An-Nahl النحل
If you numbered God's blessing وإن تعدوا نعمة الله
The section and its links
The messengers and their peoples, then the blessings and the commandments (10-15, then 16-18)
Soma sehemu tangu mwanzo wake: sura ya 10
Kilichoonyeshwa awali: The blessings and the gratitude of 14 are developed here. 14
Kwa jina la Mungu, Mwingi wa Huruma, Mwenye Huruma. Amri ya Mungu imekuja: msitake basi kuiharakisha.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ أَتَىٰ أَمۡرُ ٱللَّهِ فَلَا تَسۡتَعۡجِلُوهُۥۚ
Utukufu ni Wake, na Yeye yuko juu kabisa ya yale mnayomshirikisha nayo.
سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
Huteremsha Watekelezaji na Mmiminiko, kwa amri Yake, juu ya yeyote anayemridhia miongoni mwa Watiifu Wake: “Onyeni kwamba hakuna mungu isipokuwa Mimi; jikingeni basi mbele Yangu.”
يُنزِلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ بِٱلرُّوحِ مِنۡ أَمۡرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ أَنۡ أَنذِرُواْ أَنَّهُۥ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنَا۠ فَٱتَّقُونِ
Ameumba mbingu na ardhi kwa ukweli kamili.
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ
Yuko juu kabisa ya yale mnayomshirikisha nayo.
تَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
Ameumba mwanadamu kutoka tone, na huyu hapa, mbishi dhahiri.
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٖ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٞ مُّبِينٞ
Na mifugo, Aliiumba:
وَٱلۡأَنۡعَٰمَ خَلَقَهَاۖ
mnapata humo joto na manufaa, na mnakula kutoka kwayo.
لَكُمُۥ فِيهَا دِفۡءٞ وَمَنَٰفِعُ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ
Na mnapata humo uzuri, mnapoirudisha jioni na mnapoipeleka malishoni.
وَلَكُمُۥ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسۡرَحُونَ
Na hubeba mizigo yenu kuelekea nchi ambayo msingaliifikia ila kwa kujichosha:
وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمُۥ إِلَىٰ بَلَدٖ لَّمۡ تَكُونُواْ بَٰلِغِيهِۦ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِۚ
Mlezi wenu ni kwa yakini mwenye wema mwingi, Mwenye Huruma.
إِنَّ رَبَّكُمُۥ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ
Na farasi, nyumbu na punda, ili mpande, na kama pambo.
وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ
Na Yeye huumba msiyoyajua.
وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Na ni kwa Mungu kuashiria njia iliyo sawa; na zipo njia zinazopinda.
وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ
Na kama Angaliridhia, Angaliwaongoza nyote.
وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمُۥ أَجۡمَعِينَ
Yeye ndiye aliyeteremsha kutoka anga maji: mnapata kutoka kwayo kinywaji, na hutoka humo miti ambayo mnapeleka malishoni.
هُوَ ٱلَّذِي أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗۖ لَّكُمُۥ مِنۡهُۥ شَرَابٞ وَمِنۡهُۥ شَجَرٞ فِيهِۦ تُسِيمُونَ
Hukuza kwa ajili yenu, kwayo, mazao, mzeituni, mitende, mizabibu, na kutoka kwa matunda yote:
يُنۢبِتُ لَكُمُۥ بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ
kuna kwa yakini hapo ishara kwa kaumu inayotafakari.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ
Na Ameweka chini ya amri kwenu usiku na mchana, jua na mwezi; na nyota zimewekwa chini ya amri kwa amri Yake.
وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۭ بِأَمۡرِهِۦۚ
Kuna kwa yakini hapo ishara kwa kaumu inayotumia akili.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ
Na yale Aliyoyatawanya kwa ajili yenu juu ya ardhi, ya rangi mbalimbali:
وَمَا ذَرَأَ لَكُمُۥ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهُۥۚ
kuna kwa yakini hapo ishara kwa kaumu inayokumbuka.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَذَّكَّرُونَ
Yeye ndiye aliyeweka bahari chini ya amri, ili mle kutoka kwayo nyama mbichi na mtoe kutoka kwayo urembo mnaovaa;
وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُۥ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُۥ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ
na unaona vyombo vikipasua mawimbi humo, ili mtafute kutoka fadhila Yake, na huenda mtakuwa wenye shukrani.
وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمُۥ تَشۡكُرُونَ
Na Ametupa juu ya ardhi nanga imara, ili isitetemeke chini yenu, pamoja na mito na njia, huenda mtajiongoza, na alama,
وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمُۥ وَأَنۡهَٰرٗا وَسُبُلٗا لَّعَلَّكُمُۥ تَهۡتَدُونَ وَعَلَٰمَٰتٖۚ
na ni kwa nyota ndiko wanakojiongoza.
وَبِٱلنَّجۡمِ هُمُۥ يَهۡتَدُونَ
Je, yule anayeumba ni kama yule asiyeumba basi?
أَفَمَن يَخۡلُقُ كَمَن لَّا يَخۡلُقُۚ
Je, hamkumbuki basi?
أَفَلَا تَذَّكَّرُونَ
Na mkihesabu neema ya Mungu, hamngeweza kuiorodhesha.
وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَاۗ
Mungu ni kwa yakini Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
Mungu anajua mnayoyaweka siri na mnayoyadhihirisha.
وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ
Na wale mnaowanadi pasipo Mungu hawaumbi chochote; wao ndio wanaoumbwa.
وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَخۡلُقُونَ شَيۡـٔٗا وَهُمُۥ يُخۡلَقُونَ
Wafu, bila uhai,
أَمۡوَٰتٌ غَيۡرُ أَحۡيَآءٖۖ
na hawahisi watakapoibuliwa.
وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ
Mungu wenu ni mungu mmoja.
إِلَٰهُكُمُۥ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ
Wale wasioamini Maisha ya Mwisho wana kiini kinachokataa, nao wanajivuna kwa kiburi.
فَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ قُلُوبُهُمُۥ مُنكِرَةٞ وَهُمُۥ مُسۡتَكۡبِرُونَ
Kwa kutoepukika, Mungu anajua wanayoyaweka siri na wanayoyadhihirisha:
لَا جَرَمَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ
Hapendi wale wanaojivuna kwa kiburi.
إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡتَكۡبِرِينَ
Na wanapoambiwa: “Mlezi wenu ameteremsha nini?”, husema: “Hadithi za watu wa kale” — ili wabebe, Siku ya Kusimama Mbele, mizigo yao kikamilifu, na sehemu ya mizigo ya wale wanaowapoteza bila kujua:
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُۥ مَاذَا أَنزَلَ رَبُّكُمُۥ قَالُواْ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ لِيَحۡمِلُواْ أَوۡزَارَهُمُۥ كَامِلَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَمِنۡ أَوۡزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُمُۥ بِغَيۡرِ عِلۡمٍۗ
ni mbaya kama nini mzigo wanaoubeba!
أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ
Wale wa kabla yao tayari walipanga njama; lakini Mungu alikuja kwenye ujenzi wao kutoka misingi, hata paa likaanguka juu yao kutoka juu, na adhabu ikawajia kutoka pale ambapo hawakuhisi.
قَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمُۥ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنۡيَٰنَهُمُۥ مِنَ ٱلۡقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّقۡفُ مِن فَوۡقِهِمُۥ وَأَتَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ
Kisha, Siku ya Kusimama Mbele, Atawaaibisha na kusema: “Wako wapi washirika Wangu, ambao mlisimama kuhusu wao katika kuachana?”
ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُخۡزِيهِمُۥ وَيَقُولُ أَيۡنَ شُرَكَآءِيَ ٱلَّذِينَ كُنتُمُۥ تُشَٰٓقُّونَ فِيهِمُۥۚ
Wale waliopewa ujuzi watasema: “Aibu, leo, na ubaya, ni hakika juu ya wanaokana” — wale wanaolindwa kwa uaminifu na Watekelezaji, wakiwa wamejidhulumu wenyewe.
قَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ إِنَّ ٱلۡخِزۡيَ ٱلۡيَوۡمَ وَٱلسُّوٓءَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمُۥۖ
Hutoa ndipo utii wao: “Hatukuwa tukitenda ubaya wowote!” — Kumbe ndiyo!
فَأَلۡقَوُاْ ٱلسَّلَمَ مَا كُنَّا نَعۡمَلُ مِن سُوٓءِۭۚ بَلَىٰۚ
Kwani Mungu ni Mjuzi wa Yote wa yale mliyokuwa mkifanya.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا كُنتُمُۥ تَعۡمَلُونَ
Ingieni basi kupitia milango ya Jahanamu, ili mkae humo milele:
فَٱدۡخُلُواْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ
ni ukaaji mbaya mno wa wenye kiburi!
فَلَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ
Na husemwa kwa wale waliojikinga: “Mlezi wenu ameteremsha nini?” Husema: “Wema.”
۞ وَقِيلَ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ مَاذَا أَنزَلَ رَبُّكُمُۥۚ قَالُواْ خَيۡرٗاۗ
Kwa wale wanaofanya wema, katika Maisha haya ya Karibu, kuna uzuri;
لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٞۚ
lakini makazi ya Maisha ya Mwisho ni bora zaidi,
وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞۚ
na ni makazi bora kama nini ya wale wanaojikinga!
وَلَنِعۡمَ دَارُ ٱلۡمُتَّقِينَ
Bustani za kudumu, ambamo wataingia, ambazo chini yake mito inatiririka; watakuwa nayo humo wanayoridhia.
جَنَّٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ لَهُمُۥ فِيهَا مَا يَشَآءُونَۚ
Hivyo Mungu huwalipa wanaojikinga, wale ambao Watekelezaji wanawalinda kwa uaminifu ilhali ni wema,
كَذَٰلِكَ يَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلۡمُتَّقِينَ ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ طَيِّبِينَ
wakisema: “Amani iwe juu yenu! Ingieni Bustani, kwa yale mliyokuwa mkifanya.”
يَقُولُونَ سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمُ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ بِمَا كُنتُمُۥ تَعۡمَلُونَ
Je, wanangoja basi tu Watekelezaji wawajie, au amri ya Mlezi wako ije?
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا أَن تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَوۡ يَأۡتِيَ أَمۡرُ رَبِّكَۚ
Ndivyo walivyotenda wale wa kabla yao.
كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمُۥۚ
Mungu hakuwadhulumu,
وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ
bali walikuwa wakijidhulumu wenyewe.
وَلَٰكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمُۥ يَظۡلِمُونَ
Madhara ya yale waliyoyafanya yaliwafikia,
فَأَصَابَهُمُۥ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ
na yale waliyokuwa wakiyadhihaki yalitimia dhidi yao.
وَحَاقَ بِهِمُۥ مَا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
Na wale walioshirikisha walisema: “Mungu angaliridhia, tusingalitii chochote pasipo Yeye, si sisi wala mababu zetu, na tusingalikataza chochote pasipo Yeye.”
وَقَالَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا عَبَدۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖ نَّحۡنُ وَلَا ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ
Ndivyo walivyotenda wale wa kabla yao.
كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمُۥۚ
Nini kinawapasa basi wajumbe, ghairi ya ufikishaji wa wazi?
فَهَلۡ عَلَى ٱلرُّسُلِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ
Tulituma hakika, katika kila jamii, mjumbe: “Mtiini Mungu na mkaepuke Aliyepindukia”,
وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِي كُلِّ أُمَّةٖ رَّسُولًا أَنُ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّٰغُوتَۖ
wapo miongoni mwao ambao Mungu aliwaongoza,
فَمِنۡهُمُۥ مَنۡ هَدَى ٱللَّهُ
na wapo ambao upotovu umethibitika juu yao.
وَمِنۡهُمُۥ مَنۡ حَقَّتۡ عَلَيۡهِ ٱلضَّلَٰلَةُۚ
Safirini basi ardhini na mtazame hatima ya wale waliokuwa wakiita uongo.
فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ
Ukitamani mwongozo wao, Mungu hamwongozi hakika yule anayempoteza,
إِن تَحۡرِصۡ عَلَىٰ هُدَىٰهُمُۥ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُهۡدَيٰ مَن يُضِلُّۖ
nao hawatakuwa na uokozi.
وَمَا لَهُمُۥ مِن نَّٰصِرِينَ
Na waliapa kwa Mungu, kwa nguvu zote za viapo vyao, kwamba Mungu hataibua yeyote anayekufa.
وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمُۥ لَا يَبۡعَثُ ٱللَّهُ مَن يَمُوتُۚ
Hapana! Ni ahadi iliyo juu Yake, kwa ukweli — lakini wengi wa watu hawajui — ili Awafafanulie yale wanayotofautiana kuyahusu, na ili wale wanaokana wajue kwamba walikuwa waongo.
بَلَىٰ وَعۡدًا عَلَيۡهِۦ حَقّٗا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ لِيُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي يَخۡتَلِفُونَ فِيهِۦ وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ أَنَّهُمُۥ كَانُواْ كَٰذِبِينَ
Neno Letu pekee, kwa kitu, Tunapokikusudia, ni kukiambia: “Kuwa”,
إِنَّمَا قَوۡلُنَا لِشَيۡءٍ إِذَا أَرَدۡنَٰهُۥ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن
nacho kinakuwa.
فَيَكُونُ
Na wale waliohama kwa ajili ya Mungu, baada ya kupata dhuluma, Tutawaweka kwa yakini katika nafasi nzuri katika Maisha haya ya Karibu;
وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْ لَنُبَوِّئَنَّهُمُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ
na ujira wa Maisha ya Mwisho ni mkubwa zaidi bado, kama wangejua —
وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ
wale waliokuwa na subira na wanaompa Mlezi wao uwakili.
ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمُۥ يَتَوَكَّلُونَ
Na Hatukutuma, kabla yako, ila wanaume ambao Tulikuwa Tukiwafunulia: waulizeni basi wenye Ukumbusho, ikiwa hamjui — pamoja na hoja wazi na Fomu.
وَمَا أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا يُوحَيٰ إِلَيۡهِمُۥۖ فَسَلُواْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمُۥ لَا تَعۡلَمُونَ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِۗ
Na Tumeteremsha kwako Ukumbusho, ili uwafafanulie watu yale waliyoteremshiwa, na huenda watatafakari.
وَأَنزَلۡنَا إِلَيۡكَ ٱلذِّكۡرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيۡهِمُۥ وَلَعَلَّهُمُۥ يَتَفَكَّرُونَ
Je, wale waliopanga njama za ubaya wana uhakika basi kwamba Mungu hatawafanya kumezwa na ardhi, au kwamba adhabu haitawajia kutoka pale ambapo hawahisi, au kwamba Hatawakamata katika kwenda na kurudi kwao, bila wao kuweza kumdhoofisha, au kwamba Hatawakamata katika woga unaoongezeka?
أَفَأَمِنَ ٱلَّذِينَ مَكَرُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَخۡسِفَ ٱللَّهُ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ يَأۡتِيَهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ أَوۡ يَأۡخُذَهُمُۥ فِي تَقَلُّبِهِمُۥ فَمَا هُمُۥ بِمُعۡجِزِينَ أَوۡ يَأۡخُذَهُمُۥ عَلَىٰ تَخَوُّفٖ
Mlezi wenu ni kwa yakini mwenye wema mwingi, Mwenye Huruma.
فَإِنَّ رَبَّكُمُۥ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٌ
Je, hawakuona kwamba, katika kila kitu ambacho Mungu ameumba, vivuli vinainama kulia na kushoto, vinasujudu mbele ya Mungu, na vimejiinamia?
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ يَتَفَيَّؤُاْ ظِلَٰلُهُۥ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَٱلشَّمَآئِلِ سُجَّدٗا لِّلَّهِ وَهُمُۥ دَٰخِرُونَ
Na mbele ya Mungu ndiko anakosujudu kila kilicho katika mbingu na ardhini, miongoni mwa viumbe vinavyotembea, pamoja na Watekelezaji, bila wao kujivuna kwa kiburi: wanamwogopa Mlezi wao, aliye juu yao, na wanafanya wanayoamriwa.
وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن دَآبَّةٖ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَهُمُۥ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ يَخَافُونَ رَبَّهُمُۥ مِن فَوۡقِهِمُۥ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ۩
Na Mungu amesema: “Msichukue miungu miwili.
۞ وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُواْ إِلَٰهَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ
Yeye si ila mungu mmoja;
إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ
ni Mimi basi mnayepaswa kuniheshimu.”
فَإِيَّٰيَ فَٱرۡهَبُونِ
Na Kwake ni yaliyo katika mbingu na ardhini,
وَلَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ
na Kwake Sheria, daima.
وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًاۚ
Je, ni kwa mwingine kuliko Mungu basi mnajikinga?
أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ تَتَّقُونَ
Kila neema iliyo ndani yenu inatoka kwa Mungu;
وَمَا بِكُمُۥ مِن نِّعۡمَةٖ فَمِنَ ٱللَّهِۖ
kisha, madhara yanapowagusa, ni Kwake mnapolia kwa dhiki.
ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فَإِلَيۡهِۦ تَجۡـَٔرُونَ
Kisha, Anapowaondolea madhara, hapa kundi miongoni mwenu linamshirikisha mwingine na Mlezi wao, ili kukana yale Tuliyowapa.
ثُمَّ إِذَا كَشَفَ ٱلضُّرَّ عَنكُمُۥ إِذَا فَرِيقٞ مِّنكُمُۥ بِرَبِّهِمُۥ يُشۡرِكُونَ لِيَكۡفُرُواْ بِمَا ءَاتَيۡنَٰهُمُۥۚ
Stareheni basi,
فَتَمَتَّعُواْ
lakini mtajua hivi karibuni.
فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
Na wanaweka kwa wasiowajua fungu la yale Tuliyowaruzuku.
وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبٗا مِّمَّا رَزَقۡنَٰهُمُۥۗ
Kwa Mungu, mtaulizwa kwa yakini kuhusu yale mliyokuwa mkibuni.
تَٱللَّهِ لَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمُۥ تَفۡتَرُونَ
Na wanamwekea Mungu binti — Utukufu ni Wake!
وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ ٱلۡبَنَٰتِ سُبۡحَٰنَهُۥ
ilhali kwao wenyewe ni yale wanayotamani.
وَلَهُمُۥ مَا يَشۡتَهُونَ
Na mmoja wao anapopashwa habari ya binti, uso wake hubaki umetiwa giza, na amejaa kero; anajificha mbali na watu, kwa sababu ya ubaya aliopashwa habari yake:
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمُۥ بِٱلۡأُنثَىٰ ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٞ يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦۚ
je, atamweka licha ya unyonge, au atamfukia ardhini?
أَيُمۡسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمۡ يَدُسُّهُۥ فِي ٱلتُّرَابِۗ
Ni mbaya kama nini hukumu yao!
أَلَا سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ
Kwa wale wasioamini Maisha ya Mwisho ni mfano wa ubaya,
لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ مَثَلُ ٱلسَّوۡءِۖ
na kwa Mungu ni mfano ulio juu zaidi:
وَلِلَّهِ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰۚ
na Yeye ndiye Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.
وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
Na kama Mungu angewanyakua watu kwa dhuluma yao, hangeacha juu ya ardhi kiumbe chochote kinachotembea;
وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِمُۥ مَا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةٖ
lakini Anawaahirisha hadi muda uliotajwa,
وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمُۥ إِلَىٰ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ
na muda wao utakapofika, hawataweza kuuchelewesha hata kwa saa moja,
فَإِذَا جَا أَجَلُهُمُۥ لَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ سَاعَةٗ
wala kukitangulisha.
وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ
Na wanamwekea Mungu yale wao wenyewe wanayochukia,
وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ مَا يَكۡرَهُونَۚ
na ndimi zao zinaeleza uongo, zikidai kwamba kwao ni kilicho kizuri zaidi:
وَتَصِفُ أَلۡسِنَتُهُمُ ٱلۡكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ
Kwa kutoepukika, kwao ni Moto, nao watapelekwa humo kwanza.
لَا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ ٱلنَّارَ وَأَنَّهُمُۥ مُفۡرَطُونَ
Kwa Mungu, Tulituma hakika wajumbe kwa jamii kabla yako; lakini Mwepushaji aliwapambia matendo yao, naye ni mwandani wao leo:
تَٱللَّهِ لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا إِلَىٰ أُمَمٖ مِّن قَبۡلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمُۥ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ ٱلۡيَوۡمَ
nao watakuwa na adhabu yenye maumivu.
وَلَهُمُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Na Hatukuteremsha juu yako Maandiko ila ili uwafafanulie yale waliyotofautiana kuyahusu, na kama mwongozo na huruma kwa kaumu inayoamini.
وَمَا أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۦ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Na Mungu ameteremsha kutoka anga maji, ambayo kwayo Ameirudishia ardhi uhai baada ya kifo chake:
وَٱللَّهُ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ
kuna kwa yakini hapo ishara kwa kaumu inayosikia.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَسۡمَعُونَ
Na kuna kwa yakini, kwenu, somo katika mifugo:
وَإِنَّ لَكُمُۥ فِي ٱلۡأَنۡعَٰمِ لَعِبۡرَةٗۖ
Tunawanywesha kutoka kilicho matumboni mwao, kati ya mmeng'enyo na damu, maziwa yaliyosafishwa, yanayopendeza kwa wanayoyanywa; na kutoka kwa matunda ya mitende na mizabibu, mnapata kinywaji cha kulevya na riziki nzuri.
نُّسۡقِيكُمُۥ مِمَّا فِي بُطُونِهِۦ مِنۢ بَيۡنِ فَرۡثٖ وَدَمٖ لَّبَنًا خَالِصٗا سَآئِغٗا لِّلشَّٰرِبِينَ وَمِن ثَمَرَٰتِ ٱلنَّخِيلِ وَٱلۡأَعۡنَٰبِ تَتَّخِذُونَ مِنۡهُۥ سَكَرٗا وَرِزۡقًا حَسَنًاۚ
Kuna kwa yakini hapo ishara kwa kaumu inayotumia akili.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ
Na Mlezi wako amemfunulia nyuki: “Chukua, katika milima, nyumba, na pia katika miti na katika yale yanayojengwa; kisha kula matunda yote, na fuata njia za Mlezi wako, zilizofanywa nyepesi.”
وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بِيُوتٗا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ فَٱسۡلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلٗاۚ
Hutoka matumboni mwao kinywaji cha rangi mbalimbali, ambamo kuna tiba kwa watu:
يَخۡرُجُ مِنۢ بُطُونِهَا شَرَابٞ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ فِيهِۦ شِفَآءٞ لِّلنَّاسِۚ
kuna kwa yakini hapo ishara kwa kaumu inayotafakari.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ
Mungu amewaumba, kisha Anawalinda kwa uaminifu;
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمُۥ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمُۥۚ
na wapo miongoni mwenu wanaorudishwa kwenye umri wa chini kabisa, ili wasijue tena chochote baada ya kujua,
وَمِنكُمُۥ مَن يُرَدُّ إِلَىٰ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡ لَا يَعۡلَمَ بَعۡدَ عِلۡمٖ شَيۡـًٔاۚ
kwani Mungu ni Mjuzi wa Yote, Muweza.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٞ قَدِيرٞ
Na Mungu amewafadhilisha baadhi yenu juu ya wengine katika riziki:
وَٱللَّهُ فَضَّلَ بَعۡضَكُمُۥ عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلرِّزۡقِۚ
wale waliofadhilishwa hawarudishi riziki yao kwa wale waliofungwa kwa kiapo miongoni mwao, hata wangekuwa sawa humo.
فَمَا ٱلَّذِينَ فُضِّلُواْ بِرَآدِّي رِزۡقِهِمُۥ عَلَىٰ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمُۥ فَهُمُۥ فِيهِۦ سَوَآءٌۚ
Je, wangekanusha basi kwa ukaidi neema ya Mungu?
أَفَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ
Na Mungu amewafanyia, kutoka kwenu wenyewe, wenzi wa ndoa, na Amewafanyia, kutoka kwa wenzi wenu, wana na wajukuu,
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُۥ مِنۡ أَنفُسِكُمُۥ أَزۡوَٰجٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمُۥ بَنِينَ وَحَفَدَةٗ
na Amewaruzuku vitu vizuri.
وَرَزَقَكُمُۥ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ
Je, wanaamini basi batili, na wanakana neema ya Mungu?
أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ هُمُۥ يَكۡفُرُونَ
Na wanatii, pasipo Mungu, kile kisichowamiliki riziki yoyote, kutoka mbingu na ardhi, kwa chochote, na ambacho hakina uwezo.
وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَهُمُۥ رِزۡقٗا مِّنَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ شَيۡـٔٗا وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ
Msizidishe basi mifano kwa Mungu,
فَلَا تَضۡرِبُواْ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡثَالَۚ
kwani Mungu anajua,
إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ
nanyi hamjui.
وَأَنتُمُۥ لَا تَعۡلَمُونَ
Mungu anatoa mfano: mtumwa, asiye na mamlaka yoyote, na yule Tuliyemruzuku, kutoka Kwetu, riziki nzuri, anayetoa kwayo kwa siri na wazi — je, wangekuwa sawa?
۞ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا عَبۡدٗا مَّمۡلُوكٗا لَّا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَمَن رَّزَقۡنَٰهُۥ مِنَّا رِزۡقًا حَسَنٗا فَهُوَ يُنفِقُ مِنۡهُۥ سِرّٗا وَجَهۡرًاۖ هَلۡ يَسۡتَوُۥنَۚ
Himidi ni za Mungu!
ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ
Lakini wengi wao hawajui.
بَلۡ أَكۡثَرُهُمُۥ لَا يَعۡلَمُونَ
Na Mungu anatoa mfano: watu wawili wanaume, mmoja wao bubu, asiye na uwezo wowote, mzigo mzima kwa mwandani wake; popote anapomtuma, haleti wema wowote — je, huyo angekuwa sawa na yule anayeamuru uadilifu na kusimama juu ya barabara iliyonyooka?
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا رَّجُلَيۡنِ أَحَدُهُمَا أَبۡكَمُ لَا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُۥ أَيۡنَمَا يُوَجِّههُّۥ لَا يَأۡتِ بِخَيۡرٍ هَلۡ يَسۡتَوِي هُوَ وَمَن يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Na kwa Mungu ni yaliyo nje ya hisi katika mbingu na ardhini.
وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ
Amri ya Saa si ila kama kupepesa jicho, au kwa kasi zaidi bado,
وَمَا أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ
kwani Mungu ana uwezo juu ya kila kitu.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Na Mungu amewatoa kutoka matumbo ya mama zenu, bila ninyi kujua chochote,
وَٱللَّهُ أَخۡرَجَكُمُۥ مِنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمُۥ لَا تَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا
na Ameweka kwenu kusikia, maono na Dhamiri, huenda mtakuwa wenye shukrani.
وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَ لَعَلَّكُمُۥ تَشۡكُرُونَ
Hamkuona ndege, walioko chini ya amri angani, ambao hakuna anayewashikilia ila Mungu?
أَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ مُسَخَّرَٰتٖ فِي جَوِّ ٱلسَّمَآءِ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱللَّهُۚ
Kuna kwa yakini humo ishara kwa kaumu inayoamini.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Na Mungu amewafanyia, kutoka nyumba zenu, makazi ya amani, na Amewafanyia, kutoka ngozi za mifugo, nyumba mnazoziona nyepesi siku ya kuondoka kwenu na siku ya kutua kwenu,
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُۥ مِنۢ بِيُوتِكُمُۥ سَكَنٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ مِن جُلُودِ ٱلۡأَنۡعَٰمِ بِيُوتٗا تَسۡتَخِفُّونَهَا يَوۡمَ ظَعَنِكُمُۥ وَيَوۡمَ إِقَامَتِكُمُۥ
na, kutoka sufu yao, nywele zao na manyoya yao, vifaa na matumizi kwa muda.
وَمِنۡ أَصۡوَافِهَا وَأَوۡبَارِهَا وَأَشۡعَارِهَا أَثَٰثٗا وَمَتَٰعًا إِلَىٰ حِينٖ
Na Mungu amewafanyia, kutoka kwa Aliyoyaumba, vivuli, na Amewafanyia, kutoka milimani, makimbilio, na Amewafanyia kanzu zinazowakinga na joto, na kanzu zinazowakinga na jeuri yenu wenyewe:
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُۥ مِمَّا خَلَقَ ظِلَٰلٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ مِنَ ٱلۡجِبَالِ أَكۡنَٰنٗا وَجَعَلَ لَكُمُۥ سَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُ ٱلۡحَرَّ وَسَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُۥ بَأۡسَكُمُۥۚ
hivyo Anakamilisha neema Yake juu yenu, huenda mtakuwa wanyoofu Kwake.
كَذَٰلِكَ يُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمُۥ لَعَلَّكُمُۥ تُسۡلِمُونَ
Wakigeuza mgongo, hakuna kinachokupasa ila ufikishaji wa wazi.
فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ
Wanakubali neema ya Mungu, kisha wanaikataa,
يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا
na wengi wao wanakana.
وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ
Na siku Tutakayoibua, kutoka kila jamii, shahidi, hakuna ruhusa itakayotolewa tena kwa wanaokana, wala hawataombwa tena kuomba radhi.
وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدٗا ثُمَّ لَا يُؤۡذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ وَلَا هُمُۥ يُسۡتَعۡتَبُونَ
Na wale waliodhulumu watakapoona adhabu, haitapunguzwa kwao, wala hawatapewa muhula.
وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمُۥ وَلَا هُمُۥ يُنظَرُونَ
Na wale walioshirikisha watakapoona washirika wao, watasema: “Mlezi wetu, hawa ndio washirika wetu tuliokuwa tukinadi pasipo Wewe.”
وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ شُرَكَآءَهُمُۥ قَالُواْ رَبَّنَا هَٰؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدۡعُواْ مِن دُونِكَۖ
Hao watawaelekezea ndipo maneno haya: “Ninyi ni kwa yakini waongo.”
فَأَلۡقَوۡاْ إِلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلَ إِنَّكُمُۥ لَكَٰذِبُونَ
Na watamtolea Mungu, siku hiyo, utii wao,
وَأَلۡقَوۡاْ إِلَى ٱللَّهِ يَوۡمَئِذٍ ٱلسَّلَمَۖ
na yale waliyokuwa wakibuni yatapotea mbali nao.
وَضَلَّ عَنۡهُمُۥ مَا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
Wale wanaokana na waliozuia njia ya Mungu — Tutawaongezea adhabu juu ya adhabu, kwa ufisadi waliokuwa wakieneza.
ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ زِدۡنَٰهُمُۥ عَذَابٗا فَوۡقَ ٱلۡعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يُفۡسِدُونَ
Na siku Tutakayoibua, katika kila jamii, shahidi kutoka kwao wenyewe, dhidi yao, na Tutakapokuleta wewe kama shahidi dhidi ya hawa.
وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدًا عَلَيۡهِمُۥ مِنۡ أَنفُسِهِمُۥۖ وَجِئۡنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَٰؤُلَآءِۚ
Na Tumeteremsha juu yako Maandiko, yakifafanua kila kitu, na kama mwongozo, huruma na habari njema kwa wale walio wanyoofu kwa Mungu.
وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ تِبۡيَٰنٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ
Mungu anaamuru uadilifu, ufadhili na kile mtu humpa aliye karibu,
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ
na Anakataza ufuska, kinachokataliwa, na uonevu:
وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ
Anawahimiza, huenda mtakumbuka.
يَعِظُكُمُۥ لَعَلَّكُمُۥ تَذَّكَّرُونَ
Na timizeni agano la Mungu mnapofanya agano,
وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ إِذَا عَٰهَدتُّمُۥ
wala msivunje viapo baada ya kuviimarisha, ilhali mmemchukua Mungu kama mdhamini juu yenu,
وَلَا تَنقُضُواْ ٱلۡأَيۡمَٰنَ بَعۡدَ تَوۡكِيدِهَا وَقَدۡ جَعَلۡتُمُ ٱللَّهَ عَلَيۡكُمُۥ كَفِيلًاۚ
kwani Mungu anajua mnayofanya.
إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ
Na msiwe kama yule aliyevunja uzi wake, baada ya kuufuma kwa nguvu, kwa kuufanya nyuzi vipande; mnachukua viapo vyenu kama njia ya udanganyifu kati yenu, kwa kisingizio kwamba jamii moja ingekuwa nyingi kuliko nyingine:
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَٰثٗا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَٰنَكُمُۥ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمُۥ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍۚ
Mungu hafanyi hivyo ila kuwajaribu,
إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦۚ
na Atawafafanulia kwa yakini, Siku ya Kusimama Mbele, yale mliyokuwa mkitofautiana kuyahusu.
وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا كُنتُمُۥ فِيهِۦ تَخۡتَلِفُونَ
Na kama Mungu angaliridhia, Angaliwafanya jamii moja;
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمُۥ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ
lakini Anapoteza yeyote anayemridhia na kuongoza yeyote anayemridhia,
وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ
nanyi mtaulizwa kwa yakini kuhusu yale mliyokuwa mkifanya.
وَلَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمُۥ تَعۡمَلُونَ
Na msichukue viapo vyenu kama njia ya udanganyifu kati yenu, la sivyo mguu ungaliteleza baada ya kuwa imara, na mngalionja ubaya kwa kuzuia njia ya Mungu; nanyi mngalikuwa na adhabu adhimu.
وَلَا تَتَّخِذُواْ أَيۡمَٰنَكُمُۥ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمُۥ فَتَزِلَّ قَدَمُۢ بَعۡدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُواْ ٱلسُّوٓءَ بِمَا صَدَدتُّمُۥ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَكُمُۥ عَذَابٌ عَظِيمٞ
Na msinunue, kwa agano la Mungu, bei duni:
وَلَا تَشۡتَرُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ ثَمَنٗا قَلِيلًاۚ
kilicho kwa Mungu ni bora kwenu, kama mngejua.
إِنَّمَا عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٞ لَّكُمُۥ إِن كُنتُمُۥ تَعۡلَمُونَ
Kilicho kwenu kinaisha,
مَا عِندَكُمُۥ يَنفَدُ
na kilicho kwa Mungu kinadumu.
وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقٖۗ
Na Tutawalipa kwa yakini wale waliokuwa na subira ujira wao, kulingana na nzuri zaidi ya matendo yao.
وَلَنَجۡزِيَنَّ ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ أَجۡرَهُمُۥ بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Yeyote anayetenda tendo zima, mwanamume au mwanamke, huku akiwa muumini, Tutamfanya kwa yakini aishi maisha mazuri, na Tutawalipa kwa yakini ujira wao, kulingana na nzuri zaidi ya matendo yao.
مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَنُحۡيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةٗ طَيِّبَةٗۖ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمُۥ أَجۡرَهُمُۥ بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Unaposoma Usomaji, tafuta hifadhi ya Mungu dhidi ya Mwepushaji aliyefukuzwa,
فَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرَانَ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ ٱلرَّجِيمِ
kwani hana mamlaka yoyote juu ya wanaoamini na wanaompa Mlezi wao uwakili.
إِنَّهُۥ لَيۡسَ لَهُۥ سُلۡطَٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمُۥ يَتَوَكَّلُونَ
Mamlaka yake yanatumika tu juu ya wale wanaomchukua kama mwandani, na juu ya wale wanaomfanya mshirika.
إِنَّمَا سُلۡطَٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوۡنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُمُۥ بِهِۦ مُشۡرِكُونَ
Na Tunapobadilisha ishara kwa ishara nyingine — Mungu anajua zaidi Anachoteremsha — wanasema: “Wewe si ila mbuni.”
وَإِذَا بَدَّلۡنَا ءَايَةٗ مَّكَانَ ءَايَةٖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُنزِلُ قَالُواْ إِنَّمَا أَنتَ مُفۡتَرِۭۚ
Lakini wengi wao hawajui.
بَلۡ أَكۡثَرُهُمُۥ لَا يَعۡلَمُونَ
Sema: “Mmiminiko Mtakatifu ndio ulioliteremsha, kutoka kwa Mlezi wako, kwa ukweli, ili kuimarisha wanaoamini, na kama mwongozo na habari njema kwa wale walio wanyoofu kwa Mungu.”
قُلۡ نَزَّلَهُۥ رُوحُ ٱلۡقُدۡسِ مِن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّ لِيُثَبِّتَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ
Tutajua hakika kwamba wanasema: “Ni binadamu tu anayemfundisha.”
وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمُۥ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرٞۗ
Ilhali lugha ya yule wanayemwashiria ni ya kuchanganya, wakati lugha hii ni isiyo na dosari, wazi.
لِّسَانُ ٱلَّذِي يُلۡحِدُونَ إِلَيۡهِۦ أَعۡجَمِيّٞ وَهَٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيّٞ مُّبِينٌ
Wale wasioamini ishara za Mungu, Mungu hawaongozi hakika,
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهۡدِيهِمُ ٱللَّهُ
nao watakuwa na adhabu yenye maumivu.
وَلَهُمُۥ عَذَابٌ أَلِيمٌ
Wale wanaobuni uongo ni wale wasioamini ishara za Mungu,
إِنَّمَا يَفۡتَرِي ٱلۡكَذِبَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۖ
na wao ndio waongo.
وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ
Yeyote anayemkana Mungu baada ya kuamini — isipokuwa yule anayelazimishwa, ilhali kiini chake kinabaki katika utulivu wa imani —
مَن كَفَرَ بِٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِهِۦ إِلَّا مَنۡ أُكۡرِهَ وَقَلۡبُهُۥ مُطۡمَئِنُّۢ بِٱلۡإِيمَٰنِ
lakini yeyote anayefungua kifua chake kwa ukanaji, juu yao ni hasira ya Mungu,
وَلَٰكِن مَّن شَرَحَ بِٱلۡكُفۡرِ صَدۡرٗا فَعَلَيۡهِمُۥ غَضَبٞ مِّنَ ٱللَّهِ
nao watakuwa na adhabu adhimu.
وَلَهُمُۥ عَذَابٌ عَظِيمٞ
Hilo, kwa sababu walipenda Maisha ya Karibu kuliko Maisha ya Mwisho, na kwa sababu Mungu haongozi kaumu inayokana.
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱسۡتَحَبُّواْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Hao ndio ambao Mungu amewekea muhuri: juu ya kiini chao, kusikia kwao na kuona kwao,
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمُۥ وَسَمۡعِهِمُۥ وَأَبۡصَٰرِهِمُۥۖ
na hao ndio wasiojali.
وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ
Kwa kutoepukika, katika Maisha ya Mwisho, hao ndio waliopata hasara.
لَا جَرَمَ أَنَّهُمُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
Kisha, Mlezi wako, kwa wale waliohama baada ya kujaribiwa, kisha wakapambana na kuwa na subira — Mlezi wako, baada ya hilo, ni kwa yakini Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَٰهَدُواْ وَصَبَرُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
Siku ambayo kila Dhati itakuja kujadili kwa faida yake yenyewe, na ambayo kila Dhati itapokea kwa uaminifu kile ilichofanya, bila kudhulumiwa.
۞ يَوۡمَ تَأۡتِي كُلُّ نَفۡسٖ تُجَٰدِلُ عَن نَّفۡسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا عَمِلَتۡ وَهُمُۥ لَا يُظۡلَمُونَ
Na Mungu anatoa mfano: mji uliokuwa salama, katika utulivu, ambao riziki yake ilikuja kwa urahisi kutoka kila mahali; kisha ukakana neema za Mungu, na Mungu akauonjesha vazi la njaa na woga, kwa yale waliyokuwa wakifanya.
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا قَرۡيَةٗ كَانَتۡ ءَامِنَةٗ مُّطۡمَئِنَّةٗ يَأۡتِيهَا رِزۡقُهَا رَغَدٗا مِّن كُلِّ مَكَانٖ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ
Mjumbe, aliyetoka kwao, alikuwa amewajia hakika, lakini wakamwita mwongo; na adhabu ikawakamata, ilhali walikuwa madhalimu.
وَلَقَدۡ جَآءَهُمُۥ رَسُولٞ مِّنۡهُمُۥ فَكَذَّبُوهُۥ فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَهُمُۥ ظَٰلِمُونَ
Kuleni basi kutoka yale Mungu amewaruzuku, yaliyo ya ruhusa na mazuri,
فَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا
na muwe wenye shukrani kwa neema ya Mungu, ikiwa ni Yeye mnayemtii.
وَٱشۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمُۥ إِيَّاهُۥ تَعۡبُدُونَ
Yeye hakuwakataza ila mzoga, damu, nyama ya nguruwe, na kile kilichowekwa wakfu kwa mwingine asiye Mungu.
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦۖ
Lakini yeyote anayelazimishwa kwayo, bila kuwa mwasi wala kuvuka mipaka, Mungu ndipo hakika ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
فَمَنُ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Na msiseme, kwa yale ndimi zenu zinayoeleza kwa uongo: “Hiki ni cha ruhusa na hiki ni marufuku”, ili kubuni uongo dhidi ya Mungu,
وَلَا تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلۡسِنَتُكُمُ ٱلۡكَذِبَ هَٰذَا حَلَٰلٞ وَهَٰذَا حَرَامٞ لِّتَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۚ
kwani wanaobuni uongo dhidi ya Mungu hawatafanikiwa.
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ لَا يُفۡلِحُونَ
Ni starehe ya kitu kidogo,
مَتَٰعٞ قَلِيلٞ
nao watakuwa na adhabu yenye maumivu.
وَلَهُمُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Na Walioelekezwa Upya, Tuliwakataza yale Tuliyokusimulia tayari;
وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا مَا قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ مِن قَبۡلُۖ
Hatukuwadhulumu,
وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمُۥ
bali walikuwa wakijidhulumu wenyewe.
وَلَٰكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمُۥ يَظۡلِمُونَ
Kisha, Mlezi wako, kwa wale waliofanya ubaya kwa ujinga, kisha wakatubu baada ya hilo na wakarekebisha — Mlezi wako, baada ya hilo, ni kwa yakini Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسُّوٓءَ بِجَهَٰلَةٖ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٌ
Ibrahimu alikuwa jamii, mwenye kujitolea kwa Mungu, akiwa amegeukia Kwake kabisa, wala hakuwa miongoni mwa wanaoshirikisha,
إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ كَانَ أُمَّةٗ قَانِتٗا لِّلَّهِ حَنِيفٗا وَلَمۡ يَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
mwenye shukrani kwa neema Zake.
شَاكِرٗا لِّأَنۡعُمِهِۚ
Alimchagua na kumwongoza kuelekea barabara iliyonyooka.
ٱجۡتَبَىٰهُۥ وَهَدَىٰهُۥ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Na Tulimpa, katika Maisha ya Karibu, wema;
وَءَاتَيۡنَٰهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ
na katika Maisha ya Mwisho, kwa yakini atakuwa miongoni mwa walio wazima.
وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
Kisha Tulikufunulia: “Fuata mafundisho ya Ibrahimu, akiwa amegeukia Mungu kabisa”,
ثُمَّ أَوۡحَيۡنَا إِلَيۡكَ أَنِ ٱتَّبِعۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ
naye hakuwa miongoni mwa wanaoshirikisha.
وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
Mapumziko hayakuwekwa ila juu ya wale waliotofautiana kuhusu hilo:
إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبۡتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۦۚ
Mlezi wako atahukumu kwa yakini kati yao, Siku ya Kusimama Mbele, juu ya yale waliyokuwa wakitofautiana kuyahusu.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحۡكُمُ بَيۡنَهُمُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِۦ يَخۡتَلِفُونَ
Ita kwa njia ya Mlezi wako kwa hekima na mawaidha mazuri, na jadiliana nao kwa njia nzuri zaidi;
ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُمُۥ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ
kwani Mlezi wako anajua zaidi nani amepotea katika njia Yake,
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ
na Anajua zaidi wale wanaoongozwa.
وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ
Na mkilipiza, lipizeni kwa kipimo sahihi cha yale mliyopata kuteswa;
وَإِنۡ عَاقَبۡتُمُۥ فَعَاقِبُواْ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبۡتُمُۥ بِهِۦۖ
lakini mkiwa na subira, ni bora kwa yakini kwa wale walio na subira.
وَلَئِن صَبَرۡتُمُۥ لَهُوَ خَيۡرٞ لِّلصَّٰبِرِينَ
Na uwe na subira —
وَٱصۡبِرۡ
ilhali subira yako haitegemei ila Mungu.
وَمَا صَبۡرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِۚ
Na usihuzunike kwa ajili yao, wala usiwe na kifua kinachobana kwa sababu ya yale wanayopanga njama,
وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمُۥ وَلَا تَكُ فِي ضِيقٖ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ
kwani Mungu yu pamoja na wanaojikinga na wanaofanya wema.
إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّٱلَّذِينَ هُمُۥ مُحۡسِنُونَ