Al-Baqara البقرة

na wale wanaoamini yale yaliyoteremshwa kwako na yale yaliyoteremshwa kabla yako, na wanaomiliki uhakika wa Maisha ya Mwisho — hao wako juu ya mwongozo kutoka kwa Mlezi wao,

وَٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيۡكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبۡلِكَ وَبِٱلۡأٓخِرَةِ هُمُۥ يُوقِنُونَ أُوْلَٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدٗى مِّن رَّبِّهِمُۥۖ

Mungu ametia muhuri viini vyao na usikivu wao,

خَتَمَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمُۥ وَعَلَىٰ سَمۡعِهِمُۥۖ

na juu ya maono yao, kuna kinachowafunika;

وَعَلَىٰ أَبۡصَٰرِهِمُۥ غِشَٰوَةٞۖ

Wanajaribu kumdanganya Mungu na wale walioamini,

يُخَٰدِعُونَ ٱللَّهَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ

Kuna ugonjwa katika viini vyao,

فِي قُلُوبِهِمُۥ مَرَضٞ

na Mungu amewaongezea ugonjwa;

فَزَادَهُمُ ٱللَّهُ مَرَضٗاۖ

Na wanapoambiwa: “Aminini kama walimwengu walivyoamini,” husema: “Je, tungeamini kama wapumbavu walivyoamini?”

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُۥ ءَامِنُواْ كَمَا ءَامَنَ ٱلنَّاسُ قَالُواْ أَنُؤۡمِنُ كَمَا ءَامَنَ ٱلسُّفَهَآءُۗ

Na wanapokutana na wale walioamini, husema: “Sisi tumeamini”;

وَإِذَا لَقُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُواْ ءَامَنَّا

Mfano wao ni wa mtu anayewasha moto; anapoangaza kilichomzunguka,

مَثَلُهُمُۥ كَمَثَلِ ٱلَّذِي ٱسۡتَوۡقَدَ نَارٗا فَلَمَّا أَضَآءَتۡ مَا حَوۡلَهُۥ

Au kama mvua ya kububujika kutoka anga, ambamo kuna giza, ngurumo na umeme:

أَوۡ كَصَيِّبٖ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فِيهِۦ ظُلُمَٰتٞ وَرَعۡدٞ وَبَرۡقٞ

wanatia vidole vyao masikioni mwao, kwa sababu ya radi, wakiwa macho mbele ya kifo.

يَجۡعَلُونَ أَصَٰبِعَهُمُۥ فِي ءَاذَانِهِمُۥ مِنَ ٱلصَّوَٰعِقِ حَذَرَ ٱلۡمَوۡتِۚ

Umeme unakaribia kunyakua maono yao.

يَكَادُ ٱلۡبَرۡقُ يَخۡطَفُ أَبۡصَٰرَهُمُۥۖ

Kila unapowaangazia, wanatembea;

كُلَّمَا أَضَآءَ لَهُمُۥ مَشَوۡاْ فِيهِۦ

na mara unapozidi giza juu yao, wanasimama tuli.

وَإِذَا أَظۡلَمَ عَلَيۡهِمُۥ قَامُواْۚ

Na Mungu angeridhia, Yeye angalichukua bila kukosa usikivu wao na maono yao,

وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمۡعِهِمُۥ وَأَبۡصَٰرِهِمُۥۚ

Yeye ambaye aliwafanyia ardhi kuwa kitanda, na anga kuwa ujenzi, na ambaye aliteremsha kutoka angani maji, ambayo kwayo Yeye alitoa matunda kuwa riziki kwenu.

ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فِرَٰشٗا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءٗ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمُۥۖ

Na ikiwa mko katika shaka kuhusu yale Tuliyoteremsha Sisi juu ya Mtii Wetu, basi leteni sura iliyo mfano wake,

وَإِن كُنتُمُۥ فِي رَيۡبٖ مِّمَّا نَزَّلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا فَأۡتُواْ بِسُورَةٖ مِّن مِّثۡلِهِۦ

Ikiwa hamfanyi hivyo — nanyi hamtafanya kamwe — basi jikingeni na Moto, ambao kuni zake ni watu na mawe,

فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُواْ وَلَن تَفۡعَلُواْ فَٱتَّقُواْ ٱلنَّارَ ٱلَّتِي وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُۖ

Na wapashe habari njema walioamini na kutenda matendo mazima kwamba watapata bustani ambazo chini yake mito inatiririka.

وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمُۥ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ

Kila wanaporuzukiwa humo tunda kuwa riziki, husema: “Hiki ndicho tulichoruzukiwa hapo awali”;

كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنۡهَا مِن ثَمَرَةٖ رِّزۡقٗا قَالُواْ هَٰذَا ٱلَّذِي رُزِقۡنَا مِن قَبۡلُۖ

na huletewa kwa kufanana.

وَأُتُواْ بِهِۦ مُتَشَٰبِهٗاۖ

Nao watakuwa na mke na mume waliosafishwa humo,

وَلَهُمُۥ فِيهَا أَزۡوَٰجٞ مُّطَهَّرَةٞۖ

Hakika, Mungu hana haya ya kuongeza mfano, hata ule wa mbu au wa zaidi yake.

۞ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَسۡتَحۡيِۦ أَن يَضۡرِبَ مَثَلٗا مَّا بَعُوضَةٗ فَمَا فَوۡقَهَاۚ

Ama wale walioamini, wanajua kwamba huo ni ukweli kutoka kwa Mlezi wao;

فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمُۥۖ

na ama wale wanaokana, husema: “Mungu amekusudia nini kwa mfano huu?”

وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلٗاۘ

na Yeye huwapoteza kwa huo wavukao mipaka tu, wale wanaovunja agano la Mungu baada ya ahadi madhubuti iliyo nalo, wanakata kile Mungu alichoamuru kiunganishwe, na wanapanda ufisadi juu ya ardhi.

وَمَا يُضِلُّ بِهِۦ إِلَّا ٱلۡفَٰسِقِينَ ٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَا أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ

Mnawezaje kumkana Mungu, ilhali mlikuwa wafu, naye Yeye akawahuisha; kisha Yeye atawafisha,

كَيۡفَ تَكۡفُرُونَ بِٱللَّهِ وَكُنتُمُۥ أَمۡوَٰتٗا فَأَحۡيَٰكُمُۥۖ ثُمَّ يُمِيتُكُمُۥ

Yeye ndiye aliyewaumbia kila kilichoko juu ya ardhi,

هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ لَكُمُۥ مَا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا

kisha Yeye alielekea anga, na akaziunda kuwa mbingu saba;

ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَسَوَّىٰهُنَّ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖۚ

Na wakati Mlezi wako aliposema kwa Watekelezaji: “Mimi nitaweka juu ya ardhi mrithi.”

وَإِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٞ فِي ٱلۡأَرۡضِ خَلِيفَةٗۖ

Walisema: “Je, Wewe utaweka humo yule atakayepanda ufisadi humo na kumwaga damu, ilhali sisi tunakutukuza Wewe kwa kukuhimidi na kutangaza utakatifu Wako?”

قَالُواْ أَتَجۡعَلُ فِيهَا مَن يُفۡسِدُ فِيهَا وَيَسۡفِكُ ٱلدِّمَآءَ وَنَحۡنُ نُسَبِّحُ بِحَمۡدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَۖ

Yeye alisema: “Ewe Adamu! Wearifu sifa zao.”

قَالَ يَٰـَٔادَمُ أَنۢبِئۡهُمُۥ بِأَسۡمَآئِهِمُۥۖ

Na wakati Sisi tulipowaambia Watekelezaji: “Msujudieni Adamu,” wakasujudu,

وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُواْ

Na Sisi tulisema: “Ewe Adamu! Kaa wewe na mwenzi wako wa ndoa katika Bustani, na kuleni humo, kwa raha, popote mtakaporidhia,

وَقُلۡنَا يَٰـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ وَكُلَا مِنۡهَا رَغَدًا حَيۡثُ شِئۡتُمَا

Lakini Mwepushaji aliwatelezesha kutoka humo, akawatoa katika hali waliyokuwamo;

فَأَزَلَّهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ عَنۡهَا فَأَخۡرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِۦۖ

na Sisi tulisema: “Shukeni,

وَقُلۡنَا ٱهۡبِطُواْ

maadui wenyewe kwa wenyewe,

بَعۡضُكُمُۥ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ

Kisha Adamu alipokea maneno kutoka kwa Mlezi wake, naye Yeye akamrudia kwa upole,

فَتَلَقَّىٰ ءَادَمَ مِن رَّبِّهِۦ كَلِمَٰتٞ فَتَابَ عَلَيۡهِۦۚ

Sisi tulisema: “Shukeni kutoka humo, nyote pamoja;

قُلۡنَا ٱهۡبِطُواْ مِنۡهَا جَمِيعٗاۖ

Na aminini yale niliyoyateremsha, yakisadikisha yale yaliyo pamoja nanyi, wala msiwe wa kwanza kuyakana;

وَءَامِنُواْ بِمَا أَنزَلۡتُ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَكُمُۥ وَلَا تَكُونُواْ أَوَّلَ كَافِرِۭ بِهِۦۖ

Na dumisheni Mawasiliano, na toeni ukarimu halisi,

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ

Je, mnawaamuru walimwengu maadili, huku mkijisahau wenyewe, ilhali mnakariri Maandiko?

۞ أَتَأۡمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلۡبِرِّ وَتَنسَوۡنَ أَنفُسَكُمُۥ وَأَنتُمُۥ تَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۚ

Na wakati Sisi Tulipowaokoa kutoka kwa ukoo wa Firauni, waliowaletea adhabu mbaya, wakichinja wana wenu na kuvunja haya ya wanawake wenu —

وَإِذۡ نَجَّيۡنَٰكُمُۥ مِنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمُۥ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبۡنَآءَكُمُۥ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمُۥۚ

Na wakati Sisi Tulipompa Musa Maandiko

وَإِذۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ

Na wakati Musa aliposema kwa kaumu yake: “Enyi kaumu yangu! Hakika ninyi mmejidhulumu wenyewe kwa kumchukua ndama; basi rudini kwa Yule aliyewapa uwepo, na uaneni,

وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ إِنَّكُمُۥ ظَلَمۡتُمُۥ أَنفُسَكُمُۥ بِٱتِّخَاذِكُمُ ٱلۡعِجۡلَ فَتُوبُواْ إِلَىٰ بَارِئِكُمُۥ فَٱقۡتُلُواْ أَنفُسَكُمُۥ

hilo ni bora kwenu mbele ya Yule aliyewapa uwepo.”

ذَٰلِكُمُۥ خَيۡرٞ لَّكُمُۥ عِندَ بَارِئِكُمُۥ

Yeye hapo akawarudia kwa upole,

فَتَابَ عَلَيۡكُمُۥۚ

Na Sisi Tuliwatandazia kivuli cha wingu, na kuwateremshia mana na kware:

وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡغَمَامَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ

“Kuleni vitu vyema tulivyowaruzuku Sisi” —

كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمُۥۚ

Na wakati Sisi tulipowaambia: “Ingieni mji huu, kuleni humo popote mtakaporidhia, kwa raha, ingieni kwa mlango, mkisujudu, na semeni: Tuondolee mzigo — Sisi tutawasamehe dosari zenu,

وَإِذۡ قُلۡنَا ٱدۡخُلُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ فَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمُۥ رَغَدٗا وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا وَقُولُواْ حِطَّةٞ نَّغۡفِرۡ لَكُمُۥ خَطَٰيَٰكُمُۥۚ

Na wakati Musa alipohitaji maji ya kuwanywesha kaumu yake; Sisi tulisema: “Piga jabali kwa fimbo yako”;

۞ وَإِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ فَقُلۡنَا ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ

na hapo chemchemi kumi na mbili zikabubujika kutoka humo:

فَٱنفَجَرَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ

kila kundi la watu lilijua mahali pake pa kunywea.

قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمُۥۖ

Kuleni na kunyweni kutokana na riziki ya Mungu,

كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ مِن رِّزۡقِ ٱللَّهِ

Na mliposema: “Ewe Musa! Hatutaweza kamwe kuwa na subira kwa chakula kimoja; basi mwite Mlezi wako kwa niaba yetu, atutolee katika yale ambayo ardhi huyaotesha, mboga zake, matango yake, thomu yake, dengu zake, na vitunguu vyake.”

وَإِذۡ قُلۡتُمُۥ يَٰمُوسَىٰ لَن نَّصۡبِرَ عَلَىٰ طَعَامٖ وَٰحِدٖ فَٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُخۡرِجۡ لَنَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلۡأَرۡضُ مِنۢ بَقۡلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَاۖ

Alisema: “Je, mngekusudia kuchukua kilicho cha papo hapo badala ya kilicho bora?

قَالَ أَتَسۡتَبۡدِلُونَ ٱلَّذِي هُوَ أَدۡنَىٰ بِٱلَّذِي هُوَ خَيۡرٌۚ

Basi shukeni Misri, kwani mtapata humo mlichohitaji.”

ٱهۡبِطُواْ مِصۡرٗا فَإِنَّ لَكُمُۥ مَا سَأَلۡتُمُۥۗ

Na unyonge na uhitaji vilibandikwa juu yao, nao wakaingia chini ya hasira ya Mungu.

وَضُرِبَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلذِّلَّةُ وَٱلۡمَسۡكَنَةُ وَبَآءُو بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِۚ

Hiyo ni kwa kuwa walikuwa wakikana ishara za Mungu, na kuua waarifishaji bila haki.

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُۥ كَانُواْ يَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقۡتُلُونَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ

Na wakati Sisi Tulipochukua ahadi madhubuti yenu, na kuinua juu yenu Mlima:

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمُۥ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ

Kisha mkageuza mgongo baada ya hayo;

ثُمَّ تَوَلَّيۡتُمُۥ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۖ

Na wakati Musa aliposema kwa kaumu yake: “Mungu anawaamuru mchinje ng'ombe.”

وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُكُمُۥ أَن تَذۡبَحُواْ بَقَرَةٗۖ

Walisema: “Je, unatuchukulia kwa dhihaka?”

قَالُواْ أَتَتَّخِذُنَا هُزُؤٗاۖ

Walisema: “Mwite Mlezi wako kwa niaba yetu, atufafanulie ni nini.”

قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا هِيَۚ

Alisema: “Yeye anasema kwamba ni ng'ombe asiye mzee wala bikira,

قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ لَّا فَارِضٞ وَلَا بِكۡرٌ

wa umri wa kati baina ya hizo mbili;

عَوَانُۢ بَيۡنَ ذَٰلِكَۖ

Walisema: “Mwite Mlezi wako kwa niaba yetu, atufafanulie rangi yake.”

قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا لَوۡنُهَاۚ

Alisema: “Yeye anasema kwamba ni ng'ombe wa njano, wa rangi angavu,

قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ صَفۡرَآءُ فَاقِعٞ لَّوۡنُهَا

Alisema: “Yeye anasema kwamba ni ng'ombe asiyetiishwa kuinua ardhi, wala asiyetiishwa kumwagilia shamba,

قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ لَّا ذَلُولٞ تُثِيرُ ٱلۡأَرۡضَ وَلَا تَسۡقِي ٱلۡحَرۡثَ

salama, bila doa lolote.”

مُسَلَّمَةٞ لَّا شِيَةَ فِيهَاۚ

Walisema: “Sasa umeleta ukweli.”

قَالُواْ ٱلۡـَٰٔنَ جِئۡتَ بِٱلۡحَقِّۚ

Na mlipoua Dhati moja, na mkatupiana lawama kuhusu hilo —

وَإِذۡ قَتَلۡتُمُۥ نَفۡسٗا فَٱدَّٰرَٰٔتُمُۥ فِيهَاۖ

Sisi hapo tulisema: “Mpigeni kwa sehemu yake”;

فَقُلۡنَا ٱضۡرِبُوهُۥ بِبَعۡضِهَاۚ

Kisha viini vyenu vilishupaa baada ya hayo, hata vikawa kama jiwe, au vilivyoshupaa zaidi bado.

ثُمَّ قَسَتۡ قُلُوبُكُمُۥ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ فَهِيَ كَٱلۡحِجَارَةِ أَوۡ أَشَدُّ قَسۡوَةٗۚ

Na kwa yakini yapo miongoni mwa mawe yale ambayo mito hububujika kutoka kwayo;

وَإِنَّ مِنَ ٱلۡحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنۡهُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ

na kwa yakini yapo miongoni mwao yanayopasuka, na maji hutoka;

وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخۡرُجُ مِنۡهُ ٱلۡمَآءُۚ

na kwa yakini yapo miongoni mwao yanayoshuka, yakimhofia Mungu.

وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَهۡبِطُ مِنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۗ

Na wanapokutana na wale walioamini, husema: “Sisi tumeamini”;

وَإِذَا لَقُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُواْ ءَامَنَّا

na wanapokuwa peke yao wao kwa wao, husema: “Je, mtawajulisha yale ambayo Mungu amewafungulia, ili wabishane nanyi kuhusu hayo mbele ya Mlezi wenu?”

وَإِذَا خَلَا بَعۡضُهُمُۥ إِلَىٰ بَعۡضٖ قَالُواْ أَتُحَدِّثُونَهُمُۥ بِمَا فَتَحَ ٱللَّهُ عَلَيۡكُمُۥ لِيُحَآجُّوكُمُۥ بِهِۦ عِندَ رَبِّكُمُۥۚ

Na miongoni mwao, wapo walimwengu wasio na Maandiko ya awali, wanaoyajua Maandiko kwa matamanio ya bure tu,

وَمِنۡهُمُۥ أُمِّيُّونَ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا أَمَانِيَّ

Ole basi kwa wale wanaoandika Maandiko kwa mikono yao, kisha husema: “Haya yanatoka kwa Mungu,” ili wanunue kwa hayo bei duni!

فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ يَكۡتُبُونَ ٱلۡكِتَٰبَ بِأَيۡدِيهِمُۥ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ لِيَشۡتَرُواْ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلٗاۖ

Ole wao kwa yale ambayo mikono yao imeandika,

فَوَيۡلٞ لَّهُمُۥ مِمَّا كَتَبَتۡ أَيۡدِيهِمُۥ

Na walisema: “Moto hautatugusa kwa siku zilizohesabiwa tu.”

وَقَالُواْ لَن تَمَسَّنَا ٱلنَّارُ إِلَّا أَيَّامٗا مَّعۡدُودَةٗۚ

Sema: “Je, mmechukua agano kwa Mungu — Mungu hakiuki kamwe agano Lake —,

قُلۡ أَتَّخَذۡتُمُۥ عِندَ ٱللَّهِ عَهۡدٗا فَلَن يُخۡلِفَ ٱللَّهُ عَهۡدَهُۥۖ

Na wakati Sisi tulipochukua ahadi madhubuti ya wana wa Israeli: “Mtamtii Mungu tu,

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِي إِسۡرَٰٓءِيلَ لَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ

na ihsani kwa wazazi wawili, jamaa wa karibu, mayatima na wahitaji;

وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَانٗا وَذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ

na waambieni watu yaliyo mazuri;

وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسۡنٗا

na dumisheni Mawasiliano, na toeni ukarimu halisi”;

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ

Kisha mko hapa, hata hivyo, mkiuana, na mkifukuza kundi miongoni mwenu kutoka makazi yao, mkiungana dhidi yao katika ukiukaji na uadui;

ثُمَّ أَنتُمُۥ هَٰؤُلَآءِ تَقۡتُلُونَ أَنفُسَكُمُۥ وَتُخۡرِجُونَ فَرِيقٗا مِّنكُمُۥ مِن دِيَٰرِهِمُۥ تَظَّٰهَرُونَ عَلَيۡهِمُۥ بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ

na wakija kwenu mateka, mnawabadilishana, ilhali kufukuzwa kwao kulikuwa kumekatazwa kwenu.

وَإِن يَأۡتُوكُمُۥ أُسَٰرَىٰ تَفۡدُوهُمُۥ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيۡكُمُۥ إِخۡرَاجُهُمُۥۚ

Je, mnaamini basi sehemu ya Maandiko, na mnakana sehemu nyingine?

أَفَتُؤۡمِنُونَ بِبَعۡضِ ٱلۡكِتَٰبِ وَتَكۡفُرُونَ بِبَعۡضٖۚ

Basi ni nini malipo ya yule miongoni mwenu anayefanya hivyo, isipokuwa aibu katika Maisha ya Karibu?

فَمَا جَزَآءُ مَن يَفۡعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمُۥ إِلَّا خِزۡيٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ

Na katika Siku ya Kusimama Mbele, watarudishwa kwenye adhabu kali zaidi.

وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰ أَشَدِّ ٱلۡعَذَابِۗ

Hakika Sisi Tulimpa Musa Maandiko, na Sisi Tuliwafuatisha, baada yake, wajumbe.

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَقَفَّيۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِۦ بِٱلرُّسُلِۖ

Na Sisi Tulimpa Isa, mwana wa Maryamu, uthibitisho wazi, na Sisi Tukamtia nguvu kwa Mmiminiko mtakatifu.

وَءَاتَيۡنَا عِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَيَّدۡنَٰهُۥ بِرُوحِ ٱلۡقُدۡسِۗ

Kila mjumbe alipowajia na yale ambayo Dhati zenu wenyewe hazikuyainamia, je, hamkujaa kiburi?

أَفَكُلَّمَا جَآءَكُمُۥ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰ أَنفُسُكُمُ ٱسۡتَكۡبَرۡتُمُۥ

Na walisema: “Viini vyetu vimeviringishwa”;

وَقَالُواْ قُلُوبُنَا غُلۡفُۢۚ

Na ilipowajia maandiko kutoka kwa Mungu, yakisadikisha yale yaliyo pamoja nao — ilhali hapo awali walikuwa wakihitaji ufunguzi dhidi ya wale waliokana —,

وَلَمَّا جَآءَهُمُۥ كِتَٰبٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٞ لِّمَا مَعَهُمُۥ وَكَانُواْ مِن قَبۡلُ يَسۡتَفۡتِحُونَ عَلَى ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ

basi yalipowajia yale waliyoyakiri, waliyakana.

فَلَمَّا جَآءَهُمُۥ مَا عَرَفُواْ كَفَرُواْ بِهِۦۚ

Mbaya ulioje ule walionunua kwa Dhati zao wenyewe: kukana yale Mungu aliyoyateremsha, kwa unyang'anyi, kwa kuwa Mungu huteremsha fadhila Yake juu ya yule ambaye Yeye anaridhia miongoni mwa watii Wake!

بِئۡسَمَا ٱشۡتَرَوۡاْ بِهِۦ أَنفُسَهُمُۥ أَن يَكۡفُرُواْ بِمَا أَنزَلَ ٱللَّهُ بَغۡيًا أَن يُنزِلَ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ

Basi waliingia chini ya hasira juu ya hasira.

فَبَآءُو بِغَضَبٍ عَلَىٰ غَضَبٖۚ

Na wanapoambiwa: “Aminini yale Mungu aliyoyateremsha,” husema: “Sisi tunaamini yaliyoteremshwa juu yetu”; nao wanakana yaliyo zaidi ya hayo,

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُۥ ءَامِنُواْ بِمَا أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ نُؤۡمِنُ بِمَا أُنزِلَ عَلَيۡنَا وَيَكۡفُرُونَ بِمَا وَرَآءَهُۥ

nayo ni ukweli, ukisadikisha yale yaliyo pamoja nao.

وَهُوَ ٱلۡحَقُّ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَهُمُۥۗ

Na wakati Sisi Tulipochukua ahadi madhubuti yenu, na kuinua juu yenu Mlima:

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمُۥ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ

“Shikeni kwa nguvu yale tuliyowapa Sisi, na sikilizeni.”

خُذُواْ مَا ءَاتَيۡنَٰكُمُۥ بِقُوَّةٖ وَٱسۡمَعُواْۖ

Walisema: “Tumesikia na tumeasi”;

قَالُواْ سَمِعۡنَا وَعَصَيۡنَا

na viini vyao vilinyweshwa ndama, kwa sababu ya ukanaji wao.

وَأُشۡرِبُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡعِجۡلَ بِكُفۡرِهِمُۥۚ

Lakini hawataitamani kamwe, kwa sababu ya yale ambayo mikono yao imetanguliza.

وَلَن يَتَمَنَّوۡهُۥ أَبَدَۢا بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمُۥۚ

Na kwa yakini utawakuta wao, miongoni mwa watu wote, wale wanaoshikilia zaidi maisha,

وَلَتَجِدَنَّهُمُۥ أَحۡرَصَ ٱلنَّاسِ عَلَىٰ حَيَوٰةٖ

hata zaidi ya wale walioshirikisha; mmoja wao angekusudia kuishi miaka elfu,

وَمِنَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۚ يَوَدُّ أَحَدُهُمُۥ لَوۡ يُعَمَّرُ أَلۡفَ سَنَةٖ

lakini hilo halingemwondolea kwa chochote adhabu, hata kama angeishi kwa muda mrefu vivyo hivyo.

وَمَا هُوَ بِمُزَحۡزِحِهِۦ مِنَ ٱلۡعَذَابِ أَن يُعَمَّرَۗ

Hakika Sisi tumeteremsha kwako ishara wazi,

وَلَقَدۡ أَنزَلۡنَا إِلَيۡكَ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۖ

Je, kila wanapofunga agano, kundi miongoni mwao hulitupilia mbali?

أَوَكُلَّمَا عَٰهَدُواْ عَهۡدٗا نَّبَذَهُۥ فَرِيقٞ مِّنۡهُمُۥۚ

Nao walifuata yale ambayo Waepushaji walikuwa wakikariri kuhusu ufalme wa Suleimani.

وَٱتَّبَعُواْ مَا تَتۡلُواْ ٱلشَّيَٰطِينُ عَلَىٰ مُلۡكِ سُلَيۡمَٰنَۖ

Hali Suleimani hakukana kamwe,

وَمَا كَفَرَ سُلَيۡمَٰنُ

bali Waepushaji ndio waliokana, wakiwafundisha watu mazingaombwe, pamoja na yale yaliyoteremshwa juu ya wafalme wawili kule Babeli, Harutu na Maruti;

وَلَٰكِنَّ ٱلشَّيَٰطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ ٱلنَّاسَ ٱلسِّحۡرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَى ٱلۡمَلَكَيۡنِ بِبَابِلَ هَٰرُوتَ وَمَٰرُوتَۚ

nao wawili hawakumfundisha yeyote bila kusema kwanza: “Sisi ni jaribio tu, basi usikane.”

وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنۡ أَحَدٍ حَتَّىٰ يَقُولَا إِنَّمَا نَحۡنُ فِتۡنَةٞ فَلَا تَكۡفُرۡۖ

Hapo walijifunza kutoka kwao yale ambayo kwayo hutenganisha mwanamume na mwenzi wake wa ndoa;

فَيَتَعَلَّمُونَ مِنۡهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِۦ بَيۡنَ ٱلۡمَرۡءِ وَزَوۡجِهِۦۚ

lakini hawamdhuru yeyote kwa hilo, isipokuwa kwa ruhusa ya Mungu.

وَمَا هُمُۥ بِضَآرِّينَ بِهِۦ مِنۡ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ

Na wanajifunza yale yanayowadhuru wala hayawafaidi.

وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمُۥ وَلَا يَنفَعُهُمُۥۚ

Hakika walijua kwamba yeyote aliyekuwa akiyanunua hangekuwa na, katika Maisha ya Mwisho, fungu lolote.

وَلَقَدۡ عَلِمُواْ لَمَنِ ٱشۡتَرَىٰهُۥ مَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنۡ خَلَٰقٖۚ

Enyi mlioamini! Msiseme “Tudharau”, bali semeni “Tutazame”, na sikilizeni.

يَٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقُولُواْ رَٰعِنَا وَقُولُواْ ٱنظُرۡنَا وَٱسۡمَعُواْۗ

Wale wanaokana, miongoni mwa ahali wa Maandiko, na wanaoshirikisha hawangekusudia kwamba wema wowote ushuke juu yenu kutoka kwa Mlezi wenu;

مَّا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَلَا ٱلۡمُشۡرِكِينَ أَن يُنزَلَ عَلَيۡكُمُۥ مِنۡ خَيۡرٖ مِّن رَّبِّكُمُۥۚ

lakini Mungu hutenga huruma Yake kwa yule ambaye Yeye anaridhia.

وَٱللَّهُ يَخۡتَصُّ بِرَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ

Ishara yoyote Sisi Tunayonakili, au Tunayoisahaulisha, Sisi Tunaleta iliyo bora, au inayofanana nayo.

۞ مَا نَنسَخۡ مِنۡ ءَايَةٍ أَوۡ نَنسَـٔۡهَا نَأۡتِ بِخَيۡرٖ مِّنۡهَا أَوۡ مِثۡلِهَاۗ

Au mngekusudia kumhoji mjumbe wenu kama Musa alivyohojiwa hapo awali?

أَمۡ تُرِيدُونَ أَن تَسۡـَٔلُواْ رَسُولَكُمُۥ كَمَا سُئِلَ مُوسَىٰ مِن قَبۡلُۗ

Wengi, miongoni mwa ahali wa Maandiko, wangekusudia kuwarudisha, baada ya imani yenu, kwenye ukanaji,

وَدَّ كَثِيرٞ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَوۡ يَرُدُّونَكُمُۥ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِكُمُۥ كُفَّارًا

kwa husuda, kutoka kwao wenyewe, baada ya ukweli kuwa wazi kwao.

حَسَدٗا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِمُۥ مِنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّۖ

Basi ondoleeni kosa na mgeuze ukurasa, mpaka Mungu alete amri Yake,

فَٱعۡفُواْ وَٱصۡفَحُواْ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ ٱللَّهُ بِأَمۡرِهِۦۗ

Na dumisheni Mawasiliano, na toeni ukarimu halisi.

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ

Na wema wowote mnaotanguliza kwa ajili yenu wenyewe, mtaukuta mbele ya Mungu,

وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُمُۥ مِنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُۥ عِندَ ٱللَّهِۗ

Na walisema: “Hakuna atakayeingia Bustani isipokuwa yule aliye wa Walioelekezwa Upya au wa Waokoaji.”

وَقَالُواْ لَن يَدۡخُلَ ٱلۡجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ

Hayo ndiyo matamanio yao ya bure.

تِلۡكَ أَمَانِيُّهُمُۥۗ

Na Walioelekezwa Upya walisema: “Waokoaji hawasimami juu ya chochote”; na Waokoaji walisema: “Walioelekezwa Upya hawasimami juu ya chochote”; ilhali wanakariri Maandiko.

وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ لَيۡسَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ لَيۡسَتِ ٱلۡيَهُودُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُمُۥ يَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۗ

Ndivyo walivyosema wale wasiojua, wakisema maneno yanayofanana na yao.

كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ مِثۡلَ قَوۡلِهِمُۥۚ

Na ni nani basi dhalimu zaidi kuliko yule anayezuia kwamba, katika mahali pa kusujudu pa Mungu, jina Lake likumbukwe, na kujishughulisha na ubomoaji wake?

وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَٰجِدَ ٱللَّهِ أَن يُذۡكَرَ فِيهَا ٱسۡمُهُۥ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَاۚ

Hao wanapaswa kuyaingia wenye woga tu.

أُوْلَٰٓئِكَ مَا كَانَ لَهُمُۥ أَن يَدۡخُلُوهَا إِلَّا خَآئِفِينَۚ

Wana, katika Maisha ya Karibu, aibu,

لَهُمُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞ

Na ni wa Mungu mashariki na magharibi:

وَلِلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ

popote mgeukapo, huko ndiko mwelekeo wa Mungu,

فَأَيۡنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجۡهُ ٱللَّهِۚ

Na walisema: “Mungu amejiwekea mtoto.”

وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدٗاۗ

Utukufu ni Wake!

سُبۡحَٰنَهُۥۖ

Bali yaliyomo katika mbingu na ardhi ni Yake;

بَل لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ

Muumba wa mbingu na ardhi bila mfano uliotangulia.

بَدِيعُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ

Anapoamua kitu, Yeye hukiambia tu: “Kuwa,”

وَإِذَا قَضَىٰ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن

Na wale wasiojua walisema: “Kwa nini Mungu hatusemeshi, au kwa nini ishara haitujii!”

وَقَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ لَوۡلَا يُكَلِّمُنَا ٱللَّهُ أَوۡ تَأۡتِينَا ءَايَةٞۗ

Ndivyo walivyosema wale wa kabla yao, wakisema maneno yanayofanana na yao;

كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمُۥ مِثۡلَ قَوۡلِهِمُۥۘ

viini vyao vinafanana.

تَشَٰبَهَتۡ قُلُوبُهُمُۥۗ

Sisi tulikutuma, kwa kweli, ukiwa mpasha habari njema na mwonyaji,

إِنَّا أَرۡسَلۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗاۖ

Na hawatakuridhika nawe kamwe Walioelekezwa Upya, wala Waokoaji, mpaka ufuate mafundisho yao.

وَلَن تَرۡضَىٰ عَنكَ ٱلۡيَهُودُ وَلَا ٱلنَّصَٰرَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمُۥۗ

Sema: “Mwongozo wa Mungu, huo ndio mwongozo.”

قُلۡ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلۡهُدَىٰۗ

Wale ambao Sisi Tuliwapa Maandiko, na wanayakariri kama yanavyopaswa kukaririwa, hao ndio wanaoyaamini.

ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَتۡلُونَهُۥ حَقَّ تِلَاوَتِهِۦ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۗ

Na wakati Mlezi wa Ibrahimu alipomjaribu kwa maneno, ambayo aliyatimiza.

۞ وَإِذِ ٱبۡتَلَىٰ إِبۡرَٰهِيمَ رَبُّهُۥ بِكَلِمَٰتٖ فَأَتَمَّهُنَّۖ

Yeye alisema: “Hakika Mimi nitakufanya kuwa kiongozi kwa watu.”

قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامٗاۖ

Alisema: “Na miongoni mwa kizazi changu?”

قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِيۖ

Na wakati Sisi Tulipoifanya Nyumba, kwa ajili ya watu, mahali pa kurudia, na usalama; nao wakachukua, kutoka kituo cha Ibrahimu, mahali pa Mawasiliano.

وَإِذۡ جَعَلۡنَا ٱلۡبَيۡتَ مَثَابَةٗ لِّلنَّاسِ وَأَمۡنٗا وَٱتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبۡرَٰهِيمَ مُصَلّٗىۖ

Na wakati Ibrahimu aliposema: “Mlezi wangu, ifanye hii kuwa nchi salama, na uwaruzuku ahali wake matunda, wale miongoni mwao wanaomwamini Mungu na Siku ya Mwisho.”

وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَٰذَا بَلَدًا ءَامِنٗا وَٱرۡزُقۡ أَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ مَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُمُۥ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ

Yeye alisema: “Na yeyote anayekana, Mimi ninampa starehe fupi, kisha Mimi ninambana kwenye adhabu ya Moto.”

قَالَ وَمَن كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُۥ قَلِيلٗا ثُمَّ أَضۡطَرُّهُۥ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلنَّارِۖ

Na wakati Ibrahimu alipokuwa akiinua misingi ya Nyumba, pamoja na Ismaili:

وَإِذۡ يَرۡفَعُ إِبۡرَٰهِيمُ ٱلۡقَوَاعِدَ مِنَ ٱلۡبَيۡتِ وَإِسۡمَٰعِيلُ

Mlezi wetu, tufanye sisi wawili kuwa wanyoofu Kwako Wewe, na, kutokana na kizazi chetu, jamii nyoofu Kwako Wewe.

رَبَّنَا وَٱجۡعَلۡنَا مُسۡلِمَيۡنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةٗ مُّسۡلِمَةٗ لَّكَ

Na utuonyeshe mazoea yetu ya ihsani.

وَأَرۡنَا مَنَاسِكَنَا

Na urudi kwetu kwa upole,

وَتُبۡ عَلَيۡنَاۖ

Mlezi wetu, na uwaibue miongoni mwao mjumbe, anayetoka kwao, atakayewakariria ishara Zako, kuwafundisha Maandiko na hekima, na kuwasafisha;

رَبَّنَا وَٱبۡعَثۡ فِيهِمُۥ رَسُولٗا مِّنۡهُمُۥ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمُۥ ءَايَٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَيُزَكِّيهِمُۥۖ

Na ni nani basi anayejitoa katika mafundisho ya Ibrahimu, isipokuwa yule anayeifanya Dhati yake mwenyewe kuwa mpumbavu?

وَمَن يَرۡغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبۡرَٰهِيمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفۡسَهُۥۚ

Hakika Sisi tulimteua katika Maisha ya Karibu,

وَلَقَدِ ٱصۡطَفَيۡنَٰهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ

Mlezi wake alipomwambia: “Kuwa mnyoofu kwangu Mimi”;

إِذۡ قَالَ لَهُۥ رَبُّهُۥ أَسۡلِمۡۖ

Na Ibrahimu aliwausia wana wake kuhusu hilo,

وَوَصَّىٰ بِهَا إِبۡرَٰهِيمُ بَنِيهِۦ

Au mlikuwa mashahidi, kifo kilipomfikia Yakubu, alipowaambia wanawe: “Mtamtii nani baada yangu?”

أَمۡ كُنتُمُۥ شُهَدَآءَ ا۪ذۡ حَضَرَ يَعۡقُوبَ ٱلۡمَوۡتُ إِذۡ قَالَ لِبَنِيهِۦ مَا تَعۡبُدُونَ مِنۢ بَعۡدِيۖ

Hii ni jamii ambayo tayari imepita:

تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ

ni yake yale iliyochuma,

لَهَا مَا كَسَبَتۡ

na ni yenu yale mliyochuma;

وَلَكُمُۥ مَا كَسَبۡتُمُۥۖ

Na walisema: “Kuweni Walioelekezwa Upya au Waokoaji, mtaongozwa.”

وَقَالُواْ كُونُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰ تَهۡتَدُواْۗ

Sema: “La, bali mafundisho ya Ibrahimu, aliyeelekea kwa Mungu kabisa,”

قُلۡ بَلۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ

Wakiamini yale mliyoyaamini, hapo wanaongozwa;

فَإِنۡ ءَامَنُواْ بِمِثۡلِ مَا ءَامَنتُمُۥ بِهِۦ فَقَدِ ٱهۡتَدَواْۖ

na wakigeuza mgongo, hapo wako katika mpasuko tu;

وَّإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا هُمُۥ فِي شِقَاقٖۖ

Mungu atakutosha dhidi yao hivi karibuni:

فَسَيَكۡفِيكَهُمُ ٱللَّهُۚ

Utiaji rangi wa Mungu —

صِبۡغَةَ ٱللَّهِ

na ni nani anayetia rangi vizuri kuliko Mungu? —

وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبۡغَةٗۖ

Sema: “Je, mnabishana nasi kuhusu Mungu, ilhali Yeye ni Mlezi wetu na Mlezi wenu? Matendo yetu ni yetu, na matendo yenu ni yenu;

قُلۡ أَتُحَآجُّونَنَا فِي ٱللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمُۥ وَلَنَا أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمُۥ أَعۡمَٰلُكُمُۥ

Au mnasema: “Ibrahimu, Ismaili, Ishaka, Yakubu na nasaba walikuwa Walioelekezwa Upya au Waokoaji”?

أَمۡ يَقُولُونَ إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطَ كَانُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ

Sema: “Je, ni ninyi mnaojua zaidi, au Mungu?”

قُلۡ ءَا۬نتُمُۥ أَعۡلَمُ أَمِ ٱللَّهُۗ

Na ni nani basi dhalimu zaidi kuliko yule anayenyamazia ushahidi alionao kwake, utokao kwa Mungu?

وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن كَتَمَ شَهَٰدَةً عِندَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۗ

Hii ni jamii ambayo tayari imepita:

تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ

ni yake yale iliyochuma,

لَهَا مَا كَسَبَتۡ

na ni yenu yale mliyochuma;

وَلَكُمُۥ مَا كَسَبۡتُمُۥۖ

Wapumbavu, miongoni mwa watu, watasema: “Nini kimewageuza kutoka mahali pao pa kukutania, pale walipokuwa wakisimama?”

۞ سَيَقُولُ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَ ٱلنَّاسِ مَا وَلَّىٰهُمُۥ عَن قِبۡلَتِهِمُ ٱلَّتِي كَانُواْ عَلَيۡهَاۚ

Sema: “Ni wa Mungu mashariki na magharibi;

قُل لِّلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ

Na hivyo Sisi tumewafanya ninyi jamii inayofaa kuigwa,

وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَٰكُمُۥ أُمَّةٗ وَسَطٗا

ili muwe mashahidi dhidi ya watu, na mjumbe awe shahidi dhidi yenu.

لِّتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيۡكُمُۥ شَهِيدٗاۗ

Na Sisi hatukuweka mahali pa kukutania, pale ulipokuwa umesimama, ila ili kutofautisha yule anayemfuata mjumbe na yule anayegeuka nyuma kwa visigino vyake.

وَمَا جَعَلۡنَا ٱلۡقِبۡلَةَ ٱلَّتِي كُنتَ عَلَيۡهَا إِلَّا لِنَعۡلَمَ مَن يَتَّبِعُ ٱلرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِۦۚ

Hilo kwa yakini lilikuwa zito, isipokuwa kwa wale ambao Mungu amewaongoza.

وَإِن كَانَتۡ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُۗ

Na haifai kwa Mungu kuacha imani yenu itawanyike.

وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَٰنَكُمُۥۚ

Sisi hakika Tutauona uso wako ukigeukageuka katika anga; basi Sisi kwa yakini Tutakupa kuwa dira mahali pa kukutania patakapokuridhisha.

قَدۡ نَرَىٰ تَقَلُّبَ وَجۡهِكَ فِي ٱلسَّمَآءِۖ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبۡلَةٗ تَرۡضَىٰهَاۚ

Basi weka dira yako kuelekea mahali pa kusujudu pasipokiukwa,

فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ

na popote mlipo, wekeni dira kuelekea hapo.

وَحَيۡثُ مَا كُنتُمُۥ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمُۥ شَطۡرَهُۥۗ

Na wale waliopewa Maandiko wanajua kwa yakini kwamba huo ni ukweli kutoka kwa Mlezi wao.

وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمُۥۗ

Na hata kama ungewaletea wale waliopewa Maandiko kila ishara, wasingefuata mahali pako pa kukutania.

وَلَئِنۡ أَتَيۡتَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ بِكُلِّ ءَايَةٖ مَّا تَبِعُواْ قِبۡلَتَكَۚ

Nawe hutafuata mahali pao pa kukutania;

وَمَا أَنتَ بِتَابِعٖ قِبۡلَتَهُمُۥۚ

na baadhi yao hawafuati pia mahali pa kukutania pa wengine.

وَمَا بَعۡضُهُمُۥ بِتَابِعٖ قِبۡلَةَ بَعۡضٖۚ

Wale ambao Sisi Tuliwapa Maandiko wanamkiri kama wanavyowakiri wana wao wenyewe,

ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَعۡرِفُونَهُۥ كَمَا يَعۡرِفُونَ أَبۡنَآءَهُمُۥۖ

Ukweli unatoka kwa Mlezi wako;

ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ

Na kila mmoja ana mwelekeo aliopewa kuwa dira; shindanieni basi katika lililo bora.

وَلِكُلّٖ وِجۡهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَاۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ

Popote mlipo, Mungu atawarudisha nyote,

أَيۡنَ مَا تَكُونُواْ يَأۡتِ بِكُمُ ٱللَّهُ جَمِيعًاۚ

Na kutoka popote utokapo, weka dira kuelekea mahali pa kusujudu pasipokiukwa:

وَمِنۡ حَيۡثُ خَرَجۡتَ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۖ

huo kwa yakini ni ukweli kutoka kwa Mlezi wako.

وَإِنَّهُۥ لَلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَۗ

Na kutoka popote utokapo, weka dira kuelekea mahali pa kusujudu pasipokiukwa,

وَمِنۡ حَيۡثُ خَرَجۡتَ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ

na popote mlipo, wekeni dira kuelekea hapo, ili walimwengu wasiwe na hoja yoyote dhidi yenu — isipokuwa wale miongoni mwao walio madhalimu; msiwahofie basi, bali nihofieni Mimi —

وَحَيۡثُ مَا كُنتُمُۥ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمُۥ شَطۡرَهُۥ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيۡكُمُۥ حُجَّةٌ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمُۥ فَلَا تَخۡشَوۡهُمُۥ وَٱخۡشَوۡنِي

Enyi mlioamini! Tafuteni msaada katika subira na Mawasiliano,

يَٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱلصَّبۡرِ وَٱلصَّلَوٰةِۚ

Wala msiseme kuhusu wale wanaouawa katika njia ya Mungu kwamba wamekufa.

وَلَا تَقُولُواْ لِمَن يُقۡتَلُ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتُۢۚ

Hao ndio ambao juu yao kuna mawasiliano kutoka kwa Mlezi wao, na huruma,

أُوْلَٰٓئِكَ عَلَيۡهِمُۥ صَلَوَٰتٞ مِّن رَّبِّهِمُۥ وَرَحۡمَةٞۖ

Hakika Safa na Marwa ni miongoni mwa alama zinazohisika za Mungu.

۞ إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِۖ

Yeyote anayefanya Hija ya Nyumba au anayefanya Umra, hakuna lawama juu yake kuvitembelea.

فَمَنۡ حَجَّ ٱلۡبَيۡتَ أَوِ ٱعۡتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِۦ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَاۚ

Hakika, wale wanaokana na kufa wakiwa wanakana — hao ndio ambao juu yao iko laana ya Mungu, ya Watekelezaji, na ya watu, wote pamoja, ambamo watakaa milele;

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَمَاتُواْ وَهُمُۥ كُفَّارٌ أُوْلَٰٓئِكَ عَلَيۡهِمُۥ لَعۡنَةُ ٱللَّهِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ خَٰلِدِينَ فِيهَا

Na mungu wenu ni mungu wa pekee;

وَإِلَٰهُكُمُۥ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ

hakuna mungu isipokuwa Yeye,

لَّا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ

Na miongoni mwa watu, wapo wanaochukua, pasipo Mungu, wapinzani, wanaowapenda kama anavyopendwa Mungu;

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَندَادٗا يُحِبُّونَهُمُۥ كَحُبِّ ٱللَّهِۖ

lakini walioamini wana mapenzi makali zaidi bado kwa Mungu.

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ أَشَدُّ حُبّٗا لِّلَّهِۗ

Na wale waliofuata watasema: “Laiti tungekuwa na marudiano, tungejiachilia mbali nao kama walivyojiachilia mbali nasi.”

وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ لَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَتَبَرَّأَ مِنۡهُمُۥ كَمَا تَبَرَّءُواْ مِنَّاۗ

Ndivyo Mungu huwaonyesha matendo yao, kama majuto kwao,

كَذَٰلِكَ يُرِيهِمُ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمُۥ حَسَرَٰتٍ عَلَيۡهِمُۥۖ

Enyi watu! Kuleni katika yaliyoko juu ya ardhi, yaliyoruhusiwa na yaliyo mema,

يَٰأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا

wala msifuate nyayo za Mwepushaji,

وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطۡوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ

Na wanapoambiwa: “Fuateni yale Mungu aliyoyateremsha,” husema: “La, sisi tunafuata yale tuliyowakuta nayo mababu zetu.”

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَا أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ بَلۡ نَتَّبِعُ مَا أَلۡفَيۡنَا عَلَيۡهِۦ ءَابَآءَنَاۚ

Na mfano wa wale wanaokana ni wa mtu anayepigia kelele kile kisichosikia chochote isipokuwa mwito na makelele.

وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ كَمَثَلِ ٱلَّذِي يَنۡعِقُ بِمَا لَا يَسۡمَعُ إِلَّا دُعَآءٗ وَنِدَآءٗۚ

Yeye hakuwakataza ila mzoga, damu, nyama ya nguruwe, na kile kilichowekwa wakfu kwa mwingine asiye Mungu.

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِۦ لِغَيۡرِ ٱللَّهِۖ

Lakini yeyote anayelazimishwa kwayo, bila kuwa mwasi wala kupita mipaka, hakuna ukiukaji juu yake,

فَمَنُ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَلَا إِثۡمَ عَلَيۡهِۦۚ

Hakika, wale wanaonyamazia yale Mungu aliyoyateremsha ya Maandiko, na kununua kwa hayo bei duni — hao ndio ambao hawamezi katika matumbo yao chochote isipokuwa Moto; Mungu hatawasemesha katika Siku ya Kusimama Mbele, wala hatawasafisha,

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَا أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَشۡتَرُونَ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلًا أُوْلَٰٓئِكَ مَا يَأۡكُلُونَ فِي بُطُونِهِمُۥ إِلَّا ٱلنَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمُۥ

Hiyo ni kwa kuwa Mungu aliteremsha Maandiko kwa kweli,

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّۗ

Maadili hayako katika kugeuza nyuso zenu kuelekea mashariki au magharibi,

۞ لَّيۡسَ ٱلۡبِرُّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمُۥ قِبَلَ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ

bali maadili ni yule anayemwamini Mungu, Siku ya Mwisho, Watekelezaji, Maandiko na waarifishaji, na anayetoa katika mali yake, licha ya mapenzi yake kwa mali hizo, kwa jamaa wa karibu, mayatima, wahitaji, msafiri, wanaoomba, na kwa ajili ya kuwaachilia walio chini ya uzito wa deni, anayedumisha Mawasiliano na kutoa ukarimu halisi,

وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلۡكِتَٰبِ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ وَءَاتَى ٱلۡمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ ذَوِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَٱلسَّآئِلِينَ وَفِي ٱلرِّقَابِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّكَوٰةَ

wale walio waaminifu kwa agano lao wanapofunga agano,

وَٱلۡمُوفُونَ بِعَهۡدِهِمُۥ إِذَا عَٰهَدُواْۖ

na wenye subira katika dhiki, madhara, na wakati wa ghasia:

وَٱلصَّٰبِرِينَ فِي ٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَحِينَ ٱلۡبَأۡسِۗ

hao ndio waliokuwa wasadikifu,

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْۖ

Enyi mlioamini! Uchunguzi umeagizwa kwenu kuhusu waliouawa:

يَٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِصَاصُ فِي ٱلۡقَتۡلَىۖ

mwenye kujitegemea kwa mwenye kujitegemea, mtii kwa mtii, na mwanamke kwa mwanamke.

ٱلۡحُرُّ بِٱلۡحُرِّ وَٱلۡعَبۡدُ بِٱلۡعَبۡدِ وَٱلۡأُنثَىٰ بِٱلۡأُنثَىٰۚ

Lakini kwa yule ambaye ndugu yake anamwondolea kosa kitu fulani: ufuatiliaji kulingana na kinachokubalika kwa desturi, na utatuzi kwa moyo mwema.

فَمَنۡ عُفِيَ لَهُۥ مِنۡ أَخِيهِۦ شَيۡءٞ فَٱتِّبَاعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيۡهِۦ بِإِحۡسَٰنٖۗ

Hilo ni punguzo kutoka kwa Mlezi wenu, na huruma.

ذَٰلِكَ تَخۡفِيفٞ مِّن رَّبِّكُمُۥ وَرَحۡمَةٞۗ

Mmeagizwa, kifo kinapomfikia mmoja wenu, ikiwa ataacha mali,

كُتِبَ عَلَيۡكُمُۥ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ إِن تَرَكَ خَيۡرًا

wasia kwa wazazi wawili na jamaa wa karibu, kulingana na kinachokubalika kwa desturi:

ٱلۡوَصِيَّةُ لِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ

Na yeyote anayeubadilisha baada ya kuusikia, ukiukaji huo uko juu ya wanaoubadilisha tu,

فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعۡدَ مَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَا إِثۡمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥۚ

Lakini yeyote anayeogopa, kutoka kwa mwenye kuacha wasia, upendeleo au ukiukaji, na akawapatanisha, hakuna ukiukaji juu yake;

فَمَنۡ خَافَ مِن مُّوصٖ جَنَفًا أَوۡ إِثۡمٗا فَأَصۡلَحَ بَيۡنَهُمُۥ فَلَا إِثۡمَ عَلَيۡهِۦۚ

Enyi mlioamini! Kujinyima kumeagizwa kwenu, kama ilivyoagizwa kwa wale wa kabla yenu, huenda mtajikinga, kwa siku zilizohesabiwa.

يَٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمُۥ لَعَلَّكُمُۥ تَتَّقُونَ أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۚ

Na yeyote miongoni mwenu aliye mgonjwa, au safarini, basi idadi ya siku nyingine;

فَمَن كَانَ مِنكُمُۥ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۚ

na kwa wale wenye uwezo wa hilo, fidia, chakula cha mhitaji.

وَعَلَى ٱلَّذِينَ يُطِيقُونَهُۥ فِدۡيَةٞ طَعَامُ مِسۡكِينٖۖ

Na yeyote anayetenda wema kwa hiari, ni bora kwake;

فَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥۚ

Mwezi wa kuburudisha, ule ambao Usomaji huu uliteremshwa, mwongozo kwa watu, na uthibitisho wazi wa mwongozo na wa Upambanuzi.

شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِي أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ

Yeyote miongoni mwenu anayeshuhudia mwezi huu, na ajizuie;

فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُۥۖ

na yeyote aliye mgonjwa, au safarini, basi idadi ya siku nyingine.

وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۗ

Mungu anakusudia kwenu wepesi, Yeye hakusudii kwenu ugumu,

يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ

Na watii Wangu wanapokuhoji kuhusu Mimi, Mimi niko karibu:

وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌۖ

Mimi ninaitikia wito wa yule anayeniita, anaponiita.

أُجِيبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِۖ

Mmeruhusiwa, usiku wa kujinyima, faragha na wanawake wenu:

أُحِلَّ لَكُمُۥ لَيۡلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمُۥۚ

wao ni vazi kwenu, nanyi ni vazi kwao.

هُنَّ لِبَاسٞ لَّكُمُۥ وَأَنتُمُۥ لِبَاسٞ لَّهُنَّۗ

Mungu alijua kwamba mlikuwa mkijisaliti wenyewe; Yeye hapo akawarudia kwa upole, na akawaondolea kosa.

عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمُۥ كُنتُمُۥ تَخۡتَانُونَ أَنفُسَكُمُۥ فَتَابَ عَلَيۡكُمُۥ وَعَفَا عَنكُمُۥۖ

Sasa basi, ungananeni nao,

فَٱلۡـَٰٔنَ بَٰشِرُوهُنَّ

na tafuteni yale Mungu aliyowaagizia.

وَٱبۡتَغُواْ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمُۥۚ

Na kuleni na kunyweni mpaka uzi mweupe ubainike kwenu na uzi mweusi wa alfajiri,

وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَيۡطُ ٱلۡأَبۡيَضُ مِنَ ٱلۡخَيۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ

kisha timizeni kujinyima mpaka usiku.

ثُمَّ أَتِمُّواْ ٱلصِّيَامَ إِلَى ٱلَّيۡلِۚ

Wala msiungane nao, ilhali mko katika kuishi ndani ya mahali pa kusujudu.

وَلَا تُبَٰشِرُوهُنَّ وَأَنتُمُۥ عَٰكِفُونَ فِي ٱلۡمَسَٰجِدِۗ

Hiyo ndiyo mipaka ya Mungu,

تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ

basi msiikaribie.

فَلَا تَقۡرَبُوهَاۗ

Wanakuhoji kuhusu matangazo ya hadharani.

۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَهِلَّةِۖ

Sema: “Hayo ni miadi iliyowekwa kwa ajili ya watu, na kwa ajili ya Hija.

قُلۡ هِيَ مَوَٰقِيتُ لِلنَّاسِ وَٱلۡحَجِّۗ

Na maadili hayako katika kuzijia nyumba kutoka migongo yake,

وَلَيۡسَ ٱلۡبِرُّ بِأَن تَأۡتُواْ ٱلۡبِيُوتَ مِن ظُهُورِهَا

bali maadili ni yule anayejikinga.

وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنِ ٱتَّقَىٰۗ

Zijieni basi nyumba kupitia milango yake,

وَأۡتُواْ ٱلۡبِيُوتَ مِنۡ أَبۡوَٰبِهَاۚ

Na piganeni na wale wanaopigana nanyi, katika njia ya Mungu, lakini msivamie,

وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمُۥ وَلَا تَعۡتَدُواْۚ

Na waueni popote mnapowashtukiza, na wafukuzeni kutoka walikowafukuza:

وَٱقۡتُلُوهُمُۥ حَيۡثُ ثَقِفۡتُمُوهُمُۥ وَأَخۡرِجُوهُمُۥ مِنۡ حَيۡثُ أَخۡرَجُوكُمُۥۚ

jaribio ni kali zaidi kuliko mauaji.

وَٱلۡفِتۡنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۚ

Wala msipigane nao karibu na mahali pa kusujudu pasipokiukwa, kabla hawajapigana nanyi humo;

وَلَا تُقَٰتِلُوهُمُۥ عِندَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَٰتِلُوكُمُۥ فِيهِۦۖ

lakini wakipigana nanyi, waueni hapo:

فَإِن قَٰتَلُوكُمُۥ فَٱقۡتُلُوهُمُۥۗ

Na pigananeni nao mpaka pasiwe na jaribio, na Sheria iwe kwa Mungu;

وَقَٰتِلُوهُمُۥ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِۖ

Mwezi usiokiukwa kwa mwezi usiokiukwa, na kwa vitu visivyokiukwa, uchunguzi.

ٱلشَّهۡرُ ٱلۡحَرَامُ بِٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡحُرُمَٰتُ قِصَاصٞۚ

Yeyote aliyewavamia, mvamieni kwa kiwango cha uvamizi wake kwenu,

فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمُۥ فَٱعۡتَدُواْ عَلَيۡهِۦ بِمِثۡلِ مَا ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمُۥۚ

Na tumieni katika njia ya Mungu, lakini msitupe mlichoshika mkononi katika maangamizi; na tendeni wema,

وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمُۥ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ وَأَحۡسِنُواْۚ

Na timizeni Hija na Umra kwa ajili ya Mungu.

وَأَتِمُّواْ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِۚ

Na mkizuiliwa, basi kile kinachopatikana kwa urahisi kama toleo.

فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمُۥ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۖ

Na msinyoe vichwa vyenu kabla toleo halijafika mahali pake pa kuachiliwa;

وَلَا تَحۡلِقُواْ رُءُوسَكُمُۥ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡهَدۡيُ مَحِلَّهُۥۚ

na yeyote miongoni mwenu aliye mgonjwa, au mwenye kero kichwani, basi fidia kwa kujinyima, hisani, au mazoea ya ihsani.

فَمَن كَانَ مِنكُمُۥ مَرِيضًا أَوۡ بِهِۦ أَذٗى مِّن رَّأۡسِهِۦ فَفِدۡيَةٞ مِّن صِيَامٍ أَوۡ صَدَقَةٍ أَوۡ نُسُكٖۚ

Na mkiwa katika usalama, yeyote anayestarehe kwa Umra mpaka Hija, basi kile kinachopatikana kwa urahisi kama toleo.

فَإِذَا أَمِنتُمُۥ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلۡعُمۡرَةِ إِلَى ٱلۡحَجِّ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۚ

Na yeyote asiyepata uwezo wa hilo, basi kujinyima kwa siku tatu wakati wa Hija, na saba mtakaporejea: hizo ni siku kumi kamili.

فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖ فِي ٱلۡحَجِّ وَسَبۡعَةٍ إِذَا رَجَعۡتُمُۥۗ تِلۡكَ عَشَرَةٞ كَامِلَةٞۗ

Hilo ni kwa yule ambaye ahali wake hawapo katika mahali pa kusujudu pasipokiukwa.

ذَٰلِكَ لِمَن لَّمۡ يَكُنۡ أَهۡلُهُۥ حَاضِرِي ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ

Hija hufanyika katika miezi inayojulikana.

ٱلۡحَجُّ أَشۡهُرٞ مَّعۡلُومَٰتٞۚ

Yeyote anayejiweka kwa Hija, basi hakuna ufuska, hakuna kuvuka mipaka, wala hakuna mjadala wakati wa Hija.

فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلۡحَجَّ فَلَا رَفَثٞ وَلَا فُسُوقٞ وَلَا جِدَالَ فِي ٱلۡحَجِّۗ

Na wema wowote mfanyao, Mungu anaujua.

وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يَعۡلَمۡهُ ٱللَّهُۗ

Na chukueni masurufu yenu;

وَتَزَوَّدُواْ

kwani masurufu bora kuliko yote ni ujikingaji.

فَإِنَّ خَيۡرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقۡوَىٰۖ

Hakuna lawama juu yenu kutafuta fadhila kutoka kwa Mlezi wenu.

لَيۡسَ عَلَيۡكُمُۥ جُنَاحٌ أَن تَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمُۥۚ

Na mnapomiminika kutoka Arafa, kumbukeni Mungu karibu na Alama inayohisika isiyokiukwa,

فَإِذَا أَفَضۡتُمُۥ مِنۡ عَرَفَٰتٖ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ عِندَ ٱلۡمَشۡعَرِ ٱلۡحَرَامِۖ

Kisha mimikeni kutoka mahali wanapomiminika walimwengu,

ثُمَّ أَفِيضُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَفَاضَ ٱلنَّاسُ

na ombeni msamaha wa Mungu,

وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۚ

Na mnapomaliza mazoea yenu ya ihsani, kumbukeni Mungu kama mnavyowakumbuka mababu zenu, au kwa ukumbusho mkali zaidi bado.

فَإِذَا قَضَيۡتُمُۥ مَنَٰسِكَكُمُۥ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمُۥ ءَابَآءَكُمُۥ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ

Hao ndio wenye kipande cha yale waliyochuma.

أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُۥ نَصِيبٞ مِّمَّا كَسَبُواْۚ

Na kumbukeni Mungu kwa siku zilizohesabiwa.

۞ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ فِي أَيَّامٖ مَّعۡدُودَٰتٖۚ

Na yeyote anayeharakisha katika siku mbili, hakuna ukiukaji juu yake;

فَمَن تَعَجَّلَ فِي يَوۡمَيۡنِ فَلَا إِثۡمَ عَلَيۡهِۦ

na yeyote anayechelewa, hakuna ukiukaji juu yake, kwa yule anayejikinga.

وَمَن تَأَخَّرَ فَلَا إِثۡمَ عَلَيۡهِۦۖ لِمَنِ ٱتَّقَىٰۗ

Na anapogeuza mgongo, anajitahidi juu ya ardhi kupanda ufisadi humo, na kuangamiza shamba na uzao.

وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُفۡسِدَ فِيهَا وَيُهۡلِكَ ٱلۡحَرۡثَ وَٱلنَّسۡلَۚ

Na anapoambiwa: “Jikinge mbele ya Mungu,” enzi inamkamata katika ukiukaji; Jahanamu inamtosha basi.

وَإِذَا قِيلَ لَهُ ٱتَّقِ ٱللَّهَ أَخَذَتۡهُ ٱلۡعِزَّةُ بِٱلۡإِثۡمِۚ فَحَسۡبُهُۥ جَهَنَّمُۖ

Na miongoni mwa watu, yupo mmoja anayeiuza Dhati yake mwenyewe, akitafuta kibali cha Mungu.

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡرِي نَفۡسَهُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِۚ

Enyi mlioamini! Ingieni katika amani, kwa ujumla,

يَٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱدۡخُلُواْ فِي ٱلسَّلۡمِ كَآفَّةٗ

wala msifuate nyayo za Mwepushaji,

وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطۡوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ

Je, wanangoja tu kwamba Mungu awajie ndani ya mahema ya mawingu,

هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا أَن يَأۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ فِي ظُلَلٖ مِّنَ ٱلۡغَمَامِ

pamoja na Watekelezaji, na jambo lihitimishwe?

وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُۚ

Waulize wana wa Israeli ni ishara ngapi wazi Sisi Tuliwapa.

سَلۡ بَنِي إِسۡرَٰٓءِيلَ كَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمُۥ مِنۡ ءَايَةِۭ بَيِّنَةٖۗ

Maisha ya Karibu yamepambwa kwa wale wanaokana, nao wanawacheka walioamini;

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَيَسۡخَرُونَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۘ

lakini wanaojikinga watakuwa juu yao, katika Siku ya Kusimama Mbele.

وَٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ فَوۡقَهُمُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ

Watu walikuwa jamii moja; Mungu hapo akawaibua waarifishaji, wapasha habari njema na waonyaji, na akateremsha pamoja nao Maandiko, kwa kweli, ili ahukumu baina ya watu kuhusu yale waliyokuwa wakitofautiana.

كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۦۚ

Na ni wale tu waliopewa hayo ndio waliotofautiana kuyahusu,

وَمَا ٱخۡتَلَفَ فِيهِۦ إِلَّا ٱلَّذِينَ أُوتُوهُۥ

baada ya uthibitisho wazi kuwajia, kwa unyang'anyi baina yao.

مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمُۥۖ

Mungu hapo aliwaongoza wale walioamini kwenye ukweli ambao walikuwa wakitofautiana kuuhusu, kwa ruhusa Yake.

فَهَدَى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۦ مِنَ ٱلۡحَقِّ بِإِذۡنِهِۦۗ

Au mlidhani kuingia Bustani, ilhali bado hamjafikiwa na mfano wa yale waliyoyapata wale waliopita kabla yenu? Dhiki na madhara viliwagusa, nao wakatikiswa hata mjumbe na wale walioamini pamoja naye wakasema: “Uokozi wa Mungu ni lini basi?”

أَمۡ حَسِبۡتُمُۥ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَأۡتِكُمُۥ مَثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمُۥۖ مَسَّتۡهُمُ ٱلۡبَأۡسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلۡزِلُواْ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصۡرُ ٱللَّهِۗ

Wanakuhoji: wanapaswa kutumia nini?

يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ

Sema: “Yale mnayotumia katika wema huwaendea wazazi wawili, jamaa wa karibu, mayatima, wahitaji, na msafiri.

قُلۡ مَا أَنفَقۡتُمُۥ مِنۡ خَيۡرٖ فَلِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۗ

Mapigano mmeagizwa, ilhali yanawachukiza.

كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ وَهُوَ كُرۡهٞ لَّكُمُۥۖ

Na huenda mkachukia kitu, ilhali ni wema kwenu;

وَعَسَىٰ أَن تَكۡرَهُواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمُۥۖ

na huenda mkapenda kitu, ilhali ni ubaya kwenu.

وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ شَرّٞ لَّكُمُۥۚ

Mungu anajua,

وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ

Wanakuhoji kuhusu mwezi usiokiukwa, kuhusu mapigano yangefanyika humo.

يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ قِتَالٖ فِيهِۦۖ

Sema: “Kupigana humo ni jambo la uzito;

قُلۡ قِتَالٞ فِيهِۦ كَبِيرٞۚ

lakini kuziba njia ya Mungu, kumkana Yeye, kuziba kufikia mahali pa kusujudu pasipokiukwa, na kuwafukuza ahali wake kutoka humo, ni jambo la uzito zaidi bado mbele ya Mungu;

وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفۡرُۢ بِهِۦ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَإِخۡرَاجُ أَهۡلِهِۦ مِنۡهُۥ أَكۡبَرُ عِندَ ٱللَّهِۚ

na jaribio ni la uzito zaidi kuliko mauaji.

وَٱلۡفِتۡنَةُ أَكۡبَرُ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۗ

Nao hawataacha kupigana nanyi mpaka wawafanye muiache Sheria yenu, wakiweza.

وَلَا يَزَالُونَ يُقَٰتِلُونَكُمُۥ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمُۥ عَن دِينِكُمُۥ إِنِ ٱسۡتَطَٰعُواْۚ

Na yeyote miongoni mwenu anayeiacha Sheria yake, na kufa akiwa anakana — hao ndio ambao matendo yao yameporomoka, katika Maisha ya Karibu na katika Maisha ya Mwisho,

وَمَن يَرۡتَدِدۡ مِنكُمُۥ عَن دِينِهِۦ فَيَمُتۡ وَهُوَ كَافِرٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ

Hakika, wale walioamini, wale waliohama na kujitahidi katika njia ya Mungu — hao ndio wanaotarajia huruma ya Mungu.

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ يَرۡجُونَ رَحۡمَتَ ٱللَّهِۚ

Wanakuhoji kuhusu pombe na kamari.

۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ

Sema: “Kuna, katika vyote viwili, ukiukaji mkubwa, na faida kwa watu;

قُلۡ فِيهِمَا إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ

lakini ukiukaji wake ni mkubwa kuliko faida yake.”

وَإِثۡمُهُمَا أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ

Ndivyo Mungu huwawekea ishara wazi, huenda mtafikiri juu ya Maisha ya Karibu na Maisha ya Mwisho.

كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمُۥ تَتَفَكَّرُونَ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۗ

Na wanakuhoji kuhusu mayatima. Sema: “Kurekebisha hali yao ni wema;

وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡيَتَٰمَىٰۖ قُلۡ إِصۡلَاحٞ لَّهُمُۥ خَيۡرٞۖ

na mkichanganya mambo yenu na yao, hao ni ndugu zenu.

وَإِن تُخَالِطُوهُمُۥ فَإِخۡوَٰنُكُمُۥۚ

Mungu hutofautisha fisadi na yule anayerekebisha.

وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ ٱلۡمُفۡسِدَ مِنَ ٱلۡمُصۡلِحِۚ

Na Mungu angaliridhia, Yeye angalikulemeeni,

وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَا۬عۡنَتَكُمُۥۚ

Wala msioe wanawake wanaoshirikisha, mpaka waamini;

وَلَا تَنكِحُواْ ٱلۡمُشۡرِكَٰتِ حَتَّىٰ يُؤۡمِنَّۚ

na mtii muumini wa kike hakika ni bora kuliko mwanamke anayeshirikisha, hata kama huyu anawastaajabisha.

وَلَأَمَةٞ مُّؤۡمِنَةٌ خَيۡرٞ مِّن مُّشۡرِكَةٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَتۡكُمُۥۗ

Wala msiwaoze wanaoshirikisha, mpaka waamini;

وَلَا تُنكِحُواْ ٱلۡمُشۡرِكِينَ حَتَّىٰ يُؤۡمِنُواْۚ

na mtii muumini hakika ni bora kuliko mwanamume anayeshirikisha, hata kama huyu anawastaajabisha.

وَلَعَبۡدٞ مُّؤۡمِنٌ خَيۡرٞ مِّن مُّشۡرِكٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَكُمُۥۗ

Hao ndio wanaoita kwenye Moto,

أُوْلَٰٓئِكَ يَدۡعُونَ إِلَى ٱلنَّارِۖ

huku Mungu anaita kwenye Bustani na msamaha, kwa ruhusa Yake,

وَٱللَّهُ يَدۡعُواْ إِلَى ٱلۡجَنَّةِ وَٱلۡمَغۡفِرَةِ بِإِذۡنِهِۦۖ

Na wanakuhoji kuhusu hedhi. Sema: “Ni kero;

وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡمَحِيضِۖ قُلۡ هُوَ أَذٗى

jitengeni basi na wanawake wakati wa hedhi,

فَٱعۡتَزِلُواْ ٱلنِّسَآءَ فِي ٱلۡمَحِيضِ

wala msiwakaribie mpaka wasiwe na kero tena.

وَلَا تَقۡرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطۡهُرۡنَۖ

Na wanapokuwa hawana kero tena, ungananeni nao kwa mahali ambapo Mungu amewaamuru,

فَإِذَا تَطَهَّرۡنَ فَأۡتُوهُنَّ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَكُمُ ٱللَّهُۚ

Wanawake wenu ni shamba kwenu; ungananeni basi na shamba lenu kama mnavyoridhia,

نِسَآؤُكُمُۥ حَرۡثٞ لَّكُمُۥ فَأۡتُواْ حَرۡثَكُمُۥ أَنَّىٰ شِئۡتُمُۥۖ

na tangulizeni kwa ajili yenu wenyewe;

وَقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُمُۥۚ

na jikingeni mbele ya Mungu,

وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ

na jueni kwamba mtakutana naye Yeye.

وَٱعۡلَمُواْ أَنَّكُمُۥ مُلَٰقُوهُۥۗ

Wala msimfanye Mungu, katika viapo vyenu, kisingizio mnachotumia mpendavyo,

وَلَا تَجۡعَلُواْ ٱللَّهَ عُرۡضَةٗ لِّأَيۡمَٰنِكُمُۥ

ili kushuhudia kwamba ninyi ni wenye maadili, mnajikinga, na mnapatanisha walimwengu.

أَن تَبَرُّواْ وَتَتَّقُواْ وَتُصۡلِحُواْ بَيۡنَ ٱلنَّاسِۚ

Mungu hatawakamata kwa upuuzi katika viapo vyenu,

لَّا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِي أَيۡمَٰنِكُمُۥ

lakini Yeye atawakamata kwa yale ambayo viini vyenu vimechuma.

وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُمُۥ بِمَا كَسَبَتۡ قُلُوبُكُمُۥۗ

Kwa wale wanaoapa kujitenga na wanawake wao, miezi minne ya kungoja;

لِّلَّذِينَ يُؤۡلُونَ مِن نِّسَآئِهِمُۥ تَرَبُّصُ أَرۡبَعَةِ أَشۡهُرٖۖ

Na wanawake waliopewa talaka hungoja kwa mizunguko mitatu;

وَٱلۡمُطَلَّقَٰتُ يَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَٰثَةَ قُرُوٓءٖۚ

wala si ruhusa kwao kunyamazia yale Mungu aliyoyaumba katika matumbo yao ya uzazi, ikiwa wanamwamini Mungu na Siku ya Mwisho.

وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ أَن يَكۡتُمۡنَ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِي أَرۡحَامِهِنَّ إِن كُنَّ يُؤۡمِنَّ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ

Na waume zao wana haki zaidi ya kuwarudisha katika hilo, wakikusudia upatanisho.

وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَٰلِكَ إِنۡ أَرَادُواْ إِصۡلَٰحٗاۚ

Na wao wana haki sawa na wajibu wao, kulingana na kinachokubalika kwa desturi;

وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِي عَلَيۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ

na wanaume wana, juu yao, daraja.

وَلِلرِّجَالِ عَلَيۡهِنَّ دَرَجَةٞۗ

Talaka ni mara mbili.

ٱلطَّلَٰقُ مَرَّتَانِۖ

Kisha, ama kurudisha kulingana na kinachokubalika kwa desturi, ama kuachilia kwa moyo mwema.

فَإِمۡسَاكُۢ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ تَسۡرِيحُۢ بِإِحۡسَٰنٖۗ

Wala si ruhusa kwenu kuchukua tena chochote katika yale mliyowapa, isipokuwa wote wawili wakiogopa kutodumisha mipaka ya Mungu.

وَلَا يَحِلُّ لَكُمُۥ أَن تَأۡخُذُواْ مِمَّا ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ شَيۡـًٔا إِلَّا أَن يَخَافَا أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِۖ

Na mkiogopa kwamba hawatadumisha mipaka ya Mungu, hakuna lawama juu yao wawili kwa kile anachojikomboa kwacho.

فَإِنۡ خِفۡتُمُۥ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَا فِيمَا ٱفۡتَدَتۡ بِهِۦۗ

Hiyo ndiyo mipaka ya Mungu,

تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ

msiipite basi.

فَلَا تَعۡتَدُوهَاۚ

Akimpa talaka, hatakuwa halali tena kwake baadaye, mpaka aolewe na mwenzi mwingine asiyekuwa yeye.

فَإِن طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُۥ مِنۢ بَعۡدُ حَتَّىٰ تَنكِحَ زَوۡجًا غَيۡرَهُۥۗ

Na huyu akimpa talaka, hakuna lawama juu yao wawili kurudiana, wakidhani kwamba watadumisha mipaka ya Mungu.

فَإِن طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَا أَن يَتَرَاجَعَا إِن ظَنَّا أَن يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِۗ

Na mnapowapa wanawake talaka, nao wakafikia muda wao, waweke kulingana na kinachokubalika kwa desturi, au waachilieni kulingana na kinachokubalika kwa desturi;

وَإِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَبَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمۡسِكُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٖۚ

wala msiwaweke ili kudhuru, ili kuvamia.

وَلَا تُمۡسِكُوهُنَّ ضِرَارٗا لِّتَعۡتَدُواْۚ

Na yeyote anayefanya hivyo amejidhulumu mwenyewe.

وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ

Wala msichukue ishara za Mungu kwa dhihaka.

وَلَا تَتَّخِذُواْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُؤٗاۚ

Na kumbukeni neema ya Mungu juu yenu, na yale aliyoyateremsha juu yenu ya Maandiko na hekima, ambayo kwayo anawahimiza.

وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمُۥ وَمَا أَنزَلَ عَلَيۡكُمُۥ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡحِكۡمَةِ يَعِظُكُمُۥ بِهِۦۚ

Na jikingeni mbele ya Mungu,

وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ

Na mnapowapa wanawake talaka, nao wakafikia muda wao, msiwazuie kuolewa na wenzi wao wa ndoa, pale kunapokuwa baina yao ridhaa ya pande mbili kulingana na kinachokubalika kwa desturi.

وَإِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَبَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعۡضُلُوهُنَّ أَن يَنكِحۡنَ أَزۡوَٰجَهُنَّ إِذَا تَرَٰضَوۡاْ بَيۡنَهُمُۥ بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ

Hilo ndilo analohimizwa yeyote miongoni mwenu anayemwamini Mungu na Siku ya Mwisho.

ذَٰلِكَ يُوعَظُ بِهِۦ مَن كَانَ مِنكُمُۥ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۗ

Hilo ni safi zaidi kwenu, na ni nadhifu zaidi.

ذَٰلِكُمُۥ أَزۡكَىٰ لَكُمُۥ وَأَطۡهَرُۚ

Na akina mama huwatunza watoto wao kikamilifu kwa miaka miwili kamili,

۞ وَٱلۡوَٰلِدَٰتُ يُرۡضِعۡنَ أَوۡلَٰدَهُنَّ حَوۡلَيۡنِ كَامِلَيۡنِۖ

kwa yule anayekusudia kutimiza utunzaji huo.

لِمَنۡ أَرَادَ أَن يُتِمَّ ٱلرَّضَاعَةَۚ

Na ni juu ya yule aliyezaliwa mtoto kwake kuwapa riziki na mavazi, kulingana na kinachokubalika kwa desturi.

وَعَلَى ٱلۡمَوۡلُودِ لَهُۥ رِزۡقُهُنَّ وَكِسۡوَتُهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ

Hakuna Dhati inayotwishwa zaidi ya uwezo wake.

لَا تُكَلَّفُ نَفۡسٌ إِلَّا وُسۡعَهَاۚ

Mama yeyote asipatwe na madhara kwa sababu ya mtoto wake, wala yule aliyezaliwa mtoto kwake, kwa sababu ya mtoto wake.

لَا تُضَآرُّ وَٰلِدَةُۢ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوۡلُودٞ لَّهُۥ بِوَلَدِهِۦۚ

Na kwa mrithi ni hilo hilo.

وَعَلَى ٱلۡوَارِثِ مِثۡلُ ذَٰلِكَۗ

Na wakikusudia kuachisha kunyonya, kwa ridhaa ya pande mbili baina yao na baada ya mashauriano, hakuna lawama juu yao wawili.

فَإِنۡ أَرَادَا فِصَالًا عَن تَرَاضٖ مِّنۡهُمَا وَتَشَاوُرٖ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَاۗ

Na mkikusudia kuwatunzisha watoto wenu, hakuna lawama juu yenu, mradi mnakabidhi mlichopaswa kutoa, kulingana na kinachokubalika kwa desturi.

وَإِنۡ أَرَدتُّمُۥ أَن تَسۡتَرۡضِعُواْ أَوۡلَٰدَكُمُۥ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمُۥ إِذَا سَلَّمۡتُمُۥ مَا أَتَيۡتُمُۥ بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ

Na jikingeni mbele ya Mungu,

وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ

Na wale miongoni mwenu wanaolindwa kwa uaminifu wakiacha wenzi wa ndoa — hao hungoja kwa miezi minne na kumi;

وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمُۥ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا يَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرۡبَعَةَ أَشۡهُرٖ وَعَشۡرٗاۖ

na wakifikia muda wao, hakuna lawama juu yenu kwa wanayojifanyia wenyewe kulingana na kinachokubalika kwa desturi.

فَإِذَا بَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمُۥ فِيمَا فَعَلۡنَ فِي أَنفُسِهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ

Na hakuna lawama juu yenu, katika mnayodokeza kama ombi la ndoa kwa wanawake, au mnayolinda ndani yenu wenyewe.

وَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمُۥ فِيمَا عَرَّضۡتُمُۥ بِهِۦ مِنۡ خِطۡبَةِ ٱلنِّسَآءِ اَ۬وۡ أَكۡنَنتُمُۥ فِي أَنفُسِكُمُۥۚ

Mungu anajua kwamba mtawafikiria; lakini msiwaahidi kitu kwa siri,

عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمُۥ سَتَذۡكُرُونَهُنَّ وَلَٰكِن لَّا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا

isipokuwa kusema maneno yanayokubalika kwa desturi.

إِلَّا أَن تَقُولُواْ قَوۡلٗا مَّعۡرُوفٗاۚ

Wala msifunge mkataba wa ndoa kabla waraka haujafikia muda wake.

وَلَا تَعۡزِمُواْ عُقۡدَةَ ٱلنِّكَاحِ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡكِتَٰبُ أَجَلَهُۥۚ

Na jueni kwamba Mungu anajua yaliyomo katika Dhati zenu; kuweni macho basi mbele yake Yeye.

وَٱعۡلَمُواْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي أَنفُسِكُمُۥ فَٱحۡذَرُوهُۥۚ

Hakuna lawama juu yenu, mkiwapa wanawake talaka kabla hamjawagusa, au hamjawawekea wajibu.

لَّا جُنَاحَ عَلَيۡكُمُۥ إِن طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ مَا لَمۡ تَمَسُّوهُنَّ أَوۡ تَفۡرِضُواْ لَهُنَّ فَرِيضَةٗۚ

Na wapeni starehe — mwenye uwezo kulingana na kiwango chake, na mwenye kipato kidogo kulingana na kiwango chake — starehe kulingana na kinachokubalika kwa desturi:

وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى ٱلۡمُوسِعِ قَدۡرُهُۥ وَعَلَى ٱلۡمُقۡتِرِ قَدۡرُهُۥ مَتَٰعَۢا بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ

Na mkiwapa talaka kabla ya kuwagusa, ilhali mmewawekea wajibu, nusu ya mliyoweka, isipokuwa wao wakiondolea kosa, au yule ambaye mkataba wa ndoa uko mikononi mwake akiondolea kosa.

وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمُۥ لَهُنَّ فَرِيضَةٗ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمُۥ إِلَّا أَن يَعۡفُونَ أَوۡ يَعۡفُوَاْ ٱلَّذِي بِيَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِۚ

Na kuondolea kosa, huko ni karibu zaidi na ujikingaji.

وَأَن تَعۡفُواْ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوَىٰۚ

Wala msisahau fadhila baina yenu,

وَلَا تَنسَوُاْ ٱلۡفَضۡلَ بَيۡنَكُمُۥۚ

Na mkiogopa, basi kwa miguu au mmepanda;

فَإِنۡ خِفۡتُمُۥ فَرِجَالًا أَوۡ رُكۡبَانٗاۖ

Na wale miongoni mwenu wanaolindwa kwa uaminifu wakiacha wenzi wa ndoa — wasia kwa ajili ya wenzi wao wa ndoa: starehe hadi muda wa mwaka mmoja, bila kufukuzwa;

وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمُۥ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا وَصِيَّةٞ لِّأَزۡوَٰجِهِمُۥ مَتَٰعًا إِلَى ٱلۡحَوۡلِ غَيۡرَ إِخۡرَاجٖۚ

lakini wakitoka, hakuna lawama juu yenu kwa wanayojifanyia wenyewe, katika yanayokubalika kwa desturi.

فَإِنۡ خَرَجۡنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمُۥ فِي مَا فَعَلۡنَ فِي أَنفُسِهِنَّ مِن مَّعۡرُوفٖۗ

Na kwa wanawake waliopewa talaka, starehe kulingana na kinachokubalika kwa desturi:

وَلِلۡمُطَلَّقَٰتِ مَتَٰعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ

Je, hukuwaona wale waliotoka katika makazi yao, kwa maelfu, wakiwa macho mbele ya kifo? Mungu hapo aliwaambia: “Kufeni”; kisha Yeye akawahuisha tena.

۞ أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ خَرَجُواْ مِن دِيَٰرِهِمُۥ وَهُمُۥ أُلُوفٌ حَذَرَ ٱلۡمَوۡتِ فَقَالَ لَهُمُ ٱللَّهُ مُوتُواْ ثُمَّ أَحۡيَٰهُمُۥۚ

Mungu ana kwa yakini fadhila kwa watu,

إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ

Ni nani basi atakayempa Mungu mkopo mzuri, ambao Yeye atamwongezea maradufu mara nyingi?