Fatir فاطر

ستایش از آنِ خدا است، خاستگاه آسمان‌ها و زمین، آنکه کارگزاران را فرستادگانی سازمان‌یافته در بخش‌ها ساخت — دو دو، سه سه، چهار چهار.

ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ جَاعِلِ ٱلْمَلَٰٓئِكَةِ رُسُلًا أُو۟لِىٓ أَجْنِحَةٍۢ مَّثْنَىٰ وَثُلَٰثَ وَرُبَٰعَ

او آنچه را او را پسند افتد بر آفرینش می‌افزاید،

يَزِيدُ فِى ٱلْخَلْقِ مَا يَشَآءُ

آنچه خدا برای انسان‌ها از مهر بگشاید، هیچ‌کس نمی‌تواند آن را نزد خود نگه دارد،

مَّا يَفْتَحِ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٍۢ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا

و آنچه او نگه دارد، هیچ‌کس پس از او نمی‌تواند آن را رها کند.

وَمَا يُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ

ای انسان‌ها، دهش خدا را بر خود به یاد آورید.

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ

آیا آفرینندهٔ دیگری غیر از خدا هست که شما را از آسمان و زمین روزی دهد؟

هَلْ مِنْ خَٰلِقٍ غَيْرُ ٱللَّهِ يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ

هیچ ایزدی نیست مگر او.

لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ

و اگر تو را دروغ انگارند، فرستادگانی پیش از تو پیش‌تر دروغ انگاشته شده‌اند.

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌۭ مِّن قَبْلِكَ

ای انسان‌ها، وعدهٔ خدا همانا حقیقت است.

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ

پس مبادا زندگی نزدیک شما را بفریبد،

فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا

منحرف‌کننده برای شما همانا دشمنی است: پس او را دشمن گیرید.

إِنَّ ٱلشَّيْطَٰنَ لَكُمْ عَدُوٌّۭ فَٱتَّخِذُوهُ عَدُوًّا

انکارکنندگان کیفری سخت خواهند داشت،

ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِيدٌۭ

آیا آنکه بدی کردارش برایش آراسته شده است، تا آنجا که آن را زیبا می‌بیند؟

أَفَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ فَرَءَاهُ حَسَنًۭا

زیرا خدا هر که را او را پسند افتد گمراه می‌کند، و هر که را او را پسند افتد راه می‌نماید.

فَإِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ

پس خویشتن تو به‌سبب آنان از افسوس فرسوده نشود،

فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرَٰتٍ

خدا است که بادها را فرستاد، بادهایی که ابرها را برمی‌انگیزند؛ ما آن‌ها را به سوی سرزمینی مرده راندیم و به‌وسیلهٔ آن‌ها زمین را پس از مرگش دوباره زندگی دادیم.

وَٱللَّهُ ٱلَّذِىٓ أَرْسَلَ ٱلرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابًۭا فَسُقْنَٰهُ إِلَىٰ بَلَدٍۢ مَّيِّتٍۢ فَأَحْيَيْنَا بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا

هر که نیرو می‌خواهد، نیرو یکسره از آنِ خدا است.

مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلْعِزَّةَ فَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ جَمِيعًا

گفتار نیکو به سوی او بالا می‌رود،

إِلَيْهِ يَصْعَدُ ٱلْكَلِمُ ٱلطَّيِّبُ

و کردار شایسته را او بالا می‌برد.

وَٱلْعَمَلُ ٱلصَّٰلِحُ يَرْفَعُهُۥ

و کسانی که کارهای بد را توطئه می‌چینند، کیفری سخت خواهند داشت،

وَٱلَّذِينَ يَمْكُرُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ لَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِيدٌۭ

خدا شما را از خاک آفرید، سپس از قطره‌ای، سپس از شما جفت‌هایی ساخت.

وَٱللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْوَٰجًۭا

هیچ ماده‌ای نه بار برمی‌دارد و نه می‌زاید، مگر با دانش او.

وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِۦ

هیچ موجودی نه عمرش دراز می‌شود و نه عمرش کوتاه می‌شود، مگر آنکه در دفتری باشد؛

وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٍۢ وَلَا يُنقَصُ مِنْ عُمُرِهِۦٓ إِلَّا فِى كِتَٰبٍ

دو دریا برابر نیستند:

وَمَا يَسْتَوِى ٱلْبَحْرَانِ

این یکی شیرین، تشنگی‌بر، خوشگوار برای نوشیدن است و آن یکی شور و تلخ است.

هَٰذَا عَذْبٌۭ فُرَاتٌۭ سَآئِغٌۭ شَرَابُهُۥ وَهَٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌۭ

و از هر یک گوشتی تازه می‌خورید، و زیوری بیرون می‌آورید که بر خود می‌گذارید،

وَمِن كُلٍّۢ تَأْكُلُونَ لَحْمًۭا طَرِيًّۭا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةًۭ تَلْبَسُونَهَا

او شب را در روز وارد می‌کند و روز را در شب وارد می‌کند،

يُولِجُ ٱلَّيْلَ فِى ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِى ٱلَّيْلِ

و خورشید و ماه را رام کرد،

وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ

هر یک به سوی سرآمدی نام‌برده روان است.

كُلٌّۭ يَجْرِى لِأَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى

این است خدا، سرپرست شما؛ پادشاهی از آنِ او است.

ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ ٱلْمُلْكُ

اگر آنان را فرابخوانید، فراخوان شما را نمی‌شنوند؛ و حتی اگر آن را می‌شنیدند، به شما پاسخ نمی‌دادند.

إِن تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُوا۟ دُعَآءَكُمْ وَلَوْ سَمِعُوا۟ مَا ٱسْتَجَابُوا۟ لَكُمْ

و روز حضور، انباز گرفتن شما را انکار خواهند کرد.

وَيَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ

ای انسان‌ها، این شمایید که نزد خدا بینوایانید،

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَّهِ

و هیچ بردارندهٔ باری بار دیگری را برنخواهد داشت؛

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ

و اگر آنکه زیر بار گران رفته است برای بارِ گران خود یاری بخواهد، چیزی از آن برداشته نخواهد شد، حتی به دست یک نزدیک.

وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَىٰ حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَىْءٌۭ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰٓ

تو فقط کسانی را هشدار می‌دهی که از سرپرست خود بیم دارند هرچند از حواس‌شان بیرون باشد، و تماس را پابرجا نگه می‌دارند،

إِنَّمَا تُنذِرُ ٱلَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِٱلْغَيْبِ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ

و هر که خود را پاک می‌کند، جز برای خود، خود را پاک نمی‌کند.

وَمَن تَزَكَّىٰ فَإِنَّمَا يَتَزَكَّىٰ لِنَفْسِهِۦ

زندگان و مردگان نیز برابر نیستند.

وَمَا يَسْتَوِى ٱلْأَحْيَآءُ وَلَا ٱلْأَمْوَٰتُ

همانا خدا هر که را پسند او افتد می‌شنواند،

إِنَّ ٱللَّهَ يُسْمِعُ مَن يَشَآءُ

ما تو را به حقیقت فرستادیم، مژده‌دهنده و هشداردهنده.

إِنَّآ أَرْسَلْنَٰكَ بِٱلْحَقِّ بَشِيرًۭا وَنَذِيرًۭا

و اگر تو را دروغ انگارند، آنان که پیش از ایشان بودند پیش‌تر دروغ انگاشته‌اند: فرستادگانشان با دلیل‌های روشن، فرم‌ها و نوشتار روشنگر نزدشان آمده بودند؛ سپس من انکارکنندگان را گرفتم.

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ وَبِٱلزُّبُرِ وَبِٱلْكِتَٰبِ ٱلْمُنِيرِ ثُمَّ أَخَذْتُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟

آیا ندیده‌ای که خدا از آسمان آبی فرود می‌آورد که با آن ما میوه‌هایی با رنگ‌های گوناگون بیرون می‌آوریم؟

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٍۢ مُّخْتَلِفًا أَلْوَٰنُهَا

و از انسان‌ها، جنبندگان و دام‌ها نیز به همین‌سان رنگ‌های گوناگونی هست.

وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلْأَنْعَٰمِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَ

تنها کسانی از فرمان‌برداران او که می‌دانند از خدا بیم دارند،

إِنَّمَا يَخْشَى ٱللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ ٱلْعُلَمَٰٓؤُا۟

کسانی که نوشتار خدا را برمی‌خوانند، تماس را پابرجا نگه می‌دارند، و پنهان و آشکار از آنچه ما به آنان روزی دادیم هزینه می‌کنند، به تجارتی امید دارند که هرگز زوال نخواهد یافت، تا او پاداش‌هایشان را به‌درستی بازپردازد و از لطف خود بیشتر به آنان بدهد،

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُوا۟ مِمَّا رَزَقْنَٰهُمْ سِرًّۭا وَعَلَانِيَةًۭ يَرْجُونَ تِجَٰرَةًۭ لَّن تَبُورَ لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضْلِهِۦٓ

و آنچه از نوشتار بر تو پرده برداشتیم حقیقت است و آنچه را پیش از آن است تأیید می‌کند.

وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ هُوَ ٱلْحَقُّ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ

سپس نوشتار را به کسانی که از فرمان‌برداران ما برگزیدیم به ارث دادیم:

ثُمَّ أَوْرَثْنَا ٱلْكِتَٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا

از میان آنان کسی هست که بر خود ستم می‌کند،

فَمِنْهُمْ ظَالِمٌۭ لِّنَفْسِهِۦ

و کسی هست که راهی میانه می‌پیماید،

وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌۭ

و کسی هست که به اجازهٔ خدا در بهترین بر دیگران پیشی می‌گیرد.

وَمِنْهُمْ سَابِقٌۢ بِٱلْخَيْرَٰتِ بِإِذْنِ ٱللَّهِ

باغ‌های پایایی که در آن وارد خواهند شد، آراسته به دست‌بندهایی از طلا و مروارید،

جَنَّٰتُ عَدْنٍۢ يَدْخُلُونَهَا يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍۢ وَلُؤْلُؤًۭا

و کسانی که انکار می‌کنند آتش جهنم را خواهند داشت؛ برایشان مقرر نخواهد شد که بمیرند، و چیزی از کیفر آن بر آنان سبک نخواهد شد.

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقْضَىٰ عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا۟ وَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُم مِّنْ عَذَابِهَا

و آنجا فریاد خواهند زد: «ای سرپرست ما، ما را بیرون ببر، کردارهای شایسته به‌جا خواهیم آورد، غیر از آنچه می‌کردیم!»

وَهُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَٰلِحًا غَيْرَ ٱلَّذِى كُنَّا نَعْمَلُ

آیا به شما عمری آن‌قدر دراز ندادیم که هر که بخواهد به یاد بیاورد، به یاد آورد؟ و هشداردهنده نزد شما آمده بود.

أَوَلَمْ نُعَمِّرْكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ ٱلنَّذِيرُ

پس بچشید،

فَذُوقُوا۟

خدا همانا آنچه را فراتر از حواس است در آسمان‌ها و زمین می‌داند؛

إِنَّ ٱللَّهَ عَٰلِمُ غَيْبِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ

اوست که شما را جانشینان در زمین قرار داد:

هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَكُمْ خَلَٰٓئِفَ فِى ٱلْأَرْضِ

هر که انکار کند، انکارش بر خودش باز می‌گردد،

فَمَن كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُۥ

و انکار انکارکنندگان جز بر نفرت آنان نزد سرپرستشان نمی‌افزاید،

وَلَا يَزِيدُ ٱلْكَٰفِرِينَ كُفْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًۭا

بگو: «آیا انبازان خود را که غیر از خدا فرامی‌خوانید دیده‌اید؟ به من نشان دهید آنان چه از زمین آفریده‌اند، یا در آسمان‌ها سهمی دارند؟

قُلْ أَرَءَيْتُمْ شُرَكَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِى مَاذَا خَلَقُوا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌۭ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ

یا نوشته‌ای به آنان داده‌ایم و آنان بر دلیل‌های روشنی که از آن می‌آید تکیه دارند؟»

أَمْ ءَاتَيْنَٰهُمْ كِتَٰبًۭا فَهُمْ عَلَىٰ بَيِّنَتٍۢ مِّنْهُ

خدا همانا آسمان‌ها و زمین را نگه می‌دارد تا از میان نروند؛

إِنَّ ٱللَّهَ يُمْسِكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ أَن تَزُولَا

و اگر از میان می‌رفتند، هیچ‌کس غیر از او نمی‌توانست آن‌ها را نگه دارد،

وَلَئِن زَالَتَآ إِنْ أَمْسَكَهُمَا مِنْ أَحَدٍۢ مِّنۢ بَعْدِهِۦٓ

و به خدا سوگند خوردند، با نیرومندترین سوگندهایشان، که اگر هشداردهنده‌ای نزدشان می‌آمد، بی‌گمان از هر یک از جامعه‌ها راهنمایی‌پذیرتر می‌بودند.

وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَٰنِهِمْ لَئِن جَآءَهُمْ نَذِيرٌۭ لَّيَكُونُنَّ أَهْدَىٰ مِنْ إِحْدَى ٱلْأُمَمِ

در حالی که بر زمین خودبزرگ‌بینی می‌کردند و با توطئهٔ بد.

ٱسْتِكْبَارًۭا فِى ٱلْأَرْضِ وَمَكْرَ ٱلسَّيِّئِ

حال آنکه توطئهٔ بد جز علیه سازندگان خود تحقق نمی‌یابد.

وَلَا يَحِيقُ ٱلْمَكْرُ ٱلسَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِۦ

پس آیا جز هنجار پیشینیان را انتظار دارند؟

فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ ٱلْأَوَّلِينَ

حال آنکه هرگز در هنجار خدا دگرگونی نخواهی یافت،

فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَبْدِيلًۭا

آیا پس در زمین گردش نکرده‌اند تا بنگرند فرجام کسانی که پیش از ایشان بودند چگونه بود، با این همه از آنان در نیرو برتر بودند؟

أَوَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَكَانُوٓا۟ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةًۭ

و هیچ چیز، نه در آسمان‌ها و نه در زمین، نمی‌تواند خدا را به ناتوانی بکشاند،

وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعْجِزَهُۥ مِن شَىْءٍۢ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِى ٱلْأَرْضِ

و اگر خدا انسان‌ها را به سبب آنچه به دست آورده‌اند می‌گرفت، بر روی زمین هیچ جنبنده‌ای باقی نمی‌گذاشت؛

وَلَوْ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِمَا كَسَبُوا۟ مَا تَرَكَ عَلَىٰ ظَهْرِهَا مِن دَآبَّةٍۢ

اما آنان را تا سرآمدی نام‌برده مهلت می‌دهد.

وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمْ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى