يوسف
Yusuf
The Finest of Accounts
Tanrı'nın adıyla, Tümüyle Esirgeyen, Esirgeyen. Alif. Lam. Ra.
بِسْمِ اِ۬للَّهِ اِ۬لرَّحْمَٰنِ اِ۬لرَّحِيمِ أَلَٓرَۖ
İşte açıklayan Yazı'nın işaretleri.
تِلْكَ ءَايَٰتُ اُ۬لْكِتَٰبِ اِ۬لْمُبِينِۖ
Onu, kusursuz bir Okuma olarak indirdik, belki akıl yürütürsünüz.
إِنَّا أَنزَلْنَٰهُ قُرْءَٰناً عَرَبِيّاٗ لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَۖ
Sana bu Okuma'yı vahyederek, anlatıların en güzelini anlatıyoruz; oysa sen bundan önce elbette umursamazlardan biriydin.
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ اَ۬لْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَٰذَا اَ۬لْقُرْءَانَ وَإِن كُنتَ مِن قَبْلِهِۦ لَمِنَ اَ۬لْغَٰفِلِينَۖ
Yusuf babasına dediği zaman: “Ey babacığım, ben on bir gök cismi gördüm, güneşi ve ayı da,
إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَٰأَبَتِ إِنِّے رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباٗ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۖ
onları önümde yere kapanırken gördüm.”
رَأَيْتُهُمْ لِے سَٰجِدِينَۖ
Dedi: “Ey yavrum, görünü kardeşlerine anlatma, yoksa sana karşı bir hile kurarlar,
قَالَ يَٰبُنَيِّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلَىٰ إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيْداًۖ
çünkü Saptırıcı, insanoğlu için apaçık bir düşmandır.
إِنَّ اَ۬لشَّيْطَٰنَ لِلْإِنسَٰنِ عَدُوّٞ مُّبِينٞۖ
Ve Vasin seni böyle seçecek ve sana olayların öngörüsünü öğretecek,
وَكَذَٰلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ اِ۬لْأَحَادِيثِۖ
ve O, lütfunu senin üzerine ve Yakup'un klanı üzerine tamamlayacak, daha önce iki atan İbrahim ve İshak üzerine tamamladığı gibi;
وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُۥ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ ءَالِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَىٰ أَبَوَيْكَ مِن قَبْلُ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْحَٰقَۖ
çünkü Vasin Her Şeyi Bilendir, Bilgedir.”
إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٞۖ
Yusuf'ta ve kardeşlerinde, soranlar için şüphesiz işaretler vardı.
لَّقَدْ كَانَ فِے يُوسُفَ وَإِخْوَتِهِۦ ءَايَٰتٞ لِّلسَّآئِلِينَۖ
Dedikleri zaman: “Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha sevgilidir, oysa biz kenetlenmiş bir birlikiz:
إِذْ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰ أَبِينَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌۖ
babamız elbette apaçık bir şaşkınlık içindedir.
إِنَّ أَبَانَا لَفِے ضَلَٰلٖ مُّبِينٍۖ
Yusuf'u öldürün, ya da onu yeryüzünün bir yerine sürüp atın; öyle ki babanızın yüzü yalnız size kalsın ve bundan sonra sağlam insanlar olasınız.”
اُ۟قْتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ اِ۪طْرَحُوهُ أَرْضاٗ يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ وَتَكُونُواْ مِنۢ بَعْدِهِۦ قَوْماٗ صَٰلِحِينَۖ
İçlerinden biri dedi: “Yusuf'u öldürmeyin, ama onu kuyunun dibine atın: bir kafile onu yanına alır, eğer eylemde bulunacaksanız.”
۞ قَالَ قَآئِلٞ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُواْ يُوسُفَ وَأَلْقُوهُ فِے غَيَٰبَٰتِ اِ۬لْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ اُ۬لسَّيَّارَةِ إِن كُنتُمْ فَٰعِلِينَۖ
Dediler: “Ey babamız, sana ne oluyor ki Yusuf konusunda bize güvenmiyorsun, oysa biz onun için elbette samimi akıl verenleriz?
قَالُواْ يَٰأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَ۬نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَۖ
Onu yarın bizimle gönder, eğlensin ve oynasın; biz onun için elbette saklayıcılarız.”
أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَداٗ يَرْتَعِ وَيَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَۖ
Dedi: “Onu götürmeniz beni elbette üzer ve siz ona karşı umursamazken kurdun onu yiyip bitirmesinden korkarım.”
قَالَ إِنِّے لَيُحْزِنُنِيَ أَن تَذْهَبُواْ بِهِۦ وَأَخَافُ أَنْ يَّأْكُلَهُ اُ۬لذِّئْبُ وَأَنتُمْ عَنْهُ غَٰفِلُونَۖ
Dediler: “Biz kenetlenmiş bir birlikken kurt onu yiyip bitirse, o zaman elbette kaybedenler oluruz.”
قَالُواْ لَئِنْ أَكَلَهُ اُ۬لذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّا إِذاٗ لَّخَٰسِرُونَۖ
Onu götürüp kuyunun dibine koymayı kararlaştırdıklarında — ve Biz ona vahyettik: “Sen onlara bu işi elbette aktaracaksın, onlar ise bunu hissetmeyecekken” —
فَلَمَّا ذَهَبُواْ بِهِۦ وَأَجْمَعُواْ أَنْ يَّجْعَلُوهُ فِے غَيَٰبَٰتِ اِ۬لْجُبِّ وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمْرِهِمْ هَٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَۖ
akşam ağlayarak babalarına geldiler ve dediler: “Ey babamız, biz şüphesiz yarışmaya gittik ve Yusuf'u eşyalarımızın yanında bıraktık, ve kurt onu yiyip bitirdi.
وَجَآءُو أَبَاهُمْ عِشَآءٗ يَبْكُونَ قَالُواْ يَٰأَبَانَا إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ اُ۬لذِّئْبُۖ
Ama doğru söylesek bile bize güven duymayacaksın.”
وَمَا أَنتَ بِمُؤْمِنٖ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صَٰدِقِينَۖ
Ve onun gömleğini yalan bir kanla lekelenmiş olarak getirdiler.
وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمٖ كَذِبٖۖ
Dedi: “Özünüz size, aksine, bir iş önermiştir.
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْراٗۖ
Onurlu sabır!
فَصَبْرٞ جَمِيلٞۖ
Ve betimlediğiniz şeye karşı yardımı Tanrı'nın katında aramak gerekir.”
وَاللَّهُ اُ۬لْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَۖ
Ve bir kafile geldi; su çekicilerini gönderdiler, o da kovasını aşağı saldı. Dedi: “Müjde! İşte bir oğlan!”
وَجَآءَتْ سَيَّارَةٞ فَأَرْسَلُواْ وَارِدَهُمْ فَأَدْلَىٰ دَلْوَهُۥ قَالَ يَٰبُشْرَٰيَ هَٰذَا غُلَٰمٞۖ
Ve onu bir ticaret malı gibi gizli tuttular —
وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةٗۖ
ama Tanrı, onların yaptıklarını Her Şeyi Bilendi.
وَاللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعْمَلُونَۖ
Ve onu kırpılmış bir bedelle, sayılı birkaç sikke karşılığında sattılar: ona pek önem vermiyorlardı.
وَشَرَوْهُ بِثَمَنِۢ بَخْسٖ دَرَٰهِمَ مَعْدُودَةٖ وَكَانُواْ فِيهِ مِنَ اَ۬لزَّٰهِدِينَۖ
Ve onu Mısır'da satın alan, karısına dedi: “Kalışını onurlu kıl; bize yararlı olabilir, ya da onu evlat ediniriz.”
وَقَالَ اَ۬لذِے اِ۪شْتَرَيٰهُ مِن مِّصْرَ لِامْرَأَتِهِۦ أَكْرِمِے مَثْوَيٰهُ عَسَىٰ أَنْ يَّنفَعَنَا أَوْ نَتَّخِذَهُۥ وَلَداٗۖ
Ve Yusuf'u bu yeryüzünde böyle yerleştirdik, ve ona olayların öngörüsünü öğretmek için —
وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِے اِ۬لْأَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأْوِيلِ اِ۬لْأَحَادِيثِۖ
Tanrı Kendi tasarısında galiptir,
وَاللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰ أَمْرِهِۦۖ
ama insanların çoğu bilmez.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ اَ۬لنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَۖ
Ve tam erginliğine eriştiğinde, ona hüküm ve bilgi verdik:
وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ ءَاتَيْنَٰهُ حُكْماٗ وَعِلْماٗۖ
iyilik yapanların karşılığını böyle veririz.
وَكَذَٰلِكَ نَجْزِے اِ۬لْمُحْسِنِينَۖ
Ve evinde bulunduğu kadın, onu kendisinden elde etmeye çalıştı; kapıları sürgüledi ve dedi: “Gel buraya.”
۞ وَرَٰوَدَتْهُ اُ۬لتِے هُوَ فِے بَيْتِهَا عَن نَّفْسِهِۦ وَغَلَّقَتِ اِ۬لْأَبْوَٰبَ وَقَالَتْ هِيتَ لَكَۖ
Dedi: “Tanrı'nın himayesine girerim!
قَالَ مَعَاذَ اَ۬للَّهِۖ
O benim efendimdir: kalışımı güzelleştirdi,
إِنَّهُۥ رَبِّيَ أَحْسَنَ مَثْوَايَۖ
çünkü zalimler başarıya ermez.”
إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ اُ۬لظَّٰلِمُونَۖ
Ve şüphesiz, kadın ona yönelik bir niyet taşımıştı,
وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِۦۖ
ve o da, Vasisinin ispatını görmeseydi, ona yönelik bir niyet taşırdı:
وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا أَن رَّءَا بُرْهَٰنَ رَبِّهِۦۖ
böyle oldu, ondan kötülüğü ve alçaklığı uzaklaştırmamız için,
كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ اُ۬لسُّوٓءَ وَالْفَحْشَآءَۖ
çünkü o Bizim buyruğa uyan, arındırılmış olanlarımızdandı.
ا۪نَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا اَ۬لْمُخْلَصِينَۖ
Ve ikisi kapıya doğru birbirinin önüne geçmeye çalıştı, ve kadın gömleğini arkadan yırttı, ve kapının yanında onun reisini buldular.
وَاسْتَبَقَا اَ۬لْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٖ وَأَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا اَ۬لْبَابِۖ
Dedi: “Ailene kötülük dileyenin karşılığı, hapis ya da acı verici bir ceza dışında nedir?”
قَالَتْ مَا جَزَآءُ مَنْ أَرَادَ بِأَهْلِكَ سُوٓءاً إِلَّا أَنْ يُّسْجَنَ أَوْ عَذَابٌ أَلِيمٞۖ
Dedi: “Beni kendimden elde etmeye çalışan odur.”
قَالَ هِيَ رَٰوَدَتْنِے عَن نَّفْسِےۖ
Ve ailesinden bir tanık tanıklık etti: “Eğer gömleği önden yırtılmışsa, kadın doğru söylemiştir, ve o yalancılardandır; ama eğer gömleği arkadan yırtılmışsa, kadın yalan söylemiştir,
وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنْ أَهْلِهَا إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٖ فَصَدَقَتْ وَهْوَ مِنَ اَ۬لْكَٰذِبِينَ وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ فَكَذَبَتْۖ
ve o doğru sözlülerdendir.”
وَهْوَ مِنَ اَ۬لصَّٰدِقِينَۖ
Gömleğinin arkadan yırtıldığını gördüğünde dedi: “Bu sizin hilenizdendir: hileniz şüphesiz muazzamdır.
فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيْدِكُنَّ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٞۖ
Yusuf, bundan sıyrıl;
يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هَٰذَاۖ
ve sen, yanlışın için bağışlanma dile, çünkü sen hatalılardansın.”
وَاسْتَغْفِرِے لِذَنۢبِكِ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ اَ۬لْخَاطِـِٕينَۖ
Ve Başkent'te kadınlar dediler: “Güçlü'nün karısı genç adamını kendisinden elde etmeye çalışıyor: onu elbette aşkla esir etmiş;
وَقَالَ نِسْوَةٞ فِے اِ۬لْمَدِينَةِ اِ۪مْرَأَتُ اُ۬لْعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَيٰهَا عَن نَّفْسِهِۦ قَدْ شَغَفَهَا حُبّاًۖ
biz onu elbette apaçık bir şaşkınlık içinde görüyoruz.”
إِنَّا لَنَرَيٰهَا فِے ضَلَٰلٖ مُّبِينٖۖ
Onların komplolarını işittiğinde, onları davet etti ve onlara dirsek dayayacakları şeyler hazırladı; her birine bir bıçak verdi ve dedi: “Karşılarına çık.”
فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ وَأَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـٔاٗ وَءَاتَتْ كُلَّ وَٰحِدَةٖ مِّنْهُنَّ سِكِّيناٗ وَقَالَتُ اُ۟خْرُجْ عَلَيْهِنَّۖ
Onu gördüklerinde onu o kadar büyük buldular ki ellerini kestiler ve dediler: “Tanrı bundan korunmuştur! Bu bir beşer değil:
فَلَمَّا رَأَيْنَهُۥ أَكْبَرْنَهُۥ وَقَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ وَقُلْنَ حَٰشَ لِلهِ مَا هَٰذَا بَشَراًۖ
bu ancak soylu bir Görevlidir.”
إِنْ هَٰذَا إِلَّا مَلَكٞ كَرِيمٞۖ
Dedi: “İşte hakkında beni kınadığınız kişi.
قَالَتْ فَذَٰلِكُنَّ اَ۬لذِے لُمْتُنَّنِے فِيهِۖ
Şüphesiz onu kendisinden elde etmeye çalıştım, ama o kendi korunmasına sıkıca sarıldı;
وَلَقَدْ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفْسِهِۦ فَاسْتَعْصَمَۖ
ve ona emrettiğimi yapmazsa, elbette hapsedilecek ve elbette alçaltılmışlardan olacaktır.”
وَلَئِن لَّمْ يَفْعَلْ مَا ءَامُرُهُۥ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوناٗ مِّنَ اَ۬لصَّٰغِرِينَۖ
Dedi: “Vasim, hapis, onların beni çağırdığı şeyden bana daha sevgilidir; ve Sen onların hilesini benden uzaklaştırmazsan, onlara yöneleceğim ve cahillerden olacağım.”
۞ قَالَ رَبِّ اِ۬لسِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِے إِلَيْهِ وَإِلَّا تَصْرِفْ عَنِّے كَيْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَيْهِنَّ وَأَكُن مِّنَ اَ۬لْجَٰهِلِينَۖ
Vasisi ona yanıt verdi ve onların hilesini ondan uzaklaştırdı,
فَاسْتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّۖ
çünkü O'dur, Her Şeyi İşiten, Her Şeyi Bilen.
إِنَّهُۥ هُوَ اَ۬لسَّمِيعُ اُ۬لْعَلِيمُۖ
Sonra, işaretleri gördükten sonra, onu bir zamana kadar elbette hapsedecekleri kendilerine belli oldu.
ثُمَّ بَدَا لَهُم مِّنۢ بَعْدِ مَا رَأَوُاْ اُ۬لْأٓيَٰتِ لَيَسْجُنُنَّهُۥ حَتَّىٰ حِينٖۖ
Ve onunla birlikte hapse iki genç girdi.
وَدَخَلَ مَعَهُ اُ۬لسِّجْنَ فَتَيَٰنِۖ
İçlerinden biri dedi: “Kendimi şarap sıkarken görüyordum.”
قَالَ أَحَدُهُمَا إِنِّيَ أَرَيٰنِيَ أَعْصِرُ خَمْراٗۖ
Ve diğeri dedi: “Kendimi başımın üstünde ekmek taşırken görüyordum, kuşlar ondan yiyordu.
وَقَالَ اَ۬لْأٓخَرُ إِنِّيَ أَرَيٰنِيَ أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِے خُبْزاٗ تَأْكُلُ اُ۬لطَّيْرُ مِنْهُۖ
Bize onun öngörüsünü aktar: seni iyilik yapanların arasında görüyoruz.”
نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِۦ إِنَّا نَرَيٰكَ مِنَ اَ۬لْمُحْسِنِينَۖ
Dedi: “Size geçim olarak verilen hiçbir yiyecek, size ulaşmadan önce ben size onun öngörüsünü aktarmadıkça getirilmeyecek:
قَالَ لَا يَأْتِيكُمَا طَعَامٞ تُرْزَقَٰنِهِۦ إِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِۦ قَبْلَ أَنْ يَّأْتِيَكُمَاۖ
bu, Vasimin bana öğrettiklerindendir,
ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِے رَبِّيَۖ
çünkü Tanrı'ya inanmayan ve son yaşamı yadsıyan bir halkın öğretisini bıraktım,
إِنِّے تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٖ لَّا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَهُم بِالْأٓخِرَةِ هُمْ كَٰفِرُونَۖ
ve atalarım İbrahim, İshak ve Yakup'un öğretisini izledim:
وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ ءَابَآءِيَ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَۖ
Tanrı'ya herhangi bir şeyi ortak koşmak bize düşmez.
مَا كَانَ لَنَا أَن نُّشْرِكَ بِاللَّهِ مِن شَےْءٖۖ
Bu, Tanrı'nın bizim üzerimizdeki ve insanlar üzerindeki ikramındandır,
ذَٰلِكَ مِن فَضْلِ اِ۬للَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى اَ۬لنَّاسِۖ
ama insanların çoğu minnettar değildir.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ اَ۬لنَّاسِ لَا يَشْكُرُونَۖ
Ey iki hapis arkadaşım, bölünmüş efendiler mi daha iyidir, yoksa Tanrı, Tek Olan, Hükmeden mi?
يَٰصَٰحِبَيِ اِ۬لسِّجْنِ ءَٰا۬رْبَابٞ مُّتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اِ۬للَّهُ اُ۬لْوَٰحِدُ اُ۬لْقَهَّارُۖ
O'nun dışında buyruğuna uyduğunuz şeyler, sizin ve atalarınızın adlandırdığı niteliklerden başka bir şey değildir; Tanrı bunlar hakkında hiçbir yetki indirmemiştir:
مَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِهِۦ إِلَّا أَسْمَآءٗ سَمَّيْتُمُوهَا أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّا أَنزَلَ اَ۬للَّهُ بِهَا مِن سُلْطَٰنٍۖ
hüküm ancak Tanrı'ya aittir:
إِنِ اِ۬لْحُكْمُ إِلَّا لِلهِۖ
O, yalnızca O'nun buyruğuna uymanızı emretti:
أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُواْ إِلَّا إِيَّاهُۖ
işte dosdoğru Yasa,
ذَٰلِكَ اَ۬لدِّينُ اُ۬لْقَيِّمُۖ
ama insanların çoğu bilmez.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ اَ۬لنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَۖ
Ey iki hapis arkadaşım, ikinizden biri efendisine şarap içirecek;
يَٰصَٰحِبَيِ اِ۬لسِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِے رَبَّهُۥ خَمْراٗۖ
diğerine gelince, çarmıha gerilecek ve kuşlar onun başından yiyecek.
وَأَمَّا اَ۬لْأٓخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ اُ۬لطَّيْرُ مِن رَّأْسِهِۦۖ
Hakkında bana danıştığınız iş karara bağlanmıştır.”
قُضِيَ اَ۬لْأَمْرُ اُ۬لذِے فِيهِ تَسْتَفْتِيَٰنِۖ
Ve ikisinden kurtulacağını varsaydığı kişiye dedi: “Efendinin yanında beni hatırlat.”
۞ وَقَالَ لِلذِے ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجٖ مِّنْهُمَا اَ۟ذْكُرْنِے عِندَ رَبِّكَۖ
Ama Saptırıcı ona bunu efendisine söz etmeyi unutturdu ve hapiste birkaç sene kaldı.
فَأَنسَيٰهُ اُ۬لشَّيْطَٰنُ ذِكْرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِے اِ۬لسِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَۖ
Ve kral dedi: “Yedi yağlı ineği yedi zayıfın yiyip bitirdiğini, ve yedi yeşil başak ile başka kurumuşları görüyorum:
وَقَالَ اَ۬لْمَلِكُ إِنِّيَ أَرَىٰ سَبْعَ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٞ وَسَبْعَ سُنۢبُلَٰتٍ خُضْرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖۖ
Ey saray çevresi, görüm hakkında bana görüşünüzü verin, eğer görüleri çözmeyi biliyorsanız.”
يَٰأَيُّهَا اَ۬لْمَلَأُ اَ۬فْتُونِے فِے رُءْيَٰيَ إِن كُنتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُونَۖ
Dediler: “Karışık rüyalardan bir yığın,
قَالُواْ أَضْغَٰثُ أَحْلَٰمٖۖ
ve biz rüyaların öngörüsünde bilgili değiliz.”
وَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيلِ اِ۬لْأَحْلَٰمِ بِعَٰلِمِينَۖ
Ve ikisinden kurtulmuş olan, uzun bir süre sonra hatırlayarak dedi: “Size onun öngörüsünü aktaracağım: öyleyse beni gönderin.”
وَقَالَ اَ۬لذِے نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَنَا أُنَبِّئُكُم بِتَأْوِيلِهِۦ فَأَرْسِلُونِۖ
“Yusuf, doğru sözlü adam, bize yedi yağlı ineği yedi zayıfın yiyip bitirdiği ve yedi yeşil başak ile başka kurumuşlar hakkında görüşünü ver, belki insanlara dönerim, belki bilirler.”
يُوسُفُ أَيُّهَا اَ۬لصِّدِّيقُ أَفْتِنَا فِے سَبْعِ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٞ وَسَبْعِ سُنۢبُلَٰتٍ خُضْرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖ لَّعَلِّيَ أَرْجِعُ إِلَى اَ۬لنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُونَۖ
Dedi: “Yedi sene boyunca aralıksız ekeceksiniz;
قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأْباٗۖ
ve biçtiğinizi, yiyeceğiniz az bir şey dışında, başağında ambarlayın.
فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِے سُنۢبُلِهِۦ إِلَّا قَلِيلاٗ مِّمَّا تَأْكُلُونَۖ
Sonra bunun ardından yedi şiddetli sene gelecek, onlar için önden gönderdiğinizi yiyecekler, koruyacağınız az bir şey dışında.
ثُمَّ يَأْتِے مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ سَبْعٞ شِدَادٞ يَأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلاٗ مِّمَّا تُحْصِنُونَۖ
Sonra bunun ardından, insanların kurtarıcı yağmuru alacağı ve sıkacağı bir yıl gelecek.”
ثُمَّ يَأْتِے مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ عَامٞ فِيهِ يُغَاثُ اُ۬لنَّاسُ وَفِيهِ يَعْصِرُونَۖ
Ve kral dedi: “Onu bana getirin.”
وَقَالَ اَ۬لْمَلِكُ اُ۪ئْتُونِے بِهِۦۖ
Elçi ona geldiğinde dedi: “Efendine dön ve ona ellerini kesen kadınların nasıl olduğunu sor,
فَلَمَّا جَآءَهُ اُ۬لرَّسُولُ قَالَ اَ۪رْجِعْ إِلَىٰ رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ اُ۬لنِّسْوَةِ اِ۬لَّٰتِے قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّۖ
çünkü Vasim onların hilesi hakkında Her Şeyi Bilendir.”
إِنَّ رَبِّے بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٞۖ
Dedi: “Yusuf'u kendisinden elde etmeye çalıştığınızda durumunuz neydi?”
قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ إِذْ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفْسِهِۦۖ
Dediler: “Tanrı bundan korunmuştur! Onda hiçbir kötülük bilmiyoruz.”
قُلْنَ حَٰشَ لِلهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِن سُوٓءٖۖ
Güçlü'nün karısı dedi: “Şimdi hak ortaya çıktı: onu kendisinden elde etmeye çalışan bendim, ve o elbette doğru sözlülerdendir.
قَالَتِ اِ۪مْرَأَتُ اُ۬لْعَزِيزِ اِ۬ءَلْٰنَ حَصْحَصَ اَ۬لْحَقُّ أَنَا رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفْسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ اَ۬لصَّٰدِقِينَۖ
Bu, onun yokluğunda ona ihanet etmediğimi ve Tanrı'nın hainlerin hilesine yol göstermediğini bilmesi içindir.
ذَٰلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّے لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَأَنَّ اَ۬للَّهَ لَا يَهْدِے كَيْدَ اَ۬لْخَآئِنِينَۖ
Ve Özümü ibra etmiyorum:
۞ وَمَا أُبَرِّۓُ نَفْسِيَۖ
Öz elbette kötülüğe kışkırtır, Vasimin esirgediği kişi dışında,
إِنَّ اَ۬لنَّفْسَ لَأَمَّارَةُۢ بِالسُّوِّ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيَۖ
çünkü Vasim Çok Bağışlayandır, Esirgeyendir.”
إِنَّ رَبِّے غَفُورٞ رَّحِيمٞۖ
Ve kral dedi: “Onu bana getirin: onu yalnızca kendime ait kılacağım.”
وَقَالَ اَ۬لْمَلِكُ اُ۪ئْتُونِے بِهِۦ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِےۖ
Onunla konuştuğunda dedi: “Sen bugün bizim yanımızda yetki ve güven konumundasın.”
فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ اَ۬لْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِينٌ أَمِينٞۖ
Dedi: “Beni bu toprakların depolarının başına yerleştir, çünkü ben bilgili bir saklayıcıyım.”
قَالَ اَ۪جْعَلْنِے عَلَىٰ خَزَآئِنِ اِ۬لْأَرْضِ إِنِّے حَفِيظٌ عَلِيمٞۖ
Ve Yusuf'u bu yeryüzünde böyle yerleştirdik, orada dilediği yere kurularak:
وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِے اِ۬لْأَرْضِ يَتَبَوَّأُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَآءُۖ
Bizim esirgememizi, dilediğimiz kişiye veririz, ve iyilik yapanların ödülünün dağılmasına izin vermeyiz.
نُصِيبُ بِرَحْمَتِنَا مَن نَّشَآءُ وَلَا نُضِيعُ أَجْرَ اَ۬لْمُحْسِنِينَۖ
Ve son yaşamın ödülü, inanan ve sakınanlar için elbette daha iyidir.
وَلَأَجْرُ اُ۬لْأٓخِرَةِ خَيْرٞ لِّلذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَۖ
Ve Yusuf'un kardeşleri geldi ve yanına girdiler; o onları tanıdı, ama onlar onu tanımıyordu.
وَجَآءَ ا۪خْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَۖ
Onları azıklarıyla donattığında dedi: “Bana babanız tarafından olan bir kardeşinizi getirin.
وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ قَالَ اَ۪ئْتُونِے بِأَخٖ لَّكُم مِّنْ أَبِيكُمْۖ
Görmüyor musunuz, ölçüyü sadakatle verdiğimi ve konuk edenlerin en iyisi olduğumu?
أَلَا تَرَوْنَ أَنِّيَ أُوفِے اِ۬لْكَيْلَ وَأَنَا خَيْرُ اُ۬لْمُنزِلِينَۖ
Ve onu bana getirmezseniz, benim yanımda artık ölçünüz olmayacak ve bana yaklaşmayacaksınız.”
فَإِن لَّمْ تَأْتُونِے بِهِۦ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِندِے وَلَا تَقْرَبُونِۖ
Dediler: “Onu babasından elde etmeye çalışacağız, bunu elbette yapacağız.”
قَالُواْ سَنُرَٰوِدُ عَنْهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَۖ
Ve gençlerine dedi: “Onların ticaret mallarını heybelerine yerleştirin, belki yakınlarına doğru yön değiştirdiklerinde onu tanırlar, belki dönerler.”
وَقَالَ لِفِتْيَتِهِ اِ۪جْعَلُواْ بِضَٰعَتَهُمْ فِے رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُونَهَا إِذَا اَ۪نقَلَبُواْ إِلَىٰ أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَۖ
Babalarına döndüklerinde dediler: “Ey babamız, ölçüye sahip olmamız engellendi; öyleyse kardeşimizi bizimle gönder, ölçü elde ederiz, ve biz onun için elbette saklayıcılarız.”
فَلَمَّا رَجَعُواْ إِلَىٰ أَبِيهِمْ قَالُواْ يَٰأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا اَ۬لْكَيْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنَا أَخَانَا نَكْتَلْ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَۖ
Dedi: “Onun için size, daha önce kardeşi için size güvendiğimden başka türlü mü güvenirim?
قَالَ هَلْ ءَامَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَا أَمِنتُكُمْ عَلَىٰ أَخِيهِ مِن قَبْلُۖ
Tanrı en iyi saklayıcıdır,
فَاللَّهُ خَيْرٌ حِفْظاٗۖ
ve O, esirgeyenlerin en esirgeyenidir.”
وَهْوَ أَرْحَمُ اُ۬لرَّٰحِمِينَۖ
Eşyalarını açtıklarında, kendilerine geri verilmiş ticaret mallarını buldular. Dediler: “Ey babamız, daha ne arayalım?
وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمْ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ قَالُواْ يَٰأَبَانَا مَا نَبْغِےۖ
İşte ticaret malımız, bize geri verildi; ailemize erzak sağlarız, kardeşimizi saklarız ve üstüne bir devenin ölçüsünü elde ederiz:
هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا وَنَمِيرُ أَهْلَنَا وَنَحْفَظُ أَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٖۖ
bu kolay bir ölçüdür.”
ذَٰلِكَ كَيْلٞ يَسِيرٞۖ
Dedi: “Onu bana elbette geri getireceğinize dair Tanrı önünde bana ciddi bir taahhüt getirmedikçe, onu sizinle göndermeyeceğim, kuşatılmanız dışında.”
۞ قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُۥ مَعَكُمْ حَتَّىٰ تُؤْتُونِ مَوْثِقاٗ مِّنَ اَ۬للَّهِ لَتَأْتُنَّنِے بِهِۦ إِلَّا أَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۖ
Ona taahhütlerini getirdiklerinde dedi: “Tanrı, dediğimiz şeyin vekilidir.”
فَلَمَّا ءَاتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اَ۬للَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٞۖ
Ve dedi: “Ey oğullarım, tek bir kapıdan girmeyin, ayrı kapılardan girin;
وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُواْ مِنۢ بَابٖ وَٰحِدٖ وَادْخُلُواْ مِنْ أَبْوَٰبٖ مُّتَفَرِّقَةٖۖ
Tanrı'ya karşı size hiçbir işe yaramam:
وَمَا أُغْنِے عَنكُم مِّنَ اَ۬للَّهِ مِن شَےْءٍۖ
hüküm ancak Tanrı'ya aittir;
إِنِ اِ۬لْحُكْمُ إِلَّا لِلهِۖ
O'na vekâlet veririm,
عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ
ve vekâlet verenler de O'na versin.”
وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ اِ۬لْمُتَوَكِّلُونَۖ
Babalarının onlara emrettiği gibi girdiklerinde, bu, Tanrı'ya karşı onlara hiçbir işe yaramadı, Yakup'un Özünde, onu karşıladığı bir ihtiyaç dışında;
وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغْنِے عَنْهُم مِّنَ اَ۬للَّهِ مِن شَےْءٍ إِلَّا حَاجَةٗ فِے نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضَيٰهَاۖ
o, elbette Bizim ona öğrettiğimiz bir bilgiye sahipti,
وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلْمٖ لِّمَا عَلَّمْنَٰهُۖ
ama insanların çoğu bilmez.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ اَ۬لنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَۖ
Yusuf'un yanına girdiklerinde, kardeşini yanına kabul etti,
وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰ إِلَيْهِ أَخَاهُۖ
ve dedi: “Şüphesiz ben, senin kardeşinim: öyleyse onların yaptıklarına kahrolma.”
قَالَ إِنِّيَ أَنَا أَخُوكَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَۖ
Onları azıklarıyla donattığında, kupayı kardeşinin heybesine yerleştirdi; sonra bir tellal kamuya ilan etti: “Ey kervan, siz elbette hırsızlarsınız!”
فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ اَ۬لسِّقَايَةَ فِے رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا اَ۬لْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَٰرِقُونَۖ
Onlara yüzlerini dönerek dediler: “Neyiniz eksik?”
قَالُواْ وَأَقْبَلُواْ عَلَيْهِم مَّاذَا تَفْقِدُونَۖ
Dediler: “Kralın ölçeği bizden eksik;
قَالُواْ نَفْقِدُ صُوَاعَ اَ۬لْمَلِكِۖ
onu getirene bir devenin yükü olacak ve ben buna kefilim.”
وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمْلُ بَعِيرٖ وَأَنَا بِهِۦ زَعِيمٞۖ
Dediler: “Tanrı adına, bu yeryüzünde bozgunculuk yaymaya gelmediğimizi ve hırsız olmadığımızı şüphesiz biliyorsunuz.”
قَالُواْ تَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُم مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِے اِ۬لْأَرْضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَۖ
Dediler: “Öyleyse eğer yalancılarsanız, onun karşılığı ne olacak?”
قَالُواْ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥ إِن كُنتُمْ كَٰذِبِينَۖ
Dediler: “Onun karşılığı: heybesinde bulunan kimse, bizzat onun karşılığıdır.
قَالُواْ جَزَٰٓؤُهُۥ مَنْ وُّجِدَ فِے رَحْلِهِۦ فَهْوَ جَزَٰٓؤُهُۥۖ
Zalimlerin karşılığını böyle veririz.”
كَذَٰلِكَ نَجْزِے اِ۬لظَّٰلِمِينَۖ
Kardeşinin çuvalından önce onların çuvallarıyla başladı, sonra onu kardeşinin çuvalından çıkardı:
فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَآءِ اَ۬خِيهِ ثُمَّ اَ۪سْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَآءِ اَ۬خِيهِۖ
Yusuf için işte böyle hile kurduk:
كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَۖ
kralın yasasına göre kardeşini alamazdı, Tanrı dilemedikçe.
مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِے دِينِ اِ۬لْمَلِكِ إِلَّا أَنْ يَّشَآءَ اَ۬للَّهُۖ
Dilediğimiz kişiyi derecelerle yükseltiriz,
نَرْفَعُ دَرَجَٰتِ مَن نَّشَآءُۖ
ve her bilgi sahibinin üstünde bilgili bir kişi vardır.
وَفَوْقَ كُلِّ ذِے عِلْمٍ عَلِيمٞۖ
Dediler: “O çalmışsa, onun bir kardeşi daha önce de çalmıştı.”
۞ قَالُواْ إِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٞ لَّهُۥ مِن قَبْلُۖ
Yusuf bunu kendi içinde gizli tuttu ve onlara belli etmedi;
فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِے نَفْسِهِۦ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۖ
dedi: “Yerlerin en kötüsü sizindir,
قَالَ أَنتُمْ شَرّٞ مَّكَاناٗۖ
ve Tanrı betimlediğiniz şeyi en iyi bilir.”
وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَۖ
Dediler: “Ey Güçlü, onun bir babası var, çok yaşlı bir ihtiyar; öyleyse bizden birini onun yerine al: seni iyilik yapanların arasında görüyoruz.”
قَالُواْ يَٰأَيُّهَا اَ۬لْعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥ أَباٗ شَيْخاٗ كَبِيراٗ فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥ إِنَّا نَرَيٰكَ مِنَ اَ۬لْمُحْسِنِينَۖ
Dedi: “Nesnemizi yanında bulduğumuz kişiden başkasını almamak için Tanrı'nın himayesine gireriz: o zaman elbette zalim olurduk.”
قَالَ مَعَاذَ اَ۬للَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥ إِنَّا إِذاٗ لَّظَٰلِمُونَۖ
Ondan bütün umudu yitirdiklerinde, gizli bir görüşme için kenara çekildiler.
فَلَمَّا اَ۪سْتَيْـَٔسُواْ مِنْهُ خَلَصُواْ نَجِيّاٗۖ
Aralarında en yaşlı olan dedi: “Babanızın sizden Tanrı önünde ciddi bir taahhüt aldığını bilmiyor musunuz,
قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُواْ أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقاٗ مِّنَ اَ۬للَّهِۖ
ve daha önce Yusuf konusunda ödevinizi savsakladığınızı?
وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِے يُوسُفَۖ
Öyleyse babam bana izin verene ya da Tanrı lehime hükmedene dek bu yeryüzünden ayrılmayacağım:
فَلَنْ أَبْرَحَ اَ۬لْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِيَ أَبِيَ أَوْ يَحْكُمَ اَ۬للَّهُ لِےۖ
O, hüküm verenlerin en iyisidir.
وَهْوَ خَيْرُ اُ۬لْحَٰكِمِينَۖ
Babanıza dönün ve deyin ki: ‘Ey babamız, oğlun şüphesiz hırsız ilan edildi;
اَ۪رْجِعُواْ إِلَىٰ أَبِيكُمْ فَقُولُواْ يَٰأَبَانَا إِنَّ اَ۪بْنَكَ سَرَقَۖ
ve biz yalnızca bildiğimize tanıklık ediyoruz, ve algılardan kaçanı saklayamazdık.
وَمَا شَهِدْنَا إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَٰفِظِينَۖ
Ve içinde bulunduğumuz kenti sor, ve birlikte döndüğümüz kervanı: biz elbette doğru sözlüleriz.’”
وَسْـَٔلِ اِ۬لْقَرْيَةَ اَ۬لتِے كُنَّا فِيهَا وَالْعِيرَ اَ۬لتِے أَقْبَلْنَا فِيهَا وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَۖ
Dedi: “Özünüz size, aksine, bir iş önermiştir.
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْراٗۖ
Onurlu sabır!
فَصَبْرٞ جَمِيلٌۖ
Tanrı'nın onların hepsini bana geri getirmesi olabilir,
عَسَى اَ۬للَّهُ أَنْ يَّأْتِيَنِے بِهِمْ جَمِيعاًۖ
çünkü O'dur, Her Şeyi Bilen, Bilge.”
