Fatir فاطر

به نام خدا، بی‌اندازه مهربان، مهربان. ستایش از آنِ خدا است، خاستگاه آسمان‌ها و زمین، آنکه کارگزاران را فرستادگانی سازمان‌یافته در بخش‌ها ساخت — دو دو، سه سه، چهار چهار.

بِسْمِ اِ۬للَّهِ اِ۬لرَّحْمَٰنِ اِ۬لرَّحِيمِ اِ۬لْحَمْدُ لِلهِ فَاطِرِ اِ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَالَارْضِ جَاعِلِ اِ۬لْمَلَٰٓئِكَةِ رُسُلاً ا۟وْلِےٓ أَجْنِحَةٖ مَّثْن۪ىٰ وَثُلَٰثَ وَرُبَٰعَۖ

او آنچه را او را پسند افتد بر آفرینش می‌افزاید،

يَزِيدُ فِے اِ۬لْخَلْقِ مَا يَشَآءُۖ

آنچه خدا برای انسان‌ها از مهر بگشاید، هیچ‌کس نمی‌تواند آن را نزد خود نگه دارد،

مَّا يَفْتَحِ اِ۬للَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٖ فَلَا مُمْسِكَ لَهَاۖ

و آنچه او نگه دارد، هیچ‌کس پس از او نمی‌تواند آن را رها کند.

وَمَا يُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦۖ

ای انسان‌ها، دهش خدا را بر خود به یاد آورید.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لنَّاسُ اُ۟ذْكُرُواْ نِعْمَتَ اَ۬للَّهِ عَلَيْكُمْۖ

آیا آفرینندهٔ دیگری غیر از خدا هست که شما را از آسمان و زمین روزی دهد؟

هَلْ مِنْ خَٰلِقٍ غَيْرُ اُ۬للَّهِ يَرْزُقُكُم مِّنَ اَ۬لسَّمَآءِ وَالَارْضِۖ

هیچ ایزدی نیست مگر او.

لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ

و اگر تو را دروغ انگارند، فرستادگانی پیش از تو پیش‌تر دروغ انگاشته شده‌اند.

وَإِنْ يُّكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٞ مِّن قَبْلِكَۖ

ای انسان‌ها، وعدهٔ خدا همانا حقیقت است.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لنَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اَ۬للَّهِ حَقّٞۖ

پس مبادا زندگی نزدیک شما را بفریبد،

فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ اُ۬لْحَيَوٰةُ اُ۬لدُّنْي۪اۖ

منحرف‌کننده برای شما همانا دشمنی است: پس او را دشمن گیرید.

إِنَّ اَ۬لشَّيْطَٰنَ لَكُمْ عَدُوّٞ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوّاًۖ

انکارکنندگان کیفری سخت خواهند داشت،

اِ۬لذِينَ كَفَرُواْ لَهُمْ عَذَابٞ شَدِيدٞۖ

آیا آنکه بدی کردارش برایش آراسته شده است، تا آنجا که آن را زیبا می‌بیند؟

۞ اَفَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ فَر۪ء۪اهُ حَسَناٗۖ

زیرا خدا هر که را او را پسند افتد گمراه می‌کند، و هر که را او را پسند افتد راه می‌نماید.

فَإِنَّ اَ۬للَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَآءُ وَيَهْدِے مَنْ يَّشَآءُۖ

پس خویشتن تو به‌سبب آنان از افسوس فرسوده نشود،

فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرَٰتٍۖ

خدا است که بادها را فرستاد، بادهایی که ابرها را برمی‌انگیزند؛ ما آن‌ها را به سوی سرزمینی مرده راندیم و به‌وسیلهٔ آن‌ها زمین را پس از مرگش دوباره زندگی دادیم.

وَاللَّهُ اُ۬لذِےٓ أَرْسَلَ اَ۬لرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَاباٗ فَسُقْنَٰهُ إِلَىٰ بَلَدٖ مَّيِّتٖ فَأَحْيَيْنَا بِهِ اِ۬لَارْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۖ

هر که نیرو می‌خواهد، نیرو یکسره از آنِ خدا است.

مَن كَانَ يُرِيدُ اُ۬لْعِزَّةَ فَلِلهِ اِ۬لْعِزَّةُ جَمِيعاًۖ

گفتار نیکو به سوی او بالا می‌رود،

اِلَيْهِ يَصْعَدُ اُ۬لْكَلِمُ اُ۬لطَّيِّبُۖ

و کردار شایسته را او بالا می‌برد.

وَالْعَمَلُ اُ۬لصَّٰلِحُ يَرْفَعُهُۥۖ

و کسانی که کارهای بد را توطئه می‌چینند، کیفری سخت خواهند داشت،

وَالذِينَ يَمْكُرُونَ اَ۬لسَّيِّـَٔاتِ لَهُمْ عَذَابٞ شَدِيدٞۖ

خدا شما را از خاک آفرید، سپس از قطره‌ای، سپس از شما جفت‌هایی ساخت.

وَاللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٖ ثُمَّ جَعَلَكُمُۥٓ أَزْوَٰجاٗۖ

هیچ ماده‌ای نه بار برمی‌دارد و نه می‌زاید، مگر با دانش او.

وَمَا تَحْمِلُ مِنُ ا۟نث۪ىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِۦۖ

هیچ موجودی نه عمرش دراز می‌شود و نه عمرش کوتاه می‌شود، مگر آنکه در دفتری باشد؛

وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٖ وَلَا يُنقَصُ مِنْ عُمُرِهِۦٓ إِلَّا فِے كِتَٰبٍۖ

دو دریا برابر نیستند:

وَمَا يَسْتَوِے اِ۬لْبَحْرَٰنِۖ

این یکی شیرین، تشنگی‌بر، خوشگوار برای نوشیدن است و آن یکی شور و تلخ است.

هَٰذَا عَذْبٞ فُرَاتٞ سَآئِغٞ شَرَابُهُۥ وَهَٰذَا مِلْحٌ ا۟جَاجٞۖ

و از هر یک گوشتی تازه می‌خورید، و زیوری بیرون می‌آورید که بر خود می‌گذارید،

وَمِن كُلّٖ تَاكُلُونَ لَحْماٗ طَرِيّاٗ وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةٗ تَلْبَسُونَهَاۖ

او شب را در روز وارد می‌کند و روز را در شب وارد می‌کند،

يُولِجُ اُ۬ليْلَ فِے اِ۬لنَّه۪ارِ وَيُولِجُ اُ۬لنَّهَارَ فِے اِ۬ليْلِۖ

و خورشید و ماه را رام کرد،

وَسَخَّرَ اَ۬لشَّمْسَ وَالْقَمَرَۖ

هر یک به سوی سرآمدی نام‌برده روان است.

كُلّٞ يَجْرِے لِأَجَلٖ مُّسَمّىٗۖ

این است خدا، سرپرست شما؛ پادشاهی از آنِ او است.

ذَٰلِكُمُ اُ۬للَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ اُ۬لْمُلْكُۖ

اگر آنان را فرابخوانید، فراخوان شما را نمی‌شنوند؛ و حتی اگر آن را می‌شنیدند، به شما پاسخ نمی‌دادند.

اِن تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُواْ دُعَآءَكُمْ وَلَوْ سَمِعُواْ مَا اَ۪سْتَجَابُواْ لَكُمْۖ

و روز حضور، انباز گرفتن شما را انکار خواهند کرد.

وَيَوْمَ اَ۬لْقِيَٰمَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْۖ

ای انسان‌ها، این شمایید که نزد خدا بینوایانید،

۞ يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لنَّاسُ أَنتُمُ اُ۬لْفُقَرَآءُ اِ۪لَى اَ۬للَّهِۖ

و هیچ بردارندهٔ باری بار دیگری را برنخواهد داشت؛

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزْرَ أُخْر۪ىٰۖ

و اگر آنکه زیر بار گران رفته است برای بارِ گران خود یاری بخواهد، چیزی از آن برداشته نخواهد شد، حتی به دست یک نزدیک.

وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ اِلَىٰ حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَےْءٞ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْب۪ىٰٓۖ

تو فقط کسانی را هشدار می‌دهی که از سرپرست خود بیم دارند هرچند از حواس‌شان بیرون باشد، و تماس را پابرجا نگه می‌دارند،

إِنَّمَا تُنذِرُ اُ۬لذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَيْبِ وَأَقَامُواْ اُ۬لصَّلَوٰةَۖ

و هر که خود را پاک می‌کند، جز برای خود، خود را پاک نمی‌کند.

وَمَن تَزَكّ۪ىٰ فَإِنَّمَا يَتَزَكّ۪ىٰ لِنَفْسِهِۦۖ

زندگان و مردگان نیز برابر نیستند.

وَمَا يَسْتَوِے اِ۬لَاحْيَآءُ وَلَا اَ۬لَامْوَٰتُۖ

همانا خدا هر که را پسند او افتد می‌شنواند،

إِنَّ اَ۬للَّهَ يُسْمِعُ مَنْ يَّشَآءُۖ

ما تو را به حقیقت فرستادیم، مژده‌دهنده و هشداردهنده.

اِنَّآ أَرْسَلْنَٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيراٗ وَنَذِيراٗۖ

و اگر تو را دروغ انگارند، آنان که پیش از ایشان بودند پیش‌تر دروغ انگاشته‌اند: فرستادگانشان با دلیل‌های روشن، فرم‌ها و نوشتار روشنگر نزدشان آمده بودند؛ سپس من انکارکنندگان را گرفتم.

وَإِنْ يُّكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ اَ۬لذِينَ مِن قَبْلِهِمْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَٰتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتَٰبِ اِ۬لْمُنِيرِ ثُمَّ أَخَذتُّ اُ۬لذِينَ كَفَرُواْۖ

آیا ندیده‌ای که خدا از آسمان آبی فرود می‌آورد که با آن ما میوه‌هایی با رنگ‌های گوناگون بیرون می‌آوریم؟

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اَ۬للَّهَ أَنزَلَ مِنَ اَ۬لسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٖ مُّخْتَلِفاً اَلْوَٰنُهَاۖ

و از انسان‌ها، جنبندگان و دام‌ها نیز به همین‌سان رنگ‌های گوناگونی هست.

وَمِنَ اَ۬لنَّاسِ وَالدَّوَآبِّ وَالَانْعَٰمِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَۖ

تنها کسانی از فرمان‌برداران او که می‌دانند از خدا بیم دارند،

إِنَّمَا يَخْشَى اَ۬للَّهَ مِنْ عِبَادِهِ اِ۬لْعُلَمَٰٓؤُاْۖ

کسانی که نوشتار خدا را برمی‌خوانند، تماس را پابرجا نگه می‌دارند، و پنهان و آشکار از آنچه ما به آنان روزی دادیم هزینه می‌کنند، به تجارتی امید دارند که هرگز زوال نخواهد یافت، تا او پاداش‌هایشان را به‌درستی بازپردازد و از لطف خود بیشتر به آنان بدهد،

اِنَّ اَ۬لذِينَ يَتْلُونَ كِتَٰبَ اَ۬للَّهِ وَأَقَامُواْ اُ۬لصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقْنَٰهُمْ سِرّاٗ وَعَلَٰنِيَةٗ يَرْجُونَ تِجَٰرَةٗ لَّن تَبُورَ لِيُوَفِّيَهُمُۥٓ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضْلِهِۦٓۖ

و آنچه از نوشتار بر تو پرده برداشتیم حقیقت است و آنچه را پیش از آن است تأیید می‌کند.

۞ وَالذِےٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ مِنَ اَ۬لْكِتَٰبِ هُوَ اَ۬لْحَقُّ مُصَدِّقاٗ لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِۖ

سپس نوشتار را به کسانی که از فرمان‌برداران ما برگزیدیم به ارث دادیم:

ثُمَّ أَوْرَثْنَا اَ۬لْكِتَٰبَ اَ۬لذِينَ اَ۪صْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَاۖ

از میان آنان کسی هست که بر خود ستم می‌کند،

فَمِنْهُمْ ظَالِمٞ لِّنَفْسِهِۦۖ

و کسی هست که راهی میانه می‌پیماید،

وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٞۖ

و کسی هست که به اجازهٔ خدا در بهترین بر دیگران پیشی می‌گیرد.

وَمِنْهُمْ سَابِقُۢ بِالْخَيْرَٰتِ بِإِذْنِ اِ۬للَّهِۖ

باغ‌های پایایی که در آن وارد خواهند شد، آراسته به دست‌بندهایی از طلا و مروارید،

جَنَّٰتُ عَدْنٖ يَدْخُلُونَهَا يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنَ اَسَاوِرَ مِن ذَهَبٖ وَلُؤْلُؤاٗۖ

و کسانی که انکار می‌کنند آتش جهنم را خواهند داشت؛ برایشان مقرر نخواهد شد که بمیرند، و چیزی از کیفر آن بر آنان سبک نخواهد شد.

وَالذِينَ كَفَرُواْ لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقْض۪ىٰ عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُواْ وَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُم مِّنْ عَذَابِهَاۖ

و آنجا فریاد خواهند زد: «ای سرپرست ما، ما را بیرون ببر، کردارهای شایسته به‌جا خواهیم آورد، غیر از آنچه می‌کردیم!»

وَهُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَٰلِحاً غَيْرَ اَ۬لذِے كُنَّا نَعْمَلُۖ

آیا به شما عمری آن‌قدر دراز ندادیم که هر که بخواهد به یاد بیاورد، به یاد آورد؟ و هشداردهنده نزد شما آمده بود.

أَوَلَمْ نُعَمِّرْكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ اُ۬لنَّذِيرُۖ

پس بچشید،

فَذُوقُواْۖ

خدا همانا آنچه را فراتر از حواس است در آسمان‌ها و زمین می‌داند؛

اِنَّ اَ۬للَّهَ عَٰلِمُ غَيْبِ اِ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَالَارْضِۖ

اوست که شما را جانشینان در زمین قرار داد:

هُوَ اَ۬لذِے جَعَلَكُمْ خَلَٰٓئِفَ فِے اِ۬لَارْضِۖ

هر که انکار کند، انکارش بر خودش باز می‌گردد،

فَمَن كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُۥۖ

و انکار انکارکنندگان جز بر نفرت آنان نزد سرپرستشان نمی‌افزاید،

وَلَا يَزِيدُ اُ۬لْكٰ۪فِرِينَ كُفْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمُۥٓ إِلَّا مَقْتاٗۖ

بگو: «آیا انبازان خود را که غیر از خدا فرامی‌خوانید دیده‌اید؟ به من نشان دهید آنان چه از زمین آفریده‌اند، یا در آسمان‌ها سهمی دارند؟

قُلَ اَرَٰٓيْتُمْ شُرَكَآءَكُمُ اُ۬لذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اِ۬للَّهِ أَرُونِے مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ اَ۬لَارْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٞ فِے اِ۬لسَّمَٰوَٰتِۖ

یا نوشته‌ای به آنان داده‌ایم و آنان بر دلیل‌های روشنی که از آن می‌آید تکیه دارند؟»

أَمَ اٰتَيْنَٰهُمْ كِتَٰباٗ فَهُمْ عَلَىٰ بَيِّنَٰتٖ مِّنْهُۖ

خدا همانا آسمان‌ها و زمین را نگه می‌دارد تا از میان نروند؛

۞ اِنَّ اَ۬للَّهَ يُمْسِكُ اُ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَالَارْضَ أَن تَزُولَاۖ

و اگر از میان می‌رفتند، هیچ‌کس غیر از او نمی‌توانست آن‌ها را نگه دارد،

وَلَئِن زَالَتَآ إِنَ اَمْسَكَهُمَا مِنَ اَحَدٖ مِّنۢ بَعْدِهِۦٓۖ

و به خدا سوگند خوردند، با نیرومندترین سوگندهایشان، که اگر هشداردهنده‌ای نزدشان می‌آمد، بی‌گمان از هر یک از جامعه‌ها راهنمایی‌پذیرتر می‌بودند.

وَأَقْسَمُواْ بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَٰنِهِمْ لَئِن جَآءَهُمْ نَذِيرٞ لَّيَكُونُنَّ أَهْد۪ىٰ مِنِ اِحْدَى اَ۬لُامَمِۖ

در حالی که بر زمین خودبزرگ‌بینی می‌کردند و با توطئهٔ بد.

اِ۪سْتِكْبَاراٗ فِے اِ۬لَارْضِ وَمَكْرَ اَ۬لسَّيِّےِٕۖ

حال آنکه توطئهٔ بد جز علیه سازندگان خود تحقق نمی‌یابد.

وَلَا يَحِيقُ اُ۬لْمَكْرُ اُ۬لسَّيِّۓُ اِ۪لَّا بِأَهْلِهِۦۖ

پس آیا جز هنجار پیشینیان را انتظار دارند؟

فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ اَ۬لَاوَّلِينَۖ

حال آنکه هرگز در هنجار خدا دگرگونی نخواهی یافت،

فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اِ۬للَّهِ تَبْدِيلاٗۖ

آیا پس در زمین گردش نکرده‌اند تا بنگرند فرجام کسانی که پیش از ایشان بودند چگونه بود، با این همه از آنان در نیرو برتر بودند؟

اَوَلَمْ يَسِيرُواْ فِے اِ۬لَارْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ اُ۬لذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَكَانُوٓاْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةٗۖ

و هیچ چیز، نه در آسمان‌ها و نه در زمین، نمی‌تواند خدا را به ناتوانی بکشاند،

وَمَا كَانَ اَ۬للَّهُ لِيُعْجِزَهُۥ مِن شَےْءٖ فِے اِ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِے اِ۬لَارْضِۖ

و اگر خدا انسان‌ها را به سبب آنچه به دست آورده‌اند می‌گرفت، بر روی زمین هیچ جنبنده‌ای باقی نمی‌گذاشت؛

وَلَوْ يُوَ۬اخِذُ اُ۬للَّهُ اُ۬لنَّاسَ بِمَا كَسَبُواْ مَا تَرَكَ عَلَىٰ ظَهْرِهَا مِن دَآبَّةٖۖ

اما آنان را تا سرآمدی نام‌برده مهلت می‌دهد.

وَلَٰكِنْ يُّوَ۬خِّرُهُمُۥٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّىٗۖ