Hud هود
Obey none but God ألا تعبدوا إلا الله
The section and its links
The messengers and their peoples, then the blessings and the commandments (10-15, then 16-18)
Read with: the suras of the same shelf mark
- 7 Am I Not Your Guardian?the overview: the peoples before and their messengers
- 10 Except the people of Younesthe time to believe: too late, or in time
- 12 The most beautiful of accountsa single account: Youssof
- 13 What Is in Themselveswithout an account: the signs, and what is within themselves
- 14 Out of the darknesses into the lightout of the darknesses into the light: gratitude
- 15 It is We who have sent down the Reminderthe traces left: Iblis, Ibrahim's guests
به نام خدا، بیاندازه مهربان، مهربان. الٓر (الف لام را).
بِسۡمِ اِ۬للَّهِ اِ۬لرَّحۡمَٰنِ اِ۬لرَّحِيمِ الٓر۪ۚ
نوشتاری که نشانههایش یکمعنا ساخته شده و سپس به تفصیل درآورده شده است، از جانب فرزانهای باخبر: «جز از خدا فرمان مبرید؛ من برای شما، از جانب او، هشداردهندهای و مژدهدهندهام؛ از سرپرستتان بخشایش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید: شما را از بهرهمندیای زیبا بهرهمند خواهد ساخت تا سرآمدی نامبرده، و به هر دارندهٔ لطفی لطفش را ارزانی خواهد داشت.
كِتَٰبٌ أُحۡكِمَتۡ ءَايَٰتُهُۥ ثُمَّ فُصِّلَتۡ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ خَبِيرٍ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا اَ۬للَّهَۚ إِنَّنِي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ وَأَنِ اِ۪سۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُمَتِّعۡكُم مَّتَٰعًا حَسَنًا إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَيُؤۡتِ كُلَّ ذِي فَضۡلٖ فَضۡلَهُۥۖ
اما اگر پشت کنید، آنگاه من همانا برای شما از کیفر روزی بزرگ میترسم.»
وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنِّيَ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ كَبِيرٍ
بازگشت شما به سوی خدا است،
إِلَى اَ۬للَّهِ مَرۡجِعُكُمۡۖ
و او بر هر چیز توانا است.
وَهۡوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ
آیا چنین نیست؟ آنان همانا سینههایشان را درهم میپیچند تا خود را از او پنهان کنند.
أَلَآ إِنَّهُمۡ يَثۡنُونَ صُدُورَهُمۡ لِيَسۡتَخۡفُواْ مِنۡهُۚ
آیا چنین نیست که چون خود را در جامههایشان میپوشانند، او آنچه را پنهان میدارند و آنچه را افشا میکنند میداند؟
أَلَا حِينَ يَسۡتَغۡشُونَ ثِيَابَهُمۡ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ
او به محتوای سینهها همهچیزدان است.
إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ اِ۬لصُّدُورِ
هیچ جنبندهای بر زمین نیست که روزیاش از آنِ خدا نباشد؛ او آرامگاهش و جای سپردنش را میشناسد:
۞ وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى اَ۬للَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ
همهچیز در دفتری روشن است.
كُلّٞ فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ
و اوست که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید، در حالی که بنای او بر آب استوار بود، تا شما را بیازماید: کدامیک از شما بهتر عمل میکند.
وَهۡوَ اَ۬لَّذِي خَلَقَ اَ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَاَلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَكَانَ عَرۡشُهُۥ عَلَى اَ۬لۡمَآءِ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۗ
و اگر بگویی: «پس از مرگ برانگیخته خواهید شد»، آنان که انکار میکنند بیگمان خواهند گفت: «این جز چشمبندی آشکار نیست.»
وَلَئِن قُلۡتَ إِنَّكُم مَّبۡعُوثُونَ مِنۢ بَعۡدِ اِ۬لۡمَوۡتِ لَيَقُولَنَّ اَ۬لَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ
و اگر کیفر را تا زمانی شمردهشده برایشان به تأخیر اندازیم، بیگمان خواهند گفت: «چه چیز آن را معلق نگه میدارد؟»
وَلَئِنۡ أَخَّرۡنَا عَنۡهُمُ اُ۬لۡعَذَابَ إِلَىٰٓ أُمَّةٖ مَّعۡدُودَةٖ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحۡبِسُهُۥٓۗ
آیا چنین نیست که روزی که به آنان بیاید، از آنان دور داشته نخواهد شد،
أَلَا يَوۡمَ يَأۡتِيهِمۡ لَيۡسَ مَصۡرُوفًا عَنۡهُمۡ
و آنچه را به مسخره میگرفتند بر آنان واقع خواهد شد.
وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
و اگر به انسان مهری از جانب خود بچشانیم، سپس آن را از او بازپس بگیریم، اینک او بیگمان نومید است، انکارگری بزرگ.
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَا اَ۬لۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ ثُمَّ نَزَعۡنَٰهَا مِنۡهُ إِنَّهُۥ لَيَـُٔوسٞ كَفُورٞ
و اگر پس از آسیبی که به او رسیده بود، دهشی به او بچشانیم، بیگمان خواهد گفت: «بدیها از من دور رفتند»:
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ نَعۡمَآءَ بَعۡدَ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ اَ۬لسَّيِّـَٔاتُ عَنِّيَۚ
اینک او بیگمان شادمان است، فخرفروش.
إِنَّهُۥ لَفَرِحٞ فَخُورٌ
مگر کسانی که شکیبایی کردند و کردارهای شایسته بهجا آوردند: آنان بخشایش و پاداشی بزرگ خواهند داشت.
إِلَّا اَ۬لَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَمِلُواْ اُ۬لصَّٰلِحَٰتِ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ
شاید بخشی از آنچه بر تو پرده برداشته میشود را رها کنی و سینهات از آن تنگ خواهد شد، از آن رو که میگویند: «چرا گنجی بر او فرود آورده نشده است، یا چرا کارگزاری با او نمیآید!»
فَلَعَلَّكَ تَارِكُۢ بَعۡضَ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيۡكَ وَضَآئِقُۢ بِهِۦ صَدۡرُكَ أَن يَقُولُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ كَنزٌ أَوۡ جَآءَ مَعَهُۥ مَلَكٌۚ
تو خود جز یک هشداردهنده نیستی؛
إِنَّمَآ أَنتَ نَذِيرٞۚ
و خدا، بر هر چیز، وکیل است.
وَاَللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ وَكِيلٌ
یا خواهند گفت: «او آن را برساخته است»؟
أَمۡ يَقُولُونَ اَ۪فۡتَر۪ىٰهُۖ
بگو: «پس ده سوره برساختهشده همانند آن بیاورید، و هر که را خواهید توانست، غیر از خدا، فرا بخوانید، اگر راستگویانید.»
قُلۡ فَأۡتُواْ بِعَشۡرِ سُوَرٖ مِّثۡلِهِۦ مُفۡتَرَيَٰتٖ وَاَدۡعُواْ مَنِ اِ۪سۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ اِ۬للَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
اگر به شما پاسخ ندهند، آنگاه بدانید که این مگر با دانش خدا فرود آورده نشده است، و اینکه هیچ ایزدی نیست مگر او.
۞ فَإِلَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ فَاَعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أُنزِلَ بِعِلۡمِ اِ۬للَّهِ وَأَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ
آیا پس شما بیخدشه نزد خدا خواهید بود؟
فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ
هر که زندگی نزدیک و آرایهٔ آن را بخواهد، ما کردارهایش را در این زندگی وفادارانه به او پس میدهیم، و حقش در آن پایمال نخواهد شد:
مَن كَانَ يُرِيدُ اُ۬لۡحَيَوٰةَ اَ۬لدُّنۡيۭا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيۡهِمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فِيهَا وَهُمۡ فِيهَا لَا يُبۡخَسُونَ
اینان کسانیاند که در زندگی واپسین جز آتش نخواهند داشت؛
أُوْلَٰٓئِكَ اَ۬لَّذِينَ لَيۡسَ لَهُمۡ فِي اِ۬لۡأٓخِرَةِ إِلَّا اَ۬لنَّارُۖ
آنچه را در آن ساختهاند فروریخته خواهد بود،
وَحَبِطَ مَا صَنَعُواْ فِيهَا
و آنچه میکردند پوچ خواهد بود.
وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
آیا کسی که بر دلیلی روشن از سرپرستش استوار است و گواهی از جانب او در پیاش میآید؟
أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ وَيَتۡلُوهُ شَاهِدٞ مِّنۡهُ
و پیش از او، نوشتار موسی، بهعنوان مرجع و مهر.
وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسۭيٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةًۚ
اینان کسانیاند که به آن باور میآورند.
أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۚ
و هر که از میان گروهها آن را انکار کند، آتش وعدهگاه او است:
وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ مِنَ اَ۬لۡأَحۡزَابِ فَاَلنَّارُ مَوۡعِدُهُۥۚ
پس دربارهٔ آن به جدال مپرداز،
فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُۚ
زیرا آن حقیقتی است از سرپرست تو، اما بیشتر انسانها باور نمیآورند.
إِنَّهُ اُ۬لۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ اَ۬لنّ۪اسِ لَا يُؤۡمِنُونَ
و چه کسی پس ستمگرتر از آن است که دروغی بر خدا برسازد؟
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ اِ۪فۡتَر۪يٰ عَلَى اَ۬للَّهِ كَذِبًاۚ
اینان کسانیاند که در برابر سرپرستشان عرضه خواهند شد، و گواهان خواهند گفت: «اینان کسانیاند که بر سرپرستشان دروغ گفتند!»
أُوْلَٰٓئِكَ يُعۡرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمۡ وَيَقُولُ اُ۬لۡأَشۡهَٰدُ هَٰٓؤُلَآءِ اِ۬لَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَىٰ رَبِّهِمۡۚ
آیا چنین نیست که نفرین خدا بر ستمگران است، کسانی که راه خدا را میبندند و میکوشند آن را کج کنند، و زندگی واپسین را انکار میکنند؟
أَلَا لَعۡنَةُ اُ۬للَّهِ عَلَى اَ۬لظَّٰلِمِينَ اَ۬لَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اِ۬للَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِالۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ
اینان کسانیاند که بر زمین نخواهند توانست او را ناتوان کنند، و غیر از خدا هیچ متحدی نخواهند داشت:
أُوْلَٰٓئِكَ لَمۡ يَكُونُواْ مُعۡجِزِينَ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ وَمَا كَانَ لَهُم مِّن دُونِ اِ۬للَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَۘ
کیفرشان دوچندان خواهد شد.
يُضَٰعَفُ لَهُمُ اُ۬لۡعَذَابُۚ
نه میتوانستند بشنوند و نه میتوانستند روشن ببینند.
مَا كَانُواْ يَسۡتَطِيعُونَ اَ۬لسَّمۡعَ وَمَا كَانُواْ يُبۡصِرُونَ
اینان کسانیاند که زیان خویشتن خود را موجب شدند، و آنچه برمیساختند از آنان دور گم شد.
أُوْلَٰٓئِكَ اَ۬لَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
ناگزیر، در زندگی واپسین، آنان خود بزرگترین زیانکارانند.
لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي اِ۬لۡأٓخِرَةِ هُمُ اُ۬لۡأَخۡسَرُونَ
کسانی که باور آوردند و کردارهای شایسته بهجا آوردند و در برابر سرپرستشان خمیدند: اینان همراهان باغاند،
إِنَّ اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ اُ۬لصَّٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ اُ۬لۡجَنَّةِۖ
که در آن جاودانه خواهند ماند.
هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
مثال این دو پاره همچون نابینا و ناشنوا است، و بینا و شنوا:
۞ مَثَلُ اُ۬لۡفَرِيقَيۡنِ كَاَلۡأَعۡمَىٰ وَاَلۡأَصَمِّ وَاَلۡبَصِيرِ وَاَلسَّمِيعِۚ
آیا در مثال برابرند؟
هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ
پس به یاد نمیآورید؟
أَفَلَا تَذَّكَّرُونَ
همانا نوح را به سوی قومش فرستادیم:
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ
«من برای شما هشداردهندهای روشن هستم:
أَنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ
جز از خدا فرمان مبرید؛
أَن لَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا اَ۬للَّهَۖ
زیرا من برای شما از کیفر روزی دردناک میترسم.»
إِنِّيَ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ أَلِيمٖ
دربار کسانی از قومش که انکار میکردند گفت: «ما تو را مگر آدمی همانند خودمان نمیبینیم، و نمیبینیم که مگر پستترینهای ما، در نگاه نخست، از تو پیروی کرده باشند.
فَقَالَ اَ۬لۡمَلَأُ اُ۬لَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَر۪ىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَر۪ىٰكَ اَ۪تَّبَعَكَ إِلَّا اَ۬لَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِئَ اَ۬لرَّأۡيِ
و ما برای شما بر خود هیچ لطفی نمیبینیم؛ بلکه شما را دروغگو میپنداریم.»
وَمَا نَر۪يٰ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلِۢ بَلۡ نَظُنُّكُمۡ كَٰذِبِينَ
او گفت: «ای قوم من، آیا میبینید؟ اگر من بر دلیلی روشن از سرپرستم استوار باشم، و او از جانب خود مهری به من ارزانی داشته باشد، و آن بر شما تیره شده باشد، آیا آنگاه، در حالی که آن را ناخوش دارید، آن را بر شما تحمیل میکردیم؟
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِهِۦ فَعَمِيَتۡ عَلَيۡكُمۡ أَنُلۡزِمُكُمُوهَا وَأَنتُمۡ لَهَا كَٰرِهُونَ
ای قوم من، برای آن از شما هیچ داراییای نمیخواهم:
وَيَٰقَوۡمِ لَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مَالًاۖ
پاداش من جز بر عهدهٔ خدا نیست.
إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى اَ۬للَّهِۚ
و من از کسانی نیستم که کسانی را که باور میآورند پس میزنند: ایشان همانا سرپرستشان را ملاقات خواهند کرد؛
وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ اِ۬لَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۚ إِنَّهُم مُّلَٰقُواْ رَبِّهِمۡ
اما شما را قومی نادان میبینم.
وَلَٰكِنِّيَ أَر۪ىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ
ای قوم من، اگر آنان را پس میزدم، چه کسی مرا در برابر خدا یاری میرساند؟
وَيَٰقَوۡمِ مَن يَنصُرُنِي مِنَ اَ۬للَّهِ إِن طَرَدتُّهُمۡۚ
پس به یاد نمیآورید؟
أَفَلَا تَذَّكَّرُونَ
و به شما نمیگویم که ذخایر خدا نزد من است، و نه اینکه آنچه را فراتر از حواس است میدانم، و نه اینکه کارگزارم؛
وَلَآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ اُ۬للَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ اُ۬لۡغَيۡبَ وَلَآ أَقُولُ إِنِّي مَلَكٞ
و دربارهٔ کسانی که چشمان شما خوارشان میشمارد نمیگویم که خدا هیچ نیکیای به آنان ارزانی نخواهد داشت:
وَلَآ أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزۡدَرِيٓ أَعۡيُنُكُمۡ لَن يُؤۡتِيَهُمُ اُ۬للَّهُ خَيۡرًاۖ
خدا بهتر میشناسد آنچه را در خویشتنهای آنان است.
اِ۬للَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا فِيٓ أَنفُسِهِمۡ
آنگاه من بیگمان از ستمگران میبودم.»
إِنِّيَ إِذٗا لَّمِنَ اَ۬لظَّٰلِمِينَ
گفتند: «ای نوح، با ما بحث کردی، و در بحث بسیار پیش رفتی؛ پس آنچه را به ما وعده میدهی برای ما بیاور، اگر از راستگویانی.»
۞ قَالُواْ يَٰنُوحُ قَد جَّٰدَلۡتَنَا فَأَكۡثَرۡتَ جِدَٰلَنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ اَ۬لصَّٰدِقِينَ
او گفت: «تنها خدا است که آن را برای شما خواهد آورد، اگر پسند او افتد، و شما نخواهید توانست او را ناتوان کنید.
قَالَ إِنَّمَا يَأۡتِيكُم بِهِ اِ۬للَّهُ إِن شَآءَ وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ
و اندرز من شما را هیچ سودی نخواهد رساند، هرچند بخواهم شما را اندرز دهم، اگر خدا بخواهد شما را سرگردان کند:
وَلَا يَنفَعُكُمۡ نُصۡحِيَ إِنۡ أَرَدتُّ أَنۡ أَنصَحَ لَكُمۡ إِن كَانَ اَ۬للَّهُ يُرِيدُ أَن يُغۡوِيَكُمۡۚ
او سرپرست شما است،
هُوَ رَبُّكُمۡ
و به سوی او بازگردانده خواهید شد.»
وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ
یا خواهند گفت: «او آن را برساخته است»؟
أَمۡ يَقُولُونَ اَ۪فۡتَر۪ىٰهُۖ
بگو: «اگر آن را برساخته باشم، آنگاه کنارگذاری من بر عهدهٔ من است، و من از کنارگذاری شما بریام.»
قُلۡ إِنِ اِ۪فۡتَرَيۡتُهُۥ فَعَلَيَّ إِجۡرَامِي وَأَنَا۠ بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُجۡرِمُونَ
و به نوح پرده برداشته شد که از قوم تو دیگر هیچکس باور نخواهد آورد، مگر کسانی که پیشتر باور آوردهاند:
وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُۥ لَن يُؤۡمِنَ مِن قَوۡمِكَ إِلَّا مَن قَدۡ ءَامَنَ
پس از آنچه میکردند افسرده مباش.
فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ
و کشتی را زیر چشمان ما و بر پایهٔ پردهبرداری ما بساز،
وَاَصۡنَعِ اِ۬لۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا
و دربارهٔ کسانی که ستم کردند به من روی میاور، زیرا آنان غرق خواهند شد.
وَلَا تُخَٰطِبۡنِي فِي اِ۬لَّذِينَ ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّهُم مُّغۡرَقُونَ
و کشتی را میساخت؛ و هر بار که دربار از میان قومش از کنار او میگذشت، او را ریشخند میکرد.
وَيَصۡنَعُ اُ۬لۡفُلۡكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيۡهِ مَلَأٞ مِّن قَوۡمِهِۦ سَخِرُواْ مِنۡهُۚ
او گفت: «اگر ما را ریشخند کنید، همانا ما نیز شما را ریشخند خواهیم کرد، همانگونه که شما ما را ریشخند میکنید.
قَالَ إِن تَسۡخَرُواْ مِنَّا فَإِنَّا نَسۡخَرُ مِنكُمۡ كَمَا تَسۡخَرُونَ
بهزودی خواهید دانست که کیفری که او را شرمسار خواهد کرد بر که خواهد آمد، و کیفری که میماند بر که فرو خواهد افتاد.»
فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيۡهِ عَذَابٞ مُّقِيمٌ
تا آنگاه که چون دستور ما آمد و اجاق به جوش آمد، گفتیم: «در آن از هر چیز، دو عنصر از یک جفت را بار کن، و نیز خانوادهات را، مگر آنکه سخن پیشین بر او سنگینی میکند، و کسانی را که باور آوردند.»
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآ أَمۡرُنَا وَفَارَ اَ۬لتَّنُّورُ قُلۡنَا اَ۪حۡمِلۡ فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجَيۡنِ اِ۪ثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ اِ۬لۡقَوۡلُ وَمَنۡ ءَامَنَۚ
و جز اندکی با او باور نیاوردند.
وَمَآ ءَامَنَ مَعَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٞ
و گفت: «در آن بالا روید: روان شدن و لنگر انداختنش به نام خدا باد.
وَقَالَ اَ۪رۡكَبُواْ فِيهَا بِسۡمِ اِ۬للَّهِ مُجۡر۪ىٰهَا وَمُرۡسَىٰهَآۚ
سرپرست من بیگمان بسیار بخشاینده و مهربان است.»
إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
و او با آنان در موجی همچون کوهها روان بود.
۞ وَهۡيَ تَجۡرِي بِهِمۡ فِي مَوۡجٖ كَاَلۡجِبَالِ
و نوح پسرش را که در کناری ایستاده بود ندا داد: «ای پسرکم، با ما بالا بیا، و با کسانی که انکار میکنند مباش.»
وَنَادَىٰ نُوحٌ اِ۪بۡنَهُۥ وَكَانَ فِي مَعۡزِلٖ يَٰبُنَيِّ اِ۪رۡكَب مَّعَنَا وَلَا تَكُن مَّعَ اَ۬لۡكٰ۪فِرِينَ
گفت: «به کوهی پناه خواهم گرفت که مرا از آب حفظ خواهد کرد.»
قَالَ سَـَٔاوِيٓ إِلَىٰ جَبَلٖ يَعۡصِمُنِي مِنَ اَ۬لۡمَآءِۚ
گفت: «امروز هیچ حفاظتی در برابر دستور خدا نیست، مگر برای کسی که او بر او مهر ورزد.»
قَالَ لَا عَاصِمَ اَ۬لۡيَوۡمَ مِنۡ أَمۡرِ اِ۬للَّهِ إِلَّا مَن رَّحِمَۚ
و موج میان آن دو حائل شد، و او از غرقشدگان شد.
وَحَالَ بَيۡنَهُمَا اَ۬لۡمَوۡجُ فَكَانَ مِنَ اَ۬لۡمُغۡرَقِينَ
و گفته شد: «ای زمین، آبت را فرو ببر! ای آسمان، بازایست!»
وَقِيلَ يَٰٓأَرۡضُ اُ۪بۡلَعِي مَآءَكِ وَيَٰسَمَآءُ اَ۬قۡلِعِي
و آب فرو نشست، کار فیصله داده شد، و کشتی بر جودی جا گرفت.
وَغِيضَ اَ۬لۡمَآءُ وَقُضِيَ اَ۬لۡأَمۡرُ وَاَسۡتَوَتۡ عَلَى اَ۬لۡجُودِيِّۖ
و گفته شد: «دور باد قوم ستمگران!»
وَقِيلَ بُعۡدٗا لِّلۡقَوۡمِ اِ۬لظَّٰلِمِينَ
و نوح سرپرستش را فرا خواند و گفت: «ای سرپرست من، پسرم همانا از خانوادهٔ من است، و وعدهٔ تو حقیقت است،
وَنَادَىٰ نُوحٞ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ اَ۪بۡنِي مِنۡ أَهۡلِي وَإِنَّ وَعۡدَكَ اَ۬لۡحَقُّ
و تو دادگرترین داوران هستی.»
وَأَنتَ أَحۡكَمُ اُ۬لۡحَٰكِمِينَ
او گفت: «ای نوح، او همانا از خانوادهٔ تو نیست،
قَالَ يَٰنُوحُ إِنَّهُۥ لَيۡسَ مِنۡ أَهۡلِكَۖ
زیرا او کرداری است که شایسته نیست.
إِنَّهُۥ عَمَلٌ غَيۡرُ صَٰلِحٖۖ
پس از من آنچه را که هیچ دانشی از آن نداری مخواه،
فَلَا تَسۡـَٔلۡنِۦ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۖ
زیرا من تو را ترغیب میکنم که از نادانان نباشی.»
إِنِّيَ أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ اَ۬لۡجَٰهِلِينَ
گفت: «ای سرپرست من، همانا من خود را در پناه تو میگذارم از اینکه از تو آنچه را که هیچ دانشی از آن ندارم بخواهم،
قَالَ رَبِّ إِنِّيَ أَعُوذُ بِكَ أَنۡ أَسۡـَٔلَكَ مَا لَيۡسَ لِي بِهِۦ عِلۡمٞۖ
و اگر مرا نبخشایی و بر من مهر نورزی، از زیانکاران خواهم بود.»
وَإِلَّا تَغۡفِر لِّي وَتَرۡحَمۡنِيٓ أَكُن مِّنَ اَ۬لۡخَٰسِرِينَ
گفته شد: «ای نوح، با آرامشی از جانب ما و خجستگیهایی بر تو و بر جامعههایی برخاسته از کسانی که با تو هستند فرود آی؛
قِيلَ يَٰنُوحُ اُ۪هۡبِطۡ بِسَلَٰمٖ مِّنَّا وَبَرَكَٰتٍ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ أُمَمٖ مِّمَّن مَّعَكَۚ
و جامعههایی هستند که ما بهرهمندشان خواهیم ساخت، سپس کیفری دردناک از جانب ما به آنان خواهد رسید.»
وَأُمَمٞ سَنُمَتِّعُهُمۡ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٞ
اینها اطلاعاتی است دربارهٔ آنچه فراتر از حواس است، که از آن بر تو پرده برمیداریم:
تِلۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ اِ۬لۡغَيۡبِ نُوحِيهَآ إِلَيۡكَۖ
تو آنها را پیش از این نمیشناختی، نه تو و نه قومت.
مَا كُنتَ تَعۡلَمُهَآ أَنتَ وَلَا قَوۡمُكَ مِن قَبۡلِ هَٰذَاۖ
پس شکیبایی کن،
فَاَصۡبِرۡۖ
زیرا فرجام از آنِ محتاطان است.
إِنَّ اَ۬لۡعَٰقِبَةَ لِلۡمُتَّقِينَ
و به سوی عاد، برادرشان هود:
۞ وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودٗاۚ
او گفت: «ای قوم من! از خدا فرمان برید: شما ایزدی دیگر جز او ندارید؛
قَالَ يَٰقَوۡمِ اِ۟عۡبُدُواْ اُ۬للَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۖ
شما جز برسازندگان نیستید.
إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا مُفۡتَرُونَ
ای قوم من، برای آن از شما هیچ پاداشی نمیخواهم:
يَٰقَوۡمِ لَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًاۖ
پاداش من جز بر عهدهٔ کسی نیست که مرا از نخست آفرید.
إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى اَ۬لَّذِي فَطَرَنِيٓۚ
آیا پس خرد نمیورزید؟
أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
ای قوم من، از سرپرستتان بخشایش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید: آسمان ریزان را بر شما خواهد فرستاد، و به نیروی شما نیرویی خواهد افزود؛ و در حال کنارگذاشتهشدگان پشت مکنید.»
وَيَٰقَوۡمِ اِ۪سۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُرۡسِلِ اِ۬لسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا وَيَزِدۡكُمۡ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمۡ وَلَا تَتَوَلَّوۡاْ مُجۡرِمِينَ
گفتند: «ای هود، تو برای ما دلیلی روشن نیاوردی، و ما ایزدان خود را بر سخن تو رها نخواهیم کرد، و به تو اعتبار نمیدهیم.
قَالُواْ يَٰهُودُ مَا جِئۡتَنَا بِبَيِّنَةٖ وَمَا نَحۡنُ بِتَارِكِيٓ ءَالِهَتِنَا عَن قَوۡلِكَ وَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ
ما تنها میگوییم که یکی از ایزدان ما تو را به بدی زده است.»
إِن نَّقُولُ إِلَّا اَ۪عۡتَر۪ىٰكَ بَعۡضُ ءَالِهَتِنَا بِسُوٓءٖۗ
او گفت: «من همانا خدا را گواه میگیرم،
قَالَ إِنِّيٓ أُشۡهِدُ اُ۬للَّهَ
و گواه باشید که من از آنچه غیر از او انباز میگیرید بریام:
وَاَشۡهَدُوٓاْ أَنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُشۡرِكُونَ مِن دُونِهِۦۖ
پس همه بر ضد من نیرنگ بچینید، و به من هیچ مهلتی ندهید،
فَكِيدُونِي جَمِيعٗا ثُمَّ لَا تُنظِرُونِ
زیرا من به خدا، سرپرست من و سرپرست شما، وکالت میدهم:
إِنِّي تَوَكَّلۡتُ عَلَى اَ۬للَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمۚ
هیچ جنبندهای نیست که او آن را از کاکل نگه ندارد.
مَّا مِن دَآبَّةٍ إِلَّا هُوَ ءَاخِذُۢ بِنَاصِيَتِهَآۚ
سرپرست من بر جادهای راست است.
إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
اگر پشت کنید، من آنچه را که با آن به سوی شما فرستاده شدهام پیشتر به شما رساندهام؛
فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُم مَّآ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦٓ إِلَيۡكُمۡۚ
و سرپرست من قومی دیگر را به جای شما جانشین خواهد ساخت، بیآنکه به او هیچ آسیبی برسانید،
وَيَسۡتَخۡلِفُ رَبِّي قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ وَلَا تَضُرُّونَهُۥ شَيۡـًٔاۚ
زیرا سرپرست من هر چیز را پاس میدارد.»
إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَفِيظٞ
و چون دستور ما آمد، هود و کسانی را که با او باور آورده بودند، با مهری از جانب خود نجات دادیم، و آنان را از کیفری سنگین نجات دادیم.
وَلَمَّا جَآ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا هُودٗا وَاَلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَنَجَّيۡنَٰهُم مِّنۡ عَذَابٍ غَلِيظٖ
و اینان عادند: نشانههای سرپرستشان را سرسختانه رد کردند، از فرستادگان او نافرمانی کردند، و از دستور هر مستبد لجوج پیروی کردند.
وَتِلۡكَ عَادٞۖ جَحَدُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ وَعَصَوۡاْ رُسُلَهُۥ وَاَتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ كُلِّ جَبّ۪ارٍ عَنِيدٖ
و در این زندگی نزدیک، و نیز در روز حضور، با نفرینی دنبال شدند:
وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِ اِ۬لدُّنۡيۭا لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ اَ۬لۡقِيَٰمَةِۗ
آیا چنین نیست: عاد همانا سرپرست خود را انکار کردند.
أَلَآ إِنَّ عَادٗا كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ
دور باد عاد، قوم هود!
أَلَا بُعۡدٗا لِّعَادٖ قَوۡمِ هُودٖ
و به سوی ثمود، برادرشان صالح:
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحٗاۚ
گفت: «ای قوم من! از خدا فرمان برید: شما را ایزدی دیگر جز او نیست.
قَالَ يَٰقَوۡمِ اِ۟عۡبُدُواْ اُ۬للَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ
اوست که شما را از زمین پدید آورد و شما را بر آن ساکن گرداند: پس از او بخشایش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید،
هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ اَ۬لۡأَرۡضِ وَاَسۡتَعۡمَرَكُمۡ فِيهَا فَاَسۡتَغۡفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ
زیرا سرپرست من نزدیک است، و پاسخ میدهد.»
إِنَّ رَبِّي قَرِيبٞ مُّجِيبٞ
گفتند: «ای صالح، تو پیش از این در میان ما امیدی بودی؛ آیا ما را نهی میکنی از اینکه از آنچه نیاکان ما از آن فرمان میبردند فرمان ببریم؟ ما بیگمان دربارهٔ آنچه ما را به آن فرا میخوانی در سرگشتگیای پریشانکنندهایم.»
۞ قَالُواْ يَٰصَٰلِحُ قَدۡ كُنتَ فِينَا مَرۡجُوّٗا قَبۡلَ هَٰذَآۖ أَتَنۡهَىٰنَآ أَن نَّعۡبُدَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكّٖ مِّمَّا تَدۡعُونَآ إِلَيۡهِ مُرِيبٖ
او گفت: «ای قوم من، آیا میبینید؟ اگر من بر دلیلی روشن از سرپرستم استوار باشم، و او از جانب خود مهری به من ارزانی داشته باشد، پس چه کسی مرا در برابر خدا یاری میرساند اگر از او نافرمانی میکردم؟
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي مِنۡهُ رَحۡمَةٗ فَمَن يَنصُرُنِي مِنَ اَ۬للَّهِ إِنۡ عَصَيۡتُهُۥۖ
آنگاه شما جز زیان مرا افزون نمیکردید.
فَمَا تَزِيدُونَنِي غَيۡرَ تَخۡسِيرٖ
ای قوم من، این مادهشتر خدا است، نشانهای برای شما:
وَيَٰقَوۡمِ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ اُ۬للَّهِ لَكُمۡ ءَايَةٗ
پس رهایش کنید: بگذارید بر زمین خدا بخورد،
فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ اِ۬للَّهِ
و به آن هیچ بدیای مرسانید، وگرنه کیفری نزدیک شما را فرا میگرفت.»
وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٞ قَرِيبٞ
اما آن را مثله کردند. آنگاه گفت: «در سرای خود سه روز بهرهمند شوید:
فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُواْ فِي د۪ارِكُمۡ ثَلَٰثَةَ أَيَّامٖۖ
این وعدهای است که دروغ انگاشته نخواهد شد.»
ذَٰلِكَ وَعۡدٌ غَيۡرُ مَكۡذُوبٖ
چون دستور ما آمد، صالح و کسانی را که با او باور آورده بودند، با مهری از جانب خود و از شرمساری آن روز نجات دادیم؛
فَلَمَّا جَآ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا صَٰلِحٗا وَاَلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَمِنۡ خِزۡيِ يَوۡمِئِذٍۚ
زیرا سرپرست تو زورمند است، نیرومند.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَ۬لۡقَوِيُّ اُ۬لۡعَزِيزُ
و بانگ کسانی را که ستم کرده بودند فرا گرفت، چنانکه در سراهایشان خود را افتاده و بیحرکت یافتند، گویی هرگز در آنجا نزیسته بودند.
وَأَخَذَ اَ۬لَّذِينَ ظَلَمُواْ اُ۬لصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيٰ۪رِهِمۡ جَٰثِمِينَ كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ
آیا چنین نیست: ثمود همانا سرپرست خود را انکار کردند.
أَلَآ إِنَّ ثَمُودٗا كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ
دور باد ثمود!
أَلَا بُعۡدٗا لِّثَمُودَ
و فرستادگان ما همانا با مژده نزد ابراهیم آمدند: گفتند: «آرامش!»
وَلَقَد جَّآءَتۡ رُسۡلُنَآ إِبۡرَٰهِيمَ بِالۡبُشۡر۪يٰ قَالُواْ سَلَٰمٗاۖ
او گفت: «آرامش!»
قَالَ سَلَٰمٞۖ
و درنگ نکرد که گوسالهای بریان بیاورد.
فَمَا لَبِثَ أَن جَآءَ بِعِجۡلٍ حَنِيذٖ
اما چون دید که دستهایشان به آن نمیرسد، آنان را غریب یافت و از آنان ترسی احساس کرد.
فَلَمَّا رَء۪آ أَيۡدِيَهُمۡ لَا تَصِلُ إِلَيۡهِ نَكِرَهُمۡ وَأَوۡجَسَ مِنۡهُمۡ خِيفَةٗۚ
گفتند: «مترس،
قَالُواْ لَا تَخَفۡ
زیرا ما به سوی قوم لوط فرستاده شدهایم.»
إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمِ لُوطٖ
و زنش، ایستاده، شروع به خندیدن کرد؛
وَاَمۡرَأَتُهُۥ قَآئِمَةٞ فَضَحِكَتۡ
آنگاه اسحاق را به او مژده دادیم،
فَبَشَّرۡنَٰهَا بِإِسۡحَٰقَ
و پس از اسحاق، یعقوب.
وَمِن وَرَآ إِسۡحَٰقَ يَعۡقُوبُ
گفت: «وای بر من! آیا بزایم در حالی که پیرم و این شوهر من، پیرمردی است؟
قَالَتۡ يَٰوَيۡلَتۭيٰٓ ءَٰا۬لِدُ وَأَنَا۠ عَجُوزٞ وَهَٰذَا بَعۡلِي شَيۡخًاۖ
این بیگمان چیزی شگفت است!»
إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٌ عَجِيبٞ
گفتند: «آیا از دستور خدا در شگفتی؟
۞ قَالُوٓاْ أَتَعۡجَبِينَ مِنۡ أَمۡرِ اِ۬للَّهِۖ
مهر خدا و خجستگیهای او بر شما باد، ای مردمِ خانه!
رَحۡمَتُ اُ۬للَّهِ وَبَرَكَٰتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ أَهۡلَ اَ۬لۡبَيۡتِۚ
زیرا او ستوده است، سرشار از شکوه.»
إِنَّهُۥ حَمِيدٞ مَّجِيدٞ
چون هراس از ابراهیم رفت و مژده به او رسید، دربارهٔ قوم لوط با ما به بحث پرداخت:
فَلَمَّا ذَهَبَ عَنۡ إِبۡرَٰهِيمَ اَ۬لرَّوۡعُ وَجَآءَتۡهُ اُ۬لۡبُشۡر۪يٰ يُجَٰدِلُنَا فِي قَوۡمِ لُوطٍ
ابراهیم بیگمان بردبار است، پر آه، پیوسته به او رویآورنده.
إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّٰهٞ مُّنِيبٞ
«ای ابراهیم، از این کناره بگیر:
يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَآۖ
دستور سرپرست تو پیشتر آمده است،
إِنَّهُۥ قَد جَّآ أَمۡرُ رَبِّكَۖ
و کیفری که نمیتوان آن را لغو کرد همانا به آنان میرسد.»
وَإِنَّهُمۡ ءَاتِيهِمۡ عَذَابٌ غَيۡرُ مَرۡدُودٖ
و چون فرستادگان ما نزد لوط آمدند، آمدنشان او را ناخوش آمد، و دربارهٔ آنان درمانده شد، و گفت: «این روزی طاقتفرسا است.»
وَلَمَّا جَآءَتۡ رُسۡلُنَا لُوطٗا سِيٓءَ بِهِمۡ وَضَاقَ بِهِمۡ ذَرۡعٗا وَقَالَ هَٰذَا يَوۡمٌ عَصِيبٞ
و قومش شتابان نزد او آمدند، در حالی که پیش از آن بدیها را مرتکب میشدند.
وَجَآءَهُۥ قَوۡمُهُۥ يُهۡرَعُونَ إِلَيۡهِ وَمِن قَبۡلُ كَانُواْ يَعۡمَلُونَ اَ۬لسَّيِّـَٔاتِۚ
او گفت: «ای قوم من، اینان دختران منند: برای شما پاکترند؛ پس در برابر خدا محتاط باشید، و مرا دربارهٔ میهمانانم شرمسار مکنید:
قَالَ يَٰقَوۡمِ هَٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطۡهَرُ لَكُمۡۖ فَاَتَّقُواْ اُ۬للَّهَ وَلَا تُخۡزُونِۦ فِي ضَيۡفِيَۖ
آیا در میان شما مردی کاردان نیست؟»
أَلَيۡسَ مِنكُمۡ رَجُلٞ رَّشِيدٞ
گفتند: «تو پیشتر میدانی که ما بر دختران تو چه حقی داریم، و بیگمان میدانی که ما چه میخواهیم.»
قَالُواْ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَا لَنَا فِي بَنَاتِكَ مِنۡ حَقّٖ وَإِنَّكَ لَتَعۡلَمُ مَا نُرِيدُ
او گفت: «کاش بر شما نیرویی میداشتم، یا میتوانستم به تکیهگاهی استوار پناه بگیرم!»
قَالَ لَوۡ أَنَّ لِي بِكُمۡ قُوَّةً أَوۡ ءَاوِيٓ إِلَىٰ رُكۡنٖ شَدِيدٖ
گفتند: «ای لوط، ما همانا فرستادگان سرپرست تو هستیم: آنان هرگز به تو نخواهند رسید.
قَالُواْ يَٰلُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَن يَصِلُوٓاْ إِلَيۡكَۖ
پس با خانوادهات، مگر زنت، در پارهای از شب رهسپار شو، و هیچیک از شما روی برنگرداند،
فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ اَ۬لَّيۡلِ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٌ إِلَّا اَ۪مۡرَأَتُكَۖ
زیرا آنچه بر آنان پیش آید بر او نیز پیش خواهد آمد.
إِنَّهُۥ مُصِيبُهَا مَآ أَصَابَهُمۡۚ
وعدهگاه آنان بامداد است:
إِنَّ مَوۡعِدَهُمُ اُ۬لصُّبۡحُۚ
آیا بامداد نزدیک نیست؟»
أَلَيۡسَ اَ۬لصُّبۡحُ بِقَرِيبٖ
چون دستور ما آمد، بالای آن را پایین آن ساختیم، و بر آن سنگهایی از گل شکلیافته، انباشته، نشاندار نزد سرپرست تو باراندیم:
فَلَمَّا جَآ أَمۡرُنَا جَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهَا حِجَارَةٗ مِّن سِجِّيلٖ مَّنضُودٖ مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَۖ
و آن از ستمگران دور نیست.
وَمَا هِيَ مِنَ اَ۬لظَّٰلِمِينَ بِبَعِيدٖ
و به سوی مدین، برادرشان شعیب:
۞ وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗاۚ
او گفت: «ای قوم من! از خدا فرمان برید: شما ایزدی دیگر جز او ندارید،
قَالَ يَٰقَوۡمِ اِ۟عۡبُدُواْ اُ۬للَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ
و نه از پیمانه بکاهید و نه از ترازو.
وَلَا تَنقُصُواْ اُ۬لۡمِكۡيَالَ وَاَلۡمِيزَانَۖ
همانا شما را در نیکی میبینم، و برای شما از کیفر روزی که در بر میگیرد میترسم.
إِنِّيَ أَر۪ىٰكُم بِخَيۡرٖ وَإِنِّيَ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ مُّحِيطٖ
ای قوم من، پیمانه و ترازو را وفادارانه، با برابریورزی، بدهید،
وَيَٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ اُ۬لۡمِكۡيَالَ وَاَلۡمِيزَانَ بِالۡقِسۡطِۖ
و حق مردم را در چیزهایشان پایمال مکنید، و تباهیگران، در زمین آشوب مپراکنید.
وَلَا تَبۡخَسُواْ اُ۬لنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
آنچه نزد خدا برجا میماند برای شما بهتر است، اگر باورمندید؛
بَقِيَّتُ اُ۬للَّهِ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
و من بر شما پاسدار نیستم.»
وَمَآ أَنَا۠ عَلَيۡكُم بِحَفِيظٖ
گفتند: «ای شعیب، آیا تماس تو به تو دستور میدهد که آنچه را نیاکان ما از آن فرمان میبردند رها کنیم، یا از اینکه در داراییهای خود آنچه پسند ما افتد بکنیم دست برداریم؟
قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ أَصَلَوَٰتُكَ تَأۡمُرُكَ أَن نَّتۡرُكَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَآ أَوۡ أَن نَّفۡعَلَ فِيٓ أَمۡوَٰلِنَا مَا نَشَٰٓؤُاْۖ
تو خود، بیگمان، بردباری، کاردانی!»
اِ۪نَّكَ لَأَنتَ اَ۬لۡحَلِيمُ اُ۬لرَّشِيدُ
او گفت: «ای قوم من، آیا میبینید؟ اگر من بر دلیلی روشن از سرپرستم استوار باشم، و او از جانب خود مرا روزیای زیبا داده باشد...
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَرَزَقَنِي مِنۡهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ
و نمیخواهم با شما مخالفت کنم تا خود آنچه را شما را از آن نهی میکنم انجام دهم:
وَمَآ أُرِيدُ أَنۡ أُخَالِفَكُمۡ إِلَىٰ مَآ أَنۡهَىٰكُمۡ عَنۡهُۚ
جز شایستهسازی نمیخواهم، تا آنجا که توانم؛
إِنۡ أُرِيدُ إِلَّا اَ۬لۡإِصۡلَٰحَ مَا اَ۪سۡتَطَعۡتُۚ
و کامیابی من تنها به خدا بسته است:
وَمَا تَوۡفِيقِيَ إِلَّا بِاللَّهِۚ
به او وکالت میدهم،
عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ
و به او روی میآورم.
وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ
ای قوم من، مبادا گسست شما از من شما را به آنجا بکشاند که آنچه بر قوم نوح یا قوم هود یا قوم صالح پیش آمد بر شما پیش آید؛
وَيَٰقَوۡمِ لَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شِقَاقِيَ أَن يُصِيبَكُم مِّثۡلُ مَآ أَصَابَ قَوۡمَ نُوحٍ أَوۡ قَوۡمَ هُودٍ أَوۡ قَوۡمَ صَٰلِحٖۚ
و قوم لوط از شما دور نیست.
وَمَا قَوۡمُ لُوطٖ مِّنكُم بِبَعِيدٖ
و از سرپرستتان بخشایش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید،
وَاَسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ
زیرا سرپرست من مهربان است، دوستدارنده.»
إِنَّ رَبِّي رَحِيمٞ وَدُودٞ
گفتند: «ای شعیب، ما از آنچه میگویی چندان درنمییابیم، و تو را در میان خود بیگمان ضعیف میبینیم؛ اگر خویشان تو نبودند، تو را میراندیم؛ و تو بر ما هیچ قدرتی نداری.»
قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ مَا نَفۡقَهُ كَثِيرٗا مِّمَّا تَقُولُ وَإِنَّا لَنَر۪ىٰكَ فِينَا ضَعِيفٗاۖ وَلَوۡلَا رَهۡطُكَ لَرَجَمۡنَٰكَۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡنَا بِعَزِيزٖ
او گفت: «ای قوم من، آیا پس خویشان من نزد شما وزنی بیشتر از خدا دارند، که او را به پشت سر خود افکندهاید؟
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَهۡطِيَ أَعَزُّ عَلَيۡكُم مِّنَ اَ۬للَّهِ وَاَتَّخَذتُّمُوهُ وَرَآءَكُمۡ ظِهۡرِيًّاۖ
سرپرست من آنچه را میکنید کاملاً در بر میگیرد.
إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ
ای قوم من، بر جای خود عمل کنید، زیرا من نیز عمل میکنم:
وَيَٰقَوۡمِ اِ۪عۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنِّي عَٰمِلٞۖ
بهزودی خواهید دانست که کیفری که او را شرمسار خواهد کرد بر که خواهد آمد، و که دروغگو است.
سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَمَنۡ هُوَ كَٰذِبٞۖ
و پس در کمین باشید،
وَاَرۡتَقِبُوٓاْ
زیرا من با شما در کمینم.»
إِنِّي مَعَكُمۡ رَقِيبٞ
و چون دستور ما آمد، شعیب و کسانی را که با او باور آورده بودند با مهری از جانب خود نجات دادیم.
۞ وَلَمَّا جَآ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا شُعَيۡبٗا وَاَلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا
و بانگ کسانی را که ستم کرده بودند فرا گرفت، چنانکه در سراهایشان خود را افتاده و بیحرکت یافتند، گویی هرگز در آنجا نزیسته بودند.
وَأَخَذَتِ اِ۬لَّذِينَ ظَلَمُواْ اُ۬لصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيٰ۪رِهِمۡ جَٰثِمِينَ كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ
دور باد مدین، همانگونه که ثمود دور شدند!
أَلَا بُعۡدٗا لِّمَدۡيَنَ كَمَا بَعِدَت ثَّمُودُ
همانا موسی را با نشانههای خود و اقتداری آشکار به سوی فرعون و دربارش فرستادیم؛ اما آنان از دستور فرعون پیروی کردند،
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسۭيٰ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَاَتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ فِرۡعَوۡنَۖ
و دستور فرعون کاردان نبود.
وَمَآ أَمۡرُ فِرۡعَوۡنَ بِرَشِيدٖ
او در روز حضور پیشاپیش قوم خود خواهد رفت، و آنان را به آتش خواهد رساند:
يَقۡدُمُ قَوۡمَهُۥ يَوۡمَ اَ۬لۡقِيَٰمَةِ فَأَوۡرَدَهُمُ اُ۬لنَّارَۖ
چه زشت جای رسیدنی است آنجا که به آن میرسند!
وَبِئۡسَ اَ۬لۡوِرۡدُ اُ۬لۡمَوۡرُودُ
و در این زندگی، و نیز در روز حضور، با نفرینی دنبال شدند:
وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِۦ لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ اَ۬لۡقِيَٰمَةِۚ
چه زشت است ارمغانی که به آنان داده شد!
بِئۡسَ اَ۬لرِّفۡدُ اُ۬لۡمَرۡفُودُ
اینها اطلاعاتی است دربارهٔ شهرها که برایت بازگو میکنیم: برخی از آنها ایستاده برجا ماندهاند، و برخی دیگر درو شده.
ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ اِ۬لۡقُر۪يٰ نَقُصُّهُۥ عَلَيۡكَۖ مِنۡهَا قَآئِمٞ وَحَصِيدٞ
و ما به آنان ستم نکردیم، اما آنان به خود ستم کردند:
وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡۖ
ایزدان آنان، که غیر از خدا فرا میخواندند، چون دستور سرپرست تو آمد، به هیچ کارشان نیامدند،
فَمَآ أَغۡنَتۡ عَنۡهُمۡ ءَالِهَتُهُمُ اُ۬لَّتِي يَدۡعُونَ مِن دُونِ اِ۬للَّهِ مِن شَيۡءٖ لَّمَّا جَآ أَمۡرُ رَبِّكَۖ
و جز بر تباهی ایشان نیفزودند.
وَمَا زَادُوهُمۡ غَيۡرَ تَتۡبِيبٖ
چنین است فراگرفتن سرپرست تو، آنگاه که شهرها را فرا میگیرد در حالی که ستمگرند:
وَكَذَٰلِكَ أَخۡذُ رَبِّكَ إِذَآ أَخَذَ اَ۬لۡقُر۪يٰ وَهۡيَ ظَٰلِمَةٌۚ
فراگرفتن او همانا دردناک است، سخت.
إِنَّ أَخۡذَهُۥٓ أَلِيمٞ شَدِيدٌ
در این بیگمان نشانهای است برای کسی که از کیفر زندگی واپسین میترسد:
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّمَنۡ خَافَ عَذَابَ اَ۬لۡأٓخِرَةِۚ
این روزی است که انسانها در آن گرد آورده خواهند شد،
ذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّجۡمُوعٞ لَّهُ اُ۬لنَّاسُ
و این روزی است گواهیشده.
وَذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّشۡهُودٞ
و آن را جز تا سرآمدی شمردهشده به تعویق نمیاندازیم.
وَمَا نُؤَخِّرُهُۥٓ إِلَّا لِأَجَلٖ مَّعۡدُودٖ
روزی که بیاید، هیچ خویشتنی جز با اجازهٔ او سخن نخواهد گفت:
يَوۡمَ يَأۡتِۦ لَا تَكَلَّمُ نَفۡسٌ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ
آنگاه تیرهبخت و نیکبخت خواهند بود.
فَمِنۡهُمۡ شَقِيّٞ وَسَعِيدٞ
اما کسانی که تیرهبخت باشند، در آتش خواهند بود، آنجا که ناله و هقهق خواهند داشت، آنجا که جاودانه خواهند ماند، تا آسمانها و زمین دوام آورند، مگر آنچه پسند سرپرست تو افتد،
فَأَمَّا اَ۬لَّذِينَ شَقُواْ فَفِي اِ۬لنّ۪ارِ لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَشَهِيقٌ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ اِ۬لسَّمَٰوَٰتُ وَاَلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۚ
زیرا سرپرست تو پیوسته آنچه را میخواهد انجام میدهد.
إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ
و اما کسانی که نیکبخت باشند، در باغ خواهند بود، آنجا که جاودانه خواهند ماند، تا آسمانها و زمین دوام آورند، مگر آنچه پسند سرپرست تو افتد:
۞ وَأَمَّا اَ۬لَّذِينَ سَعِدُواْ فَفِي اِ۬لۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ اِ۬لسَّمَٰوَٰتُ وَاَلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۖ
مقرریای که هرگز خشک نخواهد شد.
عَطَآءً غَيۡرَ مَجۡذُوذٖ
پس دربارهٔ آنچه اینان از آن فرمان میبرند به جدال مپرداز:
فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّمَّا يَعۡبُدُ هَٰٓؤُلَآءِۚ
آنان جز آنگونه که نیاکانشان پیشتر فرمان میبردند فرمان نمیبرند.
مَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُهُم مِّن قَبۡلُۚ
و ما بیگمان سهمشان را وفادارانه به آنان پس خواهیم داد، بیآنکه چیزی از آن بکاهیم.
وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمۡ نَصِيبَهُمۡ غَيۡرَ مَنقُوصٖ
همانا به موسی نوشتار دادیم، و در آن اختلاف شد؛
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى اَ۬لۡكِتَٰبَ فَاَخۡتُلِفَ فِيهِۚ
و اگر کلمهٔ پیشین از سرپرست تو نبود، میان آنان فیصله داده میشد؛
وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ
و آنان دربارهٔ آن بیگمان در سرگشتگیای پریشانکنندهاند.
وَإِنَّهُمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ
و به همه، سرپرست تو بیگمان کردارهایشان را وفادارانه پس خواهد داد،
وَإِنَّ كُلّٗا لَّمَا لَيُوَفِّيَنَّهُمۡ رَبُّكَ أَعۡمَٰلَهُمۡۚ
زیرا او به آنچه میکنند باخبر است.
إِنَّهُۥ بِمَا يَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ
پس راست بایست، چنانکه به تو دستور داده شده است، و نیز کسانی که با تو بازگشتهاند، و از اندازه مگذرید،
فَاَسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطۡغَوۡاْۚ
زیرا او به آنچه میکنید بینا است.
إِنَّهُۥ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ
و به کسانی که ستم کردند تکیه مکنید، وگرنه آتش به شما میرسید،
وَلَا تَرۡكَنُوٓاْ إِلَى اَ۬لَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ اُ۬لنَّارُ
و شما غیر از خدا هیچ متحدی نمیداشتید،
وَمَا لَكُم مِّن دُونِ اِ۬للَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَ
سپس یاری رسانده نمیشدید.
ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ
و تماس را در دو کرانهٔ روز و در هنگامهایی نزدیک از شب پابرجا نگه دار،
وَأَقِمِ اِ۬لصَّلَوٰةَ طَرَفَيِ اِ۬لنَّه۪ارِ وَزُلَفٗا مِّنَ اَ۬لَّيۡلِۚ
زیرا نیککاریها بدیها را میزدایند:
إِنَّ اَ۬لۡحَسَنَٰتِ يُذۡهِبۡنَ اَ۬لسَّيِّـَٔاتِۚ
این یادآوریای است برای کسانی که به یاد میآورند.
ذَٰلِكَ ذِكۡر۪يٰ لِلذَّٰكِرِينَ
و شکیبایی کن،
وَاَصۡبِرۡ
زیرا خدا پاداش نیکوکاران را نمیگذارد از میان برود.
فَإِنَّ اَ۬للَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ اَ۬لۡمُحۡسِنِينَ
آیا در نسلهای پیش از شما دارندگان بازماندهای نبودند که از فساد بر زمین نهی میکردند، مگر اندکی از کسانی که ما نجات دادیم؟
فَلَوۡلَا كَانَ مِنَ اَ۬لۡقُرُونِ مِن قَبۡلِكُمۡ أُوْلُواْ بَقِيَّةٖ يَنۡهَوۡنَ عَنِ اِ۬لۡفَسَادِ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّنۡ أَنجَيۡنَا مِنۡهُمۡۗ
و کسانی که ستم کردند از آنچه در آن در تجمل میزیستند پیروی کردند، و کنارگذاشتهشدگان بودند.
وَاَتَّبَعَ اَ۬لَّذِينَ ظَلَمُواْ مَآ أُتۡرِفُواْ فِيهِ وَكَانُواْ مُجۡرِمِينَ
و سرپرست تو چنان نیست که شهرها را به ستم نابود کند، در حالی که مردمشان شایستهسازی میکنند.
وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهۡلِكَ اَ۬لۡقُر۪يٰ بِظُلۡمٖ وَأَهۡلُهَا مُصۡلِحُونَ
و اگر سرپرست تو را پسند افتاده بود، انسانها را یک جامعه میساخت؛
وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ اَ۬لنَّاسَ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗۖ
اما پیوسته اختلاف میورزند، مگر کسی که سرپرست تو بر او مهر ورزد،
وَلَا يَزَالُونَ مُخۡتَلِفِينَ إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَۚ
و برای همین آنان را آفرید.
وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمۡۗ
و کلمهٔ سرپرست تو کامل شد: «من بیگمان جهنم را از نهانیان و انسانها، همه با هم، پر خواهم کرد.»
وَتَمَّتۡ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ اَ۬لۡجِنَّةِ وَاَلنّ۪اسِ أَجۡمَعِينَ
و هر آنچه از اطلاعات دربارهٔ فرستادگان برایت بازگو میکنیم همان است که آگاهی تو را با آن استوار میسازیم؛
۞ وَكُلّٗا نَّقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ اِ۬لرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِۦ فُؤَادَكَۚ
و در این، حقیقت و ترغیب و یادآوریای برای باورمندان به تو آمده است.
وَجَآءَكَ فِي هَٰذِهِ اِ۬لۡحَقُّ وَمَوۡعِظَةٞ وَذِكۡر۪يٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
و به کسانی که باور نمیآورند بگو: «بر جای خود عمل کنید؛ ما نیز عمل میکنیم؛ و منتظر باشید: ما نیز همانا منتظریم.»
وَقُل لِّلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ اَ۪عۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنَّا عَٰمِلُونَ وَاَنتَظِرُوٓاْ إِنَّا مُنتَظِرُونَ
و آنچه در آسمانها و زمین فراتر از حواس است از آنِ خدا است،
وَلِلَّهِ غَيۡبُ اُ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَاَلۡأَرۡضِ
و همهٔ دستور به سوی او بازمیگردد:
وَإِلَيۡهِ يَرۡجِعُ اُ۬لۡأَمۡرُ كُلُّهُۥ
پس از او فرمان ببر، و به او وکالت بده:
فَاَعۡبُدۡهُ وَتَوَكَّلۡ عَلَيۡهِۚ
و سرپرست تو به آنچه میکنید بیاعتنا نیست.
وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعۡمَلُونَ