɓincinka.
وَإِنَّهُۥ لَلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَۗ
Kuma Mai Iko ba shi mai sakaci ba ne game da abin da kuke yi.
وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ
Kuma daga inda ka fita, ka fuskanci wurin rusuna wanda ba a keta,
وَمِنۡ حَيۡثُ خَرَجۡتَ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ
kuma duk inda kuka kasance, ku fuskance shi, ta yadda mutane ba za su sami wata hujja a kanku ba — sai waɗanda suke azzalumai daga cikinsu; saboda haka kada ku ji tsoronsu, amma ku ji tsoroNa —
وَحَيۡثُ مَا كُنتُمۡ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ شَطۡرَهُۥ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيۡكُمۡ حُجَّةٌ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ فَلَا تَخۡشَوۡهُمۡ وَٱخۡشَوۡنِي
kuma ta yadda Zan cika ni'imaTa a kanku, kuma wataƙila za ku bi jagora,
وَلِأُتِمَّ نِعۡمَتِي عَلَيۡكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
kamar yadda Muka aiko, a cikinku, wani manzo daga cikinku, wanda yake rera muku alamunMu, ya tsabtace ku, ya koya muku Rubutu da hikima, kuma ya koya muku abin da ba ku sani ba. Ku tuna da Ni saboda haka, Zan tuna da ku; ku yi godiya gare Ni, kuma kada ku musunta Ni.
كَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِيكُمۡ رَسُولٗا مِّنكُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِنَا وَيُزَكِّيكُمۡ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَيُعَلِّمُكُم مَّا لَمۡ تَكُونُواْ تَعۡلَمُونَ فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ
Ya ku waɗanda suka yarda! Ku nemi taimako ta haƙuri da Tuntuɓa,
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱلصَّبۡرِ وَٱلصَّلَوٰةِۚ
domin Mai Iko yana tare da masu haƙuri.
إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ
Kuma kada ku ce game da waɗanda aka kashe a hanyar Mai Iko cewa sun mutu.
وَلَا تَقُولُواْ لِمَن يُقۡتَلُ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتُۢۚ
A'a, rayayyu ne, amma ba ku ji ba.
بَلۡ أَحۡيَآءٞ وَلَٰكِن لَّا تَشۡعُرُونَ
Kuma tabbas Za Mu jarrabe ku da ɗan tsoro da yunwa, da raguwar dukiya, Zati da 'ya'yan itatuwa;
وَلَنَبۡلُوَنَّكُم بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلۡخَوۡفِ وَٱلۡجُوعِ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَٰتِۗ
kuma ka yi albishir ga masu haƙuri, waɗanda, idan wata masifa ta same su, suke cewa: “Lallai mu na Mai Iko ne, kuma zuwa gare Shi za mu koma.”
وَبَشِّرِ ٱلصَّٰبِرِينَ ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَٰبَتۡهُم مُّصِيبَةٞ قَالُوٓاْ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيۡهِ رَٰجِعُونَ
Waɗannan su ne waɗanda tuntuɓoɓi daga Majiɓincinsu suke kansu, da jinƙai,
أُوْلَٰٓئِكَ عَلَيۡهِمۡ صَلَوَٰتٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَرَحۡمَةٞۖ
kuma waɗannan su ne masu bin jagora.
وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُهۡتَدُونَ
Lallai Safa da Marwa suna cikin alamomin hankula na Mai Iko.
۞ إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِۖ
Duk wanda ya yi Hajji na Gida ko ya yi Umra, babu ƙorafi a kansa ya yi ziyara a wurinsu.
فَمَنۡ حَجَّ ٱلۡبَيۡتَ أَوِ ٱعۡتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَاۚ
Kuma duk wanda ya yi alheri da son rai — Mai Iko lallai Mai Godiya ne, Masani.
وَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ
Lallai, waɗanda suke ɓoye abin da Muka saukar na hujjoji bayyanannu da jagora, bayan Mun bayyana shi ga mutane a cikin Rubutu — waɗannan su ne waɗanda Mai Iko yake la'anta, kuma masu la'ana suna la'anta su,
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَآ أَنزَلۡنَا مِنَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلۡهُدَىٰ مِنۢ بَعۡدِ مَا بَيَّنَّٰهُ لِلنَّاسِ فِي ٱلۡكِتَٰبِ أُوْلَٰٓئِكَ يَلۡعَنُهُمُ ٱللَّهُ وَيَلۡعَنُهُمُ ٱللَّٰعِنُونَ
sai dai waɗanda suka koma, suka gyara, suka bayyana: waɗannan su ne waɗanda nake komawa gare su da tausayi; Ni ne Mai Komowa ba tare da tsayawa ba, Mai Jinƙai.
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ وَأَصۡلَحُواْ وَبَيَّنُواْ فَأُوْلَٰٓئِكَ أَتُوبُ عَلَيۡهِمۡ وَأَنَا ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
Lallai, waɗanda suke musunta suna mutuwa suna musunta — waɗannan su ne waɗanda la'anar Mai Iko, ta Ma'aikata, da ta mutane, tare duka, ta hau kansu, inda za su dawwama;
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَمَاتُواْ وَهُمۡ كُفَّارٌ أُوْلَٰٓئِكَ عَلَيۡهِمۡ لَعۡنَةُ ٱللَّهِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ خَٰلِدِينَ فِيهَا
ba za a sauƙaƙa musu uƙuba ba, kuma ba za a ba su jinkiri ba.
لَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ
Kuma abin bautarku abin bauta ɗaya ne;
وَإِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ
babu abin bauta sai Shi,
لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ
Mai Yawan Jinƙai, Mai Jinƙai.
ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ
Tabbas akwai, a cikin ƙirƙirar sammai da ƙasa, a cikin musayar dare da rana, a cikin jirgin da yake tafiya a teku ɗauke da abin da yake amfanar mutane, a cikin ruwan da Mai Iko yake saukarwa daga sama kuma da shi Yake sake raya ƙasa bayan mutuwarta, yana yaɗa a cikinta kowane irin abu mai motsi, a cikin bambancin iska, da cikin gajimaren da aka hore tsakanin sama da ƙasa — alamu ga jama'a masu yin amfani da hankali.
إِنَّ فِي خَلۡقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱلۡفُلۡكِ ٱلَّتِي تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِمَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن مَّآءٖ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٖ وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ وَٱلسَّحَابِ ٱلۡمُسَخَّرِ بَيۡنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ
Kuma a cikin mutane akwai waɗanda suke ɗaukar, ban da Mai Iko, abokan hamayya, waɗanda suke so kamar yadda ake son Mai Iko;
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَندَادٗا يُحِبُّونَهُمۡ كَحُبِّ ٱللَّهِۖ
amma waɗanda suka yarda sun fi tsananin soyayya ga Mai Iko.
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَشَدُّ حُبّٗا لِّلَّهِۗ
Kuma da azzalumai sun gani, lokacin da za su ga uƙuba, cewa ƙarfi gaba ɗaya na Mai Iko ne, kuma Mai Iko Mai tsanani ne a cikin uƙuba —
وَلَوۡ يَرَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِذۡ يَرَوۡنَ ٱلۡعَذَابَ أَنَّ ٱلۡقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعٗا وَأَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعَذَابِ
Lokacin da waɗanda aka bi za su wanke kansu daga waɗanda suka bi su, kuma za su ga uƙuba, kuma za a yanke igiyoyin da ke tsakaninsu.
إِذۡ تَبَرَّأَ ٱلَّذِينَ ٱتُّبِعُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ وَرَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ وَتَقَطَّعَتۡ بِهِمُ ٱلۡأَسۡبَابُ
Kuma waɗanda suka bi za su ce: “Da ma muna da ramuwa, da mun wanke kanmu daga gare su kamar yadda suka wanke kansu daga gare mu.”
وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ لَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَتَبَرَّأَ مِنۡهُمۡ كَمَا تَبَرَّءُواْ مِنَّاۗ
Haka Mai Iko Yake nuna musu ayyukansu, kamar baƙin ciki a gare su,
كَذَٰلِكَ يُرِيهِمُ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡ حَسَرَٰتٍ عَلَيۡهِمۡۖ
kuma ba za su taɓa fita daga Wuta ba.
وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنَ ٱلنَّارِ
Ya ku mutane! Ku ci daga abin da yake a ƙasa, abin da aka yarda da shi kuma mai kyau,
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا
kuma kada ku bi sawun Mai Kautarwa,
وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطۡوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ
domin shi maƙiyi ne bayyananne a gare ku.
إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٌ
Ba ya umartar ku sai da mugunta da lalata, da ku faɗi game da Mai Iko abin da ba ku sani ba.
إِنَّمَا يَأۡمُرُكُم بِٱلسُّوٓءِ وَٱلۡفَحۡشَآءِ وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Kuma lokacin da aka ce musu: “Ku bi abin da Mai Iko ya saukar”, suna cewa: “A'a, muna bin abin da muka sami kakanninmu a kai.”
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ بَلۡ نَتَّبِعُ مَآ أَلۡفَيۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ
Wa! Ko da kakanninsu ba su yi amfani da hankali ba ko kaɗan, ba kuma su bi jagora ba?
أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ شَيۡـٔٗا وَلَا يَهۡتَدُونَ
Kuma misalin waɗanda suke musunta kamar misalin wanda yake kira ga abin da ba ya ji komai sai kira da hayaniya.
وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ كَمَثَلِ ٱلَّذِي يَنۡعِقُ بِمَا لَا يَسۡمَعُ إِلَّا دُعَآءٗ وَنِدَآءٗۚ
Kurame, bebaye, makafi, saboda haka ba sa yin amfani da hankali.
صُمُّۢ بُكۡمٌ عُمۡيٞ فَهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ
Ya ku waɗanda suka yarda! Ku ci daga abubuwa masu kyau da Muka ba ku abin rayuwa, kuma ku yi godiya ga Mai Iko, idan gare Shi kuke yin biyayya.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِلَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ
Bai hana ku ba sai mushe, jini, naman alade, da abin da aka keɓe wa wanda ba Mai Iko ba.
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ بِهِۦ لِغَيۡرِ ٱللَّهِۖ
Amma duk wanda aka tilasta masa, ba tare da ya zama mai tawaye ba, ko ya ƙetare iyaka ba, babu laifi a kansa,
فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ
domin Mai Iko Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinƙai.
إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ
Lallai, waɗanda suke ɓoye abin da Mai Iko ya saukar na Rubutu, suna kuma sayen ƙaramin farashi mara daraja da shi — waɗannan ba su haɗiye a cikinsu sai Wuta; Mai Iko ba zai yi musu magana ba a Ranar Tsayuwa a Gaba, ba kuma zai tsabtace su ba,
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَشۡتَرُونَ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلًا أُوْلَٰٓئِكَ مَا يَأۡكُلُونَ فِي بُطُونِهِمۡ إِلَّا ٱلنَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمۡ
kuma za su sami uƙuba mai raɗaɗi.
وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ
Waɗannan su ne waɗanda suka sayi ɓata da jagora, da uƙuba da gafara. Menene, saboda haka, ya sa su haƙura haka da Wuta!
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلضَّلَٰلَةَ بِٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡعَذَابَ بِٱلۡمَغۡفِرَةِۚ فَمَآ أَصۡبَرَهُمۡ عَلَى ٱلنَّارِ
Hakan saboda Mai Iko ya saukar da Rubutu da gaskiya,
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّۗ
kuma waɗanda suke sabani game da Rubutu tabbas suna cikin ɓaraka mai nisa.
وَإِنَّ ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِي ٱلۡكِتَٰبِ لَفِي شِقَاقِۭ بَعِيدٖ
Nagarta ba ita ce ku juya fuskokinku zuwa gabas ko yamma ba,
۞ لَّيۡسَ ٱلۡبِرُّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ قِبَلَ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ
amma nagarta ita ce wanda ya yarda da Mai Iko, da Rana ta Ƙarshe, da Ma'aikata, da Rubutu, da masu ba da labari, kuma yake ba da dukiyarsa, duk da ƙaunarsa gare ta, ga dangi, marayu, mabuƙata, matafiyi mai wucewa, masu roƙo, kuma don 'yantar da waɗanda ke ƙarƙashin nauyin bashi, wanda yake tsayar da Tuntuɓa, yake ba da tsantsar karamci,
وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلۡكِتَٰبِ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ وَءَاتَى ٱلۡمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ ذَوِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَٱلسَّآئِلِينَ وَفِي ٱلرِّقَابِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّكَوٰةَ
waɗanda suke cika alƙawarinsu idan sun yi alƙawari,
وَٱلۡمُوفُونَ بِعَهۡدِهِمۡ إِذَا عَٰهَدُواْۖ
da masu haƙuri a cikin wahala, cuta, da lokacin tashin hankali:
وَٱلصَّٰبِرِينَ فِي ٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَحِينَ ٱلۡبَأۡسِۗ
waɗannan su ne waɗanda suka kasance masu gaskatawa,
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْۖ
kuma waɗannan su ne masu kiyaye kansu.
وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُتَّقُونَ
Ya ku waɗanda suka yarda! An rubuta muku bincike game da waɗanda aka kashe:
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِصَاصُ فِي ٱلۡقَتۡلَىۖ
ɗan 'yanci da ɗan 'yanci, mai biyayya da mai biyayya, mace kuma da mace.
ٱلۡحُرُّ بِٱلۡحُرِّ وَٱلۡعَبۡدُ بِٱلۡعَبۡدِ وَٱلۡأُنثَىٰ بِٱلۡأُنثَىٰۚ
Amma ga wanda ɗan'uwansa ya yafe masa wani abu: bi bayan bin abin da aka sani, da kuma sasantawa cikin kirki.
فَمَنۡ عُفِيَ لَهُۥ مِنۡ أَخِيهِ شَيۡءٞ فَٱتِّبَاعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيۡهِ بِإِحۡسَٰنٖۗ
Wannan sauƙaƙawa ne daga Majiɓincinku, da jinƙai.
ذَٰلِكَ تَخۡفِيفٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَرَحۡمَةٞۗ
Kuma duk wanda ya yi ƙetare bayan haka zai sami uƙuba mai raɗaɗi.
فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Kuma kuna da, a cikin bincike, rayuwa, ya ku masu hankali, wataƙila za ku kiyaye kanku.
وَلَكُمۡ فِي ٱلۡقِصَاصِ حَيَوٰةٞ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ
An rubuta muku, idan mutuwa ta zo wa ɗayanku, idan ya bar dukiya,
كُتِبَ عَلَيۡكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ إِن تَرَكَ خَيۡرًا
wasiyya ga iyaye biyu da dangi, bisa abin da aka sani:
ٱلۡوَصِيَّةُ لِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ
wajibi ga masu kiyaye kansu.
حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ
Kuma duk wanda ya canza ta bayan ya ji ta, laifin ba ya kan kowa sai waɗanda suke canza ta,
فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعۡدَ مَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَآ إِثۡمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓۚ
domin Mai Iko Mai Ji ne, Masani.
إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ
Amma duk wanda ya ji tsoro, daga wajen mai wasiyya, son kai ko laifi, ya sasanta su, babu laifi a kansa;
فَمَنۡ خَافَ مِن مُّوَصّٖ جَنَفًا أَوۡ إِثۡمٗا فَأَصۡلَحَ بَيۡنَهُمۡ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ
domin Mai Iko Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinƙai.
إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Ya ku waɗanda suka yarda! An rubuta muku kauracewa, kamar yadda aka rubuta wa waɗanda suka riga ku, wataƙila za ku kiyaye kanku, tsawon kwanaki ƙididdigaggu.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۚ
Kuma duk wanda yake rashin lafiya daga cikinku, ko kuma yana tafiya, to adadin wasu kwanaki;
فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۚ
kuma ga waɗanda suke da iyawa, diyya, abincin mabuƙaci ɗaya.
وَعَلَى ٱلَّذِينَ يُطِيقُونَهُۥ فِدۡيَةٞ طَعَامُ مِسۡكِينٖۖ
Kuma duk wanda ya yi alheri da son rai, shi ya fi masa alheri;
فَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥۚ
kuma ku kame kai ya fi alheri a gare ku, idan kun sani.
وَأَن تَصُومُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
Wata mai sanyaya, wanda aka saukar da wannan Karatu a cikinsa, jagora ga mutane, da hujjoji bayyanannu na jagora da Rarrabewa.
شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ
Duk wanda ya shaida wannan wata daga cikinku, ya kame kai a cikinsa;
فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُۖ
kuma duk wanda yake rashin lafiya, ko kuma yana tafiya, to adadin wasu kwanaki.
وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۗ
Mai Iko Ya nufa sauƙi a gare ku, ba Ya nufa wahala a gare ku,
يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ
kuma ku cika adadin kwanaki, kuma ku yi shelar girman Mai Iko saboda ya yi muku jagora, wataƙila za ku zama masu godiya.
وَلِتُكَمِّلُواْ ٱلۡعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Kuma lokacin da masu biyayya gare Ni suka tambaye ka game da Ni, Ina kusa:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌۖ
Ina amsa kiran wanda ya kira Ni, lokacin da ya kira Ni.
أُجِيبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِۖ
Saboda haka su amsa kiraNa, kuma su yarda da Ni, wataƙila za su isa ga gaskiya madaidaiciya.
فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لِي وَلۡيُؤۡمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمۡ يَرۡشُدُونَ
An halatta muku, a daren kauracewa, kusanci ga matanku:
أُحِلَّ لَكُمۡ لَيۡلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمۡۚ
su tufafi ne a gare ku, kuma ku tufafi ne a gare su.
هُنَّ لِبَاسٞ لَّكُمۡ وَأَنتُمۡ لِبَاسٞ لَّهُنَّۗ
Mai Iko Ya san cewa kuna cin amanar kanku; to Ya komo gare ku da tausayi, kuma Ya yafe muku.
عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَخۡتَانُونَ أَنفُسَكُمۡ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡ وَعَفَا عَنكُمۡۖ
Yanzu saboda haka, ku haɗu da su,
فَٱلۡـَٰٔنَ بَٰشِرُوهُنَّ
kuma ku nemi abin da Mai Iko ya rubuta muku.
وَٱبۡتَغُواْ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمۡۚ
Kuma ku ci ku sha har sai farin zare ya bayyana muku daga baƙin zaren alfijir,
وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَيۡطُ ٱلۡأَبۡيَضُ مِنَ ٱلۡخَيۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ
sa'an nan ku cika kauracewa har zuwa dare.
ثُمَّ أَتِمُّواْ ٱلصِّيَامَ إِلَى ٱلَّيۡلِۚ
Kuma kada ku haɗu da su, alhali kuna zaune a wuraren rusuna.
وَلَا تُبَٰشِرُوهُنَّ وَأَنتُمۡ عَٰكِفُونَ فِي ٱلۡمَسَٰجِدِۗ
Waɗannan iyakokin Mai Iko ne,
تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ
saboda haka kada ku kusance su.
فَلَا تَقۡرَبُوهَاۗ
Haka Mai Iko Yake bayyana alamunSa ga mutane, wataƙila za su kiyaye kansu.
كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ
Kuma kada ku cinye dukiyarku a tsakaninku da ƙarya, kuma kada ku kai ta ga alƙalai don cinye, ta hanyar laifi, wani ɓangare na dukiyar mutane, alhali kuna sani.
وَلَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَٰطِلِ وَتُدۡلُواْ بِهَآ إِلَى ٱلۡحُكَّامِ لِتَأۡكُلُواْ فَرِيقٗا مِّنۡ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ بِٱلۡإِثۡمِ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
Suna tambayar ka game da shelar jama'a.
۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَهِلَّةِۖ
Ka ce: “Su ganawa ne da aka ƙayyade ga mutane, da kuma Hajji.
قُلۡ هِيَ مَوَٰقِيتُ لِلنَّاسِ وَٱلۡحَجِّۗ
Kuma nagarta ba ita ce zuwa gidaje ta bayansu ba,
وَلَيۡسَ ٱلۡبِرُّ بِأَن تَأۡتُواْ ٱلۡبِيُوتَ مِن ظُهُورِهَا
amma nagarta ita ce wanda ya kiyaye kansa.
وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنِ ٱتَّقَىٰۗ
Saboda haka ku zo gidaje ta ƙofofinsu,
وَأۡتُواْ ٱلۡبِيُوتَ مِنۡ أَبۡوَٰبِهَاۚ
kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko, wataƙila za ku yi nasara.”
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
Kuma ku yaƙi, a hanyar Mai Iko, waɗanda suke yaƙar ku, amma kada ku yi ƙetare,
وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ
domin Mai Iko ba ya son masu ƙetare.
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ
Kuma ku kashe su duk inda kuka kama su, kuma ku kore su daga inda suka kore ku:
وَٱقۡتُلُوهُمۡ حَيۡثُ ثَقِفۡتُمُوهُمۡ وَأَخۡرِجُوهُم مِّنۡ حَيۡثُ أَخۡرَجُوكُمۡۚ
jarrabawa ta fi kisa tsanani.
وَٱلۡفِتۡنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۚ
Kuma kada ku yaƙe su kusa da wurin rusuna wanda ba a keta, kafin su yaƙe ku a can;
وَلَا تُقَٰتِلُوهُمۡ عِندَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِيهِۖ
amma idan suka yaƙe ku, to ku kashe su:
فَإِن قَٰتَلُوكُمۡ فَٱقۡتُلُوهُمۡۗ
wannan ita ce sakayyar waɗanda suke musunta.
كَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Amma idan suka daina, Mai Iko lallai Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinƙai.
فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Kuma ku yaƙe su har sai babu jarrabawa kuma, kuma Doka ta zama ta Mai Iko;
وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِۖ
kuma idan suka daina, to babu ƙiyayya, sai ga azzalumai.
فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَلَا عُدۡوَٰنَ إِلَّا عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ
Wata wanda ba a keta a madadin wata wanda ba a keta, kuma ga abubuwan da ba a keta, bincike.
ٱلشَّهۡرُ ٱلۡحَرَامُ بِٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡحُرُمَٰتُ قِصَاصٞۚ
Duk wanda ya yi muku ƙetare, ku yi masa ƙetare daidai da ƙetarensa gare ku,
فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱعۡتَدُواْ عَلَيۡهِ بِمِثۡلِ مَا ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡۚ
kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko, kuma ku sani cewa Mai Iko yana tare da masu kiyaye kansu.
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُتَّقِينَ
Kuma ku kashe a hanyar Mai Iko, amma kada ku jefa abin da kuke riƙe a hannu cikin hallaka; kuma ku aikata alheri,
وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ وَأَحۡسِنُوٓاْۚ
domin Mai Iko yana son masu aikata alheri.
إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Kuma ku cika Hajji da Umra don Mai Iko.
وَأَتِمُّواْ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِۚ
Kuma idan an hana ku, to abin da ake samu a sauƙaƙe a matsayin baiko.
فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۖ
Kuma kada ku aske kanku kafin baiko ya isa wurin sakinsa;
وَلَا تَحۡلِقُواْ رُءُوسَكُمۡ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡهَدۡيُ مَحِلَّهُۥۚ
kuma duk wanda yake rashin lafiya daga cikinku, ko yana da cuta a kai, to diyya ta kauracewa, ko tallafi, ko tsarin ayyuka.
فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ بِهِۦٓ أَذٗى مِّن رَّأۡسِهِۦ فَفِدۡيَةٞ مِّن صِيَامٍ أَوۡ صَدَقَةٍ أَوۡ نُسُكٖۚ
Kuma idan kun kasance cikin aminci, duk wanda ya ji daɗin Umra har zuwa Hajji, to abin da ake samu a sauƙaƙe a matsayin baiko.
فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلۡعُمۡرَةِ إِلَى ٱلۡحَجِّ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۚ
Kuma duk wanda bai sami hanya ba, to kauracewa na kwana uku a lokacin Hajji, da bakwai idan kun koma: waɗannan kwana goma ne cikakku.
فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖ فِي ٱلۡحَجِّ وَسَبۡعَةٍ إِذَا رَجَعۡتُمۡۗ تِلۡكَ عَشَرَةٞ كَامِلَةٞۗ
Wannan ga wanda iyalinsa ba sa nan a wurin rusuna wanda ba a keta.
ذَٰلِكَ لِمَن لَّمۡ يَكُنۡ أَهۡلُهُۥ حَاضِرِي ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ
Kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko, kuma ku sani cewa Mai Iko Mai tsanani ne a cikin sakamako.
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ
Hajji yana faruwa a cikin watanni sanannu.
ٱلۡحَجُّ أَشۡهُرٞ مَّعۡلُومَٰتٞۚ
Duk wanda ya himmatu da Hajji a cikinsu, to babu lalata, babu ƙetare, kuma babu muhawara a lokacin Hajji.
فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلۡحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي ٱلۡحَجِّۗ
Kuma duk alherin da kuke aikatawa, Mai Iko yana sanin sa.
وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يَعۡلَمۡهُ ٱللَّهُۗ
Kuma ku ɗauki guzurinku;
وَتَزَوَّدُواْ
domin mafi alherin guzuri shi ne kiyaye kai.
فَإِنَّ خَيۡرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقۡوَىٰۖ
Kuma ku kiyaye kanku game da Ni, ya ku masu hankali.
وَٱتَّقُونِ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ
Babu laifi a kanku ku nemi falala daga Majiɓincinku.
لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمۡۚ
Kuma idan kun fito daga Arafat, ku tuna da Mai Iko kusa da alamar hankali wadda ba a keta,
فَإِذَآ أَفَضۡتُم مِّنۡ عَرَفَٰتٖ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ عِندَ ٱلۡمَشۡعَرِ ٱلۡحَرَامِۖ
kuma ku tuna da Shi, kamar yadda Ya yi muku jagora, alhali tabbas a da kun kasance daga cikin ɓatattu.
وَٱذۡكُرُوهُ كَمَا هَدَىٰكُمۡ وَإِن كُنتُم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلضَّآلِّينَ
Sa'an nan ku fito daga inda mutane suke fita,
ثُمَّ أَفِيضُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَفَاضَ ٱلنَّاسُ
kuma ku nemi gafarar Mai Iko,
وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۚ
domin Mai Iko Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinƙai.
إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Kuma lokacin da kuka kammala tsarin ayyukanku, ku tuna da Mai Iko kamar yadda kuke tunawa da kakanninku, ko da tunawa mai ƙarfi fiye da haka.
فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ
Kuma a cikin mutane akwai wanda yake cewa: “Majiɓincinmu, ka ba mu a Rayuwar Kusa” — kuma ba zai sami wani rabo ba a Rayuwar Ƙarshe.
فَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنۡ خَلَٰقٖ
Kuma a cikinsu akwai wanda yake cewa: “Majiɓincinmu, ka ba mu kyakkyawan rabo a Rayuwar Kusa, da kyakkyawan rabo a Rayuwar Ƙarshe, kuma ka kiyaye mu daga uƙubar Wuta.”
وَمِنۡهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ حَسَنَةٗ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ
Waɗannan su ne waɗanda suke da rabo daga abin da suka samu.
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ نَصِيبٞ مِّمَّا كَسَبُواْۚ
Mai Iko yana gaggawa a lissafi.
وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ
Kuma ku tuna da Mai Iko a cikin kwanaki ƙididdigaggu.
۞ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡدُودَٰتٖۚ
Kuma duk wanda ya yi gaggawa a cikin kwana biyu, babu laifi a kansa;
فَمَن تَعَجَّلَ فِي يَوۡمَيۡنِ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِ
kuma duk wanda ya jinkirta, babu laifi a kansa, ga wanda ya kiyaye kansa.
وَمَن تَأَخَّرَ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۖ لِمَنِ ٱتَّقَىٰۗ
Kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko, kuma ku sani cewa zuwa gare Shi za a tattara ku.
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّكُمۡ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ
Kuma a cikin mutane akwai wanda maganarsa, game da Rayuwar Kusa, take burge ka, kuma yana shaida Mai Iko a kan abin da yake cikin tsakiyarsa, alhali shi ne mafi tsananin masu husuma.
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعۡجِبُكَ قَوۡلُهُۥ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَيُشۡهِدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا فِي قَلۡبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلۡخِصَامِ
Kuma idan ya juya baya, yana ƙoƙari a ƙasa ya yi ɓarna a cikinta, ya lalata gona da zuriya.
وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُفۡسِدَ فِيهَا وَيُهۡلِكَ ٱلۡحَرۡثَ وَٱلنَّسۡلَۚ
Mai Iko ba ya son ɓarna.
وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡفَسَادَ
Kuma idan aka ce masa: “Ka kiyaye kanka game da Mai Iko”, iko ya kama shi cikin laifi; Jahannama ta isa gare shi, saboda haka.
وَإِذَا قِيلَ لَهُ ٱتَّقِ ٱللَّهَ أَخَذَتۡهُ ٱلۡعِزَّةُ بِٱلۡإِثۡمِۚ فَحَسۡبُهُۥ جَهَنَّمُۖ
Kuma tir da gado!
وَلَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ
Kuma a cikin mutane akwai wanda yake sayar da Zatinsa, yana neman yardar Mai Iko.
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡرِي نَفۡسَهُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِۚ
Mai Iko Mai Kirki ne ga masu yi Masa biyayya.
وَٱللَّهُ رَؤُفُۢ بِٱلۡعِبَادِ
Ya ku waɗanda suka yarda! Ku shiga cikin zaman lafiya, gaba ɗaya,
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱدۡخُلُواْ فِي ٱلسِّلۡمِ كَآفَّةٗ
kuma kada ku bi sawun Mai Kautarwa,
وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطۡوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ
domin shi maƙiyi ne bayyananne a gare ku.
إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٞ
Kuma idan kun yi rawar jiki bayan hujjoji bayyanannu sun zo muku, to ku sani cewa Mai Iko Mabuwayi ne, Mai Hikima.
فَإِن زَلَلۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡكُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
Shin suna jira ne kawai Mai Iko ya zo musu cikin rumfunan gajimare,
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن يَأۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ فِي ظُلَلٖ مِّنَ ٱلۡغَمَامِ
tare da Ma'aikata, kuma a yanke al'amarin?
وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُۚ
Kuma zuwa ga Mai Iko ne dukan al'amura suke komawa.
وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ
Tambayi 'ya'yan Isra'ila alamu nawa bayyanannu Muka ba su.
سَلۡ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ كَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُم مِّنۡ ءَايَةِۭ بَيِّنَةٖۗ
Kuma duk wanda ya canza ni'imar Mai Iko bayan ta zo masa — Mai Iko lallai Mai tsanani ne a sakamako.
وَمَن يُبَدِّلۡ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ
An ƙawata Rayuwar Kusa ga waɗanda suke musunta, kuma suna yin ba'a ga waɗanda suka yarda;
زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَيَسۡخَرُونَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۘ
amma masu kiyaye kansu za su kasance sama da su, a Ranar Tsayuwa a Gaba.
وَٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ
Kuma Mai Iko yana ba da abin rayuwa ga wanda Ya ga dama, ba tare da ƙidaya ba.
وَٱللَّهُ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيۡرِ حِسَابٖ
Mutane sun kasance al'umma ɗaya; to Mai Iko ya tayar da masu ba da labari, masu albishir da masu gargaɗi, kuma ya saukar tare da su Rubutu, da gaskiya, ta yadda ta yi hukunci tsakanin mutane a kan abin da suke sabani a kai.
كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ
Kuma waɗanda aka ba ta ne kaɗai suka yi sabani a kai,
وَمَا ٱخۡتَلَفَ فِيهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ أُوتُوهُ
bayan hujjoji bayyanannu sun zo musu, saboda zalunci a tsakaninsu.
مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۖ
To Mai Iko ya yi wa waɗanda suka yarda jagora zuwa gaskiyar da suka yi sabani a kai, da izninSa.
فَهَدَى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ ٱلۡحَقِّ بِإِذۡنِهِۦۗ
Kuma Mai Iko yana yi wa wanda Ya ga dama jagora zuwa miƙaƙƙen tafarki.
وَٱللَّهُ يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٍ
Ko kuwa kun yi zaton shiga Lambu, alhali bai zo muku tukuna irin abin da waɗanda suka wuce kafin ku suka gani ba? Wahala da cuta sun taɓa su, kuma an girgiza su har manzo da waɗanda suka yarda tare da shi suka ce: “Yaushe, saboda haka, taimakon Mai Iko zai zo?”
أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَأۡتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمۖ مَّسَّتۡهُمُ ٱلۡبَأۡسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلۡزِلُواْ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصۡرُ ٱللَّهِۗ
Ashe ba haka ba: taimakon Mai Iko lallai yana kusa!
أَلَآ إِنَّ نَصۡرَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ
Suna tambayar ka: me ya kamata su kashe?
يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ
Ka ce: “Abin da kuke kashewa na alheri yana komawa ga iyaye biyu, dangi, marayu, mabuƙata, da matafiyi mai wucewa.
قُلۡ مَآ أَنفَقۡتُم مِّنۡ خَيۡرٖ فَلِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۗ
Kuma duk alherin da kuka aikata, Mai Iko lallai Masani ne a kansa.”
وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٞ
An rubuta muku yaƙi, alhali ba ku son shi.
كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ وَهُوَ كُرۡهٞ لَّكُمۡۖ
Kuma mai yiwuwa ne ku ƙi wani abu, alhali shi alheri ne a gare ku;
وَعَسَىٰٓ أَن تَكۡرَهُواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ
kuma mai yiwuwa ne ku so wani abu, alhali shi mugunta ne a gare ku.
وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ شَرّٞ لَّكُمۡۚ
Mai Iko ya sani,
وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ
ku kuwa ba ku sani ba.
وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ
Suna tambayar ka game da wata wanda ba a keta, game da yaƙin da zai faru a cikinsa.
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ قِتَالٖ فِيهِۖ
Ka ce: “Yaƙi a cikinsa mai nauyi ne;
قُلۡ قِتَالٞ فِيهِ كَبِيرٞۚ
amma toshe hanyar Mai Iko, musunta Shi, toshe hanyar zuwa wurin rusuna wanda ba a keta, da korar mutanensa daga cikinsa, ya fi nauyi a wurin Mai Iko;
وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفۡرُۢ بِهِۦ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَإِخۡرَاجُ أَهۡلِهِۦ مِنۡهُ أَكۡبَرُ عِندَ ٱللَّهِۚ
kuma jarrabawa ta fi kisa nauyi.
وَٱلۡفِتۡنَةُ أَكۡبَرُ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۗ
Kuma ba za su daina yaƙar ku ba har sai sun sa ku bar Dokarku, idan sun iya.
وَلَا يَزَالُونَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمۡ عَن دِينِكُمۡ إِنِ ٱسۡتَطَٰعُواْۚ
Kuma duk wanda ya bar Dokarsa daga cikinku, ya mutu yana musunta — waɗannan su ne waɗanda ayyukansu suka rushe, a Rayuwar Kusa da Rayuwar Ƙarshe,
وَمَن يَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَيَمُتۡ وَهُوَ كَافِرٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ
kuma waɗannan su ne abokan Wuta, suna dawwama a can.”
وَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Lallai, waɗanda suka yarda, waɗanda suka yi hijira suka kuma yi ƙoƙari a hanyar Mai Iko — waɗannan su ne waɗanda suke fatan jinƙan Mai Iko.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ يَرۡجُونَ رَحۡمَتَ ٱللَّهِۚ
Kuma Mai Iko Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinƙai.
وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Suna tambayar ka game da giya da caca.
۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ
Ka ce: “A cikinsu akwai babban laifi, da amfani ga mutane;
قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ
amma laifinsu ya fi amfaninsu girma.”
وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ
Kuma suna tambayar ka: me ya kamata su kashe? Ka ce: “Abin da ya wuce.”
وَيَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ
Haka Mai Iko Yake bayyana muku alamu, wataƙila za ku yi tunani game da Rayuwar Kusa da Rayuwar Ƙarshe.
كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۗ
Kuma suna tambayar ka game da marayu. Ka ce: “Gyara halinsu alheri ne;
وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡيَتَٰمَىٰۖ قُلۡ إِصۡلَاحٞ لَّهُمۡ خَيۡرٞۖ
kuma idan kun haɗa al'amuranku da nasu, 'yan'uwanku ne.
وَإِن تُخَالِطُوهُمۡ فَإِخۡوَٰنُكُمۡۚ
Mai Iko yana bambanta mai ɓarna da mai gyara.
وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ ٱلۡمُفۡسِدَ مِنَ ٱلۡمُصۡلِحِۚ
Kuma da Mai Iko ya ga dama, da Ya nauyaya muku,
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَعۡنَتَكُمۡۚ
domin Mai Iko Mabuwayi ne, Mai Hikima.”
إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ
Kuma kada ku auri mata masu sanya abokan tarayya, har sai sun yarda;
وَلَا تَنكِحُواْ ٱلۡمُشۡرِكَٰتِ حَتَّىٰ يُؤۡمِنَّۚ
kuma mace mai biyayya mai yarda lallai ta fi mace mai sanya abokan tarayya, ko da ita ta burge ku.
وَلَأَمَةٞ مُّؤۡمِنَةٌ خَيۡرٞ مِّن مُّشۡرِكَةٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَتۡكُمۡۗ
Kuma kada ku aurar da masu sanya abokan tarayya, har sai sun yarda;
وَلَا تُنكِحُواْ ٱلۡمُشۡرِكِينَ حَتَّىٰ يُؤۡمِنُواْۚ
kuma namiji mai biyayya mai yarda lallai ya fi namiji mai sanya abokan tarayya, ko da shi ya burge ku.
وَلَعَبۡدٞ مُّؤۡمِنٌ خَيۡرٞ مِّن مُّشۡرِكٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَكُمۡۗ
Waɗannan su ne masu kira zuwa Wuta,
أُوْلَٰٓئِكَ يَدۡعُونَ إِلَى ٱلنَّارِۖ
alhali Mai Iko Yana kira zuwa Lambu da gafara, da izninSa,
وَٱللَّهُ يَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱلۡجَنَّةِ وَٱلۡمَغۡفِرَةِ بِإِذۡنِهِۦۖ
kuma Yana bayyana alamunSa ga mutane, wataƙila za su tuna.
وَيُبَيِّنُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ
Kuma suna tambayar ka game da jinin al'ada. Ka ce: “Cuta ce;
وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡمَحِيضِۖ قُلۡ هُوَ أَذٗى
saboda haka ku nisanci mata a lokacin jinin al'ada,
فَٱعۡتَزِلُواْ ٱلنِّسَآءَ فِي ٱلۡمَحِيضِ
kuma kada ku kusance su har sai sun daina jin cuta.
وَلَا تَقۡرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطَّهَّرۡنَۖ
Kuma idan sun daina, ku haɗu da su ta inda Mai Iko ya umarce ku,
فَإِذَا تَطَهَّرۡنَ فَأۡتُوهُنَّ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَكُمُ ٱللَّهُۚ
domin Mai Iko yana son masu komowa, kuma Yana son masu tsare tsabtar kansu.”
إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلتَّوَّٰبِينَ وَيُحِبُّ ٱلۡمُتَطَهِّرِينَ
Matanku gona ne a gare ku; saboda haka ku haɗu da gonarku yadda kuka ga dama,
نِسَآؤُكُمۡ حَرۡثٞ لَّكُمۡ فَأۡتُواْ حَرۡثَكُمۡ أَنَّىٰ شِئۡتُمۡۖ
kuma ku gabatar wa kanku;
وَقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُمۡۚ
kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko,
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ
kuma ku sani cewa za ku sadu da Shi.
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّكُم مُّلَٰقُوهُۗ
Kuma ka yi albishir ga masu yarda.
وَبَشِّرِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Kuma kada ku mai da Mai Iko, a cikin rantsuwarku, uzuri da kuke amfani da shi yadda kuke so,
وَلَا تَجۡعَلُواْ ٱللَّهَ عُرۡضَةٗ لِّأَيۡمَٰنِكُمۡ
don shaida cewa kuna nagari, kuna kiyaye kanku, kuma kuna sasanta mutane.
أَن تَبَرُّواْ وَتَتَّقُواْ وَتُصۡلِحُواْ بَيۡنَ ٱلنَّاسِۚ
Mai Iko Mai Ji ne, Masani.
وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ
Mai Iko ba zai kama ku saboda banza a cikin rantsuwarku ba,
لَّا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ
amma Zai kama ku saboda abin da tsakiyoyinku suka samu.
وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتۡ قُلُوبُكُمۡۗ
Mai Iko Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinkirin Fushi.
وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ
Ga waɗanda suka yi rantsuwa su nisanci matansu, watanni huɗu na jira;
لِّلَّذِينَ يُؤۡلُونَ مِن نِّسَآئِهِمۡ تَرَبُّصُ أَرۡبَعَةِ أَشۡهُرٖۖ
kuma idan sun koma, Mai Iko lallai Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinƙai.
فَإِن فَآءُو فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Kuma idan sun yanke shawarar saki, Mai Iko lallai Mai Ji ne, Masani.
وَإِنۡ عَزَمُواْ ٱلطَّلَٰقَ فَإِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ
Kuma matan da aka saki suna jira tsawon zagaye uku;
وَٱلۡمُطَلَّقَٰتُ يَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَٰثَةَ قُرُوٓءٖۚ
kuma ba a yarda musu su ɓoye abin da Mai Iko ya ƙirƙira a mahaifarsu ba, idan sun yarda da Mai Iko da Rana ta Ƙarshe.
وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ أَن يَكۡتُمۡنَ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِيٓ أَرۡحَامِهِنَّ إِن كُنَّ يُؤۡمِنَّ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ
Kuma mazajensu sun fi haƙƙin mayar da su a cikin haka, idan sun nufa sulhu.
وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَٰلِكَ إِنۡ أَرَادُوٓاْ إِصۡلَٰحٗاۚ
Kuma suna da haƙƙoƙi daidai da wajibansu, bisa abin da aka sani;
وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِي عَلَيۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ
kuma maza suna da, a kansu, mataki.
وَلِلرِّجَالِ عَلَيۡهِنَّ دَرَجَةٞۗ
Mai Iko Mabuwayi ne, Mai Hikima.
وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
Saki sau biyu ne.
ٱلطَّلَٰقُ مَرَّتَانِۖ
Sa'an nan, ko dai a riƙe bisa abin da aka sani, ko kuma a sake su cikin kirki.
فَإِمۡسَاكُۢ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ تَسۡرِيحُۢ بِإِحۡسَٰنٖۗ
Kuma ba a yarda muku ku karɓi komai daga abin da kuka ba su ba, sai idan duka biyu sun ji tsoron kada su tsayar da iyakokin Mai Iko.
وَلَا يَحِلُّ لَكُمۡ أَن تَأۡخُذُواْ مِمَّآ ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ شَيۡـًٔا إِلَّآ أَن يَخَافَآ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِۖ
Kuma idan kun ji tsoron kada su tsayar da iyakokin Mai Iko, babu laifi a kansu biyu game da abin da ta fanshi kanta da shi.
فَإِنۡ خِفۡتُمۡ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَا فِيمَا ٱفۡتَدَتۡ بِهِۦۗ
Waɗannan iyakokin Mai Iko ne,
تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ
saboda haka kada ku ƙetare su.
فَلَا تَعۡتَدُوهَاۚ
Kuma duk wanda ya ƙetare iyakokin Mai Iko — waɗannan su ne azzalumai.
وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ
Idan ya sake ta, ba za ta halatta masa kuma ba, har sai ta auri wani abokin aure ba shi ba.
فَإِن طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُۥ مِنۢ بَعۡدُ حَتَّىٰ تَنكِحَ زَوۡجًا غَيۡرَهُۥۗ
Kuma idan wannan ya sake ta, babu laifi a kansu biyu su koma, idan sun yi zaton za su tsayar da iyakokin Mai Iko.
فَإِن طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَآ أَن يَتَرَاجَعَآ إِن ظَنَّآ أَن يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِۗ
Kuma waɗannan iyakokin Mai Iko ne, waɗanda Yake bayyanawa ga jama'a masu sani.
وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ
Kuma lokacin da kuka saki mata, suka kai ƙarshen wa'adinsu, ku riƙe su bisa abin da aka sani, ko ku sake su bisa abin da aka sani;
وَإِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَبَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمۡسِكُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٖۚ
kuma kada ku riƙe su don cutarwa, don ƙetare.
وَلَا تُمۡسِكُوهُنَّ ضِرَارٗا لِّتَعۡتَدُواْۚ
Kuma duk wanda ya yi haka ya zalunci kansa.
وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ
Kuma kada ku mai da alamun Mai Iko abin dariya.
وَلَا تَتَّخِذُوٓاْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُؤٗاۚ
Kuma ku tuna da ni'imar Mai Iko a kanku, da abin da Ya saukar a kanku na Rubutu da hikima, wanda Yake yi muku wa'azi da su.
وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَمَآ أَنزَلَ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡحِكۡمَةِ يَعِظُكُم بِهِۦۚ
Kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko,
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ
kuma ku sani cewa Mai Iko Masani ne ga komai.
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ
Kuma lokacin da kuka saki mata, suka kai ƙarshen wa'adinsu, kada ku hana su su auri abokan aurensu, idan akwai yarjejeniya tsakaninsu bisa abin da aka sani.
وَإِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَبَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعۡضُلُوهُنَّ أَن يَنكِحۡنَ أَزۡوَٰجَهُنَّ إِذَا تَرَٰضَوۡاْ بَيۡنَهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ
Wannan shi ne abin da ake yi wa wa'azi duk wanda ya yarda da Mai Iko da Rana ta Ƙarshe daga cikinku.
ذَٰلِكَ يُوعَظُ بِهِۦ مَن كَانَ مِنكُمۡ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۗ
Wannan ya fi tsabta a gare ku, kuma ya fi haske.
ذَٰلِكُمۡ أَزۡكَىٰ لَكُمۡ وَأَطۡهَرُۚ
Mai Iko ya sani, ku kuwa ba ku sani ba.
وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ
Kuma iyaye mata suna ɗaukar renon 'ya'yansu shekara biyu cikakku,
۞ وَٱلۡوَٰلِدَٰتُ يُرۡضِعۡنَ أَوۡلَٰدَهُنَّ حَوۡلَيۡنِ كَامِلَيۡنِۖ
ga wanda ya nufa cika wannan reno.
لِمَنۡ أَرَادَ أَن يُتِمَّ ٱلرَّضَاعَةَۚ
Kuma wanda aka haifa masa yaro, wajibi ne a kansa ya biya musu abin rayuwa da tufafinsu, bisa abin da aka sani.
وَعَلَى ٱلۡمَوۡلُودِ لَهُۥ رِزۡقُهُنَّ وَكِسۡوَتُهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ
Babu Zati da ake nauyaya wa fiye da iyawarsa.
لَا تُكَلَّفُ نَفۡسٌ إِلَّا وُسۡعَهَاۚ
Kada wata uwa ta sha cuta saboda ɗanta, ba kuma wanda aka haifa masa yaro saboda ɗansa ba.
لَا تُضَآرَّ وَٰلِدَةُۢ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوۡلُودٞ لَّهُۥ بِوَلَدِهِۦۚ
Kuma wannan haka yake ga magaji.
وَعَلَى ٱلۡوَارِثِ مِثۡلُ ذَٰلِكَۗ
Kuma idan sun nufa yaye, bisa yarjejeniya a tsakaninsu da shawara, babu laifi a kansu biyu.
فَإِنۡ أَرَادَا فِصَالًا عَن تَرَاضٖ مِّنۡهُمَا وَتَشَاوُرٖ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَاۗ
Kuma idan kun nufa a ɗauki renon 'ya'yanku, babu laifi a kanku, idan kun miƙa abin da kuka ba da, bisa abin da aka sani.
وَإِنۡ أَرَدتُّمۡ أَن تَسۡتَرۡضِعُوٓاْ أَوۡلَٰدَكُمۡ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ إِذَا سَلَّمۡتُم مَّآ ءَاتَيۡتُم بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ
Kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko,
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ
kuma ku sani cewa Mai Iko Mai Hange ne game da abin da kuke yi.
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ
Kuma waɗanda aka karɓi rayukansu cikin cikawa daga cikinku suna barin mata, waɗannan suna jira tsawon watanni huɗu da kwana goma;
وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا يَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرۡبَعَةَ أَشۡهُرٖ وَعَشۡرٗاۖ
kuma idan suka kai ƙarshen wa'adinsu, babu laifi a kanku game da abin da suke yi da kansu bisa abin da aka sani.
فَإِذَا بَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِيمَا فَعَلۡنَ فِيٓ أَنفُسِهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ
Kuma Mai Iko Mai Zurfin Sani ne game da abin da kuke yi.
وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ
Kuma babu laifi a kanku, a cikin abin da kuke nuna a matsayin neman aure ga mata, ko kuka ɓoye a cikin kanku.
وَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِيمَا عَرَّضۡتُم بِهِۦ مِنۡ خِطۡبَةِ ٱلنِّسَآءِ أَوۡ أَكۡنَنتُمۡ فِيٓ أَنفُسِكُمۡۚ
Mai Iko ya san cewa za ku yi tunani game da su; amma kada ku yi musu alƙawari a asirce,
عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمۡ سَتَذۡكُرُونَهُنَّ وَلَٰكِن لَّا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا
sai dai ku faɗi magana wadda aka sani.
إِلَّآ أَن تَقُولُواْ قَوۡلٗا مَّعۡرُوفٗاۚ
Kuma kada ku ƙulla yarjejeniyar aure kafin takardar ta kai ƙarshenta.
وَلَا تَعۡزِمُواْ عُقۡدَةَ ٱلنِّكَاحِ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡكِتَٰبُ أَجَلَهُۥۚ
Kuma ku sani cewa Mai Iko Ya san abin da yake cikin Zatinku; saboda haka ku lura da Shi.
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِيٓ أَنفُسِكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُۚ
Kuma ku sani cewa Mai Iko Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinkirin Fushi.
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٞ
Babu laifi a kanku, idan kun saki mata muddin ba ku taɓa su ba, ko ba ku ƙayyade musu wajibi ba.
لَّا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ إِن طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ مَا لَمۡ تَمَسُّوهُنَّ أَوۡ تَفۡرِضُواْ لَهُنَّ فَرِيضَةٗۚ
Kuma ku ba su jin daɗi — mai arziki gwargwadon ikonsa, mai ƙaramin hali kuma gwargwadon ikonsa — jin daɗi bisa abin da aka sani:
وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى ٱلۡمُوسِعِ قَدۡرُهُۥ وَعَلَى ٱلۡمُقۡتِرِ قَدۡرُهُۥ مَتَٰعَۢا بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ
wajibi ga masu aikata alheri.
حَقًّا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Kuma idan kun sake su kafin ku taɓa su, alhali kun ƙayyade musu wajibi, rabin abin da kuka ƙayyade, sai dai idan sun yafe, ko wanda auren yake hannunsa ya yafe.
وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمۡ لَهُنَّ فَرِيضَةٗ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمۡ إِلَّآ أَن يَعۡفُونَ أَوۡ يَعۡفُوَاْ ٱلَّذِي بِيَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِۚ
Kuma yafewa, wannan ya fi kusa da kiyaye kai.
وَأَن تَعۡفُوٓاْ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوَىٰۚ
Kuma kada ku manta da falala a tsakaninku,
وَلَا تَنسَوُاْ ٱلۡفَضۡلَ بَيۡنَكُمۡۚ
domin Mai Iko Mai Hange ne game da abin da kuke yi.
إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ
Ku kiyaye Tuntuɓoɓi, da Tuntuɓa mafi kamala, kuma ku tsaya a gaban Mai Iko, masu sadaukarwa.
حَٰفِظُواْ عَلَى ٱلصَّلَوَٰتِ وَٱلصَّلَوٰةِ ٱلۡوُسۡطَىٰ وَقُومُواْ لِلَّهِ قَٰنِتِينَ
Kuma idan kun ji tsoro, to a ƙafa ko a kan hawa;
فَإِنۡ خِفۡتُمۡ فَرِجَالًا أَوۡ رُكۡبَانٗاۖ
kuma idan kun kasance cikin aminci, ku tuna da Mai Iko kamar yadda Ya koya muku abin da ba ku sani ba.
فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَمَا عَلَّمَكُم مَّا لَمۡ تَكُونُواْ تَعۡلَمُونَ
Kuma waɗanda aka karɓi rayukansu cikin cikawa daga cikinku suna barin mata — wasiyya ga matansu: jin daɗi har zuwa shekarar tunawa, ba tare da korarsu ba;
وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا وَصِيَّةٞ لِّأَزۡوَٰجِهِم مَّتَٰعًا إِلَى ٱلۡحَوۡلِ غَيۡرَ إِخۡرَاجٖۚ
amma idan sun fita, babu laifi a kanku game da abin da suke yi da kansu, a cikin abin da aka sani.
فَإِنۡ خَرَجۡنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِي مَا فَعَلۡنَ فِيٓ أَنفُسِهِنَّ مِن مَّعۡرُوفٖۗ
Mai Iko Mabuwayi ne, Mai Hikima.
وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٞ
Kuma ga matan da aka saki, jin daɗi bisa abin da aka sani:
وَلِلۡمُطَلَّقَٰتِ مَتَٰعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ
wajibi ga masu kiyaye kansu.
حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ
Haka Mai Iko Yake bayyana muku alamunSa, wataƙila za ku yi amfani da hankali.
كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ
Ashe ba ka ga waɗanda suka fita daga gidajensu ba, dubbai, suna a faɗake daga mutuwa? To Mai Iko ya ce musu: “Ku mutu”; sa'an nan Ya sake raya su.
۞ أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ خَرَجُواْ مِن دِيَٰرِهِمۡ وَهُمۡ أُلُوفٌ حَذَرَ ٱلۡمَوۡتِ فَقَالَ لَهُمُ ٱللَّهُ مُوتُواْ ثُمَّ أَحۡيَٰهُمۡۚ
Mai Iko tabbas yana da falala ga mutane,
إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ
amma yawancin mutane ba masu godiya ba ne.
وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ
Kuma ku yaƙi a hanyar Mai Iko, kuma ku sani cewa Mai Iko Mai Ji ne, Masani.
وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ
Wane ne, saboda haka, zai ba Mai Iko kyakkyawan rance, wanda Zai ninka masa sau da yawa?
مَّن ذَا ٱلَّذِي يُقۡرِضُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا فَيُضَٰعِفَهُۥ لَهُۥٓ أَضۡعَافٗا كَثِيرَةٗۚ
Mai Iko yana matsewa da shimfiɗawa,
وَٱللَّهُ يَقۡبِضُ وَيَبۡصُطُ
kuma zuwa gare Shi za a mayar da ku.
وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ
Ashe ba ka ga Fada daga cikin 'ya'yan Isra'ila, bayan Musa, ba, lokacin da suka ce wa wani mai ba da labari na su: “Ka tayar mana da sarki, mu yaƙi a hanyar Mai Iko”?
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰٓ إِذۡ قَالُواْ لِنَبِيّٖ لَّهُمُ ٱبۡعَثۡ لَنَا مَلِكٗا نُّقَٰتِلۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ
Ya ce: “Ko zai yiwu, da an rubuta muku yaƙi, ba za ku yi yaƙi ba?”
قَالَ هَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ أَلَّا تُقَٰتِلُواْۖ
Suka ce: “Kuma me ya sa ba za mu yaƙi a hanyar Mai Iko ba, alhali an kore mu daga gidajenmu da 'ya'yanmu?”
قَالُواْ وَمَا لَنَآ أَلَّا نُقَٰتِلَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَقَدۡ أُخۡرِجۡنَا مِن دِيَٰرِنَا وَأَبۡنَآئِنَاۖ
Amma lokacin da aka rubuta musu yaƙi, suka juya baya, sai kaɗan daga cikinsu.
فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقِتَالُ تَوَلَّوۡاْ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ
Kuma Mai Iko Masani ne ga azzalumai.
وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ
Kuma mai ba da labarinsu ya ce musu: “Mai Iko lallai ya tayar muku da Talutu sarki.”
وَقَالَ لَهُمۡ نَبِيُّهُمۡ إِنَّ ٱللَّهَ قَدۡ بَعَثَ لَكُمۡ طَالُوتَ مَلِكٗاۚ
Suka ce: “Ta yaya zai kasance yana da mulki a kanmu, alhali mu ne muka fi shi haƙƙi a kai, kuma ba a ba shi wadata a dukiya ba?”
قَالُوٓاْ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ عَلَيۡنَا وَنَحۡنُ أَحَقُّ بِٱلۡمُلۡكِ مِنۡهُ وَلَمۡ يُؤۡتَ سَعَةٗ مِّنَ ٱلۡمَالِۚ
Ya ce: “Mai Iko lallai ya zaɓe shi a kanku, kuma ya ƙara masa faɗin ilimi da jiki.”
قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰهُ عَلَيۡكُمۡ وَزَادَهُۥ بَسۡطَةٗ فِي ٱلۡعِلۡمِ وَٱلۡجِسۡمِۖ
Mai Iko Yana ba da mulkinSa ga wanda Ya ga dama.
وَٱللَّهُ يُؤۡتِي مُلۡكَهُۥ مَن يَشَآءُۚ
Mai Iko Mai Faɗi ne, Masani.
وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ
Kuma mai ba da labarinsu ya ce musu: “Alamar mulkinsa za ta zama cewa akwatin zai zo muku, wanda a cikinsa akwai natsuwa daga Majiɓincinku, da ragowar abin da dangin Musa da dangin Haruna suka bari, Ma'aikata suna ɗauke da shi.”
وَقَالَ لَهُمۡ نَبِيُّهُمۡ إِنَّ ءَايَةَ مُلۡكِهِۦٓ أَن يَأۡتِيَكُمُ ٱلتَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَبَقِيَّةٞ مِّمَّا تَرَكَ ءَالُ مُوسَىٰ وَءَالُ هَٰرُونَ تَحۡمِلُهُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُۚ
Tabbas akwai a nan alama a gare ku, idan kuna masu yarda.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
Lokacin da Talutu ya tashi da rundunoni, ya ce: “Mai Iko zai jarrabe ku da kogi: duk wanda ya sha daga cikinsa ba nawa ba ne, kuma duk wanda bai ci daga cikinsa ba lallai nawa ne — sai wanda ya ɗebi hannu ɗaya da hannunsa.”
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِٱلۡجُنُودِ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ مُبۡتَلِيكُم بِنَهَرٖ فَمَن شَرِبَ مِنۡهُ فَلَيۡسَ مِنِّي وَمَن لَّمۡ يَطۡعَمۡهُ فَإِنَّهُۥ مِنِّيٓ إِلَّا مَنِ ٱغۡتَرَفَ غُرۡفَةَۢ بِيَدِهِۦۚ
Suka sha daga cikinsa, sai kaɗan daga cikinsu.
فَشَرِبُواْ مِنۡهُ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ
Sa'an nan, lokacin da shi da waɗanda suka yarda tare da shi suka ketare shi, suka ce: “Ba mu da wani ƙarfi a yau a kan Jalutu da rundunoninsa.”
فَلَمَّا جَاوَزَهُۥ هُوَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ قَالُواْ لَا طَاقَةَ لَنَا ٱلۡيَوۡمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦۚ
Waɗanda suke zaton cewa za su sadu da Mai Iko suka ce: “Da yawa daga ƙananan bataliyoyi sun ci manyan bataliyoyi, da izinin Mai Iko!”
قَالَ ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُواْ ٱللَّهِ كَم مِّن فِئَةٖ قَلِيلَةٍ غَلَبَتۡ فِئَةٗ كَثِيرَةَۢ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ
Mai Iko yana tare da masu haƙuri.
وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ
Kuma lokacin da suka fito gaban Jalutu da rundunoninsa, suka ce: “Majiɓincinmu, zubo mana haƙuri, ka ƙarfafa ƙafafunmu, kuma ka taimake mu a kan jama'ar da suke musunta”; to suka fatattake su, da izinin Mai Iko,
وَلَمَّا بَرَزُواْ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦ قَالُواْ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرٗا وَثَبِّتۡ أَقۡدَامَنَا وَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ فَهَزَمُوهُم بِإِذۡنِ ٱللَّهِ
kuma Dawuda ya kashe Jalutu; Mai Iko ya ba shi mulki da hikima, kuma ya koya masa abin da Ya ga dama.
وَقَتَلَ دَاوُۥدُ جَالُوتَ وَءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَعَلَّمَهُۥ مِمَّا يَشَآءُۗ
Kuma da Mai Iko ba ya tunkuɗe mutane da juna, da lallai an miƙa ƙasa ga ɓarna;
وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضٖ لَّفَسَدَتِ ٱلۡأَرۡضُ
amma Mai Iko yana da falala ga talikai duka.
وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ ذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
Waɗannan alamun Mai Iko ne, waɗanda muke rera maka da gaskiya,
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۚ
kuma tabbas kana cikin waɗanda aka aiko.
وَإِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Waɗannan su ne manzanni:
۞ تِلۡكَ ٱلرُّسُلُ
Mun fifita wasu a kan wasu.
فَضَّلۡنَا بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۘ
Daga cikinsu akwai wanda Mai Iko ya yi magana da shi,
مِّنۡهُم مَّن كَلَّمَ ٱللَّهُۖ
kuma Ya ɗaga wasu zuwa matakai.
وَرَفَعَ بَعۡضَهُمۡ دَرَجَٰتٖۚ
Kuma Muka ba Isa, ɗan Maryamu, hujjoji bayyanannu, kuma Muka ƙarfafa shi da Kwararowa mai tsarki.
وَءَاتَيۡنَا عِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَيَّدۡنَٰهُ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِۗ
Kuma da Mai Iko ya ga dama, da waɗanda suka zo bayansu ba su kashe juna ba, bayan hujjoji bayyanannu sun zo musu;
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا ٱقۡتَتَلَ ٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ
amma suka yi sabani:
وَلَٰكِنِ ٱخۡتَلَفُواْ
daga cikinsu akwai waɗanda suka yarda, kuma akwai waɗanda suka musunta.
فَمِنۡهُم مَّنۡ ءَامَنَ وَمِنۡهُم مَّن كَفَرَۚ
Kuma da Mai Iko ya ga dama, da ba su kashe juna ba;
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا ٱقۡتَتَلُواْ
amma Mai Iko yana yin abin da Ya nufa.
وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يُرِيدُ
Ya ku waɗanda suka yarda! Ku kashe daga abin da Muka ba ku abin rayuwa, kafin wata rana ta zo inda ba za a sami sayarwa ba, ba kuma abota ba, ba kuma shiga tsakani ba.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنفِقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا بَيۡعٞ فِيهِ وَلَا خُلَّةٞ وَلَا شَفَٰعَةٞۗ
Kuma waɗanda suke musunta — waɗannan su ne azzalumai.
وَٱلۡكَٰفِرُونَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ
Mai Iko, babu abin bauta sai Shi,
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ
Rayayye, wanda Yake tsaye da kanSa.
ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ
Ba gyangyaɗi ba, ba barci ba, da ke kama Shi.
لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞۚ
Na Shi ne abin da ke cikin sammai da abin da ke ƙasa.
لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ
Wane ne, saboda haka, yake shiga tsakani a wurinSa, sai da izininSa?
مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ
Yana sanin abin da yake gabansu da abin da yake bayansu,
يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ
kuma ba sa kewaye komai na iliminSa, sai gwargwadon abin da Ya ga dama.
وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءٖ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ
Kuma KujerarSa ta mamaye sammai da ƙasa,
وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ
kuma kiyaye su ba ya nauyaya Masa komai.
وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ
Shi ne Mafi Sama, Mai Girma.
وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ
Babu tilas a cikin Doka:
لَآ إِكۡرَاهَ فِي ٱلدِّينِۖ
jagora ta bambanta da ɓata.
قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشۡدُ مِنَ ٱلۡغَيِّۚ
Duk wanda ya musunta Mai Wuce Gona da Iri kuma ya yarda da Mai Iko ya kama maƙala mafi aminci da ƙarfi, wadda ba ta taɓa karyewa ba.
فَمَن يَكۡفُرۡ بِٱلطَّٰغُوتِ وَيُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسۡتَمۡسَكَ بِٱلۡعُرۡوَةِ ٱلۡوُثۡقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَاۗ
Mai Iko Mai Ji ne, Masani.
وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
Mai Iko Abokin kawance ne na waɗanda suka yarda, Yana fitar da su daga duhu zuwa haske.
ٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُخۡرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۖ
Kuma waɗanda suke musunta, abokan kawancensu Mai Wuce Gona da Iri ne, wanda yake fitar da su daga haske zuwa duhu.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَوۡلِيَآؤُهُمُ ٱلطَّٰغُوتُ يُخۡرِجُونَهُم مِّنَ ٱلنُّورِ إِلَى ٱلظُّلُمَٰتِۗ
Waɗannan su ne abokan Wuta, suna dawwama a can.
أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Ashe ba ka ga wanda ya yi jayayya da Ibrahim game da Majiɓincinsa ba, saboda Mai Iko ya ba shi mulki? Lokacin da Ibrahim ya ce: “Majiɓincina shi ne wanda yake raya yana kuma kashewa”,
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِي حَآجَّ إِبۡرَٰهِـۧمَ فِي رَبِّهِۦٓ أَنۡ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ إِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّيَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ
ya ce: “Ni, ina raya ina kuma kashewa.”
قَالَ أَنَا۠ أُحۡيِۦ وَأُمِيتُۖ
Ibrahim ya ce: “Mai Iko lallai yana kawo rana daga gabas; saboda haka ka kawo ta daga yamma”; to wanda ya musunta ya ɗimauce.
قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَأۡتِي بِٱلشَّمۡسِ مِنَ ٱلۡمَشۡرِقِ فَأۡتِ بِهَا مِنَ ٱلۡمَغۡرِبِ فَبُهِتَ ٱلَّذِي كَفَرَۗ
Kuma Mai Iko ba ya yi wa jama'a azzalumai jagora.
وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Ko kuma kamar wanda ya wuce kusa da birni wofi duk da gine-ginensa.
أَوۡ كَٱلَّذِي مَرَّ عَلَىٰ قَرۡيَةٖ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا
Ya ce: “Ta yaya Mai Iko zai sake raya shi, bayan mutuwarsa?” To Mai Iko ya kashe shi, tsawon shekara ɗari, sa'an nan Ya tayar da shi.
قَالَ أَنَّىٰ يُحۡيِۦ هَٰذِهِ ٱللَّهُ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۖ فَأَمَاتَهُ ٱللَّهُ مِاْئَةَ عَامٖ ثُمَّ بَعَثَهُۥۖ
Ya ce: “Tsawon wane lokaci ka yi?”
قَالَ كَمۡ لَبِثۡتَۖ
Ya ce: “Na yi kwana ɗaya, ko ɓangare na kwana.”
قَالَ لَبِثۡتُ يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖۖ
Ya ce: “A'a, ka yi shekara ɗari.
قَالَ بَل لَّبِثۡتَ مِاْئَةَ عَامٖ
Saboda haka duba abincinka da abin shanka: ba su jira ba;
فَٱنظُرۡ إِلَىٰ طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمۡ يَتَسَنَّهۡۖ
kuma duba jakinka —
وَٱنظُرۡ إِلَىٰ حِمَارِكَ
kuma ta yadda Mu mai da kai alama ga mutane.
وَلِنَجۡعَلَكَ ءَايَةٗ لِّلنَّاسِۖ
Kuma duba ƙasusuwan, yadda muke yaɗa su, sa'an nan Mu sa musu nama.”
وَٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡعِظَامِ كَيۡفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكۡسُوهَا لَحۡمٗاۚ
Lokacin da hakan ya bayyana a gare shi, ya ce: “Na sani Mai Iko Mai ikon yin komai ne.”
فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُۥ قَالَ أَعۡلَمُ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Kuma lokacin da Ibrahim ya ce: “Majiɓincina, nuna mini yadda kake sake raya matattu.”
وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّ أَرِنِي كَيۡفَ تُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰۖ
Ya ce: “Ba ka yarda ba, saboda haka?”
قَالَ أَوَلَمۡ تُؤۡمِنۖ
Ya ce: “I, amma ta yadda tsakiyata ya samu natsuwa.”
قَالَ بَلَىٰ وَلَٰكِن لِّيَطۡمَئِنَّ قَلۡبِيۖ
Ya ce: “To ka ɗauki tsuntsaye huɗu, ka sabar da su a wurinka, sa'an nan ka sa, a kan kowane dutse, wani ɓangare nasu, sa'an nan ka kira su: za su zo maka suna gudu.
قَالَ فَخُذۡ أَرۡبَعَةٗ مِّنَ ٱلطَّيۡرِ فَصُرۡهُنَّ إِلَيۡكَ ثُمَّ ٱجۡعَلۡ عَلَىٰ كُلِّ جَبَلٖ مِّنۡهُنَّ جُزُءٗا ثُمَّ ٱدۡعُهُنَّ يَأۡتِينَكَ سَعۡيٗاۚ
Kuma ka sani cewa Mai Iko Mabuwayi ne, Mai Hikima.”
وَٱعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ
Misalin waɗanda suke kashe dukiyarsu a hanyar Mai Iko kamar misalin ƙwaya wadda take fitar da kunne bakwai,
مَّثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنۢبَتَتۡ سَبۡعَ سَنَابِلَ
kowane kunne yana da ƙwaya ɗari.
فِي كُلِّ سُنۢبُلَةٖ مِّاْئَةُ حَبَّةٖۗ
Mai Iko yana ninkawa ga wanda Ya ga dama.
وَٱللَّهُ يُضَٰعِفُ لِمَن يَشَآءُۚ
Mai Iko Mai Faɗi ne, Masani.
وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ
Waɗanda suke kashe dukiyarsu a hanyar Mai Iko, sa'an nan ba sa yin takama da abin da suka kashe, ba kuma su cutar da kowa ba, ladansu yana wurin Majiɓincinsu; babu tsoro a kansu, kuma ba za su yi baƙin ciki ba.
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ لَا يُتۡبِعُونَ مَآ أَنفَقُواْ مَنّٗا وَلَآ أَذٗى لَّهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
Magana wadda aka sani da gafara sun fi tallafi da cuta ke biyo bayansa.
۞ قَوۡلٞ مَّعۡرُوفٞ وَمَغۡفِرَةٌ خَيۡرٞ مِّن صَدَقَةٖ يَتۡبَعُهَآ أَذٗىۗ
Mai Iko Mawadaci ne, Mai Jinkirin Fushi.
وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٞ
Ya ku waɗanda suka yarda! Kada ku ɓata tallafinku ta yin takama da cutarwa, kamar wanda yake kashe dukiyarsa don nuna wa mutane, ba kuma ya yarda da Mai Iko ko Rana ta Ƙarshe ba.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُبۡطِلُواْ صَدَقَٰتِكُم بِٱلۡمَنِّ وَٱلۡأَذَىٰ كَٱلَّذِي يُنفِقُ مَالَهُۥ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۖ
Misalinsa kamar misalin dutse mai santsi da ƙasa ta rufe: ruwan sama mai ƙarfi ya same shi, ya bar shi tsirara.
فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ صَفۡوَانٍ عَلَيۡهِ تُرَابٞ فَأَصَابَهُۥ وَابِلٞ فَتَرَكَهُۥ صَلۡدٗاۖ
Ba su mallaki komai daga abin da suka samu ba.
لَّا يَقۡدِرُونَ عَلَىٰ شَيۡءٖ مِّمَّا كَسَبُواْۗ
Kuma Mai Iko ba ya yi wa jama'ar da suke musunta jagora.
وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Kuma misalin waɗanda suke kashe dukiyarsu, suna neman yardar Mai Iko da ƙarfafa Zatinsu, kamar misalin lambu a kan tudu: ruwan sama mai ƙarfi ya same shi, sai ya ba da abincinsa ninki biyu; kuma idan babu ruwan sama mai ƙarfi da ya same shi, to ɗan ɗiga.
وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِ وَتَثۡبِيتٗا مِّنۡ أَنفُسِهِمۡ كَمَثَلِ جَنَّةِۭ بِرَبۡوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٞ فَـَٔاتَتۡ أُكُلَهَا ضِعۡفَيۡنِ فَإِن لَّمۡ يُصِبۡهَا وَابِلٞ فَطَلّٞۗ
Kuma Mai Iko Mai Hange ne game da abin da kuke yi.
وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ
Shin ɗayanku zai so ya sami lambu na dabino da inabi, wanda koguna ke gudana a ƙarƙashinsa, inda zai samu kowane irin 'ya'yan itace, sa'an nan tsufa ya kama shi, alhali yana da zuriya mai rauni, kuma guguwar wuta ta zo lambun, ya ƙone?
أَيَوَدُّ أَحَدُكُمۡ أَن تَكُونَ لَهُۥ جَنَّةٞ مِّن نَّخِيلٖ وَأَعۡنَابٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ لَهُۥ فِيهَا مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ وَأَصَابَهُ ٱلۡكِبَرُ وَلَهُۥ ذُرِّيَّةٞ ضُعَفَآءُ فَأَصَابَهَآ إِعۡصَارٞ فِيهِ نَارٞ فَٱحۡتَرَقَتۡۗ
Haka Mai Iko Yake bayyana muku alamu, wataƙila za ku yi tunani.
كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ
Ya ku waɗanda suka yarda! Ku kashe daga abubuwa masu kyau da kuka samu, da abin da Muka fitar muku daga ƙasa,
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنفِقُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا كَسَبۡتُمۡ وَمِمَّآ أَخۡرَجۡنَا لَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِۖ
kuma kada ku yi nufin abin da yake mara daraja daga cikinsa don ku kashe shi, alhali ku da kanku ba za ku ɗauke shi ba sai kun rufe ido a kansa.
وَلَا تَيَمَّمُواْ ٱلۡخَبِيثَ مِنۡهُ تُنفِقُونَ وَلَسۡتُم بِـَٔاخِذِيهِ إِلَّآ أَن تُغۡمِضُواْ فِيهِۚ
Kuma ku sani cewa Mai Iko Mawadaci ne, Abin Yabo.
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ
Mai Kautarwa yana yi muku alƙawarin talauci, yana kuma umartar ku da lalata,
ٱلشَّيۡطَٰنُ يَعِدُكُمُ ٱلۡفَقۡرَ وَيَأۡمُرُكُم بِٱلۡفَحۡشَآءِۖ
alhali Mai Iko Yana yi muku alƙawarin, daga gare Shi, gafara da falala.
وَٱللَّهُ يَعِدُكُم مَّغۡفِرَةٗ مِّنۡهُ وَفَضۡلٗاۗ
Mai Iko Mai Faɗi ne, Masani.
وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ
Yana ba da hikima ga wanda Ya ga dama,
يُؤۡتِي ٱلۡحِكۡمَةَ مَن يَشَآءُۚ
kuma duk wanda aka ba hikima, an ba shi alheri mai yawa.
وَمَن يُؤۡتَ ٱلۡحِكۡمَةَ فَقَدۡ أُوتِيَ خَيۡرٗا كَثِيرٗاۗ
Kuma masu hankali ne kaɗai suke tunawa da ita.
وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّآ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ
Kuma duk kashewar da kuka kashe, ko alƙawarin da kuka yi, Mai Iko lallai yana sanin ta.
وَمَآ أَنفَقۡتُم مِّن نَّفَقَةٍ أَوۡ نَذَرۡتُم مِّن نَّذۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُهُۥۗ
Kuma azzalumai ba su da wani taimako.
وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٍ
Idan kun bayyana tallafi, wannan kyakkyawa ne;
إِن تُبۡدُواْ ٱلصَّدَقَٰتِ فَنِعۡمَّا هِيَۖ
kuma idan kuka ɓoye su kuka ba matalauta, ya fi alheri a gare ku, kuma Za Mu rufe wani ɓangare na munanan ayyukanku.
وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ وَنُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّـَٔاتِكُمۡۗ
Kuma Mai Iko Mai Zurfin Sani ne game da abin da kuke yi.
وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ
Ba nauyinka ba ne ka yi musu jagora,
۞ لَّيۡسَ عَلَيۡكَ هُدَىٰهُمۡ
amma Mai Iko yana yi wa wanda Ya ga dama jagora.
وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يَشَآءُۗ
Kuma duk alherin da kuka kashe, na kanku ne.
وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَلِأَنفُسِكُمۡۚ
Kuma ba ku kashewa sai kuna neman fuskantar Mai Iko.
وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ ٱللَّهِۚ
Kuma duk alherin da kuka kashe, za a mayar muku da shi cikakke, kuma ba za a zalunce ku ba.
وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يُوَفَّ إِلَيۡكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تُظۡلَمُونَ
Wannan ga matalauta da aka hana su a hanyar Mai Iko, waɗanda ba sa iya zagaya ƙasa: jahili yana zaton su masu arziki ne, saboda kamewarsu;
لِلۡفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحۡصِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ ضَرۡبٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ يَحۡسَبُهُمُ ٱلۡجَاهِلُ أَغۡنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ
kana gane su da alamunsu: ba sa roƙon mutane da tilastawa.
تَعۡرِفُهُم بِسِيمَٰهُمۡ لَا يَسۡـَٔلُونَ ٱلنَّاسَ إِلۡحَافٗاۗ
Kuma duk alherin da kuka kashe, Mai Iko lallai Masani ne a kansa.
وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ
Waɗanda suke kashe dukiyarsu dare da rana, a asirce da a fili, ladansu yana wurin Majiɓincinsu; babu tsoro a kansu, kuma ba za su yi baƙin ciki ba.
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
Waɗanda suke cin riba ba sa tashi sai kamar yadda wanda Mai Kautarwa ya jijjiga da taɓawarsa yake tashi.
ٱلَّذِينَ يَأۡكُلُونَ ٱلرِّبَوٰاْ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ مِنَ ٱلۡمَسِّۚ
Hakan saboda sun ce: “Sayarwa ba ta wuce kama da riba ba”;
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡبَيۡعُ مِثۡلُ ٱلرِّبَوٰاْۗ
alhali Mai Iko ya halatta sayarwa, ya kuma hana riba.
وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلۡبَيۡعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰاْۚ
Duk wanda, wa'azi daga Majiɓincinsa ya zo masa, ya daina, nasa ne abin da ya wuce,
فَمَن جَآءَهُۥ مَوۡعِظَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ
kuma al'amarinsa yana wurin Mai Iko;
وَأَمۡرُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۖ
amma duk wanda ya koma — waɗannan su ne abokan Wuta, suna dawwama a can.
وَمَنۡ عَادَ فَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Mai Iko yana shafe riba, yana kuma ƙara tallafi.
يَمۡحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰاْ وَيُرۡبِي ٱلصَّدَقَٰتِۗ
Mai Iko ba ya son kowane babban mai musunta, mai ƙetare.
وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ
Lallai, waɗanda suka yarda, suka yi ayyuka lafiyayyu, suka tsayar da Tuntuɓa, suka ba da tsantsar karamci, ladansu yana wurin Majiɓincinsu; babu tsoro a kansu, kuma ba za su yi baƙin ciki ba.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
Ya ku waɗanda suka yarda! Ku kiyaye kanku game da Mai Iko, kuma ku bar abin da ya rage na riba, idan kuna masu yarda.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ ٱلرِّبَوٰٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
Idan ba ku yi ba, to ku sani cewa ana yi muku shelar yaƙi daga Mai Iko da manzonSa;
فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُواْ فَـَٔاذِنُواْ بِحَرۡبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۖ
kuma idan kun koma, jarin dukiyarku naku ne, ba tare da kun yi zalunci ba, ba kuma a zalunce ku ba.
وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ
Kuma idan wani yana cikin wahala, to jinkiri har zuwa sauƙi;
وَإِن كَانَ ذُو عُسۡرَةٖ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيۡسَرَةٖۚ
kuma ku yi tallafi da shi ya fi alheri a gare ku, idan kun sani.
وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
Kuma ku kiyaye kanku daga wata rana da za a mayar da ku zuwa ga Mai Iko,
وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا تُرۡجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِۖ
inda kowane Zati zai karɓi abin da ya samu cikakke, ba tare da zalunci ba.
ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
Ya ku waɗanda suka yarda! Idan kun ɗauki bashi a tsakaninku na wa'adi mai suna, ku rubuta shi.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيۡنٍ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى فَٱكۡتُبُوهُۚ
Kuma wani marubuci ya rubuta shi a tsakaninku da adalci,
وَلۡيَكۡتُب بَّيۡنَكُمۡ كَاتِبُۢ بِٱلۡعَدۡلِۚ
kuma kada wani marubuci ya ƙi rubutu,
وَلَا يَأۡبَ كَاتِبٌ أَن يَكۡتُبَ
bisa abin da Mai Iko ya koya masa; saboda haka ya rubuta,
كَمَا عَلَّمَهُ ٱللَّهُۚ فَلۡيَكۡتُبۡ
kuma wanda bashin yake kansa ya faɗa, kuma ya kiyaye kansa game da Mai Iko, Majiɓincinsa, kada ya rage komai daga ciki.
وَلۡيُمۡلِلِ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥ وَلَا يَبۡخَسۡ مِنۡهُ شَيۡـٔٗاۚ
Kuma idan wanda bashin yake kansa wawa ne, ko mai rauni, ko ba zai iya faɗa da kansa ba, to mai alhakinsa ya faɗa da adalci.
فَإِن كَانَ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ سَفِيهًا أَوۡ ضَعِيفًا أَوۡ لَا يَسۡتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلۡيُمۡلِلۡ وَلِيُّهُۥ بِٱلۡعَدۡلِۚ
Kuma ku nemi shaidu biyu daga mazanku su shaida shi;
وَٱسۡتَشۡهِدُواْ شَهِيدَيۡنِ مِن رِّجَالِكُمۡۖ
kuma idan ba mazaje biyu ba ne, to mace biyu da namiji ɗaya, daga waɗanda kuka yarda da shaidarsu, ta yadda idan ɗaya daga cikin biyun ta ɓace, ɗaya ta tuna mata.
فَإِن لَّمۡ يَكُونَا رَجُلَيۡنِ فَرَجُلٞ وَٱمۡرَأَتَانِ مِمَّن تَرۡضَوۡنَ مِنَ ٱلشُّهَدَآءِ أَن تَضِلَّ إِحۡدَىٰهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحۡدَىٰهُمَا ٱلۡأُخۡرَىٰۚ
Kuma kada shaidu su ƙi, idan an kira su.
وَلَا يَأۡبَ ٱلشُّهَدَآءُ إِذَا مَا دُعُواْۚ
Kuma kada ku gaji da rubuta shi, ƙarami ko babba, har zuwa wa'adinsa.
وَلَا تَسۡـَٔمُوٓاْ أَن تَكۡتُبُوهُ صَغِيرًا أَوۡ كَبِيرًا إِلَىٰٓ أَجَلِهِۦۚ
Wannan ya fi adalci a wurin Mai Iko, ya fi madaidaici ga shaida, ya fi kusa da rashin shakka — sai idan kasuwanci ne na yanzu da kuke gudanarwa a tsakaninku: to babu laifi a kanku kada ku rubuta shi.
ذَٰلِكُمۡ أَقۡسَطُ عِندَ ٱللَّهِ وَأَقۡوَمُ لِلشَّهَٰدَةِ وَأَدۡنَىٰٓ أَلَّا تَرۡتَابُوٓاْ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً حَاضِرَةٗ تُدِيرُونَهَا بَيۡنَكُمۡ فَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَلَّا تَكۡتُبُوهَاۗ
Kuma ku ɗauki shaidu idan kuna sayarwa a tsakaninku.
وَأَشۡهِدُوٓاْ إِذَا تَبَايَعۡتُمۡۚ
Kuma kada a cutar da marubuci ko shaida.
وَلَا يُضَآرَّ كَاتِبٞ وَلَا شَهِيدٞۚ
Kuma idan kun yi haka, lallai wannan ƙetare iyaka ne daga gare ku.
وَإِن تَفۡعَلُواْ فَإِنَّهُۥ فُسُوقُۢ بِكُمۡۗ
Kuma ku kiyaye kanku game da Mai Iko,
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ
kuma Mai Iko yana koya muku.
وَيُعَلِّمُكُمُ ٱللَّهُۗ
Kuma Mai Iko Masani ne ga komai.
وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ
Kuma idan kuna cikin tafiya, ba ku sami marubuci ba, to jingina da aka kama.
۞ وَإِن كُنتُمۡ عَلَىٰ سَفَرٖ وَلَمۡ تَجِدُواْ كَاتِبٗا فَرِهَٰنٞ مَّقۡبُوضَةٞۖ
Kuma idan ɗayanku ya aminta da wani, wanda aka aminta da shi ya mayar da amanarsa,
فَإِنۡ أَمِنَ بَعۡضُكُم بَعۡضٗا فَلۡيُؤَدِّ ٱلَّذِي ٱؤۡتُمِنَ أَمَٰنَتَهُۥ
kuma ya kiyaye kansa game da Mai Iko, Majiɓincinsa.
وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥۗ
Kuma kada ku ɓoye shaida.
وَلَا تَكۡتُمُواْ ٱلشَّهَٰدَةَۚ
Kuma duk wanda ya ɓoye ta, lallai tsakiyarsa mai laifi ne.
وَمَن يَكۡتُمۡهَا فَإِنَّهُۥٓ ءَاثِمٞ قَلۡبُهُۥۗ
Mai Iko Masani ne ga abin da kuke yi.
وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ
Na Mai Iko ne abin da ke cikin sammai da abin da ke ƙasa.
لِّلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ
Kuma ko kun bayyana abin da yake cikinku, ko kun ɓoye shi, Mai Iko zai yi lissafi da ku a kai; to Yana gafartawa wanda Ya ga dama, Yana kuma yi wa wanda Ya ga dama uƙuba.
وَإِن تُبۡدُواْ مَا فِيٓ أَنفُسِكُمۡ أَوۡ تُخۡفُوهُ يُحَاسِبۡكُم بِهِ ٱللَّهُۖ فَيَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۗ
Kuma Mai Iko Mai ikon yin komai ne.
وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ
Manzo ya yarda da abin da aka saukar masa daga Majiɓincinsa, da masu yarda kuma.
ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَۚ
Duka sun yarda da Mai Iko, da Ma'aikatanSa, da rubuce-rubucenSa, da manzanninSa,
كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ
ba tare da nuna bambanci ko kaɗan tsakanin manzanninSa ba, ko su wane ne;
لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّن رُّسُلِهِۦۚ
kuma suka ce: “Mun ji, kuma mun ƙasƙantar da kanmu.
وَقَالُواْ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۖ
GafararKa, Majiɓincinmu; zuwa gare Ka ne makoma.”
غُفۡرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيۡكَ ٱلۡمَصِيرُ
Mai Iko ba ya nauyaya wa kowane Zati sai iyawarsa.
لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ
Nasa ne abin da ya samu,
لَهَا مَا كَسَبَتۡ
kuma a kansa ne abin da ya aikata.
وَعَلَيۡهَا مَا ٱكۡتَسَبَتۡۗ
“Majiɓincinmu, kada ka kama mu idan mun manta ko mun yi kuskure.
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَآ إِن نَّسِينَآ أَوۡ أَخۡطَأۡنَاۚ
Majiɓincinmu, kuma kada Ka ɗora mana wani nauyi kamar yadda Ka ɗora wa waɗanda suka riga mu.
رَبَّنَا وَلَا تَحۡمِلۡ عَلَيۡنَآ إِصۡرٗا كَمَا حَمَلۡتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِنَاۚ
Majiɓincinmu, kuma kada ka ɗora mana abin da ba mu da ƙarfin ɗauka.
رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلۡنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦۖ
Kuma ka yafe mana,
وَٱعۡفُ عَنَّا
ka kuma gafarta mana,
وَٱغۡفِرۡ لَنَا
ka kuma yi mana jinƙai.
وَٱرۡحَمۡنَآۚ
Kai ne Abokin kawancenmu; saboda haka ka taimake mu a kan jama'ar da suke musunta.”
أَنتَ مَوۡلَىٰنَا فَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