Al-Baqara البقرة
Guidance for Those Who Guard Themselves هُدًۭى لِّلْمُتَّقِينَ
The section and its links
Guidance given, then detailed as law (2-3, then 4-6)
Threshold of sections I and VI
Sehemu inaanzia hapa
Soma pamoja na: sura za rafu ile ile
- 3 The Rope of Godthe twin of 2: the dispute and the combat lived through
- 29 Without being put to the trialthe trial of those who say “We believe”
- 30 The Romansthe signs, and the Law that does not change
- 31 Gave Luqman wisdomwisdom passed on from a father to his son
- 32 Fall down in prostrationthe descent, and those who fall down in prostration
بسم الله الرحمن الرحيم
Kwa jina la Mungu, Mwingi wa Huruma, Mwenye Huruma.
الٓمٓ (Alif Lam Mim).
الم
Haya ndiyo Maandiko: hakuna shaka inayowezekana,
ذلك الكتب لا ريب
ndani yake, mwongozo kwa wanaojikinga, wale wanaoamini ingawa yako nje ya hisi zao, wanadumisha Mawasiliano, na wanatumia katika yale ambayo Sisi Tumewaruzuku,
فيه هدى للمتقين الذين يومنون بالغيب ويقيمون الصلوة ومما رزقنهم ينفقون
na wale wanaoamini yale yaliyoteremshwa kwako na yale yaliyoteremshwa kabla yako, na wanaomiliki uhakika wa Maisha ya Mwisho — hao wako juu ya mwongozo kutoka kwa Mlezi wao,
والذين يومنون بما انزل اليك وما انزل من قبلك وبالءاخرة هم يوقنون اوليك على هدى من ربهم
na hao ndio wanaofanikiwa.
واوليك هم المفلحون
Wale wanaokana, hakika ni sawa kwao uwaonye au usiwaonye: hawaamini.
ان الذين كفروا سواء عليهم ءانذرتهم ام لم تنذرهم لا يومنون
Mungu ametia muhuri viini vyao na usikivu wao,
ختم الله على قلوبهم وعلى سمعهم
na juu ya maono yao, kuna kinachowafunika;
وعلى ابصرهم غشوة
nao watakuwa na adhabu adhimu.
ولهم عذاب عظيم
Na miongoni mwa watu, wapo wanaosema: “Sisi tunamwamini Mungu na Siku ya Mwisho,” ilhali wao si waumini.
ومن الناس من يقول ءامنا بالله وباليوم الءاخر وما هم بمومنين
Wanajaribu kumdanganya Mungu na wale walioamini,
يخدعون الله والذين ءامنوا
lakini wanadanganya wao wenyewe tu, bila kuhisi.
وما يخدعون الا انفسهم وما يشعرون
Kuna ugonjwa katika viini vyao,
في قلوبهم مرض
na Mungu amewaongezea ugonjwa;
فزادهم الله مرضا
nao watakuwa na adhabu yenye maumivu, kwa kusema uongo.
ولهم عذاب اليم بما كانوا يكذبون
Na wanapoambiwa: “Msipande ufisadi juu ya ardhi,” husema: “Sisi tunarekebisha tu.”
واذا قيل لهم لا تفسدوا في الارض قالوا انما نحن مصلحون
Je, si hivyo: hakika wao ndio mafisadi; lakini hawahisi.
الا انهم هم المفسدون ولكن لا يشعرون
Na wanapoambiwa: “Aminini kama walimwengu walivyoamini,” husema: “Je, tungeamini kama wapumbavu walivyoamini?”
واذا قيل لهم ءامنوا كما ءامن الناس قالوا انومن كما ءامن السفهاء
Je, si hivyo: hakika wao ndio wapumbavu; lakini hawajui.
الا انهم هم السفهاء ولكن لا يعلمون
Na wanapokutana na wale walioamini, husema: “Sisi tumeamini”;
واذا لقوا الذين ءامنوا قالوا ءامنا
na wanapokuwa peke yao na waepushaji wao, husema: “Hakika sisi tuko pamoja nanyi, sisi tunadhihaki tu.”
واذا خلوا الى شيطينهم قالوا انا معكم انما نحن مستهزءون
Mungu anawadhihaki, na anawaacha wakirefusha upindukiaji wao, ambamo wanapapasa.
الله يستهزي بهم ويمدهم في طغينهم يعمهون
Hao ndio wale walionunua upotovu kwa bei ya mwongozo; basi biashara yao haikuwa na faida, nao hawakuwa wakiongozwa.
اوليك الذين اشتروا الضللة بالهدى فما ربحت تجرتهم وما كانوا مهتدين
Mfano wao ni wa mtu anayewasha moto; anapoangaza kilichomzunguka,
مثلهم كمثل الذي استوقد نارا فلما اضاءت ما حوله
Mungu huchukua nuru yao na kuwaacha katika giza ambamo hawaoni tena vizuri.
ذهب الله بنورهم وتركهم في ظلمت لا يبصرون
Viziwi, mabubu, vipofu, basi hawarejei.
صم بكم عمي فهم لا يرجعون
Au kama mvua ya kububujika kutoka anga, ambamo kuna giza, ngurumo na umeme:
او كصيب من السماء فيه ظلمت ورعد وبرق
wanatia vidole vyao masikioni mwao, kwa sababu ya radi, wakiwa macho mbele ya kifo.
يجعلون اصبعهم في ءاذانهم من الصوعق حذر الموت
Mungu anawazingira kikamilifu wale wanaokana.
والله محيط بالكفرين
Umeme unakaribia kunyakua maono yao.
يكاد البرق يخطف ابصرهم
Kila unapowaangazia, wanatembea;
كلما اضاء لهم مشوا فيه
na mara unapozidi giza juu yao, wanasimama tuli.
واذا اظلم عليهم قاموا
Na Mungu angeridhia, Yeye angalichukua bila kukosa usikivu wao na maono yao,
ولو شاء الله لذهب بسمعهم وابصرهم
kwani Mungu ana uwezo juu ya kila kitu.
ان الله على كل شىء قدير
Enyi watu! Mtiini Mlezi wenu, ambaye aliwaumba ninyi na wale waliowatangulia, huenda mtajikinga,
يايها الناس اعبدوا ربكم الذي خلقكم والذين من قبلكم لعلكم تتقون
Yeye ambaye aliwafanyia ardhi kuwa kitanda, na anga kuwa ujenzi, na ambaye aliteremsha kutoka angani maji, ambayo kwayo Yeye alitoa matunda kuwa riziki kwenu.
الذي جعل لكم الارض فرشا والسماء بناء وانزل من السماء ماء فاخرج به من الثمرت رزقا لكم
Basi msiwawekee Mungu wapinzani, ilhali mnajua.
فلا تجعلوا لله اندادا وانتم تعلمون
Na ikiwa mko katika shaka kuhusu yale Tuliyoteremsha Sisi juu ya Mtii Wetu, basi leteni sura iliyo mfano wake,
وان كنتم في ريب مما نزلنا على عبدنا فاتوا بسورة من مثله
na iteni mashahidi wenu, pasipo Mungu, mkiwa wasadikifu.
وادعوا شهداءكم من دون الله ان كنتم صدقين
Ikiwa hamfanyi hivyo — nanyi hamtafanya kamwe — basi jikingeni na Moto, ambao kuni zake ni watu na mawe,
فان لم تفعلوا ولن تفعلوا فاتقوا النار التي وقودها الناس والحجارة
ulioandaliwa kwa wale wanaokana.
اعدت للكفرين
Na wapashe habari njema walioamini na kutenda matendo mazima kwamba watapata bustani ambazo chini yake mito inatiririka.
وبشر الذين ءامنوا وعملوا الصلحت ان لهم جنت تجري من تحتها الانهر
Kila wanaporuzukiwa humo tunda kuwa riziki, husema: “Hiki ndicho tulichoruzukiwa hapo awali”;
كلما رزقوا منها من ثمرة رزقا قالوا هذا الذي رزقنا من قبل
na huletewa kwa kufanana.
واتوا به متشبها
Nao watakuwa na mke na mume waliosafishwa humo,
ولهم فيها ازوج مطهرة
nao hukaa humo milele.
وهم فيها خلدون
Hakika, Mungu hana haya ya kuongeza mfano, hata ule wa mbu au wa zaidi yake.
ان الله لا يستحي ان يضرب مثلا ما بعوضة فما فوقها
Ama wale walioamini, wanajua kwamba huo ni ukweli kutoka kwa Mlezi wao;
فاما الذين ءامنوا فيعلمون انه الحق من ربهم
na ama wale wanaokana, husema: “Mungu amekusudia nini kwa mfano huu?”
واما الذين كفروا فيقولون ماذا اراد الله بهذا مثلا
Yeye hupoteza kwa huo wengi, na huongoza kwa huo wengi;
يضل به كثيرا ويهدي به كثيرا
na Yeye huwapoteza kwa huo wavukao mipaka tu, wale wanaovunja agano la Mungu baada ya ahadi madhubuti iliyo nalo, wanakata kile Mungu alichoamuru kiunganishwe, na wanapanda ufisadi juu ya ardhi.
وما يضل به الا الفسقين الذين ينقضون عهد الله من بعد ميثقه ويقطعون ما امر الله به ان يوصل ويفسدون في الارض
Hao ndio waliopata hasara.
اوليك هم الخسرون
Mnawezaje kumkana Mungu, ilhali mlikuwa wafu, naye Yeye akawahuisha; kisha Yeye atawafisha,
كيف تكفرون بالله وكنتم اموتا فاحيكم ثم يميتكم
kisha Yeye atawahuisha tena, kisha ni Kwake Yeye mtarejeshwa?
ثم يحييكم ثم اليه ترجعون
Yeye ndiye aliyewaumbia kila kilichoko juu ya ardhi,
هو الذي خلق لكم ما في الارض جميعا
kisha Yeye alielekea anga, na akaziunda kuwa mbingu saba;
ثم استوى الى السماء فسوىهن سبع سموت
na Yeye ni Mjuzi wa Yote kuhusu kila kitu.
وهو بكل شىء عليم
Na wakati Mlezi wako aliposema kwa Watekelezaji: “Mimi nitaweka juu ya ardhi mrithi.”
واذ قال ربك للمليكة اني جاعل في الارض خليفة
Walisema: “Je, Wewe utaweka humo yule atakayepanda ufisadi humo na kumwaga damu, ilhali sisi tunakutukuza Wewe kwa kukuhimidi na kutangaza utakatifu Wako?”
قالوا اتجعل فيها من يفسد فيها ويسفك الدماء ونحن نسبح بحمدك ونقدس لك
Yeye alisema: “Hakika Mimi najua yale ambayo ninyi hamyajui.”
قال اني اعلم ما لا تعلمون
Na Yeye alimfundisha Adamu sifa zote, kisha Yeye akawawasilisha kwa Watekelezaji, na akasema: “Niarifuni Mimi sifa za hawa, mkiwa wasadikifu.”
وعلم ءادم الاسماء كلها ثم عرضهم على المليكة فقال انبوني باسماء هولاء ان كنتم صدقين
Walisema: “Utukufu ni Wako! Hatuna ujuzi isipokuwa ule uliotufundisha Wewe; hakika Wewe ndiye Mjuzi wa Yote, Mwenye Hekima.”
قالوا سبحنك لا علم لنا الا ما علمتنا انك انت العليم الحكيم
Yeye alisema: “Ewe Adamu! Wearifu sifa zao.”
قال يادم انبيهم باسمايهم
Na alipowaarifu sifa zao, Yeye alisema: “Je, sikuwaambia kwamba Mimi najua yaliyo nje ya hisi katika mbingu na ardhi, na kwamba Mimi najua mnayoyadhihirisha na mliyokuwa mkiyanyamazia?”
فلما انباهم باسمايهم قال الم اقل لكم اني اعلم غيب السموت والارض واعلم ما تبدون وما كنتم تكتمون
Na wakati Sisi tulipowaambia Watekelezaji: “Msujudieni Adamu,” wakasujudu,
واذ قلنا للمليكة اسجدوا لءادم فسجدوا
isipokuwa Iblisi: alikataa, akajaa kiburi, na akawa miongoni mwa wanaokana.
الا ابليس ابى واستكبر وكان من الكفرين
Na Sisi tulisema: “Ewe Adamu! Kaa wewe na mwenzi wako wa ndoa katika Bustani, na kuleni humo, kwa raha, popote mtakaporidhia,
وقلنا يادم اسكن انت وزوجك الجنة وكلا منها رغدا حيث شيتما
lakini msiukaribie mti huu, la sivyo mngekuwa miongoni mwa madhalimu.”
ولا تقربا هذه الشجرة فتكونا من الظلمين
Lakini Mwepushaji aliwatelezesha kutoka humo, akawatoa katika hali waliyokuwamo;
فازلهما الشيطن عنها فاخرجهما مما كانا فيه
na Sisi tulisema: “Shukeni,
وقلنا اهبطوا
maadui wenyewe kwa wenyewe,
بعضكم لبعض عدو
nanyi mtakuwa na, juu ya ardhi, kimbilio na starehe kwa muda.”
ولكم في الارض مستقر ومتع الى حين
Kisha Adamu alipokea maneno kutoka kwa Mlezi wake, naye Yeye akamrudia kwa upole,
فتلقى ءادم من ربه كلمت فتاب عليه
kwani Yeye ndiye Anayerudi daima, Mwenye Huruma.
انه هو التواب الرحيم
Sisi tulisema: “Shukeni kutoka humo, nyote pamoja;
قلنا اهبطوا منها جميعا
kisha, ikiwa mwongozo utawafikia kutoka upande Wangu, yeyote atakayefuata mwongozo Wangu, hakuna woga juu yao, wala hawatahuzunika.
فاما ياتينكم مني هدى فمن تبع هداي فلا خوف عليهم ولا هم يحزنون
Na wale wanaokana na kuita uongo ishara Zetu — hao ndio wenzi wa Moto, wao hukaa humo milele.”
والذين كفروا وكذبوا بايتنا اوليك اصحب النار هم فيها خلدون
Enyi wana wa Israeli! Kumbukeni neema Yangu, ile niliyowaneemesha nayo, na muwe waaminifu kwa agano Langu, Mimi nitakuwa mwaminifu kwa lenu; na ni Mimi ambaye mnapaswa kuniheshimu.
يبني اسرءيل اذكروا نعمتي التي انعمت عليكم واوفوا بعهدي اوف بعهدكم وايي فارهبون
Na aminini yale niliyoyateremsha, yakisadikisha yale yaliyo pamoja nanyi, wala msiwe wa kwanza kuyakana;
وءامنوا بما انزلت مصدقا لما معكم ولا تكونوا اول كافر به
wala msinunue, kwa ishara Zangu, bei duni; na ni kwangu Mimi mnapaswa kujikinga.
ولا تشتروا بايتي ثمنا قليلا وايي فاتقون
Wala msiivike ukweli batili, wala msiunyamazie ukweli, ilhali mnajua.
ولا تلبسوا الحق بالبطل وتكتموا الحق وانتم تعلمون
Na dumisheni Mawasiliano, na toeni ukarimu halisi,
واقيموا الصلوة وءاتوا الزكوة
na pigeni magoti pamoja na wanaopiga magoti.
واركعوا مع الركعين
Je, mnawaamuru walimwengu maadili, huku mkijisahau wenyewe, ilhali mnakariri Maandiko?
اتامرون الناس بالبر وتنسون انفسكم وانتم تتلون الكتب
Je, hamtumii akili basi?
افلا تعقلون
Na tafuteni msaada katika subira na Mawasiliano:
واستعينوا بالصبر والصلوة
hilo kwa yakini ni zito, isipokuwa kwa wanaojishusha, wale wanaodhani kwamba watakutana na Mlezi wao, na kwamba ni kwake Yeye wanarejea.
وانها لكبيرة الا على الخشعين الذين يظنون انهم ملقوا ربهم وانهم اليه رجعون
Enyi wana wa Israeli! Kumbukeni neema Yangu, ile niliyowaneemesha nayo, na kwamba Mimi niliwapendelea juu ya viumbe vyote.
يبني اسرءيل اذكروا نعمتي التي انعمت عليكم واني فضلتكم على العلمين
Na jikingeni na siku ambayo hakuna Dhati itakayochukua nafasi ya Dhati nyingine kwa lolote, ambayo hakuna usuluhishi utakaokubaliwa kutoka kwake, ambayo hakuna fidia itakayochukuliwa kutoka kwake, na ambayo wao hawataokolewa.
واتقوا يوما لا تجزي نفس عن نفس شيا ولا يقبل منها شفعة ولا يوخذ منها عدل ولا هم ينصرون
Na wakati Sisi Tulipowaokoa kutoka kwa ukoo wa Firauni, waliowaletea adhabu mbaya, wakichinja wana wenu na kuvunja haya ya wanawake wenu —
واذ نجينكم من ءال فرعون يسومونكم سوء العذاب يذبحون ابناءكم ويستحيون نساءكم
na humo kulikuwa, kutoka kwa Mlezi wenu, kile kinachojaribu kwa namna adhimu.
وفي ذلكم بلاء من ربكم عظيم
Na wakati Sisi Tulipowapasulia bahari, Tukawaokoa, Tukawazamisha ukoo wa Firauni, ilhali mlikuwa mkitazama.
واذ فرقنا بكم البحر فانجينكم واغرقنا ءال فرعون وانتم تنظرون
Na wakati Sisi Tulipompangia Musa miadi ya usiku arobaini; kisha mkamchukua ndama, baada yake, nanyi mlikuwa madhalimu.
واذ وعدنا موسى اربعين ليلة ثم اتخذتم العجل من بعده وانتم ظلمون
Kisha Sisi Tuliwaondolea kosa, baada ya hayo, huenda mngekuwa wenye shukrani.
ثم عفونا عنكم من بعد ذلك لعلكم تشكرون
Na wakati Sisi Tulipompa Musa Maandiko
واذ ءاتينا موسى الكتب
na Upambanuzi, huenda mngeongozwa.
والفرقان لعلكم تهتدون
Na wakati Musa aliposema kwa kaumu yake: “Enyi kaumu yangu! Hakika ninyi mmejidhulumu wenyewe kwa kumchukua ndama; basi rudini kwa Yule aliyewapa uwepo, na uaneni,
واذ قال موسى لقومه يقوم انكم ظلمتم انفسكم باتخاذكم العجل فتوبوا الى باريكم فاقتلوا انفسكم
hilo ni bora kwenu mbele ya Yule aliyewapa uwepo.”
ذلكم خير لكم عند باريكم
Yeye hapo akawarudia kwa upole,
فتاب عليكم
kwani Yeye ndiye Anayerudi daima, Mwenye Huruma.
انه هو التواب الرحيم
Na mliposema: “Ewe Musa! Hatutakupa uaminifu mpaka tumwone Mungu waziwazi”; radi ikawakamata hapo, huku mkitazama.
واذ قلتم يموسى لن نومن لك حتى نرى الله جهرة فاخذتكم الصعقة وانتم تنظرون
Kisha Sisi Tuliwaibua baada ya kufa kwenu, huenda mngekuwa wenye shukrani.
ثم بعثنكم من بعد موتكم لعلكم تشكرون
Na Sisi Tuliwatandazia kivuli cha wingu, na kuwateremshia mana na kware:
وظللنا عليكم الغمام وانزلنا عليكم المن والسلوى
“Kuleni vitu vyema tulivyowaruzuku Sisi” —
كلوا من طيبت ما رزقنكم
hawakutudhulumu Sisi, bali walikuwa wakijidhulumu wenyewe.
وما ظلمونا ولكن كانوا انفسهم يظلمون
Na wakati Sisi tulipowaambia: “Ingieni mji huu, kuleni humo popote mtakaporidhia, kwa raha, ingieni kwa mlango, mkisujudu, na semeni: Tuondolee mzigo — Sisi tutawasamehe dosari zenu,
واذ قلنا ادخلوا هذه القرية فكلوا منها حيث شيتم رغدا وادخلوا الباب سجدا وقولوا حطة نغفر لكم خطيكم
na Sisi Tutawaongezea wale wanaotenda wema.”
وسنزيد المحسنين
Lakini wale waliokuwa madhalimu walibadilisha maneno tofauti na yale waliyoambiwa; Sisi hapo Tukateremsha juu ya wale waliokuwa madhalimu uchafu kutoka angani, kwa kuvuka mipaka.
فبدل الذين ظلموا قولا غير الذي قيل لهم فانزلنا على الذين ظلموا رجزا من السماء بما كانوا يفسقون
Na wakati Musa alipohitaji maji ya kuwanywesha kaumu yake; Sisi tulisema: “Piga jabali kwa fimbo yako”;
واذ استسقى موسى لقومه فقلنا اضرب بعصاك الحجر
na hapo chemchemi kumi na mbili zikabubujika kutoka humo:
فانفجرت منه اثنتا عشرة عينا
kila kundi la watu lilijua mahali pake pa kunywea.
قد علم كل اناس مشربهم
Kuleni na kunyweni kutokana na riziki ya Mungu,
كلوا واشربوا من رزق الله
wala msipande fujo juu ya ardhi mkiwa mafisadi.
ولا تعثوا في الارض مفسدين
Na mliposema: “Ewe Musa! Hatutaweza kamwe kuwa na subira kwa chakula kimoja; basi mwite Mlezi wako kwa niaba yetu, atutolee katika yale ambayo ardhi huyaotesha, mboga zake, matango yake, thomu yake, dengu zake, na vitunguu vyake.”
واذ قلتم يموسى لن نصبر على طعام وحد فادع لنا ربك يخرج لنا مما تنبت الارض من بقلها وقثايها وفومها وعدسها وبصلها
Alisema: “Je, mngekusudia kuchukua kilicho cha papo hapo badala ya kilicho bora?
قال اتستبدلون الذي هو ادنى بالذي هو خير
Basi shukeni Misri, kwani mtapata humo mlichohitaji.”
اهبطوا مصرا فان لكم ما سالتم
Na unyonge na uhitaji vilibandikwa juu yao, nao wakaingia chini ya hasira ya Mungu.
وضربت عليهم الذلة والمسكنة وباءو بغضب من الله
Hiyo ni kwa kuwa walikuwa wakikana ishara za Mungu, na kuua waarifishaji bila haki.
ذلك بانهم كانوا يكفرون بايت الله ويقتلون النبين بغير الحق
Hiyo ni kwa kuwa waliasi na kupita mipaka.
ذلك بما عصوا وكانوا يعتدون
Hakika, walioamini, Walioelekezwa Upya, Waokoaji na Wanaotarajia — yeyote aliyemwamini Mungu na Siku ya Mwisho, na kutenda tendo zima, ujira wao ni wao mbele ya Mlezi wao, hakuna woga juu yao, wala hawatahuzunika.
ان الذين ءامنوا والذين هادوا والنصرى والصبين من ءامن بالله واليوم الءاخر وعمل صلحا فلهم اجرهم عند ربهم ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون
Na wakati Sisi Tulipochukua ahadi madhubuti yenu, na kuinua juu yenu Mlima:
واذ اخذنا ميثقكم ورفعنا فوقكم الطور
“Shikeni kwa nguvu yale tuliyowapa Sisi, na kumbukeni yaliyomo ndani yake, huenda mtajikinga.”
خذوا ما ءاتينكم بقوة واذكروا ما فيه لعلكم تتقون
Kisha mkageuza mgongo baada ya hayo;
ثم توليتم من بعد ذلك
Na kama isingalikuwa fadhila ya Mungu juu yenu na huruma Yake, mngalikuwa miongoni mwa waliopata hasara.
فلولا فضل الله عليكم ورحمته لكنتم من الخسرين
Hakika mmewajua wale miongoni mwenu waliopita mipaka kuhusu Mapumziko; Sisi hapo tuliwaambia: “Kuweni nyani waliorudishwa nyuma.”
ولقد علمتم الذين اعتدوا منكم في السبت فقلنا لهم كونوا قردة خسين
Sisi tumeifanya kuwa mfano wa kuzuia kwa yale yaliyoitangulia na yale yaliyoifuata, na himizo kwa wanaojikinga.
فجعلنها نكلا لما بين يديها وما خلفها وموعظة للمتقين
Na wakati Musa aliposema kwa kaumu yake: “Mungu anawaamuru mchinje ng'ombe.”
واذ قال موسى لقومه ان الله يامركم ان تذبحوا بقرة
Walisema: “Je, unatuchukulia kwa dhihaka?”
قالوا اتتخذنا هزوا
Alisema: “Najiweka katika hifadhi ya Mungu nisiwe miongoni mwa wajinga.”
قال اعوذ بالله ان اكون من الجهلين
Walisema: “Mwite Mlezi wako kwa niaba yetu, atufafanulie ni nini.”
قالوا ادع لنا ربك يبين لنا ما هي
Alisema: “Yeye anasema kwamba ni ng'ombe asiye mzee wala bikira,
قال انه يقول انها بقرة لا فارض ولا بكر
wa umri wa kati baina ya hizo mbili;
عوان بين ذلك
fanyeni basi yale mnayoamriwa.”
فافعلوا ما تومرون
Walisema: “Mwite Mlezi wako kwa niaba yetu, atufafanulie rangi yake.”
قالوا ادع لنا ربك يبين لنا ما لونها
Alisema: “Yeye anasema kwamba ni ng'ombe wa njano, wa rangi angavu,
قال انه يقول انها بقرة صفراء فاقع لونها
anayefurahisha macho.”
تسر النظرين
Walisema: “Mwite Mlezi wako kwa niaba yetu, atufafanulie ni nini: ng'ombe wote wanafanana machoni petu, nasi kwa yakini, Mungu akiridhia, tutakuwa miongoni mwa wanaoongozwa.”
قالوا ادع لنا ربك يبين لنا ما هي ان البقر تشبه علينا وانا ان شاء الله لمهتدون
Alisema: “Yeye anasema kwamba ni ng'ombe asiyetiishwa kuinua ardhi, wala asiyetiishwa kumwagilia shamba,
قال انه يقول انها بقرة لا ذلول تثير الارض ولا تسقي الحرث
salama, bila doa lolote.”
مسلمة لا شية فيها
Walisema: “Sasa umeleta ukweli.”
قالوا الن جيت بالحق
Hapo wakamchinja, baada ya kukaribia sana kutofanya hivyo.
فذبحوها وما كادوا يفعلون
Na mlipoua Dhati moja, na mkatupiana lawama kuhusu hilo —
واذ قتلتم نفسا فادرءتم فيها
hali Mungu alikuwa karibu kutoa kile mlichokuwa mkikinyamazia.
والله مخرج ما كنتم تكتمون
Sisi hapo tulisema: “Mpigeni kwa sehemu yake”;
فقلنا اضربوه ببعضها
ndivyo Mungu huwahuisha wafu, na Yeye huwaonyesha ishara Zake, huenda mtatumia akili.
كذلك يحي الله الموتى ويريكم ءايته لعلكم تعقلون
Kisha viini vyenu vilishupaa baada ya hayo, hata vikawa kama jiwe, au vilivyoshupaa zaidi bado.
ثم قست قلوبكم من بعد ذلك فهي كالحجارة او اشد قسوة
Na kwa yakini yapo miongoni mwa mawe yale ambayo mito hububujika kutoka kwayo;
وان من الحجارة لما يتفجر منه الانهر
na kwa yakini yapo miongoni mwao yanayopasuka, na maji hutoka;
وان منها لما يشقق فيخرج منه الماء
na kwa yakini yapo miongoni mwao yanayoshuka, yakimhofia Mungu.
وان منها لما يهبط من خشية الله
Na Mungu si mzembe kuhusu mnayoyafanya.
وما الله بغفل عما تعملون
Je, mngetia tamaa basi kwamba wawape uaminifu, ilhali kundi miongoni mwao lilikuwa likisikia kauli ya Mungu, kisha likalipotosha, baada ya kuitumia akili yake, huku likijua?
افتطمعون ان يومنوا لكم وقد كان فريق منهم يسمعون كلم الله ثم يحرفونه من بعد ما عقلوه وهم يعلمون
Na wanapokutana na wale walioamini, husema: “Sisi tumeamini”;
واذا لقوا الذين ءامنوا قالوا ءامنا
na wanapokuwa peke yao wao kwa wao, husema: “Je, mtawajulisha yale ambayo Mungu amewafungulia, ili wabishane nanyi kuhusu hayo mbele ya Mlezi wenu?”
واذا خلا بعضهم الى بعض قالوا اتحدثونهم بما فتح الله عليكم ليحاجوكم به عند ربكم
Je, hamtumii akili basi?
افلا تعقلون
Je, hawajui basi kwamba Mungu anajua wanayoyaweka siri na wanayoyafichua?
اولا يعلمون ان الله يعلم ما يسرون وما يعلنون
Na miongoni mwao, wapo walimwengu wasio na Maandiko ya awali, wanaoyajua Maandiko kwa matamanio ya bure tu,
ومنهم اميون لا يعلمون الكتب الا اماني
nao hudhani tu.
وان هم الا يظنون
Ole basi kwa wale wanaoandika Maandiko kwa mikono yao, kisha husema: “Haya yanatoka kwa Mungu,” ili wanunue kwa hayo bei duni!
فويل للذين يكتبون الكتب بايديهم ثم يقولون هذا من عند الله ليشتروا به ثمنا قليلا
Ole wao kwa yale ambayo mikono yao imeandika,
فويل لهم مما كتبت ايديهم
na ole wao kwa yale wanayochuma!
وويل لهم مما يكسبون
Na walisema: “Moto hautatugusa kwa siku zilizohesabiwa tu.”
وقالوا لن تمسنا النار الا اياما معدودة
Sema: “Je, mmechukua agano kwa Mungu — Mungu hakiuki kamwe agano Lake —,
قل اتخذتم عند الله عهدا فلن يخلف الله عهده
au mnasema juu ya Mungu yale msiyoyajua?”
ام تقولون على الله ما لا تعلمون
Bali: yeyote anayechuma tendo baya, na dosari yake ikamzingira — hao ndio wenzi wa Moto, wao hukaa humo milele.
بلى من كسب سيية واحطت به خطيته فاوليك اصحب النار هم فيها خلدون
Na wale walioamini na kutenda matendo mazima — hao ndio wenzi wa Bustani, wao hukaa humo milele.
والذين ءامنوا وعملوا الصلحت اوليك اصحب الجنة هم فيها خلدون
Na wakati Sisi tulipochukua ahadi madhubuti ya wana wa Israeli: “Mtamtii Mungu tu,
واذ اخذنا ميثق بني اسرءيل لا تعبدون الا الله
na ihsani kwa wazazi wawili, jamaa wa karibu, mayatima na wahitaji;
وبالولدين احسانا وذي القربى واليتمى والمسكين
na waambieni watu yaliyo mazuri;
وقولوا للناس حسنا
na dumisheni Mawasiliano, na toeni ukarimu halisi”;
واقيموا الصلوة وءاتوا الزكوة
kisha mkageuza mgongo, isipokuwa wachache miongoni mwenu, mkikwepa.
ثم توليتم الا قليلا منكم وانتم معرضون
Na wakati Sisi tulipochukua ahadi madhubuti yenu: “Hamtamwaga damu yenu, wala hamtafukuzana kutoka makazi yenu”; kisha mlikiri, nanyi ni mashahidi wa hilo.
واذ اخذنا ميثقكم لا تسفكون دماءكم ولا تخرجون انفسكم من ديركم ثم اقررتم وانتم تشهدون
Kisha mko hapa, hata hivyo, mkiuana, na mkifukuza kundi miongoni mwenu kutoka makazi yao, mkiungana dhidi yao katika ukiukaji na uadui;
ثم انتم هولاء تقتلون انفسكم وتخرجون فريقا منكم من ديرهم تظهرون عليهم بالاثم والعدون
na wakija kwenu mateka, mnawabadilishana, ilhali kufukuzwa kwao kulikuwa kumekatazwa kwenu.
وان ياتوكم اسرى تفدوهم وهو محرم عليكم اخراجهم
Je, mnaamini basi sehemu ya Maandiko, na mnakana sehemu nyingine?
افتومنون ببعض الكتب وتكفرون ببعض
Basi ni nini malipo ya yule miongoni mwenu anayefanya hivyo, isipokuwa aibu katika Maisha ya Karibu?
فما جزاء من يفعل ذلك منكم الا خزي في الحيوة الدنيا
Na katika Siku ya Kusimama Mbele, watarudishwa kwenye adhabu kali zaidi.
ويوم القيمة يردون الى اشد العذاب
Na Mungu si mzembe kuhusu wanayoyafanya.
وما الله بغفل عما تعملون
Hao ndio walionunua Maisha ya Karibu kwa bei ya Maisha ya Mwisho; basi adhabu haitapunguzwa kwao, nao hawataokolewa.
اوليك الذين اشتروا الحيوة الدنيا بالءاخرة فلا يخفف عنهم العذاب ولا هم ينصرون
Hakika Sisi Tulimpa Musa Maandiko, na Sisi Tuliwafuatisha, baada yake, wajumbe.
ولقد ءاتينا موسى الكتب وقفينا من بعده بالرسل
Na Sisi Tulimpa Isa, mwana wa Maryamu, uthibitisho wazi, na Sisi Tukamtia nguvu kwa Mmiminiko mtakatifu.
وءاتينا عيسى ابن مريم البينت وايدنه بروح القدس
Kila mjumbe alipowajia na yale ambayo Dhati zenu wenyewe hazikuyainamia, je, hamkujaa kiburi?
افكلما جاءكم رسول بما لا تهوى انفسكم استكبرتم
Mmeita uongo kundi miongoni mwao, na mnaua kundi lingine.
ففريقا كذبتم وفريقا تقتلون
Na walisema: “Viini vyetu vimeviringishwa”;
وقالوا قلوبنا غلف
la, Mungu amewalaani kwa ukanaji wao, nao wanaamini kidogo tu.
بل لعنهم الله بكفرهم فقليلا ما يومنون
Na ilipowajia maandiko kutoka kwa Mungu, yakisadikisha yale yaliyo pamoja nao — ilhali hapo awali walikuwa wakihitaji ufunguzi dhidi ya wale waliokana —,
ولما جاءهم كتب من عند الله مصدق لما معهم وكانوا من قبل يستفتحون على الذين كفروا
basi yalipowajia yale waliyoyakiri, waliyakana.
فلما جاءهم ما عرفوا كفروا به
Laana ya Mungu basi iko juu ya wanaokana.
فلعنة الله على الكفرين
Mbaya ulioje ule walionunua kwa Dhati zao wenyewe: kukana yale Mungu aliyoyateremsha, kwa unyang'anyi, kwa kuwa Mungu huteremsha fadhila Yake juu ya yule ambaye Yeye anaridhia miongoni mwa watii Wake!
بيسما اشتروا به انفسهم ان يكفروا بما انزل الله بغيا ان ينزل الله من فضله على من يشاء من عباده
Basi waliingia chini ya hasira juu ya hasira.
فباءو بغضب على غضب
Na kwa wale wanaokana, adhabu inayodhalilisha.
وللكفرين عذاب مهين
Na wanapoambiwa: “Aminini yale Mungu aliyoyateremsha,” husema: “Sisi tunaamini yaliyoteremshwa juu yetu”; nao wanakana yaliyo zaidi ya hayo,
واذا قيل لهم ءامنوا بما انزل الله قالوا نومن بما انزل علينا ويكفرون بما وراءه
nayo ni ukweli, ukisadikisha yale yaliyo pamoja nao.
وهو الحق مصدقا لما معهم
Sema: “Kwa nini basi mliua waarifishaji wa Mungu, hapo awali, ikiwa mlikuwa waumini?”
قل فلم تقتلون انبياء الله من قبل ان كنتم مومنين
Hakika Musa aliwajia kwa uthibitisho wazi; kisha mkamchukua ndama, baada yake, nanyi mlikuwa madhalimu.
ولقد جاءكم موسى بالبينت ثم اتخذتم العجل من بعده وانتم ظلمون
Na wakati Sisi Tulipochukua ahadi madhubuti yenu, na kuinua juu yenu Mlima:
واذ اخذنا ميثقكم ورفعنا فوقكم الطور
“Shikeni kwa nguvu yale tuliyowapa Sisi, na sikilizeni.”
خذوا ما ءاتينكم بقوة واسمعوا
Walisema: “Tumesikia na tumeasi”;
قالوا سمعنا وعصينا
na viini vyao vilinyweshwa ndama, kwa sababu ya ukanaji wao.
واشربوا في قلوبهم العجل بكفرهم
Sema: “Mbaya ulioje yale ambayo imani yenu inawaamuru, ikiwa ninyi ni waumini!”
قل بيسما يامركم به ايمنكم ان كنتم مومنين
Sema: “Ikiwa makazi ya mwisho, mbele ya Mungu, ni yenu pekee, bila watu wengine, basi tamanini kifo, mkiwa wasadikifu.”
قل ان كانت لكم الدار الءاخرة عند الله خالصة من دون الناس فتمنوا الموت ان كنتم صدقين
Lakini hawataitamani kamwe, kwa sababu ya yale ambayo mikono yao imetanguliza.
ولن يتمنوه ابدا بما قدمت ايديهم
Na Mungu ni Mjuzi wa Yote kuhusu madhalimu.
والله عليم بالظلمين
Na kwa yakini utawakuta wao, miongoni mwa watu wote, wale wanaoshikilia zaidi maisha,
ولتجدنهم احرص الناس على حيوة
hata zaidi ya wale walioshirikisha; mmoja wao angekusudia kuishi miaka elfu,
ومن الذين اشركوا يود احدهم لو يعمر الف سنة
lakini hilo halingemwondolea kwa chochote adhabu, hata kama angeishi kwa muda mrefu vivyo hivyo.
وما هو بمزحزحه من العذاب ان يعمر
Mungu ni Mwenye Maono juu ya wanayoyafanya.
والله بصير بما يعملون
Sema: “Yeyote aliye adui wa Jibrili ajue kwamba ni yeye aliyeiteremsha juu ya kiini chako, kwa ruhusa ya Mungu, ikisadikisha yale yaliyotangulia, na kama mwongozo na habari njema kwa waumini.”
قل من كان عدوا لجبريل فانه نزله على قلبك باذن الله مصدقا لما بين يديه وهدى وبشرى للمومنين
Yeyote aliye adui wa Mungu, wa Watekelezaji Wake, wa wajumbe Wake, wa Jibrili na wa Mikali ajue kwamba hakika Mungu ni adui wa wale wanaokana.
من كان عدوا لله ومليكته ورسله وجبريل وميكىل فان الله عدو للكفرين
Hakika Sisi tumeteremsha kwako ishara wazi,
ولقد انزلنا اليك ءايت بينت
na ni wavukao mipaka tu wanaoyakana.
وما يكفر بها الا الفسقون
Je, kila wanapofunga agano, kundi miongoni mwao hulitupilia mbali?
اوكلما عهدوا عهدا نبذه فريق منهم
Bali wengi wao hawaamini.
بل اكثرهم لا يومنون
Na mjumbe alipowajia kutoka kwa Mungu, akisadikisha yale yaliyo pamoja nao, kundi la wale waliopewa Maandiko limetupilia mbali Maandiko ya Mungu nyuma ya mgongo wao, kana kwamba hawajui.
ولما جاءهم رسول من عند الله مصدق لما معهم نبذ فريق من الذين اوتوا الكتب كتب الله وراء ظهورهم كانهم لا يعلمون
Nao walifuata yale ambayo Waepushaji walikuwa wakikariri kuhusu ufalme wa Suleimani.
واتبعوا ما تتلوا الشيطين على ملك سليمن
Hali Suleimani hakukana kamwe,
وما كفر سليمن
bali Waepushaji ndio waliokana, wakiwafundisha watu mazingaombwe, pamoja na yale yaliyoteremshwa juu ya wafalme wawili kule Babeli, Harutu na Maruti;
ولكن الشيطين كفروا يعلمون الناس السحر وما انزل على الملكين ببابل هروت ومروت
nao wawili hawakumfundisha yeyote bila kusema kwanza: “Sisi ni jaribio tu, basi usikane.”
وما يعلمان من احد حتى يقولا انما نحن فتنة فلا تكفر
Hapo walijifunza kutoka kwao yale ambayo kwayo hutenganisha mwanamume na mwenzi wake wa ndoa;
فيتعلمون منهما ما يفرقون به بين المرء وزوجه
lakini hawamdhuru yeyote kwa hilo, isipokuwa kwa ruhusa ya Mungu.
وما هم بضارين به من احد الا باذن الله
Na wanajifunza yale yanayowadhuru wala hayawafaidi.
ويتعلمون ما يضرهم ولا ينفعهم
Hakika walijua kwamba yeyote aliyekuwa akiyanunua hangekuwa na, katika Maisha ya Mwisho, fungu lolote.
ولقد علموا لمن اشترىه ما له في الءاخرة من خلق
Na mbaya ulioje yale ambayo kwayo waliiuza Dhati yao wenyewe, kama wangalijua!
ولبيس ما شروا به انفسهم لو كانوا يعلمون
Na kama wangaliamini na kujikinga, hakika badala kutoka kwa Mungu ingalikuwa bora, kama wangalijua.
ولو انهم ءامنوا واتقوا لمثوبة من عند الله خير لو كانوا يعلمون
Enyi mlioamini! Msiseme “Tudharau”, bali semeni “Tutazame”, na sikilizeni.
يايها الذين ءامنوا لا تقولوا رعنا وقولوا انظرنا واسمعوا
Na kwa wale wanaokana, adhabu yenye maumivu.
وللكفرين عذاب اليم
Wale wanaokana, miongoni mwa ahali wa Maandiko, na wanaoshirikisha hawangekusudia kwamba wema wowote ushuke juu yenu kutoka kwa Mlezi wenu;
ما يود الذين كفروا من اهل الكتب ولا المشركين ان ينزل عليكم من خير من ربكم
lakini Mungu hutenga huruma Yake kwa yule ambaye Yeye anaridhia.
والله يختص برحمته من يشاء
Na Mungu ana fadhila adhimu.
والله ذو الفضل العظيم
Ishara yoyote Sisi Tunayonakili, au Tunayoisahaulisha, Sisi Tunaleta iliyo bora, au inayofanana nayo.
ما ننسخ من ءاية او ننسها نات بخير منها او مثلها
Je, hujui kwamba Mungu ana uwezo juu ya kila kitu?
الم تعلم ان الله على كل شىء قدير
Je, hujui kwamba ufalme wa mbingu na ardhi ni wa Mungu, na kwamba hamna mwandani, wala hamna uokozi, pasipo Mungu?
الم تعلم ان الله له ملك السموت والارض وما لكم من دون الله من ولي ولا نصير
Au mngekusudia kumhoji mjumbe wenu kama Musa alivyohojiwa hapo awali?
ام تريدون ان تسلوا رسولكم كما سيل موسى من قبل
Na yeyote anayebadilisha imani kwa ukanaji amepotea kutoka njia iliyonyooka.
ومن يتبدل الكفر بالايمن فقد ضل سواء السبيل
Wengi, miongoni mwa ahali wa Maandiko, wangekusudia kuwarudisha, baada ya imani yenu, kwenye ukanaji,
ود كثير من اهل الكتب لو يردونكم من بعد ايمنكم كفارا
kwa husuda, kutoka kwao wenyewe, baada ya ukweli kuwa wazi kwao.
حسدا من عند انفسهم من بعد ما تبين لهم الحق
Basi ondoleeni kosa na mgeuze ukurasa, mpaka Mungu alete amri Yake,
فاعفوا واصفحوا حتى ياتي الله بامره
kwani Mungu ana uwezo juu ya kila kitu.
ان الله على كل شىء قدير
Na dumisheni Mawasiliano, na toeni ukarimu halisi.
واقيموا الصلوة وءاتوا الزكوة
Na wema wowote mnaotanguliza kwa ajili yenu wenyewe, mtaukuta mbele ya Mungu,
وما تقدموا لانفسكم من خير تجدوه عند الله
kwani Mungu ni Mwenye Maono juu ya mnayoyafanya.
ان الله بما تعملون بصير
Na walisema: “Hakuna atakayeingia Bustani isipokuwa yule aliye wa Walioelekezwa Upya au wa Waokoaji.”
وقالوا لن يدخل الجنة الا من كان هودا او نصرى
Hayo ndiyo matamanio yao ya bure.
تلك امانيهم
Sema: “Leteni onyesho lenu, mkiwa wasadikifu.”
قل هاتوا برهنكم ان كنتم صدقين
Bali: yeyote anayeweka mwelekeo wake kwa Mungu akiwa mnyoofu kwa Mungu, huku akitenda wema, ana ujira wake mbele ya Mlezi wake; hakuna woga juu yao, wala hawatahuzunika.
بلى من اسلم وجهه لله وهو محسن فله اجره عند ربه ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون
Na Walioelekezwa Upya walisema: “Waokoaji hawasimami juu ya chochote”; na Waokoaji walisema: “Walioelekezwa Upya hawasimami juu ya chochote”; ilhali wanakariri Maandiko.
وقالت اليهود ليست النصرى على شىء وقالت النصرى ليست اليهود على شىء وهم يتلون الكتب
Ndivyo walivyosema wale wasiojua, wakisema maneno yanayofanana na yao.
كذلك قال الذين لا يعلمون مثل قولهم
Mungu atahukumu baina yao, katika Siku ya Kusimama Mbele, kuhusu yale waliyokuwa wakitofautiana.
فالله يحكم بينهم يوم القيمة فيما كانوا فيه يختلفون
Na ni nani basi dhalimu zaidi kuliko yule anayezuia kwamba, katika mahali pa kusujudu pa Mungu, jina Lake likumbukwe, na kujishughulisha na ubomoaji wake?
ومن اظلم ممن منع مسجد الله ان يذكر فيها اسمه وسعى في خرابها
Hao wanapaswa kuyaingia wenye woga tu.
اوليك ما كان لهم ان يدخلوها الا خايفين
Wana, katika Maisha ya Karibu, aibu,
لهم في الدنيا خزي
nao watakuwa na, katika Maisha ya Mwisho, adhabu adhimu.
ولهم في الءاخرة عذاب عظيم
Na ni wa Mungu mashariki na magharibi:
ولله المشرق والمغرب
popote mgeukapo, huko ndiko mwelekeo wa Mungu,
فاينما تولوا فثم وجه الله
kwani Mungu ni Mwenye Wasaa, Mjuzi wa Yote.
ان الله وسع عليم
Na walisema: “Mungu amejiwekea mtoto.”
وقالوا اتخذ الله ولدا
Utukufu ni Wake!
سبحنه
Bali yaliyomo katika mbingu na ardhi ni Yake;
بل له ما في السموت والارض
wote wametengwa Kwake Yeye.
كل له قنتون
Muumba wa mbingu na ardhi bila mfano uliotangulia.
بديع السموت والارض
Anapoamua kitu, Yeye hukiambia tu: “Kuwa,”
واذا قضى امرا فانما يقول له كن
nacho kinakuwa.
فيكون
Na wale wasiojua walisema: “Kwa nini Mungu hatusemeshi, au kwa nini ishara haitujii!”
وقال الذين لا يعلمون لولا يكلمنا الله او تاتينا ءاية
Ndivyo walivyosema wale wa kabla yao, wakisema maneno yanayofanana na yao;
كذلك قال الذين من قبلهم مثل قولهم
viini vyao vinafanana.
تشبهت قلوبهم
Sisi tumeziweka ishara wazi kwa kaumu yenye uhakika.
قد بينا الءايت لقوم يوقنون
Sisi tulikutuma, kwa kweli, ukiwa mpasha habari njema na mwonyaji,
انا ارسلنك بالحق بشيرا ونذيرا
nawe hutahojiwa kuhusu wenzi wa Tanuru.
ولا تسل عن اصحب الجحيم
Na hawatakuridhika nawe kamwe Walioelekezwa Upya, wala Waokoaji, mpaka ufuate mafundisho yao.
ولن ترضى عنك اليهود ولا النصرى حتى تتبع ملتهم
Sema: “Mwongozo wa Mungu, huo ndio mwongozo.”
قل ان هدى الله هو الهدى
Na kama ungefuata mihemko yao, baada ya yale yaliyokujia ya ujuzi, usingekuwa na mwandani dhidi ya Mungu, wala usingekuwa na uokozi.
ولين اتبعت اهواءهم بعد الذي جاءك من العلم ما لك من الله من ولي ولا نصير
Wale ambao Sisi Tuliwapa Maandiko, na wanayakariri kama yanavyopaswa kukaririwa, hao ndio wanaoyaamini.
الذين ءاتينهم الكتب يتلونه حق تلاوته اوليك يومنون به
Na yeyote anayeyakana — hao ndio waliopata hasara.
ومن يكفر به فاوليك هم الخسرون
Enyi wana wa Israeli! Kumbukeni neema Yangu, ile niliyowaneemesha nayo, na kwamba Mimi niliwapendelea juu ya viumbe vyote.
يبني اسرءيل اذكروا نعمتي التي انعمت عليكم واني فضلتكم على العلمين
Na jikingeni na siku ambayo hakuna Dhati itakayochukua nafasi ya Dhati nyingine kwa lolote, ambayo hakuna fidia itakayokubaliwa kutoka kwake, ambayo hakuna usuluhishi utakaomfaidi, na ambayo wao hawataokolewa.
واتقوا يوما لا تجزي نفس عن نفس شيا ولا يقبل منها عدل ولا تنفعها شفعة ولا هم ينصرون
Na wakati Mlezi wa Ibrahimu alipomjaribu kwa maneno, ambayo aliyatimiza.
واذ ابتلى ابرهم ربه بكلمت فاتمهن
Yeye alisema: “Hakika Mimi nitakufanya kuwa kiongozi kwa watu.”
قال اني جاعلك للناس اماما
Alisema: “Na miongoni mwa kizazi changu?”
قال ومن ذريتي
Yeye alisema: “Agano Langu halimfikii madhalimu.”
قال لا ينال عهدي الظلمين
Na wakati Sisi Tulipoifanya Nyumba, kwa ajili ya watu, mahali pa kurudia, na usalama; nao wakachukua, kutoka kituo cha Ibrahimu, mahali pa Mawasiliano.
واذ جعلنا البيت مثابة للناس وامنا واتخذوا من مقام ابرهم مصلى
Na Sisi tuliwafunga Ibrahimu na Ismaili kwa agano: “Safisheni Nyumba Yangu kwa ajili ya wanaoizunguka, wanaoishi humo, na wanaopiga magoti kwa utumishi na kusujudu kwa utii.”
وعهدنا الى ابرهم واسمعيل ان طهرا بيتي للطايفين والعكفين والركع السجود
Na wakati Ibrahimu aliposema: “Mlezi wangu, ifanye hii kuwa nchi salama, na uwaruzuku ahali wake matunda, wale miongoni mwao wanaomwamini Mungu na Siku ya Mwisho.”
واذ قال ابرهم رب اجعل هذا بلدا ءامنا وارزق اهله من الثمرت من ءامن منهم بالله واليوم الءاخر
Yeye alisema: “Na yeyote anayekana, Mimi ninampa starehe fupi, kisha Mimi ninambana kwenye adhabu ya Moto.”
قال ومن كفر فامتعه قليلا ثم اضطره الى عذاب النار
Na ni marudio mabaya ulioje!
وبيس المصير
Na wakati Ibrahimu alipokuwa akiinua misingi ya Nyumba, pamoja na Ismaili:
واذ يرفع ابرهم القواعد من البيت واسمعيل
“Mlezi wetu, pokea hili kutoka kwetu; hakika Wewe ndiye Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
ربنا تقبل منا انك انت السميع العليم
Mlezi wetu, tufanye sisi wawili kuwa wanyoofu Kwako Wewe, na, kutokana na kizazi chetu, jamii nyoofu Kwako Wewe.
ربنا واجعلنا مسلمين لك ومن ذريتنا امة مسلمة لك
Na utuonyeshe mazoea yetu ya ihsani.
وارنا مناسكنا
Na urudi kwetu kwa upole,
وتب علينا
kwani Wewe ndiye Unayerudi daima, Mwenye Huruma.
انك انت التواب الرحيم
Mlezi wetu, na uwaibue miongoni mwao mjumbe, anayetoka kwao, atakayewakariria ishara Zako, kuwafundisha Maandiko na hekima, na kuwasafisha;
ربنا وابعث فيهم رسولا منهم يتلوا عليهم ءايتك ويعلمهم الكتب والحكمة ويزكيهم
kwani Wewe ndiye Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.”
انك انت العزيز الحكيم
Na ni nani basi anayejitoa katika mafundisho ya Ibrahimu, isipokuwa yule anayeifanya Dhati yake mwenyewe kuwa mpumbavu?
ومن يرغب عن ملة ابرهم الا من سفه نفسه
Hakika Sisi tulimteua katika Maisha ya Karibu,
ولقد اصطفينه في الدنيا
na katika Maisha ya Mwisho, kwa yakini atakuwa miongoni mwa walio wazima.
وانه في الءاخرة لمن الصلحين
Mlezi wake alipomwambia: “Kuwa mnyoofu kwangu Mimi”;
اذ قال له ربه اسلم
alisema: “Mimi ni mnyoofu kwa Mlezi wa viumbe vyote.”
قال اسلمت لرب العلمين
Na Ibrahimu aliwausia wana wake kuhusu hilo,
ووصى بها ابرهم بنيه
pamoja na Yakubu: “Enyi wanangu! Mungu amewateulia Sheria hii; basi mfe hali mkiwa wanyoofu Kwake Yeye tu.”
ويعقوب يبني ان الله اصطفى لكم الدين فلا تموتن الا وانتم مسلمون
Au mlikuwa mashahidi, kifo kilipomfikia Yakubu, alipowaambia wanawe: “Mtamtii nani baada yangu?”
ام كنتم شهداء اذ حضر يعقوب الموت اذ قال لبنيه ما تعبدون من بعدي
Walisema: “Tutamtii mungu wako, mungu wa mababu zako, Ibrahimu, Ismaili na Ishaka, mungu wa pekee, nasi ni wanyoofu kwake Yeye.”
قالوا نعبد الهك واله ءابايك ابرهم واسمعيل واسحق الها وحدا ونحن له مسلمون
Hii ni jamii ambayo tayari imepita:
تلك امة قد خلت
ni yake yale iliyochuma,
لها ما كسبت
na ni yenu yale mliyochuma;
ولكم ما كسبتم
nanyi hamtahojiwa kuhusu yale waliyokuwa wakifanya.
ولا تسلون عما كانوا يعملون
Na walisema: “Kuweni Walioelekezwa Upya au Waokoaji, mtaongozwa.”
وقالوا كونوا هودا او نصرى تهتدوا
Sema: “La, bali mafundisho ya Ibrahimu, aliyeelekea kwa Mungu kabisa,”
قل بل ملة ابرهم حنيفا
naye hakuwa miongoni mwa wanaoshirikisha.
وما كان من المشركين
Semeni: “Sisi tunamwamini Mungu, na tunaamini yale yaliyoteremshwa kwetu, na yale yaliyoteremshwa kwa Ibrahimu, Ismaili, Ishaka, Yakubu na kwa nasaba, na yale aliyopewa Musa na Isa, na yale waliyopewa waarifishaji, kutoka kwa Mlezi wao; hatufanyi tofauti yoyote baina yao, nasi ni wanyoofu kwake Yeye.”
قولوا ءامنا بالله وما انزل الينا وما انزل الى ابرهم واسمعيل واسحق ويعقوب والاسباط وما اوتي موسى وعيسى وما اوتي النبيون من ربهم لا نفرق بين احد منهم ونحن له مسلمون
Wakiamini yale mliyoyaamini, hapo wanaongozwa;
فان ءامنوا بمثل ما ءامنتم به فقد اهتدوا
na wakigeuza mgongo, hapo wako katika mpasuko tu;
وان تولوا فانما هم في شقاق
Mungu atakutosha dhidi yao hivi karibuni:
فسيكفيكهم الله
nao Yeye ni Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
وهو السميع العليم
Utiaji rangi wa Mungu —
صبغة الله
na ni nani anayetia rangi vizuri kuliko Mungu? —
ومن احسن من الله صبغة
na ni Yeye tunayemtii.
ونحن له عبدون
Sema: “Je, mnabishana nasi kuhusu Mungu, ilhali Yeye ni Mlezi wetu na Mlezi wenu? Matendo yetu ni yetu, na matendo yenu ni yenu;
قل اتحاجوننا في الله وهو ربنا وربكم ولنا اعملنا ولكم اعملكم
na ni Kwake Yeye tunajitolea pekee.”
ونحن له مخلصون
Au mnasema: “Ibrahimu, Ismaili, Ishaka, Yakubu na nasaba walikuwa Walioelekezwa Upya au Waokoaji”?
ام تقولون ان ابرهم واسمعيل واسحق ويعقوب والاسباط كانوا هودا او نصرى
Sema: “Je, ni ninyi mnaojua zaidi, au Mungu?”
قل ءانتم اعلم ام الله
Na ni nani basi dhalimu zaidi kuliko yule anayenyamazia ushahidi alionao kwake, utokao kwa Mungu?
ومن اظلم ممن كتم شهدة عنده من الله
Na Mungu si mzembe kuhusu mnayoyafanya.
وما الله بغفل عما تعملون
Hii ni jamii ambayo tayari imepita:
تلك امة قد خلت
ni yake yale iliyochuma,
لها ما كسبت
na ni yenu yale mliyochuma;
ولكم ما كسبتم
nanyi hamtahojiwa kuhusu yale waliyokuwa wakifanya.
ولا تسلون عما كانوا يعملون
Wapumbavu, miongoni mwa watu, watasema: “Nini kimewageuza kutoka mahali pao pa kukutania, pale walipokuwa wakisimama?”
سيقول السفهاء من الناس ما ولىهم عن قبلتهم التي كانوا عليها
Sema: “Ni wa Mungu mashariki na magharibi;
قل لله المشرق والمغرب
Yeye huongoza yule ambaye Yeye anaridhia kwenye barabara iliyonyooka.”
يهدي من يشاء الى صرط مستقيم
Na hivyo Sisi tumewafanya ninyi jamii inayofaa kuigwa,
وكذلك جعلنكم امة وسطا
ili muwe mashahidi dhidi ya watu, na mjumbe awe shahidi dhidi yenu.
لتكونوا شهداء على الناس ويكون الرسول عليكم شهيدا
Na Sisi hatukuweka mahali pa kukutania, pale ulipokuwa umesimama, ila ili kutofautisha yule anayemfuata mjumbe na yule anayegeuka nyuma kwa visigino vyake.
وما جعلنا القبلة التي كنت عليها الا لنعلم من يتبع الرسول ممن ينقلب على عقبيه
Hilo kwa yakini lilikuwa zito, isipokuwa kwa wale ambao Mungu amewaongoza.
وان كانت لكبيرة الا على الذين هدى الله
Na haifai kwa Mungu kuacha imani yenu itawanyike.
وما كان الله ليضيع ايمنكم
Mungu kwa yakini ni Mwingi wa Wema kwa watu, Mwenye Huruma.
ان الله بالناس لرءوف رحيم
Sisi hakika Tutauona uso wako ukigeukageuka katika anga; basi Sisi kwa yakini Tutakupa kuwa dira mahali pa kukutania patakapokuridhisha.
قد نرى تقلب وجهك في السماء فلنولينك قبلة ترضىها
Basi weka dira yako kuelekea mahali pa kusujudu pasipokiukwa,
فول وجهك شطر المسجد الحرام
na popote mlipo, wekeni dira kuelekea hapo.
وحيث ما كنتم فولوا وجوهكم شطره
Na wale waliopewa Maandiko wanajua kwa yakini kwamba huo ni ukweli kutoka kwa Mlezi wao.
وان الذين اوتوا الكتب ليعلمون انه الحق من ربهم
Na Mungu si mzembe kuhusu wanayoyafanya.
وما الله بغفل عما يعملون
Na hata kama ungewaletea wale waliopewa Maandiko kila ishara, wasingefuata mahali pako pa kukutania.
ولين اتيت الذين اوتوا الكتب بكل ءاية ما تبعوا قبلتك
Nawe hutafuata mahali pao pa kukutania;
وما انت بتابع قبلتهم
na baadhi yao hawafuati pia mahali pa kukutania pa wengine.
وما بعضهم بتابع قبلة بعض
Na kama ungefuata mihemko yao, baada ya yale yaliyokujia ya ujuzi, basi ungekuwa hapo kwa yakini miongoni mwa madhalimu.
ولين اتبعت اهواءهم من بعد ما جاءك من العلم انك اذا لمن الظلمين
Wale ambao Sisi Tuliwapa Maandiko wanamkiri kama wanavyowakiri wana wao wenyewe,
الذين ءاتينهم الكتب يعرفونه كما يعرفون ابناءهم
na kundi miongoni mwao kwa yakini linanyamazia ukweli, huku likijua.
وان فريقا منهم ليكتمون الحق وهم يعلمون
Ukweli unatoka kwa Mlezi wako;
الحق من ربك
basi usiwe kamwe miongoni mwa wanaoingia katika mabishano.
فلا تكونن من الممترين
Na kila mmoja ana mwelekeo aliopewa kuwa dira; shindanieni basi katika lililo bora.
ولكل وجهة هو موليها فاستبقوا الخيرت
Popote mlipo, Mungu atawarudisha nyote,
اين ما تكونوا يات بكم الله جميعا
kwani Mungu ana uwezo juu ya kila kitu.
ان الله على كل شىء قدير
Na kutoka popote utokapo, weka dira kuelekea mahali pa kusujudu pasipokiukwa:
ومن حيث خرجت فول وجهك شطر المسجد الحرام
huo kwa yakini ni ukweli kutoka kwa Mlezi wako.
وانه للحق من ربك
Na Mungu si mzembe kuhusu mnayoyafanya.
وما الله بغفل عما تعملون
Na kutoka popote utokapo, weka dira kuelekea mahali pa kusujudu pasipokiukwa,
ومن حيث خرجت فول وجهك شطر المسجد الحرام
na popote mlipo, wekeni dira kuelekea hapo, ili walimwengu wasiwe na hoja yoyote dhidi yenu — isipokuwa wale miongoni mwao walio madhalimu; msiwahofie basi, bali nihofieni Mimi —
وحيث ما كنتم فولوا وجوهكم شطره ليلا يكون للناس عليكم حجة الا الذين ظلموا منهم فلا تخشوهم واخشوني
na ili Mimi nitimize neema Yangu juu yenu, na huenda mtaongozwa,
ولاتم نعمتي عليكم ولعلكم تهتدون
kama Sisi Tulivyotuma, miongoni mwenu, mjumbe anayetoka kwenu, anayewakariria ishara Zetu, anayewasafisha, anayewafundisha Maandiko na hekima, na anayewafundisha yale msiyokuwa mkiyajua. Nikumbukeni Mimi basi, Mimi nitawakumbuka; nishukuruni, wala msinikane.
كما ارسلنا فيكم رسولا منكم يتلوا عليكم ءايتنا ويزكيكم ويعلمكم الكتب والحكمة ويعلمكم ما لم تكونوا تعلمون فاذكروني اذكركم واشكروا لي ولا تكفرون
Enyi mlioamini! Tafuteni msaada katika subira na Mawasiliano,
يايها الذين ءامنوا استعينوا بالصبر والصلوة
kwani Mungu yuko pamoja na wenye subira.
ان الله مع الصبرين
Wala msiseme kuhusu wale wanaouawa katika njia ya Mungu kwamba wamekufa.
ولا تقولوا لمن يقتل في سبيل الله اموت
La, wako hai, lakini hamhisi.
بل احياء ولكن لا تشعرون
Na Sisi kwa yakini Tutawajaribu kwa kiasi kidogo cha woga na njaa, na kwa upungufu wa mali, wa Dhati na wa matunda;
ولنبلونكم بشىء من الخوف والجوع ونقص من الامول والانفس والثمرت
na wapashe habari njema wenye subira, wale ambao, janga linapowapata, husema: “Hakika sisi ni wa Mungu, na Kwake tutarejea.”
وبشر الصبرين الذين اذا اصبتهم مصيبة قالوا انا لله وانا اليه رجعون
Hao ndio ambao juu yao kuna mawasiliano kutoka kwa Mlezi wao, na huruma,
اوليك عليهم صلوت من ربهم ورحمة
na hao ndio wanaoongozwa.
واوليك هم المهتدون
Hakika Safa na Marwa ni miongoni mwa alama zinazohisika za Mungu.
ان الصفا والمروة من شعاير الله
Yeyote anayefanya Hija ya Nyumba au anayefanya Umra, hakuna lawama juu yake kuvitembelea.
فمن حج البيت او اعتمر فلا جناح عليه ان يطوف بهما
Na yeyote anayetenda wema kwa hiari — hakika Mungu ni Mwenye Shukrani, Mjuzi wa Yote.
ومن تطوع خيرا فان الله شاكر عليم
Hakika, wale wanaonyamazia yale Sisi Tuliyoyateremsha kati ya uthibitisho wazi na mwongozo, baada ya Sisi kuyafanya wazi kwa watu katika Maandiko — hao ndio ambao Mungu huwalaani, na ambao huwalaani wanaolaani,
ان الذين يكتمون ما انزلنا من البينت والهدى من بعد ما بينه للناس في الكتب اوليك يلعنهم الله ويلعنهم اللعنون
isipokuwa wale wanaorudi, wanajirekebisha na wanafafanua: hao ndio ninaowarudia kwa upole; Mimi ni Anayerudi daima, Mwenye Huruma.
الا الذين تابوا واصلحوا وبينوا فاوليك اتوب عليهم وانا التواب الرحيم
Hakika, wale wanaokana na kufa wakiwa wanakana — hao ndio ambao juu yao iko laana ya Mungu, ya Watekelezaji, na ya watu, wote pamoja, ambamo watakaa milele;
ان الذين كفروا وماتوا وهم كفار اوليك عليهم لعنة الله والمليكة والناس اجمعين خلدين فيها
adhabu haitapunguzwa kwao, wala hawatapewa muhula.
لا يخفف عنهم العذاب ولا هم ينظرون
Na mungu wenu ni mungu wa pekee;
والهكم اله وحد
hakuna mungu isipokuwa Yeye,
لا اله الا هو
Mwingi wa Huruma, Mwenye Huruma.
الرحمن الرحيم
Kuna kwa yakini, katika uumbaji wa mbingu na ardhi, katika kupishana kwa usiku na mchana, katika jahazi linalosafiri baharini likiwa limebeba kinachowafaidi watu, katika maji ambayo Mungu huyateremsha kutoka angani na kwayo huihuisha tena ardhi baada ya kufa kwake, akieneza humo kila aina ya kinachotembea, katika tofauti za pepo, na katika wingu lililo chini ya amri kati ya anga na ardhi — ishara kwa kaumu inayotumia akili.
ان في خلق السموت والارض واختلف اليل والنهار والفلك التي تجري في البحر بما ينفع الناس وما انزل الله من السماء من ماء فاحيا به الارض بعد موتها وبث فيها من كل دابة وتصريف الريح والسحاب المسخر بين السماء والارض لءايت لقوم يعقلون
Na miongoni mwa watu, wapo wanaochukua, pasipo Mungu, wapinzani, wanaowapenda kama anavyopendwa Mungu;
ومن الناس من يتخذ من دون الله اندادا يحبونهم كحب الله
lakini walioamini wana mapenzi makali zaidi bado kwa Mungu.
والذين ءامنوا اشد حبا لله
Na kama madhalimu wangeona, watakapoiona adhabu, kwamba nguvu yote ni ya Mungu, na kwamba Mungu ni mkali katika adhabu —
ولو يرى الذين ظلموا اذ يرون العذاب ان القوة لله جميعا وان الله شديد العذاب
Wakati wale waliofuatwa watakapojiachilia mbali na wale waliowafuata, nao wataiona adhabu, na viungo baina yao vitavunjwa.
اذ تبرا الذين اتبعوا من الذين اتبعوا وراوا العذاب وتقطعت بهم الاسباب
Na wale waliofuata watasema: “Laiti tungekuwa na marudiano, tungejiachilia mbali nao kama walivyojiachilia mbali nasi.”
وقال الذين اتبعوا لو ان لنا كرة فنتبرا منهم كما تبرءوا منا
Ndivyo Mungu huwaonyesha matendo yao, kama majuto kwao,
كذلك يريهم الله اعملهم حسرت عليهم
nao hawatatoka kamwe katika Moto.
وما هم بخرجين من النار
Enyi watu! Kuleni katika yaliyoko juu ya ardhi, yaliyoruhusiwa na yaliyo mema,
يايها الناس كلوا مما في الارض حللا طيبا
wala msifuate nyayo za Mwepushaji,
ولا تتبعوا خطوت الشيطن
kwani yeye ni adui dhahiri kwenu.
انه لكم عدو مبين
Yeye anawaamuru ubaya na uovu tu, na kusema juu ya Mungu yale msiyoyajua.
انما يامركم بالسوء والفحشاء وان تقولوا على الله ما لا تعلمون
Na wanapoambiwa: “Fuateni yale Mungu aliyoyateremsha,” husema: “La, sisi tunafuata yale tuliyowakuta nayo mababu zetu.”
واذا قيل لهم اتبعوا ما انزل الله قالوا بل نتبع ما الفينا عليه ءاباءنا
Vipi! Hata kama mababu zao hawakutumia akili kwa chochote na hawakuongozwa?
اولو كان ءاباوهم لا يعقلون شيا ولا يهتدون
Na mfano wa wale wanaokana ni wa mtu anayepigia kelele kile kisichosikia chochote isipokuwa mwito na makelele.
ومثل الذين كفروا كمثل الذي ينعق بما لا يسمع الا دعاء ونداء
Viziwi, mabubu, vipofu, basi hawatumii akili.
صم بكم عمي فهم لا يعقلون
Enyi mlioamini! Kuleni vitu vyema Tulivyowaruzuku Sisi, na shukuruni Mungu, ikiwa ni Yeye mnayemtii.
يايها الذين ءامنوا كلوا من طيبت ما رزقنكم واشكروا لله ان كنتم اياه تعبدون
Yeye hakuwakataza ila mzoga, damu, nyama ya nguruwe, na kile kilichowekwa wakfu kwa mwingine asiye Mungu.
انما حرم عليكم الميتة والدم ولحم الخنزير وما اهل به لغير الله
Lakini yeyote anayelazimishwa kwayo, bila kuwa mwasi wala kupita mipaka, hakuna ukiukaji juu yake,
فمن اضطر غير باغ ولا عاد فلا اثم عليه
kwani Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
ان الله غفور رحيم
Hakika, wale wanaonyamazia yale Mungu aliyoyateremsha ya Maandiko, na kununua kwa hayo bei duni — hao ndio ambao hawamezi katika matumbo yao chochote isipokuwa Moto; Mungu hatawasemesha katika Siku ya Kusimama Mbele, wala hatawasafisha,
ان الذين يكتمون ما انزل الله من الكتب ويشترون به ثمنا قليلا اوليك ما ياكلون في بطونهم الا النار ولا يكلمهم الله يوم القيمة ولا يزكيهم
nao watakuwa na adhabu yenye maumivu.
ولهم عذاب اليم
Hao ndio walionunua upotovu kwa bei ya mwongozo, na adhabu kwa bei ya msamaha. Ni nini basi kinachowafanya wastahimilivu hivyo mbele ya Moto!
اوليك الذين اشتروا الضللة بالهدى والعذاب بالمغفرة فما اصبرهم على النار
Hiyo ni kwa kuwa Mungu aliteremsha Maandiko kwa kweli,
ذلك بان الله نزل الكتب بالحق
na wale wanaotofautiana kuhusu Maandiko kwa yakini wako katika mpasuko wa mbali.
وان الذين اختلفوا في الكتب لفي شقاق بعيد
Maadili hayako katika kugeuza nyuso zenu kuelekea mashariki au magharibi,
ليس البر ان تولوا وجوهكم قبل المشرق والمغرب
bali maadili ni yule anayemwamini Mungu, Siku ya Mwisho, Watekelezaji, Maandiko na waarifishaji, na anayetoa katika mali yake, licha ya mapenzi yake kwa mali hizo, kwa jamaa wa karibu, mayatima, wahitaji, msafiri, wanaoomba, na kwa ajili ya kuwaachilia walio chini ya uzito wa deni, anayedumisha Mawasiliano na kutoa ukarimu halisi,
ولكن البر من ءامن بالله واليوم الءاخر والمليكة والكتب والنبين وءاتى المال على حبه ذوي القربى واليتمى والمسكين وابن السبيل والسايلين وفي الرقاب واقام الصلوة وءاتى الزكوة
wale walio waaminifu kwa agano lao wanapofunga agano,
والموفون بعهدهم اذا عهدوا
na wenye subira katika dhiki, madhara, na wakati wa ghasia:
والصبرين في الباساء والضراء وحين الباس
hao ndio waliokuwa wasadikifu,
اوليك الذين صدقوا
na hao ndio wanaojikinga.
واوليك هم المتقون
Enyi mlioamini! Uchunguzi umeagizwa kwenu kuhusu waliouawa:
يايها الذين ءامنوا كتب عليكم القصاص في القتلى
mwenye kujitegemea kwa mwenye kujitegemea, mtii kwa mtii, na mwanamke kwa mwanamke.
الحر بالحر والعبد بالعبد والانثى بالانثى
Lakini kwa yule ambaye ndugu yake anamwondolea kosa kitu fulani: ufuatiliaji kulingana na kinachokubalika kwa desturi, na utatuzi kwa moyo mwema.
فمن عفي له من اخيه شىء فاتباع بالمعروف واداء اليه باحسن
Hilo ni punguzo kutoka kwa Mlezi wenu, na huruma.
ذلك تخفيف من ربكم ورحمة
Na yeyote anayevamia baada ya hayo atakuwa na adhabu yenye maumivu.
فمن اعتدى بعد ذلك فله عذاب اليم
Nanyi mna, katika uchunguzi, maisha, enyi wenye akili, huenda mtajikinga.
ولكم في القصاص حيوة ياولي الالبب لعلكم تتقون
Mmeagizwa, kifo kinapomfikia mmoja wenu, ikiwa ataacha mali,
كتب عليكم اذا حضر احدكم الموت ان ترك خيرا
wasia kwa wazazi wawili na jamaa wa karibu, kulingana na kinachokubalika kwa desturi:
الوصية للولدين والاقربين بالمعروف
wajibu kwa wanaojikinga.
حقا على المتقين
Na yeyote anayeubadilisha baada ya kuusikia, ukiukaji huo uko juu ya wanaoubadilisha tu,
فمن بدله بعدما سمعه فانما اثمه على الذين يبدلونه
kwani Mungu ni Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
ان الله سميع عليم
Lakini yeyote anayeogopa, kutoka kwa mwenye kuacha wasia, upendeleo au ukiukaji, na akawapatanisha, hakuna ukiukaji juu yake;
فمن خاف من موص جنفا او اثما فاصلح بينهم فلا اثم عليه
kwani Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
ان الله غفور رحيم
Enyi mlioamini! Kujinyima kumeagizwa kwenu, kama ilivyoagizwa kwa wale wa kabla yenu, huenda mtajikinga, kwa siku zilizohesabiwa.
يايها الذين ءامنوا كتب عليكم الصيام كما كتب على الذين من قبلكم لعلكم تتقون اياما معدودت
Na yeyote miongoni mwenu aliye mgonjwa, au safarini, basi idadi ya siku nyingine;
فمن كان منكم مريضا او على سفر فعدة من ايام اخر
na kwa wale wenye uwezo wa hilo, fidia, chakula cha mhitaji.
وعلى الذين يطيقونه فدية طعام مسكين
Na yeyote anayetenda wema kwa hiari, ni bora kwake;
فمن تطوع خيرا فهو خير له
na kwamba mjizuie ni bora kwenu, kama mngejua.
وان تصوموا خير لكم ان كنتم تعلمون
Mwezi wa kuburudisha, ule ambao Usomaji huu uliteremshwa, mwongozo kwa watu, na uthibitisho wazi wa mwongozo na wa Upambanuzi.
شهر رمضان الذي انزل فيه القرءان هدى للناس وبينت من الهدى والفرقان
Yeyote miongoni mwenu anayeshuhudia mwezi huu, na ajizuie;
فمن شهد منكم الشهر فليصمه
na yeyote aliye mgonjwa, au safarini, basi idadi ya siku nyingine.
ومن كان مريضا او على سفر فعدة من ايام اخر
Mungu anakusudia kwenu wepesi, Yeye hakusudii kwenu ugumu,
يريد الله بكم اليسر ولا يريد بكم العسر
na mkamilishe idadi ya siku, na mtangaze ukuu wa Mungu kwa kuwa amewaongoza, huenda mtashukuru.
ولتكملوا العدة ولتكبروا الله على ما هدىكم ولعلكم تشكرون
Na watii Wangu wanapokuhoji kuhusu Mimi, Mimi niko karibu:
واذا سالك عبادي عني فاني قريب
Mimi ninaitikia wito wa yule anayeniita, anaponiita.
اجيب دعوة الداع اذا دعان
Basi na waitikie wito Wangu, na waniamini Mimi, huenda watafikia busara.
فليستجيبوا لي وليومنوا بي لعلهم يرشدون
Mmeruhusiwa, usiku wa kujinyima, faragha na wanawake wenu:
احل لكم ليلة الصيام الرفث الى نسايكم
wao ni vazi kwenu, nanyi ni vazi kwao.
هن لباس لكم وانتم لباس لهن
Mungu alijua kwamba mlikuwa mkijisaliti wenyewe; Yeye hapo akawarudia kwa upole, na akawaondolea kosa.
علم الله انكم كنتم تختانون انفسكم فتاب عليكم وعفا عنكم
Sasa basi, ungananeni nao,
فالن بشروهن
na tafuteni yale Mungu aliyowaagizia.
وابتغوا ما كتب الله لكم
Na kuleni na kunyweni mpaka uzi mweupe ubainike kwenu na uzi mweusi wa alfajiri,
وكلوا واشربوا حتى يتبين لكم الخيط الابيض من الخيط الاسود من الفجر
kisha timizeni kujinyima mpaka usiku.
ثم اتموا الصيام الى اليل
Wala msiungane nao, ilhali mko katika kuishi ndani ya mahali pa kusujudu.
ولا تبشروهن وانتم عكفون في المسجد
Hiyo ndiyo mipaka ya Mungu,
تلك حدود الله
basi msiikaribie.
فلا تقربوها
Ndivyo Mungu huweka ishara Zake wazi kwa watu, huenda watajikinga.
كذلك يبين الله ءايته للناس لعلهم يتقون
Wala msile mali zenu baina yenu kwa batili, wala msiziwasilishe kwa mahakimu ili kula, kwa ukiukaji, kipande cha mali za walimwengu, ilhali mnajua.
ولا تاكلوا امولكم بينكم بالبطل وتدلوا بها الى الحكام لتاكلوا فريقا من امول الناس بالاثم وانتم تعلمون
Wanakuhoji kuhusu matangazo ya hadharani.
يسلونك عن الاهلة
Sema: “Hayo ni miadi iliyowekwa kwa ajili ya watu, na kwa ajili ya Hija.
قل هي موقيت للناس والحج
Na maadili hayako katika kuzijia nyumba kutoka migongo yake,
وليس البر بان تاتوا البيوت من ظهورها
bali maadili ni yule anayejikinga.
ولكن البر من اتقى
Zijieni basi nyumba kupitia milango yake,
واتوا البيوت من ابوبها
na jikingeni mbele ya Mungu, huenda mtafanikiwa.”
واتقوا الله لعلكم تفلحون
Na piganeni na wale wanaopigana nanyi, katika njia ya Mungu, lakini msivamie,
وقتلوا في سبيل الله الذين يقتلونكم ولا تعتدوا
kwani Mungu hawapendi wavamizi.
ان الله لا يحب المعتدين
Na waueni popote mnapowashtukiza, na wafukuzeni kutoka walikowafukuza:
واقتلوهم حيث ثقفتموهم واخرجوهم من حيث اخرجوكم
jaribio ni kali zaidi kuliko mauaji.
والفتنة اشد من القتل
Wala msipigane nao karibu na mahali pa kusujudu pasipokiukwa, kabla hawajapigana nanyi humo;
ولا تقتلوهم عند المسجد الحرام حتى يقتلوكم فيه
lakini wakipigana nanyi, waueni hapo:
فان قتلوكم فاقتلوهم
hivyo ndivyo malipo ya wanaokana.
كذلك جزاء الكفرين
Lakini wakiacha, hakika Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
فان انتهوا فان الله غفور رحيم
Na pigananeni nao mpaka pasiwe na jaribio, na Sheria iwe kwa Mungu;
وقتلوهم حتى لا تكون فتنة ويكون الدين لله
na wakiacha, basi hakuna uadui, isipokuwa dhidi ya madhalimu.
فان انتهوا فلا عدون الا على الظلمين
Mwezi usiokiukwa kwa mwezi usiokiukwa, na kwa vitu visivyokiukwa, uchunguzi.
الشهر الحرام بالشهر الحرام والحرمت قصاص
Yeyote aliyewavamia, mvamieni kwa kiwango cha uvamizi wake kwenu,
فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه بمثل ما اعتدى عليكم
na jikingeni mbele ya Mungu, na jueni kwamba Mungu yuko pamoja na wanaojikinga.
واتقوا الله واعلموا ان الله مع المتقين
Na tumieni katika njia ya Mungu, lakini msitupe mlichoshika mkononi katika maangamizi; na tendeni wema,
وانفقوا في سبيل الله ولا تلقوا بايديكم الى التهلكة واحسنوا
kwani Mungu huwapenda wanaotenda wema.
ان الله يحب المحسنين
Na timizeni Hija na Umra kwa ajili ya Mungu.
واتموا الحج والعمرة لله
Na mkizuiliwa, basi kile kinachopatikana kwa urahisi kama toleo.
فان احصرتم فما استيسر من الهدي
Na msinyoe vichwa vyenu kabla toleo halijafika mahali pake pa kuachiliwa;
ولا تحلقوا رءوسكم حتى يبلغ الهدي محله
na yeyote miongoni mwenu aliye mgonjwa, au mwenye kero kichwani, basi fidia kwa kujinyima, hisani, au mazoea ya ihsani.
فمن كان منكم مريضا او به اذى من راسه ففدية من صيام او صدقة او نسك
Na mkiwa katika usalama, yeyote anayestarehe kwa Umra mpaka Hija, basi kile kinachopatikana kwa urahisi kama toleo.
فاذا امنتم فمن تمتع بالعمرة الى الحج فما استيسر من الهدي
Na yeyote asiyepata uwezo wa hilo, basi kujinyima kwa siku tatu wakati wa Hija, na saba mtakaporejea: hizo ni siku kumi kamili.
فمن لم يجد فصيام ثلثة ايام في الحج وسبعة اذا رجعتم تلك عشرة كاملة
Hilo ni kwa yule ambaye ahali wake hawapo katika mahali pa kusujudu pasipokiukwa.
ذلك لمن لم يكن اهله حاضري المسجد الحرام
Na jikingeni mbele ya Mungu, na jueni kwamba Mungu ni mkali katika hatima.
واتقوا الله واعلموا ان الله شديد العقاب
Hija hufanyika katika miezi inayojulikana.
الحج اشهر معلومت
Yeyote anayejiweka kwa Hija, basi hakuna ufuska, hakuna kuvuka mipaka, wala hakuna mjadala wakati wa Hija.
فمن فرض فيهن الحج فلا رفث ولا فسوق ولا جدال في الحج
Na wema wowote mfanyao, Mungu anaujua.
وما تفعلوا من خير يعلمه الله
Na chukueni masurufu yenu;
وتزودوا
kwani masurufu bora kuliko yote ni ujikingaji.
فان خير الزاد التقوى
Na jikingeni mbele yangu Mimi, enyi wenye akili.
واتقون ياولي الالبب
Hakuna lawama juu yenu kutafuta fadhila kutoka kwa Mlezi wenu.
ليس عليكم جناح ان تبتغوا فضلا من ربكم
Na mnapomiminika kutoka Arafa, kumbukeni Mungu karibu na Alama inayohisika isiyokiukwa,
فاذا افضتم من عرفت فاذكروا الله عند المشعر الحرام
na mkumbukeni Yeye, kama alivyowaongoza, ilhali kwa yakini mlikuwa, hapo awali, miongoni mwa waliopotea.
واذكروه كما هدىكم وان كنتم من قبله لمن الضالين
Kisha mimikeni kutoka mahali wanapomiminika walimwengu,
ثم افيضوا من حيث افاض الناس
na ombeni msamaha wa Mungu,
واستغفروا الله
kwani Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
ان الله غفور رحيم
Na mnapomaliza mazoea yenu ya ihsani, kumbukeni Mungu kama mnavyowakumbuka mababu zenu, au kwa ukumbusho mkali zaidi bado.
فاذا قضيتم منسككم فاذكروا الله كذكركم ءاباءكم او اشد ذكرا
Na miongoni mwa watu, yupo mmoja anayesema: “Mlezi wetu, tupe katika Maisha ya Karibu” — naye hatakuwa na, katika Maisha ya Mwisho, fungu lolote.
فمن الناس من يقول ربنا ءاتنا في الدنيا وما له في الءاخرة من خلق
Na miongoni mwao, yupo mmoja anayesema: “Mlezi wetu, tupe fungu zuri katika Maisha ya Karibu, na fungu zuri katika Maisha ya Mwisho, na utukinge dhidi ya adhabu ya Moto.”
ومنهم من يقول ربنا ءاتنا في الدنيا حسنة وفي الءاخرة حسنة وقنا عذاب النار
Hao ndio wenye kipande cha yale waliyochuma.
اوليك لهم نصيب مما كسبوا
Mungu ni mwepesi katika hesabu.
والله سريع الحساب
Na kumbukeni Mungu kwa siku zilizohesabiwa.
واذكروا الله في ايام معدودت
Na yeyote anayeharakisha katika siku mbili, hakuna ukiukaji juu yake;
فمن تعجل في يومين فلا اثم عليه
na yeyote anayechelewa, hakuna ukiukaji juu yake, kwa yule anayejikinga.
ومن تاخر فلا اثم عليه لمن اتقى
Na jikingeni mbele ya Mungu, na jueni kwamba ni Kwake Yeye mtakusanywa.
واتقوا الله واعلموا انكم اليه تحشرون
Na miongoni mwa watu, yupo mmoja ambaye maneno yake, kuhusu Maisha ya Karibu, yanakustaajabisha, na anayemshuhudisha Mungu juu ya yale yaliyomo katika kiini chake, ilhali yeye ndiye mkali kupindukia kati ya wabishi.
ومن الناس من يعجبك قوله في الحيوة الدنيا ويشهد الله على ما في قلبه وهو الد الخصام
Na anapogeuza mgongo, anajitahidi juu ya ardhi kupanda ufisadi humo, na kuangamiza shamba na uzao.
واذا تولى سعى في الارض ليفسد فيها ويهلك الحرث والنسل
Mungu hapendi ufisadi.
والله لا يحب الفساد
Na anapoambiwa: “Jikinge mbele ya Mungu,” enzi inamkamata katika ukiukaji; Jahanamu inamtosha basi.
واذا قيل له اتق الله اخذته العزة بالاثم فحسبه جهنم
Na ni kitanda kibaya ulioje!
ولبيس المهاد
Na miongoni mwa watu, yupo mmoja anayeiuza Dhati yake mwenyewe, akitafuta kibali cha Mungu.
ومن الناس من يشري نفسه ابتغاء مرضات الله
Mungu ni Mwingi wa Wema kwa watii Wake.
والله رءوف بالعباد
Enyi mlioamini! Ingieni katika amani, kwa ujumla,
يايها الذين ءامنوا ادخلوا في السلم كافة
wala msifuate nyayo za Mwepushaji,
ولا تتبعوا خطوت الشيطن
kwani yeye ni adui dhahiri kwenu.
انه لكم عدو مبين
Na mkiyumba baada ya uthibitisho wazi kuwajia, basi jueni kwamba Mungu ni Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.
فان زللتم من بعد ما جاءتكم البينت فاعلموا ان الله عزيز حكيم
Je, wanangoja tu kwamba Mungu awajie ndani ya mahema ya mawingu,
هل ينظرون الا ان ياتيهم الله في ظلل من الغمام
pamoja na Watekelezaji, na jambo lihitimishwe?
والمليكة وقضي الامر
Na ni kwa Mungu ndiko yanakorejea mambo yote.
والى الله ترجع الامور
Waulize wana wa Israeli ni ishara ngapi wazi Sisi Tuliwapa.
سل بني اسرءيل كم ءاتينهم من ءاية بينة
Na yeyote anayebadilisha neema ya Mungu baada ya kumfikia — hakika Mungu ni mkali katika hatima.
ومن يبدل نعمة الله من بعد ما جاءته فان الله شديد العقاب
Maisha ya Karibu yamepambwa kwa wale wanaokana, nao wanawacheka walioamini;
زين للذين كفروا الحيوة الدنيا ويسخرون من الذين ءامنوا
lakini wanaojikinga watakuwa juu yao, katika Siku ya Kusimama Mbele.
والذين اتقوا فوقهم يوم القيمة
Na Mungu humruzuku yule ambaye Yeye anaridhia, bila kuhesabu.
والله يرزق من يشاء بغير حساب
Watu walikuwa jamii moja; Mungu hapo akawaibua waarifishaji, wapasha habari njema na waonyaji, na akateremsha pamoja nao Maandiko, kwa kweli, ili ahukumu baina ya watu kuhusu yale waliyokuwa wakitofautiana.
كان الناس امة وحدة فبعث الله النبين مبشرين ومنذرين وانزل معهم الكتب بالحق ليحكم بين الناس فيما اختلفوا فيه
Na ni wale tu waliopewa hayo ndio waliotofautiana kuyahusu,
وما اختلف فيه الا الذين اوتوه
baada ya uthibitisho wazi kuwajia, kwa unyang'anyi baina yao.
من بعد ما جاءتهم البينت بغيا بينهم
Mungu hapo aliwaongoza wale walioamini kwenye ukweli ambao walikuwa wakitofautiana kuuhusu, kwa ruhusa Yake.
فهدى الله الذين ءامنوا لما اختلفوا فيه من الحق باذنه
Na Mungu huongoza yule ambaye Yeye anaridhia kwenye barabara iliyonyooka.
والله يهدي من يشاء الى صرط مستقيم
Au mlidhani kuingia Bustani, ilhali bado hamjafikiwa na mfano wa yale waliyoyapata wale waliopita kabla yenu? Dhiki na madhara viliwagusa, nao wakatikiswa hata mjumbe na wale walioamini pamoja naye wakasema: “Uokozi wa Mungu ni lini basi?”
ام حسبتم ان تدخلوا الجنة ولما ياتكم مثل الذين خلوا من قبلكم مستهم الباساء والضراء وزلزلوا حتى يقول الرسول والذين ءامنوا معه متى نصر الله
Je, si hivyo: hakika uokozi wa Mungu uko karibu!
الا ان نصر الله قريب
Wanakuhoji: wanapaswa kutumia nini?
يسلونك ماذا ينفقون
Sema: “Yale mnayotumia katika wema huwaendea wazazi wawili, jamaa wa karibu, mayatima, wahitaji, na msafiri.
قل ما انفقتم من خير فللولدين والاقربين واليتمى والمسكين وابن السبيل
Na wema wowote mfanyao, hakika Mungu ni Mjuzi wa Yote kuuhusu.”
وما تفعلوا من خير فان الله به عليم
Mapigano mmeagizwa, ilhali yanawachukiza.
كتب عليكم القتال وهو كره لكم
Na huenda mkachukia kitu, ilhali ni wema kwenu;
وعسى ان تكرهوا شيا وهو خير لكم
na huenda mkapenda kitu, ilhali ni ubaya kwenu.
وعسى ان تحبوا شيا وهو شر لكم
Mungu anajua,
والله يعلم
nanyi hamjui.
وانتم لا تعلمون
Wanakuhoji kuhusu mwezi usiokiukwa, kuhusu mapigano yangefanyika humo.
يسلونك عن الشهر الحرام قتال فيه
Sema: “Kupigana humo ni jambo la uzito;
قل قتال فيه كبير
lakini kuziba njia ya Mungu, kumkana Yeye, kuziba kufikia mahali pa kusujudu pasipokiukwa, na kuwafukuza ahali wake kutoka humo, ni jambo la uzito zaidi bado mbele ya Mungu;
وصد عن سبيل الله وكفر به والمسجد الحرام واخراج اهله منه اكبر عند الله
na jaribio ni la uzito zaidi kuliko mauaji.
والفتنة اكبر من القتل
Nao hawataacha kupigana nanyi mpaka wawafanye muiache Sheria yenu, wakiweza.
ولا يزالون يقتلونكم حتى يردوكم عن دينكم ان استطعوا
Na yeyote miongoni mwenu anayeiacha Sheria yake, na kufa akiwa anakana — hao ndio ambao matendo yao yameporomoka, katika Maisha ya Karibu na katika Maisha ya Mwisho,
ومن يرتدد منكم عن دينه فيمت وهو كافر فاوليك حبطت اعملهم في الدنيا والءاخرة
na hao ndio wenzi wa Moto, wao hukaa humo milele.”
واوليك اصحب النار هم فيها خلدون
Hakika, wale walioamini, wale waliohama na kujitahidi katika njia ya Mungu — hao ndio wanaotarajia huruma ya Mungu.
ان الذين ءامنوا والذين هاجروا وجهدوا في سبيل الله اوليك يرجون رحمت الله
Na Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
والله غفور رحيم
Wanakuhoji kuhusu pombe na kamari.
يسلونك عن الخمر والميسر
Sema: “Kuna, katika vyote viwili, ukiukaji mkubwa, na faida kwa watu;
قل فيهما اثم كبير ومنفع للناس
lakini ukiukaji wake ni mkubwa kuliko faida yake.”
واثمهما اكبر من نفعهما
Na wanakuhoji: wanapaswa kutumia nini? Sema: “Ziada.”
ويسلونك ماذا ينفقون قل العفو
Ndivyo Mungu huwawekea ishara wazi, huenda mtafikiri juu ya Maisha ya Karibu na Maisha ya Mwisho.
كذلك يبين الله لكم الءايت لعلكم تتفكرون في الدنيا والءاخرة
Na wanakuhoji kuhusu mayatima. Sema: “Kurekebisha hali yao ni wema;
ويسلونك عن اليتمى قل اصلاح لهم خير
na mkichanganya mambo yenu na yao, hao ni ndugu zenu.
وان تخالطوهم فاخونكم
Mungu hutofautisha fisadi na yule anayerekebisha.
والله يعلم المفسد من المصلح
Na Mungu angaliridhia, Yeye angalikulemeeni,
ولو شاء الله لاعنتكم
kwani Mungu ni Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.”
ان الله عزيز حكيم
Wala msioe wanawake wanaoshirikisha, mpaka waamini;
ولا تنكحوا المشركت حتى يومن
na mtii muumini wa kike hakika ni bora kuliko mwanamke anayeshirikisha, hata kama huyu anawastaajabisha.
ولامة مومنة خير من مشركة ولو اعجبتكم
Wala msiwaoze wanaoshirikisha, mpaka waamini;
ولا تنكحوا المشركين حتى يومنوا
na mtii muumini hakika ni bora kuliko mwanamume anayeshirikisha, hata kama huyu anawastaajabisha.
ولعبد مومن خير من مشرك ولو اعجبكم
Hao ndio wanaoita kwenye Moto,
اوليك يدعون الى النار
huku Mungu anaita kwenye Bustani na msamaha, kwa ruhusa Yake,
والله يدعوا الى الجنة والمغفرة باذنه
naye huweka ishara Zake wazi kwa watu, huenda watakumbuka.
ويبين ءايته للناس لعلهم يتذكرون
Na wanakuhoji kuhusu hedhi. Sema: “Ni kero;
ويسلونك عن المحيض قل هو اذى
jitengeni basi na wanawake wakati wa hedhi,
فاعتزلوا النساء في المحيض
wala msiwakaribie mpaka wasiwe na kero tena.
ولا تقربوهن حتى يطهرن
Na wanapokuwa hawana kero tena, ungananeni nao kwa mahali ambapo Mungu amewaamuru,
فاذا تطهرن فاتوهن من حيث امركم الله
kwani Mungu huwapenda wanaorudi, na huwapenda wanaobaki safi.”
ان الله يحب التوبين ويحب المتطهرين
Wanawake wenu ni shamba kwenu; ungananeni basi na shamba lenu kama mnavyoridhia,
نساوكم حرث لكم فاتوا حرثكم انى شيتم
na tangulizeni kwa ajili yenu wenyewe;
وقدموا لانفسكم
na jikingeni mbele ya Mungu,
واتقوا الله
na jueni kwamba mtakutana naye Yeye.
واعلموا انكم ملقوه
Na wapashe habari njema waumini.
وبشر المومنين
Wala msimfanye Mungu, katika viapo vyenu, kisingizio mnachotumia mpendavyo,
ولا تجعلوا الله عرضة لايمنكم
ili kushuhudia kwamba ninyi ni wenye maadili, mnajikinga, na mnapatanisha walimwengu.
ان تبروا وتتقوا وتصلحوا بين الناس
Mungu ni Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
والله سميع عليم
Mungu hatawakamata kwa upuuzi katika viapo vyenu,
لا يواخذكم الله باللغو في ايمنكم
lakini Yeye atawakamata kwa yale ambayo viini vyenu vimechuma.
ولكن يواخذكم بما كسبت قلوبكم
Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mvumilivu.
والله غفور حليم
Kwa wale wanaoapa kujitenga na wanawake wao, miezi minne ya kungoja;
للذين يولون من نسايهم تربص اربعة اشهر
na wakirudi, hakika Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mwenye Huruma.
فان فاءو فان الله غفور رحيم
Na wakiazimia talaka, hakika Mungu ni Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
وان عزموا الطلق فان الله سميع عليم
Na wanawake waliopewa talaka hungoja kwa mizunguko mitatu;
والمطلقت يتربصن بانفسهن ثلثة قروء
wala si ruhusa kwao kunyamazia yale Mungu aliyoyaumba katika matumbo yao ya uzazi, ikiwa wanamwamini Mungu na Siku ya Mwisho.
ولا يحل لهن ان يكتمن ما خلق الله في ارحامهن ان كن يومن بالله واليوم الءاخر
Na waume zao wana haki zaidi ya kuwarudisha katika hilo, wakikusudia upatanisho.
وبعولتهن احق بردهن في ذلك ان ارادوا اصلحا
Na wao wana haki sawa na wajibu wao, kulingana na kinachokubalika kwa desturi;
ولهن مثل الذي عليهن بالمعروف
na wanaume wana, juu yao, daraja.
وللرجال عليهن درجة
Mungu ni Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.
والله عزيز حكيم
Talaka ni mara mbili.
الطلق مرتان
Kisha, ama kurudisha kulingana na kinachokubalika kwa desturi, ama kuachilia kwa moyo mwema.
فامساك بمعروف او تسريح باحسن
Wala si ruhusa kwenu kuchukua tena chochote katika yale mliyowapa, isipokuwa wote wawili wakiogopa kutodumisha mipaka ya Mungu.
ولا يحل لكم ان تاخذوا مما ءاتيتموهن شيا الا ان يخافا الا يقيما حدود الله
Na mkiogopa kwamba hawatadumisha mipaka ya Mungu, hakuna lawama juu yao wawili kwa kile anachojikomboa kwacho.
فان خفتم الا يقيما حدود الله فلا جناح عليهما فيما افتدت به
Hiyo ndiyo mipaka ya Mungu,
تلك حدود الله
msiipite basi.
فلا تعتدوها
Na yeyote anayepita mipaka ya Mungu — hao ndio madhalimu.
ومن يتعد حدود الله فاوليك هم الظلمون
Akimpa talaka, hatakuwa halali tena kwake baadaye, mpaka aolewe na mwenzi mwingine asiyekuwa yeye.
فان طلقها فلا تحل له من بعد حتى تنكح زوجا غيره
Na huyu akimpa talaka, hakuna lawama juu yao wawili kurudiana, wakidhani kwamba watadumisha mipaka ya Mungu.
فان طلقها فلا جناح عليهما ان يتراجعا ان ظنا ان يقيما حدود الله
Na hiyo ndiyo mipaka ya Mungu, ambayo Yeye anaiweka wazi kwa kaumu inayojua.
وتلك حدود الله يبينها لقوم يعلمون
Na mnapowapa wanawake talaka, nao wakafikia muda wao, waweke kulingana na kinachokubalika kwa desturi, au waachilieni kulingana na kinachokubalika kwa desturi;
واذا طلقتم النساء فبلغن اجلهن فامسكوهن بمعروف او سرحوهن بمعروف
wala msiwaweke ili kudhuru, ili kuvamia.
ولا تمسكوهن ضرارا لتعتدوا
Na yeyote anayefanya hivyo amejidhulumu mwenyewe.
ومن يفعل ذلك فقد ظلم نفسه
Wala msichukue ishara za Mungu kwa dhihaka.
ولا تتخذوا ءايت الله هزوا
Na kumbukeni neema ya Mungu juu yenu, na yale aliyoyateremsha juu yenu ya Maandiko na hekima, ambayo kwayo anawahimiza.
واذكروا نعمت الله عليكم وما انزل عليكم من الكتب والحكمة يعظكم به
Na jikingeni mbele ya Mungu,
واتقوا الله
na jueni kwamba Mungu ni Mjuzi wa Yote kuhusu kila kitu.
واعلموا ان الله بكل شىء عليم
Na mnapowapa wanawake talaka, nao wakafikia muda wao, msiwazuie kuolewa na wenzi wao wa ndoa, pale kunapokuwa baina yao ridhaa ya pande mbili kulingana na kinachokubalika kwa desturi.
واذا طلقتم النساء فبلغن اجلهن فلا تعضلوهن ان ينكحن ازوجهن اذا ترضوا بينهم بالمعروف
Hilo ndilo analohimizwa yeyote miongoni mwenu anayemwamini Mungu na Siku ya Mwisho.
ذلك يوعظ به من كان منكم يومن بالله واليوم الءاخر
Hilo ni safi zaidi kwenu, na ni nadhifu zaidi.
ذلكم ازكى لكم واطهر
Mungu anajua, nanyi hamjui.
والله يعلم وانتم لا تعلمون
Na akina mama huwatunza watoto wao kikamilifu kwa miaka miwili kamili,
والولدت يرضعن اولدهن حولين كاملين
kwa yule anayekusudia kutimiza utunzaji huo.
لمن اراد ان يتم الرضاعة
Na ni juu ya yule aliyezaliwa mtoto kwake kuwapa riziki na mavazi, kulingana na kinachokubalika kwa desturi.
وعلى المولود له رزقهن وكسوتهن بالمعروف
Hakuna Dhati inayotwishwa zaidi ya uwezo wake.
لا تكلف نفس الا وسعها
Mama yeyote asipatwe na madhara kwa sababu ya mtoto wake, wala yule aliyezaliwa mtoto kwake, kwa sababu ya mtoto wake.
لا تضار ولدة بولدها ولا مولود له بولده
Na kwa mrithi ni hilo hilo.
وعلى الوارث مثل ذلك
Na wakikusudia kuachisha kunyonya, kwa ridhaa ya pande mbili baina yao na baada ya mashauriano, hakuna lawama juu yao wawili.
فان ارادا فصالا عن تراض منهما وتشاور فلا جناح عليهما
Na mkikusudia kuwatunzisha watoto wenu, hakuna lawama juu yenu, mradi mnakabidhi mlichopaswa kutoa, kulingana na kinachokubalika kwa desturi.
وان اردتم ان تسترضعوا اولدكم فلا جناح عليكم اذا سلمتم ما ءاتيتم بالمعروف
Na jikingeni mbele ya Mungu,
واتقوا الله
na jueni kwamba Mungu ni Mwenye Maono juu ya mnayoyafanya.
واعلموا ان الله بما تعملون بصير
Na wale miongoni mwenu wanaolindwa kwa uaminifu wakiacha wenzi wa ndoa — hao hungoja kwa miezi minne na kumi;
والذين يتوفون منكم ويذرون ازوجا يتربصن بانفسهن اربعة اشهر وعشرا
na wakifikia muda wao, hakuna lawama juu yenu kwa wanayojifanyia wenyewe kulingana na kinachokubalika kwa desturi.
فاذا بلغن اجلهن فلا جناح عليكم فيما فعلن في انفسهن بالمعروف
Na Mungu ni Mtambuzi wa yale mnayoyafanya.
والله بما تعملون خبير
Na hakuna lawama juu yenu, katika mnayodokeza kama ombi la ndoa kwa wanawake, au mnayolinda ndani yenu wenyewe.
ولا جناح عليكم فيما عرضتم به من خطبة النساء او اكننتم في انفسكم
Mungu anajua kwamba mtawafikiria; lakini msiwaahidi kitu kwa siri,
علم الله انكم ستذكرونهن ولكن لا تواعدوهن سرا
isipokuwa kusema maneno yanayokubalika kwa desturi.
الا ان تقولوا قولا معروفا
Wala msifunge mkataba wa ndoa kabla waraka haujafikia muda wake.
ولا تعزموا عقدة النكاح حتى يبلغ الكتب اجله
Na jueni kwamba Mungu anajua yaliyomo katika Dhati zenu; kuweni macho basi mbele yake Yeye.
واعلموا ان الله يعلم ما في انفسكم فاحذروه
Na jueni kwamba Mungu ni Mwenye Msamaha tele, Mvumilivu.
واعلموا ان الله غفور حليم
Hakuna lawama juu yenu, mkiwapa wanawake talaka kabla hamjawagusa, au hamjawawekea wajibu.
لا جناح عليكم ان طلقتم النساء ما لم تمسوهن او تفرضوا لهن فريضة
Na wapeni starehe — mwenye uwezo kulingana na kiwango chake, na mwenye kipato kidogo kulingana na kiwango chake — starehe kulingana na kinachokubalika kwa desturi:
ومتعوهن على الموسع قدره وعلى المقتر قدره متعا بالمعروف
wajibu kwa wanaotenda wema.
حقا على المحسنين
Na mkiwapa talaka kabla ya kuwagusa, ilhali mmewawekea wajibu, nusu ya mliyoweka, isipokuwa wao wakiondolea kosa, au yule ambaye mkataba wa ndoa uko mikononi mwake akiondolea kosa.
وان طلقتموهن من قبل ان تمسوهن وقد فرضتم لهن فريضة فنصف ما فرضتم الا ان يعفون او يعفوا الذي بيده عقدة النكاح
Na kuondolea kosa, huko ni karibu zaidi na ujikingaji.
وان تعفوا اقرب للتقوى
Wala msisahau fadhila baina yenu,
ولا تنسوا الفضل بينكم
kwani Mungu ni Mwenye Maono juu ya mnayoyafanya.
ان الله بما تعملون بصير
Tunzeni Mawasiliano, pamoja na Mawasiliano yaliyo kamilifu zaidi, na simameni mbele ya Mungu, mkiwa mmetengwa kwake.
حفظوا على الصلوت والصلوة الوسطى وقوموا لله قنتين
Na mkiogopa, basi kwa miguu au mmepanda;
فان خفتم فرجالا او ركبانا
na mkiwa katika usalama, kumbukeni Mungu kama alivyowafundisha yale msiyokuwa mkiyajua.
فاذا امنتم فاذكروا الله كما علمكم ما لم تكونوا تعلمون
Na wale miongoni mwenu wanaolindwa kwa uaminifu wakiacha wenzi wa ndoa — wasia kwa ajili ya wenzi wao wa ndoa: starehe hadi muda wa mwaka mmoja, bila kufukuzwa;
والذين يتوفون منكم ويذرون ازوجا وصية لازوجهم متعا الى الحول غير اخراج
lakini wakitoka, hakuna lawama juu yenu kwa wanayojifanyia wenyewe, katika yanayokubalika kwa desturi.
فان خرجن فلا جناح عليكم في ما فعلن في انفسهن من معروف
Mungu ni Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.
والله عزيز حكيم
Na kwa wanawake waliopewa talaka, starehe kulingana na kinachokubalika kwa desturi:
وللمطلقت متع بالمعروف
wajibu kwa wanaojikinga.
حقا على المتقين
Ndivyo Mungu huwawekea ishara Zake wazi, huenda mtatumia akili.
كذلك يبين الله لكم ءايته لعلكم تعقلون
Je, hukuwaona wale waliotoka katika makazi yao, kwa maelfu, wakiwa macho mbele ya kifo? Mungu hapo aliwaambia: “Kufeni”; kisha Yeye akawahuisha tena.
الم تر الى الذين خرجوا من ديرهم وهم الوف حذر الموت فقال لهم الله موتوا ثم احيهم
Mungu ana kwa yakini fadhila kwa watu,
ان الله لذو فضل على الناس
lakini wengi wa watu hawana shukrani.
ولكن اكثر الناس لا يشكرون
Na piganeni katika njia ya Mungu, na jueni kwamba Mungu ni Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
وقتلوا في سبيل الله واعلموا ان الله سميع عليم
Ni nani basi atakayempa Mungu mkopo mzuri, ambao Yeye atamwongezea maradufu mara nyingi?
من ذا الذي يقرض الله قرضا حسنا فيضعفه له اضعافا كثيرة
Mungu hubana na kupanua,
والله يقبض ويبصط
na ni Kwake Yeye mtarejeshwa.
واليه ترجعون
Je, hukuliona baraza, miongoni mwa wana wa Israeli, baada ya Musa, waliposema kwa mwarifishaji aliyekuwa wao: “Tuibulie mfalme, ili tupigane katika njia ya Mungu”?
الم تر الى الملا من بني اسرءيل من بعد موسى اذ قالوا لنبي لهم ابعث لنا ملكا نقتل في سبيل الله
Alisema: “Je, huenda kwamba, mapigano yangeagizwa kwenu, msipigane?”
قال هل عسيتم ان كتب عليكم القتال الا تقتلوا
Walisema: “Na tungekuwa na nini cha kutopigana katika njia ya Mungu, ilhali tumefukuzwa kutoka makazi yetu na wana wetu?”
قالوا وما لنا الا نقتل في سبيل الله وقد اخرجنا من ديرنا وابناينا
Lakini mapigano yalipoagizwa kwao, waligeuza mgongo, isipokuwa wachache miongoni mwao.
فلما كتب عليهم القتال تولوا الا قليلا منهم
Na Mungu ni Mjuzi wa Yote kuhusu madhalimu.
والله عليم بالظلمين
Na mwarifishaji wao aliwaambia: “Hakika Mungu amewaibulia Taluti kuwa mfalme.”
وقال لهم نبيهم ان الله قد بعث لكم طالوت ملكا
Walisema: “Atawezaje kuwa na ufalme juu yetu, ilhali sisi tuna haki zaidi nao kuliko yeye, na hakupewa wasaa wa mali?”
قالوا انى يكون له الملك علينا ونحن احق بالملك منه ولم يوت سعة من المال
Alisema: “Hakika Mungu amemteua juu yenu, na amemwongezea upana wa ujuzi na wa umbo.”
قال ان الله اصطفىه عليكم وزاده بسطة في العلم والجسم
Mungu humpa ufalme Wake yule ambaye Yeye anaridhia.
والله يوتي ملكه من يشاء
Mungu ni Mwenye Wasaa, Mjuzi wa Yote.
والله وسع عليم
Na mwarifishaji wao aliwaambia: “Ishara ya ufalme wake itakuwa kwamba sanduku litawajia, lenye faraja kutoka kwa Mlezi wenu, na masalio ya yale waliyoacha ukoo wa Musa na ukoo wa Haruni, likibebwa na Watekelezaji.”
وقال لهم نبيهم ان ءاية ملكه ان ياتيكم التابوت فيه سكينة من ربكم وبقية مما ترك ءال موسى وءال هرون تحمله المليكة
Kuna kwa yakini humo ishara kwenu, ikiwa ninyi ni waumini.
ان في ذلك لءاية لكم ان كنتم مومنين
Taluti alipoondoka na majeshi, alisema: “Mungu atawajaribu kwa mto: yeyote anayekunywa humo si miongoni mwangu, na yeyote asiyejilisha kwake hakika ni miongoni mwangu — isipokuwa yule anayeteka fundo mkononi mwake.”
فلما فصل طالوت بالجنود قال ان الله مبتليكم بنهر فمن شرب منه فليس مني ومن لم يطعمه فانه مني الا من اغترف غرفة بيده
Walinywa humo, isipokuwa wachache miongoni mwao.
فشربوا منه الا قليلا منهم
Kisha, alipouvuka yeye na wale walioamini pamoja naye, walisema: “Hatuna leo nguvu yoyote dhidi ya Jaluti na majeshi yake.”
فلما جاوزه هو والذين ءامنوا معه قالوا لا طاقة لنا اليوم بجالوت وجنوده
Wale waliodhani kwamba watakutana na Mungu walisema: “Vikosi vingapi vidogo vimeshinda vikosi vikubwa, kwa ruhusa ya Mungu!”
قال الذين يظنون انهم ملقوا الله كم من فية قليلة غلبت فية كثيرة باذن الله
Mungu yuko pamoja na wenye subira.
والله مع الصبرين
Na walipojitokeza mbele ya Jaluti na majeshi yake, walisema: “Mlezi wetu, tumiminie subira, imarisha nyayo zetu, na utuokoe dhidi ya kaumu inayokana”; wakawakimbiza hapo, kwa ruhusa ya Mungu,
ولما برزوا لجالوت وجنوده قالوا ربنا افرغ علينا صبرا وثبت اقدامنا وانصرنا على القوم الكفرين فهزموهم باذن الله
na Daudi alimuua Jaluti; Mungu alimpa ufalme na hekima, na akamfundisha aliyoridhia.
وقتل داود جالوت وءاتىه الله الملك والحكمة وعلمه مما يشاء
Na kama Mungu asingaliwarudisha nyuma watu wengine kwa wengine, hakika ardhi ingalikabidhiwa kwa ufisadi;
ولولا دفع الله الناس بعضهم ببعض لفسدت الارض
lakini Mungu ana fadhila kwa viumbe vyote.
ولكن الله ذو فضل على العلمين
Hizo ndizo ishara za Mungu, ambazo Sisi Tunakukariria kwa kweli,
تلك ءايت الله نتلوها عليك بالحق
nawe kwa yakini ni miongoni mwa waliotumwa.
وانك لمن المرسلين
Hao ndio wajumbe:
تلك الرسل
Sisi tuliwapendelea baadhi yao juu ya wengine.
فضلنا بعضهم على بعض
Miongoni mwao, yupo ambaye Mungu alisema naye,
منهم من كلم الله
na Yeye aliwainua wengine daraja.
ورفع بعضهم درجت
Na Sisi Tulimpa Isa, mwana wa Maryamu, uthibitisho wazi, na Sisi Tukamtia nguvu kwa Mmiminiko mtakatifu.
وءاتينا عيسى ابن مريم البينت وايدنه بروح القدس
Na Mungu angeridhia, wale waliokuja baada yao wasingaliuana, baada ya uthibitisho wazi kuwajia;
ولو شاء الله ما اقتتل الذين من بعدهم من بعد ما جاءتهم البينت
lakini walitofautiana:
ولكن اختلفوا
miongoni mwao, yupo aliyeamini, na yupo aliyekana.
فمنهم من ءامن ومنهم من كفر
Na Mungu angeridhia, wasingaliuana;
ولو شاء الله ما اقتتلوا
lakini Mungu hufanya anachokusudia.
ولكن الله يفعل ما يريد
Enyi mlioamini! Tumieni katika yale ambayo Sisi Tumewaruzuku, kabla haijaja siku ambayo hakutakuwa na mauzo, wala urafiki, wala usuluhishi.
يايها الذين ءامنوا انفقوا مما رزقنكم من قبل ان ياتي يوم لا بيع فيه ولا خلة ولا شفعة
Na wale wanaokana — hao ndio madhalimu.
والكفرون هم الظلمون
Mungu, hakuna mungu isipokuwa Yeye,
الله لا اله الا هو
Aliye Hai, Anayeendelea kwa Yeye Mwenyewe.
الحى القيوم
Hakimkamati kusinzia, wala usingizi.
لا تاخذه سنة ولا نوم
Ni Yake yaliyomo katika mbingu na yaliyoko juu ya ardhi.
له ما في السموت وما في الارض
Ni nani basi anayesuluhisha Kwake Yeye, isipokuwa kwa ruhusa Yake?
من ذا الذي يشفع عنده الا باذنه
Yeye anajua yaliyo mbele yao na yaliyo nyuma yao,
يعلم ما بين ايديهم وما خلفهم
nao hawazingiri chochote cha ujuzi Wake, isipokuwa kwa kiasi ambacho Yeye anaridhia.
ولا يحيطون بشىء من علمه الا بما شاء
Na Kiti Chake kinaenea juu ya mbingu na ardhi,
وسع كرسيه السموت والارض
na ulinzi wake haumlemei kwa chochote.
ولا يوده حفظهما
Yeye ndiye Aliye Juu Zaidi, Adhimu.
وهو العلي العظيم
Hakuna kulazimisha katika Sheria:
لا اكراه في الدين
busara imebainika kutoka kutangatanga.
قد تبين الرشد من الغى
Yeyote anayemkana Aliyepindukia na kumwamini Mungu amejishikiza kwa nguvu kwenye kishikio kilicho imara zaidi, ambacho hakivunjiki kamwe.
فمن يكفر بالطغوت ويومن بالله فقد استمسك بالعروة الوثقى لا انفصام لها
Mungu ni Mwenye Kusikia, Mjuzi wa Yote.
والله سميع عليم
Mungu ni Mwandani wa walioamini, Yeye huwatoa kutoka giza kuelekea nuru.
الله ولي الذين ءامنوا يخرجهم من الظلمت الى النور
Na wale wanaokana, watetezi wao ni Aliyepindukia, anayewatoa kutoka nuru kuelekea giza.
والذين كفروا اولياوهم الطغوت يخرجونهم من النور الى الظلمت
Hao ndio wenzi wa Moto, wao hukaa humo milele.
اوليك اصحب النار هم فيها خلدون
Je, hukumwona yule aliyebishana na Ibrahimu kuhusu Mlezi wake, kwa sababu Mungu alikuwa amempa ufalme? Ibrahimu aliposema: “Mlezi wangu ni Yule anayehuisha na kufisha,”
الم تر الى الذي حاج ابرهم في ربه ان ءاتىه الله الملك اذ قال ابرهم ربي الذي يحي ويميت
alisema: “Mimi, mimi ninahuisha na kufisha.”
قال انا احي واميت
Ibrahimu alisema: “Mungu hakika huleta jua kutoka mashariki; basi liilete kutoka magharibi”; yule aliyekana akabaki hapo na maneno yaliyofumuliwa.
قال ابرهم فان الله ياتي بالشمس من المشرق فات بها من المغرب فبهت الذي كفر
Na Mungu hawaongozi kaumu madhalimu.
والله لا يهدي القوم الظلمين
Au kama yule aliyepita karibu na mji ulio tupu licha ya majengo yake.
او كالذي مر على قرية وهي خاوية على عروشها
Alisema: “Mungu atauhuisha vipi tena baada ya kufa kwake?” Mungu hapo alimfisha, kwa miaka mia, kisha Yeye akamwibua.
قال انى يحي هذه الله بعد موتها فاماته الله ماية عام ثم بعثه
Yeye alisema: “Umekaa muda gani?”
قال كم لبثت
Alisema: “Nimekaa siku moja, au sehemu ya siku.”
قال لبثت يوما او بعض يوم
Yeye alisema: “La, umekaa miaka mia.
قال بل لبثت ماية عام
Tazama basi chakula chako na kinywaji chako: havikungoja;
فانظر الى طعامك وشرابك لم يتسنه
na tazama punda wako —
وانظر الى حمارك
na ili Sisi tukufanye ishara kwa watu.
ولنجعلك ءاية للناس
Na tazama mifupa, jinsi Sisi Tunavyoitandaza, kisha Tunaivika nyama.”
وانظر الى العظام كيف ننشزها ثم نكسوها لحما
Ilipokuwa wazi kwake, alisema: “Najua kwamba Mungu ana uwezo juu ya kila kitu.”
فلما تبين له قال اعلم ان الله على كل شىء قدير
Na Ibrahimu aliposema: “Mlezi wangu, nionyeshe jinsi Wewe unavyowahuisha wafu.”
واذ قال ابرهم رب ارني كيف تحي الموتى
Yeye alisema: “Je, huamini basi?”
قال اولم تومن
Alisema: “Naam, lakini ni ili kiini changu kipate utulivu.”
قال بلى ولكن ليطمين قلبي
Yeye alisema: “Chukua basi ndege wanne, wafuge kwako, kisha weka, juu ya kila mlima, sehemu yao, kisha waite: watakujia wakikimbilia.
قال فخذ اربعة من الطير فصرهن اليك ثم اجعل على كل جبل منهن جزءا ثم ادعهن ياتينك سعيا
Na jua kwamba Mungu ni Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.”
واعلم ان الله عزيز حكيم
Mfano wa wale wanaotumia mali zao katika njia ya Mungu ni wa punje inayoota mashuke saba,
مثل الذين ينفقون امولهم في سبيل الله كمثل حبة انبتت سبع سنابل
kila shuke likiwa na punje mia.
في كل سنبلة ماية حبة
Mungu huongeza maradufu kwa yule ambaye Yeye anaridhia.
والله يضعف لمن يشاء
Mungu ni Mwenye Wasaa, Mjuzi wa Yote.
والله وسع عليم
Wale wanaotumia mali zao katika njia ya Mungu, kisha hawafanyi yale waliyotumia kuwa fahari, wala hawadhuru, wana ujira wao mbele ya Mlezi wao; hakuna woga juu yao, wala hawatahuzunika.
الذين ينفقون امولهم في سبيل الله ثم لا يتبعون ما انفقوا منا ولا اذى لهم اجرهم عند ربهم ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون
Maneno yanayokubalika kwa desturi na msamaha ni bora kuliko hisani inayofuatwa na kero.
قول معروف ومغفرة خير من صدقة يتبعها اذى
Mungu ni Tajiri, Mvumilivu.
والله غني حليم
Enyi mlioamini! Msibatilishe hisani zenu kwa kuzifanya fahari na kudhuru, kama yule anayetumia mali yake kwa kujionyesha mbele ya walimwengu, wala haamini Mungu wala Siku ya Mwisho.
يايها الذين ءامنوا لا تبطلوا صدقتكم بالمن والاذى كالذي ينفق ماله رياء الناس ولا يومن بالله واليوم الءاخر
Mfano wake ni wa jabali laini lililofunikwa na udongo: mvua ya kububujika inalipata, na kulifanya tupu.
فمثله كمثل صفوان عليه تراب فاصابه وابل فتركه صلدا
Hawamiliki chochote cha yale waliyochuma.
لا يقدرون على شىء مما كسبوا
Na Mungu hawaongozi kaumu inayokana.
والله لا يهدي القوم الكفرين
Na mfano wa wale wanaotumia mali zao, wakitafuta kibali cha Mungu na uimarishaji wa Dhati zao wenyewe, ni wa bustani juu ya kilima: mvua ya kububujika inaipata, nayo inatoa vyakula vyake maradufu; na ikiwa mvua ya kububujika yoyote haiipati, basi manyunyu.
ومثل الذين ينفقون امولهم ابتغاء مرضات الله وتثبيتا من انفسهم كمثل جنة بربوة اصابها وابل فاتت اكلها ضعفين فان لم يصبها وابل فطل
Na Mungu ni Mwenye Maono juu ya mnayoyafanya.
والله بما تعملون بصير
Je, mmoja wenu angalikusudia kuwa na bustani ya mitende na mizabibu, ambayo chini yake mito inatiririka, ambamo angalikuwa na matunda ya kila aina, kisha uzee umpate, ilhali ana kizazi dhaifu, na kimbunga cha moto kiipate bustani, nayo ikaungua?
ايود احدكم ان تكون له جنة من نخيل واعناب تجري من تحتها الانهر له فيها من كل الثمرت واصابه الكبر وله ذرية ضعفاء فاصابها اعصار فيه نار فاحترقت
Ndivyo Mungu huwawekea ishara wazi, huenda mtafikiri.
كذلك يبين الله لكم الءايت لعلكم تتفكرون
Enyi mlioamini! Tumieni katika vitu vyema mlivyochuma, na katika yale Sisi Tuliyowatolea kutoka ardhini,
يايها الذين ءامنوا انفقوا من طيبت ما كسبتم ومما اخرجنا لكم من الارض
wala msilenge kilicho hafifu ndani yake ili kukitumia, ilhali ninyi wenyewe msingekichukua isipokuwa kwa kufumba macho juu yake.
ولا تيمموا الخبيث منه تنفقون ولستم باخذيه الا ان تغمضوا فيه
Na jueni kwamba Mungu ni Tajiri, Mhimidiwa.
واعلموا ان الله غني حميد
Mwepushaji anawaahidi umaskini, na anawaamuru uovu,
الشيطن يعدكم الفقر ويامركم بالفحشاء
huku Mungu anawaahidi, kutoka upande Wake, msamaha na fadhila.
والله يعدكم مغفرة منه وفضلا
Mungu ni Mwenye Wasaa, Mjuzi wa Yote.
والله وسع عليم
Yeye humpa hekima yule ambaye Yeye anaridhia,
يوتي الحكمة من يشاء
na yeyote anayepewa hekima amepewa wema mwingi.
ومن يوت الحكمة فقد اوتي خيرا كثيرا
Na ni wenye akili tu wanaokumbuka.
وما يذكر الا اولوا الالبب
Na matumizi yoyote mnayotumia, au nadhiri mnayoweka, Mungu hakika anaijua.
وما انفقتم من نفقة او نذرتم من نذر فان الله يعلمه
Na madhalimu hawana uokozi wowote.
وما للظلمين من انصار
Mkidhihirisha hisani, ni jambo zuri mno;
ان تبدوا الصدقت فنعما هي
na mkizificha na kuwapa maskini, ni bora kwenu, na Sisi Tutafunika sehemu ya matendo yenu mabaya.
وان تخفوها وتوتوها الفقراء فهو خير لكم ويكفر عنكم من سياتكم
Na Mungu ni Mtambuzi wa yale mnayoyafanya.
والله بما تعملون خبير
Si juu yako kuwaongoza,
ليس عليك هدىهم
bali Mungu huongoza yule ambaye Yeye anaridhia.
ولكن الله يهدي من يشاء
Na wema wowote mnaotumia, ni kwa ajili yenu wenyewe.
وما تنفقوا من خير فلانفسكم
Nanyi mnatumia mkitafuta mwelekeo wa Mungu tu.
وما تنفقون الا ابتغاء وجه الله
Na wema wowote mnaotumia, mtarudishiwa kwa uaminifu, wala hamtadhulumiwa.
وما تنفقوا من خير يوف اليكم وانتم لا تظلمون
Hilo ni kwa maskini waliozuiliwa katika njia ya Mungu, wasioweza kutembea ardhini: mjinga anawadhania matajiri, kwa sababu ya kujistiri kwao;
للفقراء الذين احصروا في سبيل الله لا يستطيعون ضربا في الارض يحسبهم الجاهل اغنياء من التعفف
unawatambua kwa alama zao: hawawaombi watu kwa kung'ang'ania.
تعرفهم بسيمهم لا يسلون الناس الحافا
Na wema wowote mnaotumia, hakika Mungu ni Mjuzi wa Yote kuuhusu.
وما تنفقوا من خير فان الله به عليم
Wale wanaotumia mali zao usiku na mchana, kwa siri na hadharani, wana ujira wao mbele ya Mlezi wao; hakuna woga juu yao, wala hawatahuzunika.
الذين ينفقون امولهم باليل والنهار سرا وعلانية فلهم اجرهم عند ربهم ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون
Wale wanaokula riba hawasimami ila kama anavyosimama yule ambaye Mwepushaji humyumbisha kwa mguso wake.
الذين ياكلون الربوا لا يقومون الا كما يقوم الذي يتخبطه الشيطن من المس
Hiyo ni kwa kuwa walisema: “Mauzo si kitu ila mfano wa riba”;
ذلك بانهم قالوا انما البيع مثل الربوا
hali Mungu ameruhusu mauzo, na amekataza riba.
واحل الله البيع وحرم الربوا
Yeyote, himizo la Mlezi wake likiwa limemfikia, anayeacha, ni yake yale yaliyopita,
فمن جاءه موعظة من ربه فانتهى فله ما سلف
na jambo lake liko kwa Mungu;
وامره الى الله
lakini yeyote anayerudia — hao ndio wenzi wa Moto, wao hukaa humo milele.
ومن عاد فاوليك اصحب النار هم فيها خلدون
Mungu huifutilia mbali riba, na huongeza hisani.
يمحق الله الربوا ويربي الصدقت
Mungu hampendi mkanaji yeyote mkubwa, mkiukaji.
والله لا يحب كل كفار اثيم
Hakika, wale walioamini, wakatenda matendo mazima, wakadumisha Mawasiliano, na wakatoa ukarimu halisi, wana ujira wao mbele ya Mlezi wao; hakuna woga juu yao, wala hawatahuzunika.
ان الذين ءامنوا وعملوا الصلحت واقاموا الصلوة وءاتوا الزكوة لهم اجرهم عند ربهم ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون
Enyi mlioamini! Jikingeni mbele ya Mungu, na acheni kilichobaki cha riba, ikiwa ninyi ni waumini.
يايها الذين ءامنوا اتقوا الله وذروا ما بقي من الربوا ان كنتم مومنين
Msipofanya hivyo, jichukulieni basi kuwa mmeonywa kuhusu vita kutoka kwa Mungu na mjumbe Wake;
فان لم تفعلوا فاذنوا بحرب من الله ورسوله
na mkirudi, mtaji wa mali zenu ni wenu, bila ninyi kudhulumu wala kudhulumiwa.
وان تبتم فلكم رءوس امولكم لا تظلمون ولا تظلمون
Na ikiwa mtu yuko katika ugumu, basi muhula hadi wepesi;
وان كان ذو عسرة فنظرة الى ميسرة
na kwamba mfanye hisani kwa hilo ni bora kwenu, kama mngejua.
وان تصدقوا خير لكم ان كنتم تعلمون
Na jikingeni na siku ambayo mtarejeshwa kwa Mungu,
واتقوا يوما ترجعون فيه الى الله
ambayo kila Dhati itapokea kwa uaminifu yale iliyochuma, bila kudhulumiwa.
ثم توفى كل نفس ما كسبت وهم لا يظلمون
Enyi mlioamini! Mnapoingia deni baina yenu kwa muda uliotajwa, liandikeni.
يايها الذين ءامنوا اذا تداينتم بدين الى اجل مسمى فاكتبوه
Na mwandishi aliandike baina yenu kwa uadilifu,
وليكتب بينكم كاتب بالعدل
na mwandishi yeyote asikatae kuandika,
ولا ياب كاتب ان يكتب
kulingana na alivyomfundisha Mungu; na aandike basi,
كما علمه الله فليكتب
na aandikishe yule ambaye deni liko juu yake, na ajikinge mbele ya Mungu, Mlezi wake, wala asipunguze chochote.
وليملل الذي عليه الحق وليتق الله ربه ولا يبخس منه شيا
Na ikiwa yule ambaye deni liko juu yake ni mpumbavu, au dhaifu, au hawezi kuandikisha mwenyewe, basi mwenye dhamana wake aandikishe kwa uadilifu.
فان كان الذي عليه الحق سفيها او ضعيفا او لا يستطيع ان يمل هو فليملل وليه بالعدل
Na shuhudisheni mashahidi wawili miongoni mwa wanaume wenu;
واستشهدوا شهيدين من رجالكم
na ikiwa si wanaume wawili, basi mwanamume mmoja na wanawake wawili, miongoni mwa wale mnaokubali ushahidi wao, ili mmoja wao akipotea, mwingine amkumbushe.
فان لم يكونا رجلين فرجل وامراتان ممن ترضون من الشهداء ان تضل احدىهما فتذكر احدىهما الاخرى
Na mashahidi wasikatae, wanapoitwa.
ولا ياب الشهداء اذا ما دعوا
Wala msichoke kuliandika, dogo au kubwa, hadi muda wake.
ولا تسموا ان تكتبوه صغيرا او كبيرا الى اجله
Hilo ni lenye usawa zaidi mbele ya Mungu, nyoofu zaidi kwa ushahidi, na karibu zaidi na kutokuwa na shaka — isipokuwa ni biashara ya papo hapo mnayoiendesha baina yenu: hakuna lawama basi juu yenu kutoliandika.
ذلكم اقسط عند الله واقوم للشهدة وادنى الا ترتابوا الا ان تكون تجرة حاضرة تديرونها بينكم فليس عليكم جناح الا تكتبوها
Na pateni mashahidi mnapofanya mauzo baina yenu.
واشهدوا اذا تبايعتم
Na mwandishi wala shahidi asipatwe na madhara.
ولا يضار كاتب ولا شهيد
Na mkifanya hivyo, hakika huo ni uvukaji mipaka kwenu.
وان تفعلوا فانه فسوق بكم
Na jikingeni mbele ya Mungu,
واتقوا الله
na Mungu anawafundisha.
ويعلمكم الله
Na Mungu ni Mjuzi wa Yote kuhusu kila kitu.
والله بكل شىء عليم
Na mkiwa safarini na hampati mwandishi, basi rehani inayokamatwa.
وان كنتم على سفر ولم تجدوا كاتبا فرهن مقبوضة
Na mmoja wenu akimtegemea mwingine, yule aliyetegemewa arudishe amana yake,
فان امن بعضكم بعضا فليود الذي اوتمن امنته
na ajikinge mbele ya Mungu, Mlezi wake.
وليتق الله ربه
Wala msinyamazie ushahidi.
ولا تكتموا الشهدة
Na yeyote anayeunyamazia hakika ana kiini kilichokiuka.
ومن يكتمها فانه ءاثم قلبه
Mungu ni Mjuzi wa Yote kuhusu mnayoyafanya.
والله بما تعملون عليم
Ni ya Mungu yaliyomo katika mbingu na yaliyoko juu ya ardhi.
لله ما في السموت وما في الارض
Na mkidhihirisha yaliyomo ndani yenu, au mkiyaficha, Mungu atafanya hesabu nanyi kwayo; Yeye hapo humsamehe yule ambaye Yeye anaridhia, na huadhibu yule ambaye Yeye anaridhia.
وان تبدوا ما في انفسكم او تخفوه يحاسبكم به الله فيغفر لمن يشاء ويعذب من يشاء
Na Mungu ana uwezo juu ya kila kitu.
والله على كل شىء قدير
Mjumbe ameamini yale aliyoteremshiwa kutoka kwa Mlezi wake, na waumini.
ءامن الرسول بما انزل اليه من ربه والمومنون
Wote wamemwamini Mungu, Watekelezaji Wake, maandiko Yake, na wajumbe Wake,
كل ءامن بالله ومليكته وكتبه ورسله
bila kufanya tofauti yoyote baina ya wajumbe Wake, wawe wowote;
لا نفرق بين احد من رسله
nao wamesema: “Tumesikia na tumenyenyekea.
وقالوا سمعنا واطعنا
Msamaha Wako, Mlezi wetu; Kwako Wewe ndiko marudio.”
غفرانك ربنا واليك المصير
Mungu hamlazimishi Dhati yoyote isipokuwa uwezo wake.
لا يكلف الله نفسا الا وسعها
Ni yake yale iliyochuma,
لها ما كسبت
na ni dhidi yake yale aliyoyatenda.
وعليها ما اكتسبت
“Mlezi wetu, usitukamate tukisahau au tukikosea.
ربنا لا تواخذنا ان نسينا او اخطانا
Mlezi wetu, na usitutwishe nira kama ulivyowatwisha wale wa kabla yetu.
ربنا ولا تحمل علينا اصرا كما حملته على الذين من قبلنا
Mlezi wetu, na usitutwishe tusiyo na nguvu ya kuyabeba.
ربنا ولا تحملنا ما لا طاقة لنا به
Na tuondolee kosa,
واعف عنا
na utusamehe,
واغفر لنا
na utufanyie huruma.
وارحمنا
Wewe ni Mwandani wetu; tuokoe basi dhidi ya kaumu inayokana.”
انت مولىنا فانصرنا على القوم الكفرين