Yunus يونس
Except the people of Younes إلا قوم يونس
The section and its links
The messengers and their peoples, then the blessings and the commandments (10-15, then 16-18)
Sehemu inaanzia hapa
Soma pamoja na: sura za rafu ile ile
- 7 Am I Not Your Guardian?the overview: the peoples before and their messengers
- 11 Obey none but Godthe same message in the mouth of each messenger
- 12 The most beautiful of accountsa single account: Youssof
- 13 What Is in Themselveswithout an account: the signs, and what is within themselves
- 14 Out of the darknesses into the lightout of the darknesses into the light: gratitude
- 15 It is We who have sent down the Reminderthe traces left: Iblis, Ibrahim's guests
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
Kwa jina la Mungu, Mwingi wa Huruma, Mwenye Huruma.
الٓر (Alif Lam Ra).
الٓر
Hizi ni ishara za Maandiko yaliyojaa hekima.
تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْكِتَٰبِ ٱلْحَكِيمِ
Je, ni la kustaajabisha basi kwa watu kwamba Tumemfunulia mtu miongoni mwao: “Waonye watu,
أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ ٱلنَّاسَ
na wapashe habari njema wale walioamini kwamba wana, kwa Mlezi wao, hatua thabiti ya usadikifu”?
وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ
Wanaokana husema: “Hii kwa yakini ni mazingaombwe ya wazi.”
قَالَ ٱلْكَٰفِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌۭ مُّبِينٌ
Mlezi wenu ni, hakika, Mungu, aliyeumba mbingu na ardhi kwa siku sita, kisha Akajiimarisha juu ya Jengo.
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍۢ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ
Yeye hutawala Amri.
يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ
Hakuna msuluhishi isipokuwa baada ya ruhusa Yake.
مَا مِن شَفِيعٍ إِلَّا مِنۢ بَعْدِ إِذْنِهِۦ
Huyo ndiye Mungu, Mlezi wenu.
ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ
Mtiini basi.
فَٱعْبُدُوهُ
Je, hamkumbuki basi?
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Kwake kutakuwa kurejea kwenu nyote.
إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًۭا
Ahadi ya Mungu, kwa kweli,
وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّا
kwani Yeye huanzisha uumbaji, kisha huurudia, ili kulipa kwa usawa wale walioamini na kutenda matendo mazima.
إِنَّهُۥ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ بِٱلْقِسْطِ
Kwa wale waliokana, watakuwa na kinywaji cha maji yanayochemka na adhabu chungu, kwa kuwa walikana.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ شَرَابٌۭ مِّنْ حَمِيمٍۢ وَعَذَابٌ أَلِيمٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ
Yeye ndiye aliyefanya jua kuwa mwangaza na mwezi kuwa nuru, na akauwekea vituo, ili mjue idadi ya miaka na hesabu.
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ ٱلشَّمْسَ ضِيَآءًۭ وَٱلْقَمَرَ نُورًۭا وَقَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا۟ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلْحِسَابَ
Mungu hakuumba hayo isipokuwa kwa kweli.
مَا خَلَقَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِٱلْحَقِّ
Yeye huelezea ishara kwa kaumu inayojua.
يُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ
Katika kupishana kwa usiku na mchana, na katika yale Mungu aliyoyaumba katika mbingu na juu ya ardhi, kuna kwa yakini ishara kwa kaumu inayojikinga.
إِنَّ فِى ٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَتَّقُونَ
Hakika, wale wasiotarajia kukutana Nasi, walioridhika na Maisha ya Karibu na kutulia ndani yake, na wale wasiojali ishara Zetu — hao kimbilio lao litakuwa Moto, kwa yale waliyokuwa wakichuma.
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا وَرَضُوا۟ بِٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَٱطْمَأَنُّوا۟ بِهَا وَٱلَّذِينَ هُمْ عَنْ ءَايَٰتِنَا غَٰفِلُونَ أُو۟لَٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ
Hakika, wale walioamini na kutenda matendo mazima, Mlezi wao huwaongoza kwa sababu ya imani yao.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُم بِإِيمَٰنِهِمْ
Chini yao mito itatiririka, katika bustani za neema.
تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَٰرُ فِى جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
Kilio chao, humo, kitakuwa: “Utukufu ni Wako, Ewe Mungu!”
دَعْوَىٰهُمْ فِيهَا سُبْحَٰنَكَ ٱللَّهُمَّ
Na salamu yao, humo, itakuwa: “Amani”.
وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَٰمٌۭ
Na, mwishowe, kilio chao kitakuwa: “Himidi ni za Mungu, Mlezi wa viumbe vyote.”
وَءَاخِرُ دَعْوَىٰهُمْ أَنِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
Na kama Mungu angeharakisha kwa watu ubaya kama wanavyotafuta kuharakisha wema, muda wao ungalikuwa umekwisha kuamuliwa.
وَلَوْ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسْتِعْجَالَهُم بِٱلْخَيْرِ لَقُضِىَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ
Tunawatelekeza basi wale wasiotarajia kukutana Nasi katika upindukiaji wao, ambapo wanapapasa.
فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ
Na madhara yanapomgusa mwanadamu, hutuita akiwa amelala ubavuni, ameketi, au amesimama;
وَإِذَا مَسَّ ٱلْإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَآئِمًۭا
kisha, Tunapomwondolea madhara yake, anapita njia yake kama kwamba hakuwahi kutuita kuhusu madhara yaliyomgusa.
فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمْ يَدْعُنَآ إِلَىٰ ضُرٍّۢ مَّسَّهُۥ
Hivyo ndivyo yalivyopambwa, kwa wenye kupita kiasi, matendo waliyokuwa wakitenda.
كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
Tumeangamiza, hakika, vizazi vilivyowatangulia, walipotenda dhuluma, ingawa wajumbe wao walikuwa wamewajia na hoja wazi;
وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا ٱلْقُرُونَ مِن قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا۟ وَجَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ
lakini hawakuwa tayari kuamini.
وَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟
Hivyo ndivyo Tunavyowalipa kaumu ya waliotengwa.
كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْقَوْمَ ٱلْمُجْرِمِينَ
Kisha Tuliwafanya ninyi wafuatizi juu ya ardhi, baada yao, ili kutazama jinsi mngetenda.
ثُمَّ جَعَلْنَٰكُمْ خَلَٰٓئِفَ فِى ٱلْأَرْضِ مِنۢ بَعْدِهِمْ لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ
Na ishara Zetu zinapokaririwa kwao, zilizo wazi kabisa, wale wasiotarajia kukutana Nasi husema: “Leta Usomaji mwingine usio huu, au ubadilishe.”
وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَاتُنَا بَيِّنَٰتٍۢ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا ٱئْتِ بِقُرْءَانٍ غَيْرِ هَٰذَآ أَوْ بَدِّلْهُ
Sema: “Si kwangu kuubadilisha kwa uamuzi wangu mwenyewe;
قُلْ مَا يَكُونُ لِىٓ أَنْ أُبَدِّلَهُۥ مِن تِلْقَآئِ نَفْسِىٓ
siafuati ila yale ninayofunuliwa.
إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ
Ninaogopa, hakika, nikimuasi Mlezi wangu, adhabu ya siku adhimu.”
إِنِّىٓ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ
Sema: “Angaliridhia Mungu, nisingaliwakariria huo, na Yeye asingaliwapa wazo lake.
قُل لَّوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوْتُهُۥ عَلَيْكُمْ وَلَآ أَدْرَىٰكُم بِهِۦ
Hata hivyo nimetumia kati yenu maisha mazima kabla yake.
فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًۭا مِّن قَبْلِهِۦٓ
Je, hamtumii akili basi?”
أَفَلَا تَعْقِلُونَ
Ni nani basi dhalimu zaidi kuliko yule anayebuni uongo dhidi ya Mungu, au anayeita uongo ishara Zake?
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓ
Waliotengwa hawafanikiwi, hakika.
إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلْمُجْرِمُونَ
Na wanatii, pasipo Mungu, yale yasiyowadhuru wala kuwafaa, na husema: “Hawa ndio wasuluhishi wetu kwa Mungu.”
وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَٰٓؤُلَآءِ شُفَعَٰٓؤُنَا عِندَ ٱللَّهِ
Sema: “Je, mnamwarifu Mungu yale asiyoyajua katika mbingu wala juu ya ardhi?”
قُلْ أَتُنَبِّـُٔونَ ٱللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِى ٱلْأَرْضِ
Utukufu ni Wake, Naye yuko juu zaidi ya yale wanayomshirikisha nayo.
سُبْحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ
Watu hawakuwa ila jamii moja, kisha wakatofautiana.
وَمَا كَانَ ٱلنَّاسُ إِلَّآ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ فَٱخْتَلَفُوا۟
Na bila neno la awali la Mlezi wako, ingalikuwa imekwisha kuamuliwa kati yao kuhusu yale wanayotofautiana nayo.
وَلَوْلَا كَلِمَةٌۭ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِىَ بَيْنَهُمْ فِيمَا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
Na wanasema: “Kwa nini hakuteremshiwa ishara kutoka kwa Mlezi wake!”
وَيَقُولُونَ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ
Sema: “Yaliyo nje ya hisi si ya mwingine ila Mungu.
فَقُلْ إِنَّمَا ٱلْغَيْبُ لِلَّهِ
Ngojeni basi,
فَٱنتَظِرُوٓا۟
kwani mimi niko, pamoja nanyi, miongoni mwa wanaongoja.”
إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ
Na Tunapowaonjesha watu huruma baada ya madhara yaliyowagusa, tazama wanapanga njama dhidi ya ishara Zetu.
وَإِذَآ أَذَقْنَا ٱلنَّاسَ رَحْمَةًۭ مِّنۢ بَعْدِ ضَرَّآءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُم مَّكْرٌۭ فِىٓ ءَايَاتِنَا
Sema: “Mungu ni mwepesi zaidi katika njama.”
قُلِ ٱللَّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا
Wale Tuliowatuma wanaandika, hakika, yale mnayopanga njama.
إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ
Yeye ndiye anayewasafirisha juu ya nchi kavu na bahari,
هُوَ ٱلَّذِى يُسَيِّرُكُمْ فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ
hata mnapokuwa katika chombo na kinaenda nao kwa upepo mzuri, nao wakifurahi, upepo mkali unakishambulia, mawimbi yanawajia kutoka kila upande, nao wanadhani wamezingirwa — hapo wanamwita Mungu, wakimwekea Sheria kwa upekee: “Ukituokoa kutokana na haya, kwa yakini tutakuwa miongoni mwa wenye shukrani.”
حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمْ فِى ٱلْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِم بِرِيحٍۢ طَيِّبَةٍۢ وَفَرِحُوا۟ بِهَا جَآءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌۭ وَجَآءَهُمُ ٱلْمَوْجُ مِن كُلِّ مَكَانٍۢ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ
Lakini mara Anapowaokoa, tazama wanafanya uonevu juu ya ardhi, bila haki.
فَلَمَّآ أَنجَىٰهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ
Enyi watu! Uonevu wenu hauwarudii ila ninyi wenyewe,
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُم
starehe ya Maisha ya Karibu;
مَّتَٰعَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا
kisha ni Kwetu kutakuwa kurejea kwenu, na Tutawaarifu yale mliyokuwa mkifanya.
ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
Mfano wa Maisha ya Karibu ni ule wa maji Tunayoyateremsha kutoka angani, na yanayochanganyika
إِنَّمَا مَثَلُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ
na uoto wa ardhi, ambao hula watu na mifugo,
بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ ٱلنَّاسُ وَٱلْأَنْعَٰمُ
hadi, ardhi inapochukua dhahabu yake na kujipamba, na watu wa ardhi hiyo wanapodhani kwamba wanaimiliki, amri Yetu iifikie, usiku au mchana, na Tuifanye ardhi iliyovunwa, kama kwamba haikuwa imejua ustawi jana yake.
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذَتِ ٱلْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَٱزَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَآ أَنَّهُمْ قَٰدِرُونَ عَلَيْهَآ أَتَىٰهَآ أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًۭا فَجَعَلْنَٰهَا حَصِيدًۭا كَأَن لَّمْ تَغْنَ بِٱلْأَمْسِ
Hivyo ndivyo Tunavyoeleza ishara kwa kaumu inayofikiri.
كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ
Mungu huita kwenda Makazi ya Amani, na Yeye humwongoza amridhiaye kwenye barabara iliyonyooka.
وَٱللَّهُ يَدْعُوٓا۟ إِلَىٰ دَارِ ٱلسَّلَٰمِ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ
Kwa wafanyao wema ni lililo zuri zaidi, na zaidi bado;
لِّلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ ٱلْحُسْنَىٰ وَزِيَادَةٌۭ
wala vumbi jeusi wala udhalilifu havitafunika nyuso zao.
وَلَا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌۭ وَلَا ذِلَّةٌ
Hao ndio wenza wa Bustani,
أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْجَنَّةِ
humo wanakaa milele.
هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Na wale waliochuma vitendo viovu, malipo ya kitendo kibaya yatakuwa mfano wake, na udhalilifu utawafunika; hawatakuwa na kinga yoyote dhidi ya Mungu — kama kwamba nyuso zao zimefunikwa kwa kipande cha giza la usiku.
وَٱلَّذِينَ كَسَبُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ جَزَآءُ سَيِّئَةٍۭ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ مَّا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنْ عَاصِمٍۢ كَأَنَّمَآ أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مُظْلِمًا
Hao ndio wenzi wa Moto, wao hukaa humo milele.
أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Na siku Tutakapowakusanya wote, kisha Tutawaambia wale walioshirikisha: “Kaeni mahali penu, ninyi na washirika wenu” — kisha Tutawatenganisha wao kwa wao,
وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ مَكَانَكُمْ أَنتُمْ وَشُرَكَآؤُكُمْ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ
na washirika wao watasema: “Hamkuwa mkitutii sisi.”
وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ
Mungu anatosha kama shahidi kati yetu na ninyi: kwa yakini tulikuwa wasiojali utii wenu.
فَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًۢا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ إِن كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغَٰفِلِينَ
Hapo, kila Dhati itakariri iliyofanya hapo awali,
هُنَالِكَ تَبْلُوا۟ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّآ أَسْلَفَتْ
nao watarudishwa kwa Mungu, Mwandani wao wa kweli,
وَرُدُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ مَوْلَىٰهُمُ ٱلْحَقِّ
na yale waliyokuwa wakibuni yatakuwa yamepotea mbali nao.
وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ
Sema: “Ni nani anayewaruzuku kutoka anga na ardhi?
قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ
Au ni nani anayemiliki usikivu na maono, anayetoa kilicho hai kutoka kilichokufa na kutoa kilichokufa kutoka kilicho hai, na anayetawala Amri?”
أَمَّن يَمْلِكُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَٰرَ وَمَن يُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ ٱلْمَيِّتَ مِنَ ٱلْحَىِّ وَمَن يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ
Watasema: “Mungu.”
فَسَيَقُولُونَ ٱللَّهُ
Sema hapo: “Je, hamjikingi basi?”
فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ
Huyu ndiye Mungu, Mlezi wenu wa kweli.
فَذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمُ ٱلْحَقُّ
Baada ya ukweli, kuna nini kingine isipokuwa upotovu?
فَمَاذَا بَعْدَ ٱلْحَقِّ إِلَّا ٱلضَّلَٰلُ
Mnageuzwa vipi basi?
فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ
Hivyo neno la Mlezi wako limethibitika juu ya wavukao mipaka: hawaamini.
كَذَٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ فَسَقُوٓا۟ أَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ
Sema: “Je, yupo, miongoni mwa washirika wenu, anayeanzisha uumbaji kisha kuurudia?”
قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ
Sema: “Mungu huanzisha uumbaji, kisha huurudia.
قُلِ ٱللَّهُ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ
Mnapotoshwa vipi basi?”
فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ
Sema: “Je, yupo, miongoni mwa washirika wenu, anayeongoza kuelekea ukweli?”
قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ
Sema: “Mungu huongoza kuelekea ukweli.
قُلِ ٱللَّهُ يَهْدِى لِلْحَقِّ
Je, yule anayeongoza kuelekea ukweli anastahili zaidi kufuatwa, au yule asiyekubali kuongozwa isipokuwa akiongozwa?
أَفَمَن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّا يَهِدِّىٓ إِلَّآ أَن يُهْدَىٰ
Mna nini basi? Mnahukumuje?”
فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
Wengi wao hawafuati ila dhana;
وَمَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا
ilhali dhana haifai kwa lolote mbele ya ukweli,
إِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًٔا
kwani Mungu ni Mjuzi wa Yote wa yale wanayofanya.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِمَا يَفْعَلُونَ
Usomaji huu haukuwa miongoni mwa yanayoweza kubuniwa pasipo Mungu;
وَمَا كَانَ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانُ أَن يُفْتَرَىٰ مِن دُونِ ٱللَّهِ
bali unathibitisha yaliyoutangulia, na unaeleza Maandiko — hakuna shaka inayowezekana — kutoka kwa Mlezi wa viumbe vyote.
وَلَٰكِن تَصْدِيقَ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ ٱلْكِتَٰبِ لَا رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
Au watasema: “Ameubuni”?
أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰهُ
Sema: “Leteni basi sura inayofanana nayo,
قُلْ فَأْتُوا۟ بِسُورَةٍۢ مِّثْلِهِۦ
na waiteni mtakaowaweza, pasipo Mungu, ikiwa ninyi ni wasadikifu.”
وَٱدْعُوا۟ مَنِ ٱسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
Bali, wameita uongo yale ambayo hawakuyazunguka kwa ujuzi, na ambayo utabiri wake haukuwa umewafikia bado.
بَلْ كَذَّبُوا۟ بِمَا لَمْ يُحِيطُوا۟ بِعِلْمِهِۦ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُۥ
Hivyo walivyoita uongo wale wa kabla yao.
كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ
Tazama basi hatima ya madhalimu.
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلظَّٰلِمِينَ
Na miongoni mwao, wapo wanaouamini, na wapo wasiouamini;
وَمِنْهُم مَّن يُؤْمِنُ بِهِۦ وَمِنْهُم مَّن لَّا يُؤْمِنُ بِهِۦ
Mlezi wako anawajua zaidi wafisadi.
وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِٱلْمُفْسِدِينَ
Na wakikuita uongo, sema: “Kwangu tendo langu, kwenu lenu; ninyi ni huru na yale ninayofanya, na mimi ni huru na yale mnayofanya.”
وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّى عَمَلِى وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ أَنتُم بَرِيٓـُٔونَ مِمَّآ أَعْمَلُ وَأَنَا۠ بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تَعْمَلُونَ
Na miongoni mwao, wapo wanaokusikiliza —
وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ
lakini je, utawasikilizisha viziwi, ingawa hawatumii akili?
أَفَأَنتَ تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا۟ لَا يَعْقِلُونَ
Na miongoni mwao, wapo wanaokutazama —
وَمِنْهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيْكَ
lakini je, utawaongoza vipofu, ingawa hawaoni wazi?
أَفَأَنتَ تَهْدِى ٱلْعُمْىَ وَلَوْ كَانُوا۟ لَا يُبْصِرُونَ
Mungu si dhalimu kwa lolote kwa watu, hakika;
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظْلِمُ ٱلنَّاسَ شَيْـًۭٔا
ni watu wanaojidhulumu wenyewe.
وَلَٰكِنَّ ٱلنَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
Na siku Atakapowakusanya, kama kwamba hawakukaa ila saa moja ya mchana, watatambuana wao kwa wao.
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَأَن لَّمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا سَاعَةًۭ مِّنَ ٱلنَّهَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيْنَهُمْ
Wamepata hasara, wale walioita uongo kukutana na Mungu, nao hawakuwa wanaoongozwa.
قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ وَمَا كَانُوا۟ مُهْتَدِينَ
Na Tukikuonyesha sehemu ya yale Tunayowaahidi, au Tukikuweka kwa uaminifu, ni Kwetu kutakuwa kurejea kwao;
وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ ٱلَّذِى نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ
kisha Mungu ni shahidi wa yale wanayofanya.
ثُمَّ ٱللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا يَفْعَلُونَ
Na kwa kila jamii, mjumbe.
وَلِكُلِّ أُمَّةٍۢ رَّسُولٌۭ
Na mjumbe wao alipokuja, iliamuliwa kati yao kwa usawa, bila wao kudhulumiwa.
فَإِذَا جَآءَ رَسُولُهُمْ قُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
Na wanasema: “Ahadi hii ni lini, ikiwa ninyi ni wasadikifu?”
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
Sema: “Sina, kwa nafsi yangu, madhara wala faida, isipokuwa yale ayaridhiayo Mungu.
قُل لَّآ أَمْلِكُ لِنَفْسِى ضَرًّۭا وَلَا نَفْعًا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ
Kwa kila jamii kikomo.
لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ
Kikomo chao kinapofika, hawawezi kukichelewesha hata kwa saa moja,
إِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَـْٔخِرُونَ سَاعَةًۭ
wala kukitangulisha.”
وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ
Sema: “Mnaonaje? Adhabu Yake ikiwafikia usiku au mchana, ni nini wale waliotengwa wangekusudia kukiharakisha?
قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُهُۥ بَيَٰتًا أَوْ نَهَارًۭا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ ٱلْمُجْرِمُونَ
Je, ni basi tu baada ya kuwafikia ndipo mtakapoiamini?
أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ ءَامَنتُم بِهِۦٓ
Sasa?! Ilhali mlikuwa mkitafuta kuiharakisha!”
ءَآلْـَٰٔنَ وَقَدْ كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
Kisha itasemwa kwa wale waliotenda dhuluma: “Onjeni adhabu ya milele;
ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذُوقُوا۟ عَذَابَ ٱلْخُلْدِ
je, mnalipwa kwa jingine isipokuwa kwa yale mliyokuwa mkichuma?”
هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ
Na wanakuuliza: “Je, ni kweli?”
وَيَسْتَنۢبِـُٔونَكَ أَحَقٌّ هُوَ
Sema: “Ndiyo, kwa Mlezi wangu! Ni kweli kwa yakini, nanyi hamtaweza kumfanya ashindwe.”
قُلْ إِى وَرَبِّىٓ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ وَمَآ أَنتُم بِمُعْجِزِينَ
Na kama kila Dhati dhalimu ingemiliki kila kilicho juu ya ardhi, ingejikomboa nacho.
وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍۢ ظَلَمَتْ مَا فِى ٱلْأَرْضِ لَٱفْتَدَتْ بِهِۦ
Nao wataficha majuto yao wakiona adhabu, na itaamuliwa kati yao kwa usawa, bila wao kudhulumiwa.
وَأَسَرُّوا۟ ٱلنَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا۟ ٱلْعَذَابَ وَقُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
Je, si hivyo: kwa Mungu ni kilichomo katika mbingu na juu ya ardhi.
أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ
Je, si hivyo: ahadi ya Mungu ni ya kweli;
أَلَآ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ
lakini wengi wao hawajui.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Yeye ndiye anayehuisha na kuua,
هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ
na ni Kwake Yeye mtarejeshwa.
وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
Enyi watu! Mawaidha yamewajia kutoka kwa Mlezi wenu, ponyo la yaliyomo katika vifua, mwongozo na huruma kwa waumini.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَتْكُم مَّوْعِظَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَآءٌۭ لِّمَا فِى ٱلصُّدُورِ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ
Sema: “Ni kwa fadhila ya Mungu na kwa huruma Yake — na kwa hilo wafurahi!
قُلْ بِفَضْلِ ٱللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوا۟
Ni bora kuliko yale wanayokusanya.”
هُوَ خَيْرٌۭ مِّمَّا يَجْمَعُونَ
Sema: “Mnaonaje? Yale Mungu aliyoyateremsha kwenu kama riziki, mmefanya sehemu iliyokatazwa na sehemu iliyoruhusiwa” —
قُلْ أَرَءَيْتُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ لَكُم مِّن رِّزْقٍۢ فَجَعَلْتُم مِّنْهُ حَرَامًۭا وَحَلَٰلًۭا
sema: “Je, ni Mungu aliyewaruhusu, au ni dhidi ya Mungu mnabuni?”
قُلْ ءَآللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى ٱللَّهِ تَفْتَرُونَ
Watadhani nini, katika Siku ya Kusimama Mbele, wale wanaobuni uongo dhidi ya Mungu?
وَمَا ظَنُّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ
Mungu ana kwa yakini fadhila kwa watu,
إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ
lakini wengi wao si wenye shukrani.
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ
Hujipati katika hali yoyote, husomi Usomaji wowote utokao humo, hamfanyi tendo lolote, bila Sisi kuwa mashahidi kwenu mnapojishughulisha nalo.
وَمَا تَكُونُ فِى شَأْنٍۢ وَمَا تَتْلُوا۟ مِنْهُ مِن قُرْءَانٍۢ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ
Hakuna kitu kilicho nje ya uwezo wa Mlezi wako, hata uzito wa chembe juu ya ardhi au katika anga,
وَمَا يَعْزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِى ٱلسَّمَآءِ
wala kidogo zaidi wala kikubwa zaidi ambacho hakimo katika daftari lililo wazi.
وَلَآ أَصْغَرَ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكْبَرَ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مُّبِينٍ
Je, si hivyo: wandani wa Mungu, hakuna woga juu yao, wala hawatahuzunika,
أَلَآ إِنَّ أَوْلِيَآءَ ٱللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
wale walioamini na wakawa wakijikinga.
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ
Kwao habari njema, katika Maisha ya Karibu na katika Maisha ya Mwisho.
لَهُمُ ٱلْبُشْرَىٰ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَفِى ٱلْءَاخِرَةِ
Hakuna mabadiliko kwa maneno ya Mungu.
لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَٰتِ ٱللَّهِ
Huo ndio ushindi adhimu.
ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
Na neno lao lisikuhuzunishe:
وَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ
nguvu ni ya Mungu, hakika, yote.
إِنَّ ٱلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا
Yeye ni Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ
Je, si hivyo: kwa Mungu ni yeyote aliye katika mbingu na yeyote aliye juu ya ardhi;
أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ
wanafuata nini basi wale wanaoita washirika, pasipo Mungu?
وَمَا يَتَّبِعُ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُرَكَآءَ
Hawafuati ila dhana,
إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ
nao hawafanyi ila kukisia.
وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ
Yeye ndiye aliyewafanyia usiku ili mpumzike humo, na mchana ili kuona wazi.
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِتَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا
Kuna kwa yakini humo ishara kwa kaumu inayosikia.
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَسْمَعُونَ
Wanasema: “Mungu amejichukulia mtoto.”
قَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًۭا
Utukufu ni Wake!
سُبْحَٰنَهُۥ
Yeye ni Tajiri.
هُوَ ٱلْغَنِىُّ
Ni Yake yaliyomo katika mbingu na yaliyoko juu ya ardhi.
لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ
Hamna, kwa hilo, mamlaka yoyote.
إِنْ عِندَكُم مِّن سُلْطَٰنٍۭ بِهَٰذَآ
Je, mtasema juu ya Mungu msiyoyajua?
أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
Sema: “Wale wanaobuni uongo dhidi ya Mungu hawafanikiwi, hakika.”
قُلْ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ
Starehe katika Maisha ya Karibu,
مَتَٰعٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا
kisha ni Kwetu kutakuwa kurejea kwao; kisha Tutawaonjesha adhabu kali, kwa kuwa walikana.
ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ ٱلْعَذَابَ ٱلشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ
Na wakarie taarifa kuhusu Nuhu, aliposema kwa kaumu yake: “Enyi kaumu yangu! Ikiwa uwepo wangu kati yenu na ukumbusho wangu wa ishara za Mungu unawalemea, ni kwa Mungu ninatoa uwakili.
وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦ يَٰقَوْمِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُم مَّقَامِى وَتَذْكِيرِى بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ فَعَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْتُ
Kusanyeni basi azma yenu na washirika wenu,
فَأَجْمِعُوٓا۟ أَمْرَكُمْ وَشُرَكَآءَكُمْ
azma yenu isiwe tena jambo lenye ukungu kwenu,
ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةًۭ
kisha itekelezeni dhidi yangu, wala msinipe muhula wowote.
ثُمَّ ٱقْضُوٓا۟ إِلَىَّ وَلَا تُنظِرُونِ
Mkigeuza migongo, sikuwaomba ujira wowote;
فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَأَلْتُكُم مِّنْ أَجْرٍ
ujira wangu si juu ya mwingine ila Mungu,
إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ
na nimeamriwa kuwa miongoni mwa wanyoofu kwa Mungu.”
وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
Lakini walimwita uongo; Tukamwokoa, yeye na wale waliokuwa pamoja naye katika chombo, na Tukawafanya wafuatizi,
فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ وَجَعَلْنَٰهُمْ خَلَٰٓئِفَ
na Tukawazamisha wale walioita uongo ishara Zetu.
وَأَغْرَقْنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا
Tazama basi hatima ya wale walioonywa.
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ
Kisha, baada yake, Tuliibua wajumbe kwa kaumu zao; wakawaletea hoja wazi, lakini hawakuwa tayari kuamini yale waliyoyaita uongo mwanzoni.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِۦ رُسُلًا إِلَىٰ قَوْمِهِمْ فَجَآءُوهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟ بِمَا كَذَّبُوا۟ بِهِۦ مِن قَبْلُ
Hivyo ndivyo Tunavyoweka muhuri juu ya viini vya wale wanaopita mipaka.
كَذَٰلِكَ نَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلْمُعْتَدِينَ
Kisha, baada yao, Tuliibua Musa na Haruni kwa Firauni na baraza lake, wakiwa na ishara Zetu; lakini walijivimbisha kwa kiburi na wakawa kaumu ya waliotengwa.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِم مُّوسَىٰ وَهَٰرُونَ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ بِـَٔايَٰتِنَا فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًۭا مُّجْرِمِينَ
Ukweli ulipowajia kutoka Kwetu, walisema: “Hii kwa yakini ni mazingaombwe ya wazi.”
فَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ مِنْ عِندِنَا قَالُوٓا۟ إِنَّ هَٰذَا لَسِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ
Musa alisema: “Mnasema hivi kuhusu ukweli, baada ya kuwajia?
قَالَ مُوسَىٰٓ أَتَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَكُمْ
Je, haya ni mazingaombwe?
أَسِحْرٌ هَٰذَا
Ilhali wafanya mazingaombwe hawafanikiwi.”
وَلَا يُفْلِحُ ٱلسَّٰحِرُونَ
Walisema: “Je, umetujia ili utuondoe katika yale tuliyowakuta nayo mababu zetu, na ili ukuu, juu ya ardhi, uwe wenu ninyi wawili? Hatutawahesabu waaminifu, ninyi wawili.”
قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا ٱلْكِبْرِيَآءُ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِينَ
Na Firauni akasema: “Nileteeni kila mfanya mazingaombwe mjuzi.”
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ٱئْتُونِى بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمٍۢ
Wafanya mazingaombwe walipokuja, Musa aliwaambia: “Tupeni mliyo nayo ya kutupa.”
