Hud هود

نوشتاری که نشانه‌هایش یک‌معنا ساخته شده و سپس به تفصیل درآورده شده است، از جانب فرزانه‌ای باخبر: «جز از خدا فرمان مبرید؛ من برای شما، از جانب او، هشداردهنده‌ای و مژده‌دهنده‌ام؛ از سرپرستتان بخشایش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید: شما را از بهره‌مندی‌ای زیبا بهره‌مند خواهد ساخت تا سرآمدی نام‌برده، و به هر دارندهٔ لطفی لطفش را ارزانی خواهد داشت.

كِتَٰبٌ أُحۡكِمَتۡ ءَايَٰتُهُۥ ثُمَّ فُصِّلَتۡ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ خَبِيرٍ أَلَّا تَعۡبُدُواْ إِلَّا ٱللَّهَۚ إِنَّنِي لَكُمُۥ مِنۡهُۥ نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ وَأَنِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمُۥ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَيۡهِۦ يُمَتِّعۡكُمُۥ مَتَٰعًا حَسَنًا إِلَىٰ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَيُؤۡتِ كُلَّ ذِي فَضۡلٖ فَضۡلَهُۥۖ

بازگشت شما به سوی خدا است،

إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمُۥۖ

آیا چنین نیست؟ آنان همانا سینه‌هایشان را درهم می‌پیچند تا خود را از او پنهان کنند.

أَلَا إِنَّهُمُۥ يَثۡنُونَ صُدُورَهُمُۥ لِيَسۡتَخۡفُواْ مِنۡهُۥۚ

آیا چنین نیست که چون خود را در جامه‌هایشان می‌پوشانند، او آنچه را پنهان می‌دارند و آنچه را افشا می‌کنند می‌داند؟

أَلَا حِينَ يَسۡتَغۡشُونَ ثِيَابَهُمُۥ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ

هیچ جنبنده‌ای بر زمین نیست که روزی‌اش از آنِ خدا نباشد؛ او آرامگاهش و جای سپردنش را می‌شناسد:

۞ وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ

و اوست که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید، در حالی که بنای او بر آب استوار بود، تا شما را بیازماید: کدام‌یک از شما بهتر عمل می‌کند.

وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَكَانَ عَرۡشُهُۥ عَلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُوَكُمُۥ أَيُّكُمُۥ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۗ

و اگر کیفر را تا زمانی شمرده‌شده برایشان به تأخیر اندازیم، بی‌گمان خواهند گفت: «چه چیز آن را معلق نگه می‌دارد؟»

وَلَئِنۡ أَخَّرۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِلَىٰ أُمَّةٖ مَّعۡدُودَةٖ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحۡبِسُهُۥۗ

آیا چنین نیست که روزی که به آنان بیاید، از آنان دور داشته نخواهد شد،

أَلَا يَوۡمَ يَأۡتِيهِمُۥ لَيۡسَ مَصۡرُوفًا عَنۡهُمُۥ

و اگر پس از آسیبی که به او رسیده بود، دهشی به او بچشانیم، بی‌گمان خواهد گفت: «بدی‌ها از من دور رفتند»:

وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُۥ نَعۡمَآءَ بَعۡدَ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُۥ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ ٱلسَّيِّـَٔاتُ عَنِّيۚ

شاید بخشی از آنچه بر تو پرده برداشته می‌شود را رها کنی و سینه‌ات از آن تنگ خواهد شد، از آن رو که می‌گویند: «چرا گنجی بر او فرود آورده نشده است، یا چرا کارگزاری با او نمی‌آید!»

فَلَعَلَّكَ تَارِكُۢ بَعۡضَ مَا يُوحَىٰ إِلَيۡكَ وَضَآئِقُۢ بِهِۦ صَدۡرُكَ أَن يَقُولُواْ لَوۡلَا أُنزِلَ عَلَيۡهِۦ كَنزٌ أَوۡ جَآءَ مَعَهُۥ مَلَكٌۚ

تو خود جز یک هشداردهنده نیستی؛

إِنَّمَا أَنتَ نَذِيرٞۚ

یا خواهند گفت: «او آن را برساخته است»؟

أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۥۖ

اگر به شما پاسخ ندهند، آنگاه بدانید که این مگر با دانش خدا فرود آورده نشده است، و اینکه هیچ ایزدی نیست مگر او.

فَإِلَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكُمُۥ فَٱعۡلَمُواْ أَنَّمَا أُنزِلَ بِعِلۡمِ ٱللَّهِ وَأَن لَّا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ

اینان کسانی‌اند که در زندگی واپسین جز آتش نخواهند داشت؛

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَيۡسَ لَهُمُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا ٱلنَّارُۖ

آنچه را در آن ساخته‌اند فروریخته خواهد بود،

وَحَبِطَ مَا صَنَعُواْ فِيهَا

آیا کسی که بر دلیلی روشن از سرپرستش استوار است و گواهی از جانب او در پی‌اش می‌آید؟

أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ وَيَتۡلُوهُۥ شَاهِدٞ مِّنۡهُۥ

و پیش از او، نوشتار موسی، به‌عنوان مرجع و مهر.

وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰ إِمَامٗا وَرَحۡمَةًۚ

اینان کسانی‌اند که به آن باور می‌آورند.

أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۚ

و هر که از میان گروه‌ها آن را انکار کند، آتش وعده‌گاه او است:

وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ مِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ فَٱلنَّارُ مَوۡعِدُهُۥۚ

پس دربارهٔ آن به جدال مپرداز،

فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُۥۚ

و چه کسی پس ستمگرتر از آن است که دروغی بر خدا برسازد؟

وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًاۚ

اینان کسانی‌اند که بر زمین نخواهند توانست او را ناتوان کنند، و غیر از خدا هیچ متحدی نخواهند داشت:

أُوْلَٰٓئِكَ لَمۡ يَكُونُواْ مُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانَ لَهُمُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَۘ

کیفرشان دوچندان خواهد شد.

يُضَعَّفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ

کسانی که باور آوردند و کردارهای شایسته به‌جا آوردند و در برابر سرپرستشان خمیدند: اینان همراهان باغ‌اند،

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُواْ إِلَىٰ رَبِّهِمُۥ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ

مثال این دو پاره همچون نابینا و ناشنوا است، و بینا و شنوا:

۞ مَثَلُ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ كَٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡأَصَمِّ وَٱلۡبَصِيرِ وَٱلسَّمِيعِۚ

آیا در مثال برابرند؟

هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ

همانا نوح را به سوی قومش فرستادیم:

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ

جز از خدا فرمان مبرید؛

أَن لَّا تَعۡبُدُواْ إِلَّا ٱللَّهَۖ

دربار کسانی از قومش که انکار می‌کردند گفت: «ما تو را مگر آدمی همانند خودمان نمی‌بینیم، و نمی‌بینیم که مگر پست‌ترین‌های ما، در نگاه نخست، از تو پیروی کرده باشند.

فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمُۥ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ

ای قوم من، برای آن از شما هیچ دارایی‌ای نمی‌خواهم:

وَيَٰقَوۡمِ لَا أَسۡـَٔلُكُمُۥ عَلَيۡهِۦ مَالًاۖ

پاداش من جز بر عهدهٔ خدا نیست.

إِنۡ أَجۡرِي إِلَّا عَلَى ٱللَّهِۚ

و من از کسانی نیستم که کسانی را که باور می‌آورند پس می‌زنند: ایشان همانا سرپرستشان را ملاقات خواهند کرد؛

وَمَا أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ إِنَّهُمُۥ مُلَٰقُواْ رَبِّهِمُۥ

ای قوم من، اگر آنان را پس می‌زدم، چه کسی مرا در برابر خدا یاری می‌رساند؟

وَيَٰقَوۡمِ مَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِن طَرَدتُّهُمُۥۚ

و به شما نمی‌گویم که ذخایر خدا نزد من است، و نه این‌که آنچه را فراتر از حواس است می‌دانم، و نه این‌که کارگزارم؛

وَلَا أَقُولُ لَكُمُۥ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَا أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ وَلَا أَقُولُ إِنِّي مَلَكٞ

و دربارهٔ کسانی که چشمان شما خوارشان می‌شمارد نمی‌گویم که خدا هیچ نیکی‌ای به آنان ارزانی نخواهد داشت:

وَلَا أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزۡدَرِي أَعۡيُنُكُمُۥ لَن يُؤۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ خَيۡرًاۖ

خدا بهتر می‌شناسد آنچه را در خویشتن‌های آنان است.

ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا فِي أَنفُسِهِمُۥ

و اندرز من شما را هیچ سودی نخواهد رساند، هرچند بخواهم شما را اندرز دهم، اگر خدا بخواهد شما را سرگردان کند:

وَلَا يَنفَعُكُمُۥ نُصۡحِي إِنۡ أَرَدتُّ أَنۡ أَنصَحَ لَكُمُۥ إِن كَانَ ٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يُغۡوِيَكُمُۥۚ

او سرپرست شما است،

هُوَ رَبُّكُمُۥ

یا خواهند گفت: «او آن را برساخته است»؟

أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۥۖ

و به نوح پرده برداشته شد که از قوم تو دیگر هیچ‌کس باور نخواهد آورد، مگر کسانی که پیش‌تر باور آورده‌اند:

وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُۥ لَن يُؤۡمِنَ مِن قَوۡمِكَ إِلَّا مَن قَدۡ ءَامَنَ

و کشتی را زیر چشمان ما و بر پایهٔ پرده‌برداری ما بساز،

وَٱصۡنَعِ ٱلۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا

تا آن‌گاه که چون دستور ما آمد و اجاق به جوش آمد، گفتیم: «در آن از هر چیز، دو عنصر از یک جفت را بار کن، و نیز خانواده‌ات را، مگر آن‌که سخن پیشین بر او سنگینی می‌کند، و کسانی را که باور آوردند.»

حَتَّىٰ إِذَا جَا أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ قُلۡنَا ٱحۡمِلۡ فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ وَمَنۡ ءَامَنَۚ

و گفت: «در آن بالا روید: روان شدن و لنگر انداختنش به نام خدا باد.

۞ وَقَالَ ٱرۡكَبُواْ فِيهَا بِسۡمِ ٱللَّهِ مُجۡرَىٰهَا وَمُرۡسَىٰهَاۚ

و او با آنان در موجی همچون کوه‌ها روان بود.

وَهِيَ تَجۡرِي بِهِمُۥ فِي مَوۡجٖ كَٱلۡجِبَالِ

گفت: «به کوهی پناه خواهم گرفت که مرا از آب حفظ خواهد کرد.»

قَالَ سَـَٔاوِي إِلَىٰ جَبَلٖ يَعۡصِمُنِي مِنَ ٱلۡمَآءِۚ

گفت: «امروز هیچ حفاظتی در برابر دستور خدا نیست، مگر برای کسی که او بر او مهر ورزد.»

قَالَ لَا عَاصِمَ ٱلۡيَوۡمَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِ إِلَّا مَن رَّحِمَۚ

و گفته شد: «ای زمین، آبت را فرو ببر! ای آسمان، بازایست!»

وَقِيلَ يَٰأَرۡضُ ٱبۡلَعِي مَآءَكِ وَيَٰسَمَآءُ اَ۬قۡلِعِي

و آب فرو نشست، کار فیصله داده شد، و کشتی بر جودی جا گرفت.

وَغِيضَ ٱلۡمَآءُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ وَٱسۡتَوَتۡ عَلَى ٱلۡجُودِيِّۖ

و نوح سرپرستش را فرا خواند و گفت: «ای سرپرست من، پسرم همانا از خانوادهٔ من است، و وعدهٔ تو حقیقت است،

وَنَادَىٰ نُوحٞ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ٱبۡنِي مِنۡ أَهۡلِي وَإِنَّ وَعۡدَكَ ٱلۡحَقُّ

او گفت: «ای نوح، او همانا از خانوادهٔ تو نیست،

قَالَ يَٰنُوحُ إِنَّهُۥ لَيۡسَ مِنۡ أَهۡلِكَۖ

زیرا او کرداری است که شایسته نیست.

إِنَّهُۥ عَمَلٌ غَيۡرُ صَٰلِحٖۖ

پس از من آنچه را که هیچ دانشی از آن نداری مخواه،

فَلَا تَسۡـَٔلَنَّ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۖ

گفت: «ای سرپرست من، همانا من خود را در پناه تو می‌گذارم از این‌که از تو آنچه را که هیچ دانشی از آن ندارم بخواهم،

قَالَ رَبِّ إِنِّيَ أَعُوذُ بِكَ أَنۡ أَسۡـَٔلَكَ مَا لَيۡسَ لِي بِهِۦ عِلۡمٞۖ

گفته شد: «ای نوح، با آرامشی از جانب ما و خجستگی‌هایی بر تو و بر جامعه‌هایی برخاسته از کسانی که با تو هستند فرود آی؛

قِيلَ يَٰنُوحُ ٱهۡبِطۡ بِسَلَٰمٖ مِّنَّا وَبَرَكَٰتٍ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰ أُمَمٖ مِّمَّن مَّعَكَۚ

اینها اطلاعاتی است دربارهٔ آنچه فراتر از حواس است، که از آن بر تو پرده برمی‌داریم:

تِلۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهَا إِلَيۡكَۖ

تو آن‌ها را پیش از این نمی‌شناختی، نه تو و نه قومت.

مَا كُنتَ تَعۡلَمُهَا أَنتَ وَلَا قَوۡمُكَ مِن قَبۡلِ هَٰذَاۖ

پس شکیبایی کن،

فَٱصۡبِرۡۖ

و به سوی عاد، برادرشان هود:

وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمُۥ هُودٗاۚ

او گفت: «ای قوم من! از خدا فرمان برید: شما ایزدی دیگر جز او ندارید؛

قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُمُۥ مِنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ

ای قوم من، برای آن از شما هیچ پاداشی نمی‌خواهم:

يَٰقَوۡمِ لَا أَسۡـَٔلُكُمُۥ عَلَيۡهِۦ أَجۡرًاۖ

پاداش من جز بر عهدهٔ کسی نیست که مرا از نخست آفرید.

إِنۡ أَجۡرِي إِلَّا عَلَى ٱلَّذِي فَطَرَنِيَۚ

ما تنها می‌گوییم که یکی از ایزدان ما تو را به بدی زده است.»

إِن نَّقُولُ إِلَّا ٱعۡتَرَىٰكَ بَعۡضُ ءَالِهَتِنَا بِسُوٓءٖۗ

و گواه باشید که من از آنچه غیر از او انباز می‌گیرید بری‌ام:

وَٱشۡهَدُواْ أَنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُشۡرِكُونَ مِن دُونِهِۦۖ

زیرا من به خدا، سرپرست من و سرپرست شما، وکالت می‌دهم:

إِنِّي تَوَكَّلۡتُ عَلَى ٱللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمُۥۚ

هیچ جنبنده‌ای نیست که او آن را از کاکل نگه ندارد.

مَا مِن دَآبَّةٍ إِلَّا هُوَ ءَاخِذُۢ بِنَاصِيَتِهَاۚ

اگر پشت کنید، من آنچه را که با آن به سوی شما فرستاده شده‌ام پیش‌تر به شما رسانده‌ام؛

فَإِن تَّوَلَّوۡاْ فَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمُۥ مَا أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ إِلَيۡكُمُۥۚ

و سرپرست من قومی دیگر را به جای شما جانشین خواهد ساخت، بی‌آن‌که به او هیچ آسیبی برسانید،

وَيَسۡتَخۡلِفُ رَبِّي قَوۡمًا غَيۡرَكُمُۥ وَلَا تَضُرُّونَهُۥ شَيۡـًٔاۚ

و در این زندگی نزدیک، و نیز در روز حضور، با نفرینی دنبال شدند:

وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ

آیا چنین نیست: عاد همانا سرپرست خود را انکار کردند.

أَلَا إِنَّ عَادٗا كَفَرُواْ رَبَّهُمُۥۗ

و به سوی ثمود، برادرشان صالح:

۞ وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمُۥ صَٰلِحٗاۚ

گفت: «ای قوم من! از خدا فرمان برید: شما را ایزدی دیگر جز او نیست.

قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُمُۥ مِنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ

اوست که شما را از زمین پدید آورد و شما را بر آن ساکن گرداند: پس از او بخشایش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید،

هُوَ أَنشَأَكُمُۥ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱسۡتَعۡمَرَكُمُۥ فِيهَا فَٱسۡتَغۡفِرُوهُۥ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَيۡهِۦۚ

او گفت: «ای قوم من، آیا می‌بینید؟ اگر من بر دلیلی روشن از سرپرستم استوار باشم، و او از جانب خود مهری به من ارزانی داشته باشد، پس چه کسی مرا در برابر خدا یاری می‌رساند اگر از او نافرمانی می‌کردم؟

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمُۥ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي مِنۡهُۥ رَحۡمَةٗ فَمَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِنۡ عَصَيۡتُهُۥۖ

ای قوم من، این ماده‌شتر خدا است، نشانه‌ای برای شما:

وَيَٰقَوۡمِ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمُۥ ءَايَةٗۖ

پس رهایش کنید: بگذارید بر زمین خدا بخورد،

فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِي أَرۡضِ ٱللَّهِۖ

اما آن را مثله کردند. آنگاه گفت: «در سرای خود سه روز بهره‌مند شوید:

فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُواْ فِي دَارِكُمُۥ ثَلَٰثَةَ أَيَّامٖۖ

چون دستور ما آمد، صالح و کسانی را که با او باور آورده بودند، با مهری از جانب خود و از شرمساری آن روز نجات دادیم؛

فَلَمَّا جَا أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا صَٰلِحٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَمِنۡ خِزۡيِ يَوۡمِئِذٍۚ

و بانگ کسانی را که ستم کرده بودند فرا گرفت، چنان‌که در سراهایشان خود را افتاده و بی‌حرکت یافتند، گویی هرگز در آن‌جا نزیسته بودند.

وَأَخَذَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمُۥ جَٰثِمِينَ كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَاۗ

آیا چنین نیست: ثمود همانا سرپرست خود را انکار کردند.

أَلَا إِنَّ ثَمُودٗا كَفَرُواْ رَبَّهُمُۥۗ

و فرستادگان ما همانا با مژده نزد ابراهیم آمدند: گفتند: «آرامش!»

وَلَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُنَا إِبۡرَٰهِيمَ بِٱلۡبُشۡرَىٰ قَالُواْ سَلَٰمٗاۖ

او گفت: «آرامش!»

قَالَ سَلَٰمٞۖ

اما چون دید که دست‌هایشان به آن نمی‌رسد، آنان را غریب یافت و از آنان ترسی احساس کرد.

فَلَمَّا رَءَا أَيۡدِيَهُمُۥ لَا تَصِلُ إِلَيۡهِۦ نَكِرَهُمُۥ وَأَوۡجَسَ مِنۡهُمُۥ خِيفَةٗۚ

گفتند: «مترس،

قَالُواْ لَا تَخَفۡ

و زنش، ایستاده، شروع به خندیدن کرد؛

وَٱمۡرَأَتُهُۥ قَآئِمَةٞ فَضَحِكَتۡ

آنگاه اسحاق را به او مژده دادیم،

فَبَشَّرۡنَٰهَا بِإِسۡحَٰقَ

گفت: «وای بر من! آیا بزایم در حالی که پیرم و این شوهر من، پیرمردی است؟

قَالَتۡ يَٰوَيۡلَتَىٰ ءَا۬لِدُ وَأَنَا۠ عَجُوزٞ وَهَٰذَا بَعۡلِي شَيۡخًاۖ

گفتند: «آیا از دستور خدا در شگفتی؟

قَالُواْ أَتَعۡجَبِينَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۖ

مهر خدا و خجستگی‌های او بر شما باد، ای مردمِ خانه!

رَحۡمَتُ ٱللَّهِ وَبَرَكَٰتُهُۥ عَلَيۡكُمُۥ أَهۡلَ ٱلۡبَيۡتِۚ

«ای ابراهیم، از این کناره بگیر:

يَٰإِبۡرَٰهِيمُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَاۖ

دستور سرپرست تو پیش‌تر آمده است،

إِنَّهُۥ قَدۡ جَا أَمۡرُ رَبِّكَۖ

و قومش شتابان نزد او آمدند، در حالی که پیش از آن بدی‌ها را مرتکب می‌شدند.

وَجَآءَهُۥ قَوۡمُهُۥ يُهۡرَعُونَ إِلَيۡهِۦ وَمِن قَبۡلُ كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ

او گفت: «ای قوم من، اینان دختران منند: برای شما پاک‌ترند؛ پس در برابر خدا محتاط باشید، و مرا دربارهٔ میهمانانم شرمسار مکنید:

قَالَ يَٰقَوۡمِ هَٰؤُلَآءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطۡهَرُ لَكُمُۥۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُخۡزُونِ فِي ضَيۡفِيۖ

گفتند: «ای لوط، ما همانا فرستادگان سرپرست تو هستیم: آنان هرگز به تو نخواهند رسید.

قَالُواْ يَٰلُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَن يَصِلُواْ إِلَيۡكَۖ

پس با خانواده‌ات، مگر زنت، در پاره‌ای از شب رهسپار شو، و هیچ‌یک از شما روی برنگرداند،

فَٱسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمُۥ أَحَدٌ إِلَّا ٱمۡرَأَتُكَۖ

زیرا آنچه بر آنان پیش آید بر او نیز پیش خواهد آمد.

إِنَّهُۥ مُصِيبُهَا مَا أَصَابَهُمُۥۚ

وعده‌گاه آنان بامداد است:

إِنَّ مَوۡعِدَهُمُ ٱلصُّبۡحُۚ

چون دستور ما آمد، بالای آن را پایین آن ساختیم، و بر آن سنگ‌هایی از گل شکل‌یافته، انباشته، نشان‌دار نزد سرپرست تو باراندیم:

فَلَمَّا جَا أَمۡرُنَا جَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهَا حِجَارَةٗ مِّن سِجِّيلٖ مَّنضُودٖ مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَۖ

و به سوی مدین، برادرشان شعیب:

۞ وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمُۥ شُعَيۡبٗاۚ

او گفت: «ای قوم من! از خدا فرمان برید: شما ایزدی دیگر جز او ندارید،

قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُمُۥ مِنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ

و نه از پیمانه بکاهید و نه از ترازو.

وَلَا تَنقُصُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَۖ

ای قوم من، پیمانه و ترازو را وفادارانه، با برابری‌ورزی، بدهید،

وَيَٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِۖ

آنچه نزد خدا برجا می‌ماند برای شما بهتر است، اگر باورمندید؛

بَقِيَّتُ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لَّكُمُۥ إِن كُنتُمُۥ مُؤۡمِنِينَ

گفتند: «ای شعیب، آیا تماس تو به تو دستور می‌دهد که آنچه را نیاکان ما از آن فرمان می‌بردند رها کنیم، یا از این‌که در دارایی‌های خود آنچه پسند ما افتد بکنیم دست برداریم؟

قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ أَصَلَوَٰتُكَ تَأۡمُرُكَ أَن نَّتۡرُكَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا أَوۡ أَن نَّفۡعَلَ فِي أَمۡوَٰلِنَا مَا نَشَٰٓؤُاْۖ

او گفت: «ای قوم من، آیا می‌بینید؟ اگر من بر دلیلی روشن از سرپرستم استوار باشم، و او از جانب خود مرا روزی‌ای زیبا داده باشد...

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمُۥ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَرَزَقَنِي مِنۡهُۥ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ

و نمی‌خواهم با شما مخالفت کنم تا خود آنچه را شما را از آن نهی می‌کنم انجام دهم:

وَمَا أُرِيدُ أَنۡ أُخَالِفَكُمُۥ إِلَىٰ مَا أَنۡهَىٰكُمُۥ عَنۡهُۥۚ

جز شایسته‌سازی نمی‌خواهم، تا آنجا که توانم؛

إِنۡ أُرِيدُ إِلَّا ٱلۡإِصۡلَٰحَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُۚ

و کامیابی من تنها به خدا بسته است:

وَمَا تَوۡفِيقِي إِلَّا بِٱللَّهِۚ

به او وکالت می‌دهم،

عَلَيۡهِۦ تَوَكَّلۡتُ

ای قوم من، مبادا گسست شما از من شما را به آنجا بکشاند که آنچه بر قوم نوح یا قوم هود یا قوم صالح پیش آمد بر شما پیش آید؛

وَيَٰقَوۡمِ لَا يَجۡرِمَنَّكُمُۥ شِقَاقِيَ أَن يُصِيبَكُمُۥ مِثۡلُ مَا أَصَابَ قَوۡمَ نُوحٍ أَوۡ قَوۡمَ هُودٍ أَوۡ قَوۡمَ صَٰلِحٖۚ

و از سرپرستتان بخشایش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید،

وَٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمُۥ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَيۡهِۦۚ

او گفت: «ای قوم من، آیا پس خویشان من نزد شما وزنی بیشتر از خدا دارند، که او را به پشت سر خود افکنده‌اید؟

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَهۡطِيَ أَعَزُّ عَلَيۡكُمُۥ مِنَ ٱللَّهِ وَٱتَّخَذۡتُمُوهُۥ وَرَآءَكُمُۥ ظِهۡرِيًّاۖ

ای قوم من، بر جای خود عمل کنید، زیرا من نیز عمل می‌کنم:

وَيَٰقَوۡمِ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمُۥ إِنِّي عَٰمِلٞۖ

به‌زودی خواهید دانست که کیفری که او را شرمسار خواهد کرد بر که خواهد آمد، و که دروغ‌گو است.

سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِۦ عَذَابٞ يُخۡزِيهِۦ وَمَنۡ هُوَ كَٰذِبٞۖ

و پس در کمین باشید،

وَٱرۡتَقِبُواْ

و بانگ کسانی را که ستم کرده بودند فرا گرفت، چنان‌که در سراهایشان خود را افتاده و بی‌حرکت یافتند، گویی هرگز در آن‌جا نزیسته بودند.

وَأَخَذَتِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمُۥ جَٰثِمِينَ كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَاۗ

همانا موسی را با نشانه‌های خود و اقتداری آشکار به سوی فرعون و دربارش فرستادیم؛ اما آنان از دستور فرعون پیروی کردند،

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱتَّبَعُواْ أَمۡرَ فِرۡعَوۡنَۖ

او در روز حضور پیشاپیش قوم خود خواهد رفت، و آنان را به آتش خواهد رساند:

يَقۡدُمُ قَوۡمَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَأَوۡرَدَهُمُ ٱلنَّارَۖ

و در این زندگی، و نیز در روز حضور، با نفرینی دنبال شدند:

وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِۦ لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ

و ما به آنان ستم نکردیم، اما آنان به خود ستم کردند:

وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمُۥ وَلَٰكِن ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمُۥۖ

ایزدان آنان، که غیر از خدا فرا می‌خواندند، چون دستور سرپرست تو آمد، به هیچ کارشان نیامدند،

فَمَا أَغۡنَتۡ عَنۡهُمُۥ ءَالِهَتُهُمُ ٱلَّتِي يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖ لَّمَّا جَا أَمۡرُ رَبِّكَۖ

چنین است فراگرفتن سرپرست تو، آن‌گاه که شهرها را فرا می‌گیرد در حالی که ستمگرند:

وَكَذَٰلِكَ أَخۡذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ ٱلۡقُرَىٰ وَهِيَ ظَٰلِمَةٌۚ

در این بی‌گمان نشانه‌ای است برای کسی که از کیفر زندگی واپسین می‌ترسد:

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّمَنۡ خَافَ عَذَابَ ٱلۡأٓخِرَةِۚ

این روزی است که انسان‌ها در آن گرد آورده خواهند شد،

ذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّجۡمُوعٞ لَّهُ ٱلنَّاسُ

روزی که بیاید، هیچ خویشتنی جز با اجازهٔ او سخن نخواهد گفت:

يَوۡمَ يَأۡتِۦ لَآ تَّكَلَّمُ نَفۡسٌ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ

اما کسانی که تیره‌بخت باشند، در آتش خواهند بود، آنجا که ناله و هق‌هق خواهند داشت، آنجا که جاودانه خواهند ماند، تا آسمان‌ها و زمین دوام آورند، مگر آنچه پسند سرپرست تو افتد،

فَأَمَّا ٱلَّذِينَ شَقُواْ فَفِي ٱلنَّارِ لَهُمُۥ فِيهَا زَفِيرٞ وَشَهِيقٌ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۚ

و اما کسانی که نیک‌بخت باشند، در باغ خواهند بود، آنجا که جاودانه خواهند ماند، تا آسمان‌ها و زمین دوام آورند، مگر آنچه پسند سرپرست تو افتد:

۞ وَأَمَّا ٱلَّذِينَ سَعِدُواْ فَفِي ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۖ

پس دربارهٔ آنچه اینان از آن فرمان می‌برند به جدال مپرداز:

فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّمَّا يَعۡبُدُ هَٰؤُلَآءِۚ

آنان جز آن‌گونه که نیاکانشان پیش‌تر فرمان می‌بردند فرمان نمی‌برند.

مَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُهُمُۥ مِن قَبۡلُۚ

همانا به موسی نوشتار دادیم، و در آن اختلاف شد؛

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَٱخۡتُلِفَ فِيهِۦۚ

و اگر کلمهٔ پیشین از سرپرست تو نبود، میان آنان فیصله داده می‌شد؛

وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمُۥۚ

و به همه، سرپرست تو بی‌گمان کردارهایشان را وفادارانه پس خواهد داد،

وَإِن كُلّٗا لَّمَا لَيُوَفِّيَنَّهُمُۥ رَبُّكَ أَعۡمَٰلَهُمُۥۚ

پس راست بایست، چنان‌که به تو دستور داده شده است، و نیز کسانی که با تو بازگشته‌اند، و از اندازه مگذرید،

فَٱسۡتَقِمۡ كَمَا أُمِرۡتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطۡغَوۡاْۚ

و به کسانی که ستم کردند تکیه مکنید، وگرنه آتش به شما می‌رسید،

وَلَا تَرۡكَنُواْ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ ٱلنَّارُ

و شما غیر از خدا هیچ متحدی نمی‌داشتید،

وَمَا لَكُمُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَ

و تماس را در دو کرانهٔ روز و در هنگام‌هایی نزدیک از شب پابرجا نگه دار،

وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ طَرَفَيِ ٱلنَّهَارِ وَزُلَفٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِۚ

زیرا نیک‌کاری‌ها بدی‌ها را می‌زدایند:

إِنَّ ٱلۡحَسَنَٰتِ يُذۡهِبۡنَ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ

و شکیبایی کن،

وَٱصۡبِرۡ

آیا در نسل‌های پیش از شما دارندگان بازمانده‌ای نبودند که از فساد بر زمین نهی می‌کردند، مگر اندکی از کسانی که ما نجات دادیم؟

فَلَوۡلَا كَانَ مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِن قَبۡلِكُمُۥ أُوْلُواْ بَقِيَّةٖ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡفَسَادِ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّنۡ أَنجَيۡنَا مِنۡهُمُۥۗ

اما پیوسته اختلاف می‌ورزند، مگر کسی که سرپرست تو بر او مهر ورزد،

وَلَا يَزَالُونَ مُخۡتَلِفِينَ إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَۚ

و برای همین آنان را آفرید.

وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمُۥۗ

و هر آنچه از اطلاعات دربارهٔ فرستادگان برایت بازگو می‌کنیم همان است که آگاهی تو را با آن استوار می‌سازیم؛

وَكُلّٗا نَّقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِۦ فُؤَادَكَۚ

و آنچه در آسمان‌ها و زمین فراتر از حواس است از آنِ خدا است،

وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ

و همهٔ دستور به سوی او بازمی‌گردد:

وَإِلَيۡهِۦ يَرۡجِعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُۥ

پس از او فرمان ببر، و به او وکالت بده:

فَٱعۡبُدۡهُۥ وَتَوَكَّلۡ عَلَيۡهِۦۚ