إِنَّهُۥ هُوَ اَ۬لْعَلِيمُ اُ۬لْحَكِيمُۖ
Ve onlara sırtını döndü ve dedi: “Ey burukluğum, Yusuf için!”
وَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَٰأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَۖ
Ve gözleri kederden ağardı, o ise tasasını yutuyordu.
وَابْيَضَّتْ عَيْنَٰهُ مِنَ اَ۬لْحُزْنِ فَهْوَ كَظِيمٞۖ
Dediler: “Tanrı adına, sen Yusuf'u hatırlayıp durmaktan, bitkin düşene ya da kendini yok edene dek vazgeçmeyeceksin.”
قَالُواْ تَاللَّهِ تَفْتَؤُاْ تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضاً أَوْ تَكُونَ مِنَ اَ۬لْهَٰلِكِينَۖ
Dedi: “Ben iç dökmemi ve kederimi yalnızca Tanrı'ya şikâyet ederim,
قَالَ إِنَّمَا أَشْكُواْ بَثِّے وَحُزْنِيَ إِلَى اَ۬للَّهِۖ
ve ben, Tanrı tarafından, sizin bilmediğinizi bilirim.
وَأَعْلَمُ مِنَ اَ۬للَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَۖ
Ey oğullarım, gidin ve Yusuf'u ve kardeşini araştırın, ve Tanrı'nın soluklanmasından umudunuzu yitirmeyin,
يَٰبَنِيَّ اَ۪ذْهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِنْ يُّوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيْـَٔسُواْ مِن رَّوْحِ اِ۬للَّهِۖ
çünkü Tanrı'nın soluklanmasından, yadsıyan halk dışında kimse umudunu yitirmez.”
إِنَّهُۥ لَا يَاْيْـَٔسُ مِن رَّوْحِ اِ۬للَّهِ إِلَّا اَ۬لْقَوْمُ اُ۬لْكَٰفِرُونَۖ
Yanına girdiklerinde dediler: “Ey Güçlü, zarar bize ve ailemize dokundu, ve az değerli bir ticaret malıyla geldik:
۞ فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَيْهِ قَالُواْ يَٰأَيُّهَا اَ۬لْعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهْلَنَا اَ۬لضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَٰعَةٖ مُّزْجَيٰةٖۖ
öyleyse bize ölçüyü sadakatle ver, ve bize sadaka ver,
فَأَوْفِ لَنَا اَ۬لْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۖ
çünkü Tanrı sadaka verenlerin karşılığını verir.”
إِنَّ اَ۬للَّهَ يَجْزِے اِ۬لْمُتَصَدِّقِينَۖ
Dedi: “Siz cahilken Yusuf'a ve kardeşine ne yaptığınızı biliyor musunuz?”
قَالَ هَلْ عَلِمْتُم مَّا فَعَلْتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذْ أَنتُمْ جَٰهِلُونَۖ
Dediler: “Sen gerçekten Yusuf musun?”
قَالُواْ أَٰ۟نَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُۖ
Dedi: “Ben Yusuf'um, ve bu da kardeşim.
قَالَ أَنَا يُوسُفُ وَهَٰذَا أَخِےۖ
Tanrı bize ihsanda bulundu:
قَدْ مَنَّ اَ۬للَّهُ عَلَيْنَاۖ
kim sakınır ve sabırlı olursa — Tanrı, iyilik yapanların ödülünün dağılmasına şüphesiz izin vermez.”
إِنَّهُۥ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ اَ۬للَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ اَ۬لْمُحْسِنِينَۖ
Dediler: “Tanrı adına, Tanrı seni şüphesiz bize tercih etti, ve biz elbette hatalıydık.”
قَالُواْ تَاللَّهِ لَقَدْ ءَاثَرَكَ اَ۬للَّهُ عَلَيْنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٕينَۖ
Dedi: “Üzerinize hiçbir sitem yoktur:
قَالَ لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُۖ
bugün Tanrı sizi bağışlar,
اُ۬لْيَوْمَ يَغْفِرُ اُ۬للَّهُ لَكُمْۖ
O, esirgeyenlerin en esirgeyenidir.
وَهْوَ أَرْحَمُ اُ۬لرَّٰحِمِينَۖ
Şu gömleğimle gidin ve onu babamın yüzüne atın: görme yetisini geri kazanacak. Sonra bana bütün ailenizi getirin.”
اَ۪ذْهَبُواْ بِقَمِيصِے هَٰذَا فَأَلْقُوهُ عَلَىٰ وَجْهِ أَبِے يَأْتِ بَصِيراٗ وَأْتُونِے بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَۖ
Kervan yola çıktığında, babaları dedi: “Ben Yusuf'un kokusunu elbette hissediyorum, eğer beni bunak yargılamazsanız.”
وَلَمَّا فَصَلَتِ اِ۬لْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّے لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ لَوْلَا أَن تُفَنِّدُونِۖ
Dediler: “Tanrı adına, sen elbette eski yol şaşırmanın içindesin.”
قَالُواْ تَاللَّهِ إِنَّكَ لَفِے ضَلَٰلِكَ اَ۬لْقَدِيمِۖ
Müjdeci geldiğinde onu yüzüne attı ve hemen görme yetisini geri kazandı.
فَلَمَّا أَن جَآءَ اَ۬لْبَشِيرُ أَلْقَيٰهُ عَلَىٰ وَجْهِهِۦ فَارْتَدَّ بَصِيراٗۖ
Dedi: “Size, Tanrı tarafından sizin bilmediğinizi bildiğimi söylememiş miydim?”
قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ إِنِّيَ أَعْلَمُ مِنَ اَ۬للَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَۖ
Dediler: “Ey babamız, yanlışlarımız için bağışlanma dile, çünkü biz hatalıydık.”
قَالُواْ يَٰأَبَانَا اَ۪سْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٕينَۖ
Dedi: “Yakında sizin için Vasimden bağışlanma dileyeceğim:
قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيَۖ
şüphesiz O'dur, Çok Bağışlayan, Esirgeyen.”
إِنَّهُۥ هُوَ اَ۬لْغَفُورُ اُ۬لرَّحِيمُۖ
Yusuf'un yanına girdiklerinde, annesini ve babasını yanına kabul etti, ve dedi: “Tanrı dilerse, güvenlik içinde Mısır'a girin.”
فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰ إِلَيْهِ أَبَوَيْهِ وَقَالَ اَ۟دْخُلُواْ مِصْرَ إِن شَآءَ اَ۬للَّهُ ءَامِنِينَۖ
Ve annesini ve babasını binanın üzerine yükseltti, ve onun önünde yere kapanmış olarak düştüler.
وَرَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى اَ۬لْعَرْشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّداٗۖ
Ve dedi: “Ey babacığım, işte benim eski görümün öngörüsü: Vasim onu hak kıldı.
وَقَالَ يَٰأَبَتِ هَٰذَا تَأْوِيلُ رُءْيَٰيَ مِن قَبْلُ قَدْ جَعَلَهَا رَبِّے حَقّاٗۖ
Ve O, bana iyilik yaptı, beni hapisten çıkardığında ve Saptırıcı benimle kardeşlerim arasına anlaşmazlık ektikten sonra sizi kırsaldan getirdiğinde.
وَقَدْ أَحْسَنَ بِيَ إِذْ أَخْرَجَنِے مِنَ اَ۬لسِّجْنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ اَ۬لْبَدْوِ مِنۢ بَعْدِ أَن نَّزَغَ اَ۬لشَّيْطَٰنُ بَيْنِے وَبَيْنَ إِخْوَتِےۖ
Vasim, dilediği şeyde İnceliklidir,
إِنَّ رَبِّے لَطِيفٞ لِّمَا يَشَآءُۖ
çünkü O'dur, Her Şeyi Bilen, Bilge.
اِ۪نَّهُۥ هُوَ اَ۬لْعَلِيمُ اُ۬لْحَكِيمُۖ
Vasim, Sen bana krallıktan bir pay verdin ve bana olayların öngörüsünü öğrettin.
۞ رَبِّ قَدْ ءَاتَيْتَنِے مِنَ اَ۬لْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِے مِن تَأْوِيلِ اِ۬لْأَحَادِيثِۖ
Göklerin ve yeryüzünün Kökeni, Sen bu dünyadaki yaşamda ve son yaşamda benim Sorumlumsun: beni sadakatle gözet, Sana karşı dürüst olarak, ve beni sağlam olanlara kat.”
فَاطِرَ اَ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَالْأَرْضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِے اِ۬لدُّنْيَا وَالْأٓخِرَةِ تَوَفَّنِے مُسْلِماٗ وَأَلْحِقْنِے بِالصَّٰلِحِينَۖ
Bu, sana vahyettiğimiz, algılardan kaçana dair aktarımlardandır:
ذَٰلِكَ مِنْ أَنۢبَآءِ اِ۬لْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَۖ
işlerinde anlaşıp komplo kurarlarken sen onların yanında değildin.
وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ أَجْمَعُواْ أَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُونَۖ
Ve insanların çoğu, sen buna ısrar etsen bile, inananlardan değildir.
وَمَا أَكْثَرُ اُ۬لنَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَۖ
Ve sen onlardan bunun için hiçbir ödül istemiyorsun:
وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍۖ
bu ancak bütün varlıklar için bir hatırlatmadır.
إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٞ لِّلْعَٰلَمِينَۖ
Göklerde ve yeryüzünde, sıyrılarak önünden geçip gittikleri ne çok işaret var!
وَكَأَيِّن مِّنْ ءَايَةٖ فِے اِ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَالْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَۖ
Ve onların çoğu, ancak O'na ortak koşarak Tanrı'ya inanırlar.
وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِاللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشْرِكُونَۖ
Tanrı'nın cezasından, onları kaplayan şeyin kendilerine gelmeyeceğinden, ya da Saat'in, hissetmeden, ansızın kendilerine gelmeyeceğinden emin midirler?
أَفَأَمِنُواْ أَن تَأْتِيَهُمْ غَٰشِيَةٞ مِّنْ عَذَابِ اِ۬للَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ اُ۬لسَّاعَةُ بَغْتَةٗ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَۖ
De ki: “İşte benim yolum: Tanrı'ya çağırıyorum.
قُلْ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيَ أَدْعُواْ إِلَى اَ۬للَّهِۖ
Tam bir açık görüşle, ben ve beni izleyenler.
عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اِ۪تَّبَعَنِےۖ
Ve Tanrı'ya şan olsun!
وَسُبْحَٰنَ اَ۬للَّهِۖ
Ve ben ortak koşanlardan değilim.”
وَمَا أَنَا مِنَ اَ۬لْمُشْرِكِينَۖ
Ve senden önce, kentlerin ehlinden, kendilerine vahyettiğimiz insanlardan başkasını göndermedik.
وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالاٗ يُوحَىٰ إِلَيْهِم مِّنْ أَهْلِ اِ۬لْقُرَىٰۖ
Yeryüzünü gezip kendilerinden öncekilerin sonunun nasıl olduğuna bakmadılar mı?
أَفَلَمْ يَسِيرُواْ فِے اِ۬لْأَرْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ اُ۬لذِينَ مِن قَبْلِهِمْۖ
Ve son yaşamın yurdu, sakınanlar için elbette daha iyidir:
وَلَدَارُ اُ۬لْأٓخِرَةِ خَيْرٞ لِّلذِينَ اَ۪تَّقَوْاْۖ
öyleyse akıl yürütmüyor musunuz?
أَفَلَا تَعْقِلُونَۖ
Sonunda, elçiler bütün umudu yitirdiklerinde ve yalanlandıklarını varsaydıklarında, Bizim imdadımız onlara geldi ve dilediğimiz kişi kurtarıldı,
حَتَّىٰ إِذَا اَ۪سْتَيْـَٔسَ اَ۬لرُّسُلُ وَظَنُّواْ أَنَّهُمْ قَدْ كُذِّبُواْ جَآءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُۨجِے مَن نَّشَآءُۖ
ve Bizim sertliğimiz koparılmış halktan geri alınmaz.
وَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ اِ۬لْقَوْمِ اِ۬لْمُجْرِمِينَۖ
Onların anlatısında, zekâ sahipleri için şüphesiz bir ders vardı:
۞ لَقَدْ كَانَ فِے قَصَصِهِمْ عِبْرَةٞ لِّأُوْلِے اِ۬لْأَلْبَٰبِۖ
bu uydurulmuş bir söylem değildi,
مَا كَانَ حَدِيثاٗ يُفْتَرَىٰۖ
ama kendinden öncekinin doğrulanması, her şeyin ayrıntısı, ve inanan bir halk için bir kılavuzluk ve bir esirgeme.
وَلَٰكِن تَصْدِيقَ اَ۬لذِے بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَےْءٖ وَهُدىٗ وَرَحْمَةٗ لِّقَوْمٖ يُؤْمِنُونَۖ