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلْقُوا۟ مَآ أَنتُم مُّلْقُونَ
Walipotupa, Musa alisema: “Mliyoyaleta ndiyo mazingaombwe;
فَلَمَّآ أَلْقَوْا۟ قَالَ مُوسَىٰ مَا جِئْتُم بِهِ ٱلسِّحْرُ
Mungu atayafanya bure,
إِنَّ ٱللَّهَ سَيُبْطِلُهُۥٓ
kwani Mungu haufanyi mzima tendo la wafisadi.”
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ ٱلْمُفْسِدِينَ
Na Mungu hathibitisha ukweli kwa maneno Yake, hata wangeona kinyaa waliotengwa.
وَيُحِقُّ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْمُجْرِمُونَ
Hakuna aliyemhesabu Musa mwaminifu, isipokuwa uzao wa kaumu yake, kwa woga wa Firauni na wa baraza lao, asiwajaribu.
فَمَآ ءَامَنَ لِمُوسَىٰٓ إِلَّا ذُرِّيَّةٌۭ مِّن قَوْمِهِۦ عَلَىٰ خَوْفٍۢ مِّن فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ
Na Firauni kwa yakini alikuwa juu sana juu ya ardhi,
وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ
na kwa yakini alikuwa miongoni mwa wenye kupita kiasi.
وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْمُسْرِفِينَ
Na Musa akasema: “Enyi kaumu yangu, ikiwa mnamwamini Mungu, mtolee uwakili, ikiwa ninyi ni wanyoofu kwa Mungu.”
وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰقَوْمِ إِن كُنتُمْ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوٓا۟ إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ
Walisema: “Kwa Mungu ndiko tunakotoa uwakili.
فَقَالُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْنَا
Mlezi wetu, usitufanye jaribio kwa kaumu dhalimu,
رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةًۭ لِّلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
na utuokoe, kwa huruma Yako, kutoka kwa kaumu inayokana.”
وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
Na Tulimfunulia Musa na ndugu yake: “Wawekeeni kaumu yenu, Misri, nyumba; fanyeni nyumba zenu kuwa mahali pa kukutania; na dumisheni Mawasiliano.”
وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰ وَأَخِيهِ أَن تَبَوَّءَا لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوتًۭا وَٱجْعَلُوا۟ بُيُوتَكُمْ قِبْلَةًۭ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ
Na wapashe habari njema waumini.
وَبَشِّرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Na Musa akasema: “Mlezi wetu, Wewe umempa Firauni na baraza lake pambo na mali katika Maisha ya Karibu,
وَقَالَ مُوسَىٰ رَبَّنَآ إِنَّكَ ءَاتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَأَهُۥ زِينَةًۭ وَأَمْوَٰلًۭا فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا
Mlezi wetu, ni ili wapoteze mbali na njia Yako.
رَبَّنَا لِيُضِلُّوا۟ عَن سَبِيلِكَ
Mlezi wetu, futa mali zao na kaza viini vyao, ili wasiamini hadi waone adhabu chungu.”
رَبَّنَا ٱطْمِسْ عَلَىٰٓ أَمْوَٰلِهِمْ وَٱشْدُدْ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوا۟ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
Alisema: “Mwito wenu umejibiwa; simameni sawa basi, ninyi wawili,
قَالَ قَدْ أُجِيبَت دَّعْوَتُكُمَا فَٱسْتَقِيمَا
wala msifuate njia ya wale wasiojua.”
وَلَا تَتَّبِعَآنِّ سَبِيلَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ
Na Tuliwavusha wana wa Israeli bahari; Firauni na majeshi yake wakawafuatia kwa uonevu na uadui,
وَجَٰوَزْنَا بِبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُۥ بَغْيًۭا وَعَدْوًا
hadi, kuzamishwa kulipomkamata, alisema: “Naamini kwamba hakuna mungu isipokuwa Yule ambaye wana wa Israeli wamemwamini, nami ni miongoni mwa wanyoofu kwa Mungu.”
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَدْرَكَهُ ٱلْغَرَقُ قَالَ ءَامَنتُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱلَّذِىٓ ءَامَنَتْ بِهِۦ بَنُوٓا۟ إِسْرَٰٓءِيلَ وَأَنَا۠ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
“Sasa?! Ilhali ulikuwa umeasi hapo awali, na ulikuwa miongoni mwa wafisadi!
ءَآلْـَٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنتَ مِنَ ٱلْمُفْسِدِينَ
Leo basi, Tunakuokoa kuhusu mwili wako, ili uwe ishara kwa wale watakaokuja baada yako.”
فَٱلْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ ءَايَةًۭ
Lakini wengi wa watu kwa yakini ni wasiojali ishara Zetu.
وَإِنَّ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلنَّاسِ عَنْ ءَايَٰتِنَا لَغَٰفِلُونَ
Tumewaweka, hakika, wana wa Israeli katika makao ya usadikifu, na Tukawaruzuku vitu vizuri; hawakutofautiana isipokuwa baada ya ujuzi kuwajia.
وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍۢ وَرَزَقْنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ فَمَا ٱخْتَلَفُوا۟ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلْعِلْمُ
Mlezi wako ataamua, hakika, kati yao, katika Siku ya Kusimama Mbele, kuhusu yale waliyokuwa wakitofautiana.
إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
Ukiwa katika mashaka kuhusu yale Tuliyoyateremsha kwako, waulize wale wanaosoma Maandiko kabla yako.
فَإِن كُنتَ فِى شَكٍّۢ مِّمَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ فَسْـَٔلِ ٱلَّذِينَ يَقْرَءُونَ ٱلْكِتَٰبَ مِن قَبْلِكَ
Ukweli umekujia, hakika, kutoka kwa Mlezi wako;
لَقَدْ جَآءَكَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكَ
basi usiwe kamwe miongoni mwa wanaoingia katika mabishano.
فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُمْتَرِينَ
Na usiwe miongoni mwa wale walioita uongo ishara za Mungu, ungekuwa hapo miongoni mwa waliopata hasara.
وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْخَٰسِرِينَ
Wale ambao neno la Mlezi wako limethibitika juu yao hawataamini, hata kama kila ishara ingewajia, hadi waone adhabu chungu.
إِنَّ ٱلَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ وَلَوْ جَآءَتْهُمْ كُلُّ ءَايَةٍ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
Kwa nini hapakuwa na mji ulioamini na ambao imani yake iliufaa — isipokuwa kaumu ya Yunus! Walipoamini, Tuliwaondolea adhabu ya aibu katika Maisha ya Karibu, na Tukawapa starehe kwa muda.
فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ ءَامَنَتْ فَنَفَعَهَآ إِيمَٰنُهَآ إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّآ ءَامَنُوا۟ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ ٱلْخِزْىِ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَمَتَّعْنَٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍۢ
Na kama Mlezi wako angaliridhia, wote walio juu ya ardhi wangalikuwa wameamini, wote kabisa.
وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ لَءَامَنَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا
Je, ni wewe ambaye ungewalazimisha watu kuwa waumini?
أَفَأَنتَ تُكْرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ
Si kwa Dhati yoyote kuamini, isipokuwa kwa ruhusa ya Mungu,
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ
na Yeye huweka taka juu ya wale wasiotumia akili.
وَيَجْعَلُ ٱلرِّجْسَ عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ
Sema: “Tazameni yaliyomo katika mbingu na juu ya ardhi” — lakini ishara na maonyo vinafaa nini kwa kaumu isiyoamini?
قُلِ ٱنظُرُوا۟ مَاذَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا تُغْنِى ٱلْءَايَٰتُ وَٱلنُّذُرُ عَن قَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ
Wanangoja nini basi, isipokuwa mfano wa siku za wale waliopita kabla yao?
فَهَلْ يَنتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَيَّامِ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِهِمْ
Sema: “Ngojeni basi, kwani mimi niko, pamoja nanyi, miongoni mwa wanaongoja.”
قُلْ فَٱنتَظِرُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ
Kisha Tunawaokoa wajumbe Wetu, na wale walioamini — hivyo;
ثُمَّ نُنَجِّى رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كَذَٰلِكَ
ni wajibu juu Yetu kuwaokoa waumini.
حَقًّا عَلَيْنَا نُنجِ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Sema: “Enyi watu! Ikiwa mko katika mkanganyiko kuhusu Sheria yangu, mimi simtii wale mnaowatii pasipo Mungu,
قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِى شَكٍّۢ مِّن دِينِى فَلَآ أَعْبُدُ ٱلَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ
lakini ninamtii Mungu, ambaye atawalinda kwa uaminifu.
وَلَٰكِنْ أَعْبُدُ ٱللَّهَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُمْ
Na nimeamriwa niwe miongoni mwa waumini,
وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
na: ‘Dumisha mwelekeo wako kuelekea Sheria, ukiwa umegeukia Mungu kabisa,
وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًۭا
na usiwe kamwe miongoni mwa wanaoshirikisha.’”
وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ
Na usinadi, pasipo Mungu, kile kisichokufaa wala kukudhuru;
وَلَا تَدْعُ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ
ungalifanya hivyo, ndipo hakika ungalikuwa miongoni mwa madhalimu.
فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذًۭا مِّنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Na Mungu akikugusa kwa madhara, hakuna awezaye kukuondolea ila Yeye;
وَإِن يَمْسَسْكَ ٱللَّهُ بِضُرٍّۢ فَلَا كَاشِفَ لَهُۥٓ إِلَّا هُوَ
na Akikukusudia wema, hakuna awezaye kubatilisha fadhila Zake.
وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍۢ فَلَا رَآدَّ لِفَضْلِهِۦ
Yeye huifikisha kwa yeyote anayemridhia miongoni mwa watiifu Wake.
يُصِيبُ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ
Yeye ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
وَهُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
Sema: “Enyi watu! Ukweli umewajia kutoka kwa Mlezi wenu;
قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَكُمُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ
basi yeyote anayeongozwa haongozwi ila kwa ajili yake mwenyewe,
فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ
na yeyote anayepotea hapotei ila dhidi yake mwenyewe.
وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا
Na mimi si wakili juu yenu.”
وَمَآ أَنَا۠ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍۢ
Na fuata yale unayofunuliwa, na uwe na subira hadi Mungu ahukumu.
وَٱتَّبِعْ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيْكَ وَٱصْبِرْ حَتَّىٰ يَحْكُمَ ٱللَّهُ
Yeye ndiye bora wa mahakimu.
وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَٰكِمِينَ