Luqman لقمان
Gave Luqman wisdom لقمان الحكمة
The section and its links
The trial announced, then lived (29-32, then 33-35)
Soma sehemu tangu mwanzo wake: sura ya 29
Soma pamoja na: sura za rafu ile ile
- 2 Guidance for Those Who Guard Themselvesthe threshold: the Scripture, those who receive it, the law
- 3 The Rope of Godthe twin of 2: the dispute and the combat lived through
- 29 Without being put to the trialthe trial of those who say “We believe”
- 30 The Romansthe signs, and the Law that does not change
- 32 Fall down in prostrationthe descent, and those who fall down in prostration
Kilichoonyeshwa awali: The example from which this sura draws the application: Moussa facing Fir'awn, in 26 to 28. 26
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
Kwa jina la Mungu, Mwingi wa Huruma, Mwenye Huruma.
الٓمٓ (Alif Lam Mim).
الٓمٓ
Hizi ni ishara za Maandiko yaliyojaa hekima, mwongozo na huruma kwa wafanyao wema, wale wanaodumisha Mawasiliano na kutoa ukarimu halisi, na ambao, kuhusu Maisha ya Mwisho, wana yakini nayo.
تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْكِتَٰبِ ٱلْحَكِيمِ هُدًۭى وَرَحْمَةًۭ لِّلْمُحْسِنِينَ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلْءَاخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ
Hao wako juu ya mwongozo utokao kwa Mlezi wao,
أُو۟لَٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدًۭى مِّن رَّبِّهِمْ
na hao ndio wanaofanikiwa.
وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ
Na miongoni mwa watu, wako wanaonunua hotuba ya kuburudisha, ili kupoteza kutoka njia ya Mungu bila kujua, na wanaichukulia kwa dhihaka;
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشْتَرِى لَهْوَ ٱلْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍۢ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًا
hao ndio watakaokuwa na adhabu ya kudhalilisha.
أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌۭ مُّهِينٌۭ
Na ishara Zetu zinapokaririwa kwake, anageuka nyuma akijivuna, kama kwamba hakuzisikia, kama kwamba katika masikio yake kuna uziwi:
وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ءَايَٰتُنَا وَلَّىٰ مُسْتَكْبِرًۭا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا كَأَنَّ فِىٓ أُذُنَيْهِ وَقْرًۭا
mpashe basi habari njema ya adhabu chungu.
فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ
Wale walioamini na kutenda matendo mazima hakika wana bustani za neema, wakikaa humo milele —
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمْ جَنَّٰتُ ٱلنَّعِيمِ خَٰلِدِينَ فِيهَا
ahadi ya Mungu, kwa kweli;
وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّۭا
na Yeye ndiye Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.
وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ
Ameumba mbingu bila nguzo
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍۢ
mnazoweza kuziona;
تَرَوْنَهَا
na ametupa juu ya ardhi nanga imara, kusudi isiyumbe pamoja nanyi, na ameeneza humo kila aina ya viumbe vinavyotembea;
وَأَلْقَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ رَوَٰسِىَ أَن تَمِيدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍۢ
na Tumeteremsha kutoka angani maji, na Tumeotesha humo kila aina ya jozi za ukarimu.
وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍۢ كَرِيمٍ
Huu ndio uumbaji wa Mungu:
هَٰذَا خَلْقُ ٱللَّهِ
nionyesheni basi walichoumba wale walio pasipo Yeye.
فَأَرُونِى مَاذَا خَلَقَ ٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦ
Bali madhalimu wamo katika upotovu dhahiri.
بَلِ ٱلظَّٰلِمُونَ فِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍۢ
Na hakika tulimpa Lukmani hekima: “Mshukuru Mungu”;
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا لُقْمَٰنَ ٱلْحِكْمَةَ أَنِ ٱشْكُرْ لِلَّهِ
na yeyote anayeshukuru hushukuru kwa ajili yake mwenyewe tu,
وَمَن يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِۦ
na yeyote anayekana — Mungu hakika ni Tajiri, Mhimidiwa.
وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ حَمِيدٌۭ
Na Lukmani alipomwambia mwanawe, akimhimiza: “Ewe mdogo wangu, usimpe Mungu mshirika;
وَإِذْ قَالَ لُقْمَٰنُ لِٱبْنِهِۦ وَهُوَ يَعِظُهُۥ يَٰبُنَىَّ لَا تُشْرِكْ بِٱللَّهِ
ushirikishaji kwa yakini ni dhuluma adhimu.”
إِنَّ ٱلشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌۭ
Na Tumemwusia mwanadamu wazazi wake wawili —
وَوَصَّيْنَا ٱلْإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ
mama yake alimbeba, udhaifu juu ya udhaifu,
حَمَلَتْهُ أُمُّهُۥ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍۢ
na kuachishwa kwake kunaisha katika miaka miwili inayofuata — :
وَفِصَٰلُهُۥ فِى عَامَيْنِ
“Nishukuru Mimi na wazazi wako wawili;
أَنِ ٱشْكُرْ لِى وَلِوَٰلِدَيْكَ
Kwangu ndiko marudio.”
إِلَىَّ ٱلْمَصِيرُ
Na wakipigana nawe ili unishirikishe na usiyo na ujuzi wowote nayo, usiwanyenyekee;
وَإِن جَٰهَدَاكَ عَلَىٰٓ أَن تُشْرِكَ بِى مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌۭ فَلَا تُطِعْهُمَا
lakini andamana nao katika Maisha ya Karibu kwa njia inayokubalika kwa desturi,
وَصَاحِبْهُمَا فِى ٱلدُّنْيَا مَعْرُوفًۭا
na ufuate njia ya yule anayenirejelea;
وَٱتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَىَّ
kisha ni Kwangu kutakuwa kurejea kwenu, Nami nitawaarifu hapo kuhusu mliyokuwa mkifanya.
ثُمَّ إِلَىَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
“Ewe mdogo wangu, hata kama ingekuwa na uzito wa punje ya haradali, na ikawa ndani ya mwamba, au katika mbingu, au juu ya ardhi, Mungu angeileta,
يَٰبُنَىَّ إِنَّهَآ إِن تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍۢ مِّنْ خَرْدَلٍۢ فَتَكُن فِى صَخْرَةٍ أَوْ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ أَوْ فِى ٱلْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا ٱللَّهُ
kwani Mungu ni Mpenyezi, Mtambuzi.
إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌۭ
Ewe mdogo wangu, dumisha Mawasiliano,
يَٰبُنَىَّ أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ
na amuru kinachokubalika kwa desturi,
وَأْمُرْ بِٱلْمَعْرُوفِ
na kataza kinachokataliwa,
وَٱنْهَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ
na uwe na subira juu ya yanayokupata,
وَٱصْبِرْ عَلَىٰ مَآ أَصَابَكَ
kwani hilo ni miongoni mwa mambo yanayohitaji azimio.
إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ ٱلْأُمُورِ
Na usipindishe shavu lako kwa watu,
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ
na usitembee juu ya ardhi ukijionyesha,
وَلَا تَمْشِ فِى ٱلْأَرْضِ مَرَحًا
kwani Mungu hampendi mwenye majivuno yeyote mjivuni.
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍۢ فَخُورٍۢ
Na uwe wa wastani katika mwendo wako,
وَٱقْصِدْ فِى مَشْيِكَ
na shusha sauti yako:
وَٱغْضُضْ مِن صَوْتِكَ
kwani sauti isiyotambulika zaidi kwa yakini ni ile ya punda.”
إِنَّ أَنكَرَ ٱلْأَصْوَٰتِ لَصَوْتُ ٱلْحَمِيرِ
Je, hamkuona kwamba Mungu ameweka chini ya amri kwa ajili yenu yaliyomo katika mbingu na yaliyomo juu ya ardhi, na amewajaza neema Zake, za wazi na za ndani?
أَلَمْ تَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُۥ ظَٰهِرَةًۭ وَبَاطِنَةًۭ
Na miongoni mwa watu, yuko mmoja anayejadiliana kuhusu Mungu bila ujuzi, wala mwongozo, wala Maandiko yenye kuangaza.
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِى ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍۢ وَلَا هُدًۭى وَلَا كِتَٰبٍۢ مُّنِيرٍۢ
Na wanapoambiwa: “Fuateni alichoteremsha Mungu”,
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ
wanasema: “Bali tunafuata yale tuliyowakuta nayo mababu wetu.”
قَالُوا۟ بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَآ
Na hata kama Mwepushaji angewaita kwenye adhabu ya Makaa?
أَوَلَوْ كَانَ ٱلشَّيْطَٰنُ يَدْعُوهُمْ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ
Na yeyote anayeufanya mwelekeo wake kwa Mungu kuwa mnyoofu, huku akifanya wema, ameshikamana imara na mshiko ulio salama zaidi;
وَمَن يُسْلِمْ وَجْهَهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌۭ فَقَدِ ٱسْتَمْسَكَ بِٱلْعُرْوَةِ ٱلْوُثْقَىٰ
na ni kwa Mungu ndiko matokeo ya mambo.
وَإِلَى ٱللَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ
Na yeyote anayekana, ukanaji wake usikuhuzunishe:
وَمَن كَفَرَ فَلَا يَحْزُنكَ كُفْرُهُۥٓ
ni Kwetu kurejea kwao, nasi Tutawaarifu hapo kuhusu waliyokuwa wakifanya,
إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓا۟
kwani Mungu ni Mjuzi wa Yote wa yaliyomo vifuani.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
Tunawapa starehe fupi, kisha Tutawalazimisha kwenye adhabu nzito.
نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًۭا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلَىٰ عَذَابٍ غَلِيظٍۢ
Na ukiwauliza ni nani aliyeumba mbingu na ardhi, kwa yakini watasema: “Mungu”;
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُ
sema: “Himidi ni za Mungu!”
قُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ
Lakini wengi wao hawajui.
بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Ni ya Mungu yaliyomo katika mbingu na juu ya ardhi;
لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ
kwani Mungu ndiye Tajiri, Mhimidiwa.
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْغَنِىُّ ٱلْحَمِيدُ
Na kama miti yote ya ardhi ingekuwa kalamu, na bahari ingeongezewa maji, baada yake, na bahari saba, kauli za Mungu zisingaisha,
وَلَوْ أَنَّمَا فِى ٱلْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَٰمٌۭ وَٱلْبَحْرُ يَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ سَبْعَةُ أَبْحُرٍۢ مَّا نَفِدَتْ كَلِمَٰتُ ٱللَّهِ
kwani Mungu ni Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.
إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ
Uumbaji wenu na kuibuliwa kwenu si ila kama Dhati moja;
مَّا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍۢ وَٰحِدَةٍ
kwani Mungu ni Mwenye Kusikia, Mwenye Maono.
إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌ
Je, hukuona kwamba Mungu huingiza usiku katika mchana, na huingiza mchana katika usiku, na ameweka chini ya amri jua na mwezi, kila mmoja ukikimbia kuelekea muda uliotajwa, na kwamba Mungu ni Mtambuzi wa mnayoyafanya?
أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيْلَ فِى ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِى ٱلَّيْلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ كُلٌّۭ يَجْرِىٓ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى وَأَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌۭ
Hayo ni kwa kuwa Mungu ni Ukweli, na kwamba mnayoyaomba pasipo Yeye ni kisicho kweli, na kwamba Mungu ni Aliye Juu, Mkuu.
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِن دُونِهِ ٱلْبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْعَلِىُّ ٱلْكَبِيرُ
Je, hukuona kwamba vyombo vinakwenda baharini kwa neema ya Mungu, ili kuwaonyesha baadhi ya ishara Zake?
أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱلْفُلْكَ تَجْرِى فِى ٱلْبَحْرِ بِنِعْمَتِ ٱللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنْ ءَايَٰتِهِۦٓ
Kuna kwa yakini hapo ishara kwa yeyote mwenye subira tele, mwenye shukrani tele.
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّكُلِّ صَبَّارٍۢ شَكُورٍۢ
Na wimbi linapowafunika kama miavuli, wanamwomba Mungu, wakimwekea pekee Sheria;
وَإِذَا غَشِيَهُم مَّوْجٌۭ كَٱلظُّلَلِ دَعَوُا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ
kisha, anapowaokoa hadi nchi kavu, baadhi yao hubaki wa wastani;
فَلَمَّا نَجَّىٰهُمْ إِلَى ٱلْبَرِّ فَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌۭ
na hakanushi ishara Zetu ila kila msaliti, mkanaji mkubwa.
وَمَا يَجْحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍۢ كَفُورٍۢ
Enyi watu, jikingeni kwa Mlezi wenu, na muhofie siku ambayo hakuna mzazi atakayechukua nafasi ya mtoto wake kwa lolote, wala mtoto yeyote hatachukua nafasi ya mzazi wake kwa lolote;
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمْ وَٱخْشَوْا۟ يَوْمًۭا لَّا يَجْزِى وَالِدٌ عَن وَلَدِهِۦ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِۦ شَيْـًٔا
kwani ahadi ya Mungu ni ukweli:
إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ
Maisha ya Karibu basi yasiwadanganye,
فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا
na mdanganyifu mkubwa asiwadanganye kuhusu Mungu.
وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلْغَرُورُ
Mungu hakika ana Kwake ujuzi wa Saa,
إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلْمُ ٱلسَّاعَةِ
na anateremsha mvua ya kuokoa,
وَيُنَزِّلُ ٱلْغَيْثَ
na anajua yaliyomo katika matumbo ya uzazi;
وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْأَرْحَامِ
na hakuna Dhati inayojua itachuma nini kesho,
وَمَا تَدْرِى نَفْسٌۭ مَّاذَا تَكْسِبُ غَدًۭا
na hakuna Dhati inayojua ni ardhi gani itakayokufia;
وَمَا تَدْرِى نَفْسٌۢ بِأَىِّ أَرْضٍۢ تَمُوتُ
kwani Mungu ni Mjuzi wa Yote, Mtambuzi.
إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌۢ