Yusuf يوسف
The most beautiful of accounts أحسن القصص
Summary and links in the frieze
In the frieze He is told of Youssof, thrown into the well then established, who forgives his brothers; he must call to God.
Read just before, 13 leads here: Those who push back evil with good enter with their parents (13:22-23); in sura 12, Youssof forgives his brothers and welcomes his parents. 13
It leads to 11: Our help came to the messengers (12:110); sura 11 tells it: when Our command came, We saved Hud, Salih and Shu'ayb. 11
Closes on “These are the signs of the Scripture full of wisdom”
Karanta sashen daga farkonsa: sura ta 18
Karanta tare da: suratai masu alama ɗaya
- 7 From Adam to the Tablets of Moussathe overview: the peoples before and their messengers
- 10 Following what is revealedthe time to believe: too late, or in time
- 11 The same word, messenger after messengerthe same message in the mouth of each messenger
- 13 The froth goes offwithout an account: the signs, and what is within themselves
- 14 From the darknesses into the lightout of the darknesses into the light: gratitude
- 15 The Reminder preservedthe traces left: Iblis, Ibrahim's guests
Da sunan Mai Iko, Mai Yawan Jinƙai, Mai Jinƙai. الٓر (Alif Lam Ra).
ٮسم الله الرحمں الرحٮم الر
Waɗannan alamun Rubutu ne bayyananne.
ٮلك اٮٮ الكٮٮ المٮٮں
Mun saukar da shi a matsayin Karatu mai tsabtar magana, wataƙila za ku yi amfani da hankali.
اٮا اٮرلٮه ڡرٮا عرٮٮا لعلكم ٮعڡلوں
Muna ba ka labari mafi kyawun labari, ta hanyar isar maka da wannan Karatu, alhali tabbas a da ka kasance cikin masu rashin kula.
ٮحں ٮڡص علٮك احسں الڡصص ٮما اوحٮٮا الٮك هدا الڡراں واں كٮٮ مں ڡٮله لمں العڡلٮں
Lokacin da Yusufu ya ce wa mahaifinsa: “Ya babana, na ga taurari goma sha ɗaya, tare da rana da wata,
اد ڡال ٮوسڡ لاٮٮه ٮاٮٮ اٮى راٮٮ احد عسر كوكٮا والسمس والڡمر
na gan su suna rusuna a gabana.”
راٮٮهم لى سحدٮں
Ya ce: “Ya ƙaramina, kada ka ba 'yan'uwanka labarin hangenka, in ba haka ba za su ƙulla maka makirci,
ڡال ٮٮٮى لا ٮڡصص رٮاك على احوٮك ڡٮكٮدوا لك كٮدا
domin Mai Kautarwa maƙiyi ne bayyananne ga ɗan Adam.
اں السٮطں للاٮسں عدو مٮٮں
Kuma haka ne Majiɓincinka zai zaɓe ka kuma ya koya maka fassarar abubuwan da suke faruwa,
وكدلك ٮحٮٮٮك رٮك وٮعلمك مں ٮاوٮل الاحادٮٮ
kuma Zai cika ni'imarSa a kanka da kan iyalin Yakubu, kamar yadda Ya cika ta a da a kan kakanninka biyu, Ibrahim da Ishaƙu;
وٮٮم ٮعمٮه علٮك وعلى ال ٮعڡوٮ كما اٮمها على اٮوٮك مں ڡٮل اٮرهٮم واسحٯ
domin Majiɓincinka Masani ne, Mai Hikima.”
اں رٮك علٮم حكٮم
Lallai akwai, a cikin Yusufu da 'yan'uwansa, alamu ga masu tambaya.
لڡد كاں ڡى ٮوسڡ واحوٮه اٮٮ للساٮلٮں
Lokacin da suka ce: “Yusufu da ɗan'uwansa sun fi ƙauna ga babanmu fiye da mu, alhali mu ƙungiya ce mai haɗin kai:
اد ڡالوا لٮوسڡ واحوه احٮ الى اٮٮٮا مٮا وٮحں عصٮه
babanmu tabbas yana cikin ɓata bayyananne.
اں اٮاٮا لڡى صلل مٮٮں
Ku kashe Yusufu, ko ku kai shi wata ƙasa, don fuskar babanku ta zama taku kaɗai, kuma ku zama, bayan haka, mutane lafiyayyu.”
اڡٮلوا ٮوسڡ او اطرحوه ارصا ٮحل لكم وحه اٮٮكم وٮكوٮوا مں ٮعده ڡوما صلحٮں
Ɗaya daga cikinsu ya ce: “Kada ku kashe Yusufu, amma ku jefa shi a cikin zurfin rijiya: wani ayari zai ɗauke shi, idan za ku yi wani abu.”
ڡال ڡاٮل مٮهم لا ٮڡٮلوا ٮوسڡ والڡوه ڡى عٮٮٮ الحٮ ٮلٮڡطه ٮعص السٮاره اں كٮٮم ڡعلٮں
Suka ce: “Ya babanmu, me ke damunka da ba ka amince da mu ba game da Yusufu, alhali tabbas mu masu nasiha ne na gaskiya a gare shi?
ڡالوا ٮاٮاٮا ما لك لا ٮامٮا على ٮوسڡ واٮا له لٮصحوں
Ka aika shi tare da mu gobe, ya ji daɗi kuma ya yi wasa; tabbas za mu zama masu tsaronsa.”
ارسله معٮا عدا ٮرٮع وٮلعٮ واٮا له لحڡطوں
Ya ce: “Tabbas yana bakanta mini rai cewa za ku tafi da shi, kuma ina jin tsoro kerkeci ya cinye shi alhali kuna rashin kula da shi.”
ڡال اٮى لٮحرٮٮى اں ٮدهٮوا ٮه واحاڡ اں ٮاكله الدٮٮ واٮٮم عٮه عڡلوں
Suka ce: “Idan kerkeci ya cinye shi, alhali mu ƙungiya ce mai haɗin kai, to, a lokacin tabbas mu masu hasara ne.”
ڡالوا لٮں اكله الدٮٮ وٮحں عصٮه اٮا ادا لحسروں
Lokacin da suka tafi da shi kuma suka yarda su jefa shi a cikin zurfin rijiya — kuma Muka isar masa da saƙo: “Tabbas za ka ba su labarin wannan al'amari, alhali ba sa jin sa” —
ڡلما دهٮوا ٮه واحمعوا اں ٮحعلوه ڡى عٮٮٮ الحٮ واوحٮٮا الٮه لٮٮٮٮٮهم ٮامرهم هدا وهم لا ٮسعروں
suka zo wurin babansu da yamma, suna kuka, kuma suka ce: “Ya babanmu, lallai mun tafi gudu kuma mun bar Yusufu a wurin kayanmu, kuma kerkeci ya cinye shi.
وحاو اٮاهم عسا ٮٮكوں ڡالوا ٮاٮاٮا اٮا دهٮٮا ٮسٮٮٯ وٮركٮا ٮوسڡ عٮد مٮعٮا ڡاكله الدٮٮ
Amma ba za ka yarda da mu ba, ko da mun faɗi gaskiya.”
وما اٮٮ ٮمومں لٮا ولو كٮا صدڡٮں
Kuma suka kawo rigarsa da jini na ƙarya a kanta.
وحاو على ڡمٮصه ٮدم كدٮ
Ya ce: “Zatinku ya zuga ku zuwa wani al'amari.
ڡال ٮل سولٮ لكم اٮڡسكم امرا
Haƙuri mai kyau!
ڡصٮر حمٮل
Kuma a wurin Mai Iko ne ake neman taimako a kan abin da kuke siffantawa.”
والله المسٮعاں على ما ٮصڡوں
Kuma wani ayari ya iso; suka aika mai debo ruwansu, wanda ya saukar da guga. Ya ce: “Albishir! Ga wani yaro!”
وحاٮ سٮاره ڡارسلوا واردهم ڡادلى دلوه ڡال ٮٮسرى هدا علم
Kuma suka ɓoye shi kamar kayan kasuwanci —
واسروه ٮصعه
amma Mai Iko ya kasance Masani game da abin da suke aikatawa.
والله علٮم ٮما ٮعملوں
Kuma suka sayar da shi da ƙaramin farashi, ƙananan kuɗi da aka ƙirga: ba su ba shi muhimmanci ba.
وسروه ٮٮمں ٮحس درهم معدوده وكاٮوا ڡٮه مں الرهدٮں
Kuma wanda ya saye shi, a Misira, ya ce wa matarsa: “Ka girmama zamansa; mai yiwuwa ya amfane mu, ko mu ɗauke shi a matsayin ɗa.”
وڡال الدى اسٮرٮه مں مصر لامراٮه اكرمى مٮوٮه عسى اں ٮٮڡعٮا او ٮٮحده ولدا
Kuma haka Muka kafa Yusufu a wannan ƙasa, kuma don Mu koya masa fassarar abubuwan da suke faruwa —
وكدلك مكٮا لٮوسڡ ڡى الارص ولٮعلمه مں ٮاوٮل الاحادٮٮ
Mai Iko Yana da rinjaye a kan shirinSa,
والله عالٮ على امره
amma yawancin mutane ba sa sani.
ولكں اكٮر الٮاس لا ٮعلموں
Kuma lokacin da ya kai cikakken girmansa, Muka ba shi hukunci da ilimi:
ولما ٮلع اسده اٮٮٮه حكما وعلما
haka Muke yi wa masu aikata alheri sakayya.
وكدلك ٮحرى المحسٮٮں
Kuma wadda yake cikin gidanta ta nemi ya yi mata biyayya da kansa; ta kulle ƙofofi kuma ta ce: “Zo nan.”
ورودٮه الٮى هو ڡى ٮٮٮها عں ٮڡسه وعلڡٮ الاٮوٮ وڡالٮ هٮٮ لك
Ya ce: “Ina neman mafaka a wurin Mai Iko!
ڡال معاد الله
Shi ne maigidana: ya kyautata zamana,
اٮه رٮى احسں مٮواى
domin azzalumai ba sa yin nasara.”
اٮه لا ٮڡلح الطلموں
Kuma lallai, ta yi niyya zuwa gare shi,
ولڡد همٮ ٮه
kuma shi ma da ya yi niyya zuwa gare ta, da bai ga hujjar Majiɓincinsa ba:
وهم ٮها لولا اں را ٮرهں رٮه
haka ya kasance, don Mu kawar masa da mugunta da fasiƙanci,
كدلك لٮصرڡ عٮه السو والڡحسا
domin ya kasance cikin masu biyayyarMu waɗanda aka tsabtace.
اٮه مں عٮادٮا المحلصٮں
Kuma su biyun suka yi kokawa wajen kaiwa ƙofa, kuma ta tsage rigarsa daga baya, kuma suka sami shugabanta a ƙofa.
واسٮٮڡا الٮاٮ وڡدٮ ڡمٮصه مں دٮر والڡٮا سٮدها لدا الٮاٮ
Ta ce: “Mene ne sakayyar wanda yake nufin mugunta ga iyalinka, sai dai ɗaurin kurkuku ko uƙuba mai raɗaɗi?”
ڡالٮ ما حرا مں اراد ٮاهلك سوا الا اں ٮسحں او عداٮ الٮم
Ya ce: “Ita ce ta nemi ta samu daga gare ni da kaina.”
ڡال هى رودٮٮى عں ٮڡسى
Kuma wani mashaida daga iyalinta ya yi shaida: “Idan an tsage rigarsa daga gaba, ta faɗi gaskiya, kuma shi yana cikin maƙaryata; amma idan an tsage rigarsa daga baya, ta yi ƙarya,
وسهد ساهد مں اهلها اں كاں ڡمٮصه ڡد مں ڡٮل ڡصدڡٮ وهو مں الكدٮٮں واں كاں ڡمٮصه ڡد مں دٮر ڡكدٮٮ
kuma shi yana cikin masu gaskatawa.”
وهو مں الصدڡٮں
Lokacin da ya ga an tsage rigarsa daga baya, ya ce: “Wannan daga makircinku ne: makircinku lallai babba ne.
ڡلما را ڡمٮصه ڡد مں دٮر ڡال اٮه مں كٮدكں اں كٮدكں عطٮم
Yusufu, kauce wa wannan;
ٮوسڡ اعرص عں هدا
kuma kai, ki nemi gafara saboda laifinki, domin kina cikin masu laifi.”
واسٮعڡرى لدٮٮك اٮك كٮٮ مں الحاطٮں
Kuma wasu mata, a cikin Babban Birni, suka ce: “Matar Mabuwayi tana neman samun saurayinta daga gare shi da kanta: tabbas ya ɗauke mata zuciya da ƙauna;
وڡال ٮسوه ڡى المدٮٮه امراٮ العرٮر ٮرود ڡٮٮها عں ٮڡسه ڡد سعڡها حٮا
tabbas muna ganin ta cikin ɓata bayyananne.”
اٮا لٮرٮها ڡى صلل مٮٮں
Lokacin da ta ji maƙarƙashiyarsu, ta gayyace su kuma ta shirya musu wurin jingina; ta ba kowacce daga cikinsu wuƙa, kuma ta ce: “Fito a gabansu.”
ڡلما سمعٮ ٮمكرهں ارسلٮ الٮهں واعٮدٮ لهں مٮكا واٮٮ كل وحده مٮهں سكٮٮا وڡالٮ احرح علٮهں
Lokacin da suka gan shi, suka ga ya yi girma har suka yanke hannayensu, suna cewa: “Mai Iko ya kiyaye shi! Wannan ba mutum ba ne:
ڡلما راٮٮه اكٮرٮه وڡطعں اٮدٮهں وڡلں حس لله ما هدا ٮسرا
wannan ba komai ba ne sai Ma'aikaci mai daraja.”
اں هدا الا ملك كرٮم
Ta ce: “Wannan shi ne wanda kuka zarge ni game da shi.
ڡالٮ ڡدلكں الدى لمٮٮٮى ڡٮه
Lallai na nemi samun shi da kaina, amma ya riƙe tsaronsa da ƙarfi;
ولڡد رودٮه عں ٮڡسه ڡاسٮعصم
kuma idan bai yi abin da nake umartarsa ba, tabbas za a kulle shi, kuma tabbas zai kasance cikin waɗanda aka ƙasƙantar.”
ولٮں لم ٮڡعل ما امره لٮسحٮں ولٮكوٮا مں الصعرٮں
Ya ce: “Majiɓincina, kurkuku ya fi ƙauna a gare ni fiye da abin da suke kira na zuwa gare shi; kuma idan ba Ka kawar mini da makircinsu ba, zan karkata zuwa gare su kuma in zama cikin jahilai.”
ڡال رٮ السحں احٮ الى مما ٮدعوٮٮى الٮه والا ٮصرڡ عٮى كٮدهں اصٮ الٮهں واكں مں الحهلٮں
Majiɓincinsa ya amsa masa kuma ya kawar masa da makircinsu,
ڡاسٮحاٮ له رٮه ڡصرڡ عٮه كٮدهں
domin Shi ne Mai Ji, Masani.
اٮه هو السمٮع العلٮم
Sannan ya bayyana a gare su, bayan sun ga alamun, cewa tabbas za su kulle shi har wani lokaci.
ٮم ٮدا لهم مں ٮعد ما راوا الاٮٮ لٮسحٮٮه حٮى حٮں
Kuma samari biyu suka shiga kurkuku tare da shi.
ودحل معه السحں ڡٮٮاں
Ɗaya daga cikinsu ya ce: “Na ga kaina ina matse inabi.”
ڡال احدهما اٮى ارٮٮى اعصر حمرا
Kuma ɗayan ya ce: “Na ga kaina ina ɗauke da burodi a kaina, tsuntsaye suna ci daga ciki.
وڡال الاحر اٮى ارٮٮى احمل ڡوٯ راسى حٮرا ٮاكل الطٮر مٮه
Ka sanar da mu fassararsa: muna ganin ka cikin masu aikata alheri.”
ٮٮٮٮا ٮٮاوٮله اٮا ٮرٮك مں المحسٮٮں
Ya ce: “Babu wani abinci da aka azurta ku da shi da za a kawo muku sai na sanar da ku fassararsa kafin ya zo muku:
ڡال لا ٮاٮٮكما طعام ٮررڡاٮه الا ٮٮاٮكما ٮٮاوٮله ڡٮل اں ٮاٮٮكما
wannan yana cikin abin da Majiɓincina ya koya mini,
دلكما مما علمٮى رٮى
domin na bar koyarwar wasu jama'a waɗanda ba sa yarda da Mai Iko, kuma suke musunta Rayuwar Ƙarshe,
اٮى ٮركٮ مله ڡوم لا ٮومٮوں ٮالله وهم ٮالاحره هم كڡروں
kuma na bi koyarwar kakannina, Ibrahim, Ishaƙu da Yakubu:
واٮٮعٮ مله اٮاى اٮرهٮم واسحٯ وٮعڡوٮ
ba ya yiwuwa a gare mu mu sanya wani abokin tarayya ga Mai Iko.
ما كاں لٮا اں ٮسرك ٮالله مں سى
Wannan yana daga falalar Mai Iko a kanmu da kan mutane,
دلك مں ڡصل الله علٮٮا وعلى الٮاس
amma yawancin mutane ba masu godiya ba ne.
ولكں اكٮر الٮاس لا ٮسكروں
Ya abokaina biyu na kurkuku, shin masu mallaka rarrabaru sun fi, ko Mai Iko, Makaɗaici, Mai Mamayewa?
ٮصحٮى السحں ارٮاٮ مٮڡرڡوں حٮر ام الله الوحد الڡهار
Abin da kuke yi wa biyayya, ban da Shi, ba komai ba ne sai sifofi da kuka ambata, ku da kakanninku, ba tare da Mai Iko Ya saukar da wani iko a cikinsu ba:
ما ٮعٮدوں مں دوٮه الا اسما سمٮٮموها اٮٮم واٮاوكم ما اٮرل الله ٮها مں سلطں
hukunci ba na kowa ba ne sai Mai Iko:
اں الحكم الا لله
Ya umarta kada ku yi biyayya sai Masa:
امر الا ٮعٮدوا الا اٮاه
wannan ita ce Doka miƙaƙƙiya,
دلك الدٮں الڡٮم
amma yawancin mutane ba sa sani.
ولكں اكٮر الٮاس لا ٮعلموں
Ya abokaina biyu na kurkuku, ɗaya daga cikinku zai shayar da maigidansa ruwan inabi;
ٮصحٮى السحں اما احدكما ڡٮسڡى رٮه حمرا
amma ɗayan kuma, za a kafa shi a gungume, kuma tsuntsaye za su ci daga kansa.
واما الاحر ڡٮصلٮ ڡٮاكل الطٮر مں راسه
An yanke al'amarin da kuke tambayata game da shi.”
ڡصى الامر الدى ڡٮه ٮسٮڡٮٮاں
Kuma ya ce wa wanda ya zaci a cikinsu za a tsira da shi: “Tuna da ni a wurin maigidanka.”
وڡال للدى طں اٮه ٮاح مٮهما ادكرٮى عٮد رٮك
Amma Mai Kautarwa ya sa shi ya manta ya ambaci haka ga maigidansa, kuma ya yi shekaru kaɗan a kurkuku.
ڡاٮسٮه السٮطں دكر رٮه ڡلٮٮ ڡى السحں ٮصع سٮٮں
Kuma sarki ya ce: “Ina ganin shanu bakwai masu kitse waɗanda bakwai marasa nama suke cinyewa, da kunnuwan hatsi bakwai kore da wasu busassu:
وڡال الملك اٮى ارى سٮع ٮڡرٮ سماں ٮاكلهں سٮع عحاڡ وسٮع سٮٮلٮ حصر واحر ٮاٮسٮ
Ya Fada, ku ba ni ra'ayinku game da hangena, idan kun san fassara hange.”
ٮاٮها الملا اڡٮوٮى ڡى رٮى اں كٮٮم للرٮا ٮعٮروں
Suka ce: “Tarin mafarkai ne masu rikicewa,
ڡالوا اصعٮ احلم
kuma ba mu da ƙwarewa a fassara mafarkai.”
وما ٮحں ٮٮاوٮل الاحلم ٮعلمٮں
Kuma wanda aka tsira daga cikin biyun ya ce, yana tunawa bayan dogon lokaci: “Zan sanar da ku fassararsa: ku aike ni, saboda haka.”
وڡال الدى ٮحا مٮهما وادكر ٮعد امه اٮا اٮٮٮكم ٮٮاوٮله ڡارسلوں
“Yusufu, mutum mai gaskatawa, ba mu ra'ayinka game da shanu bakwai masu kitse waɗanda bakwai marasa nama suke cinyewa, da kunnuwan hatsi bakwai kore da wasu busassu, wataƙila in koma wurin mutane, wataƙila su sani.”
ٮوسڡ اٮها الصدٮٯ اڡٮٮا ڡى سٮع ٮڡرٮ سماں ٮاكلهں سٮع عحاڡ وسٮع سٮٮلٮ حصر واحر ٮاٮسٮ لعلى ارحع الى الٮاس لعلهم ٮعلموں
Ya ce: “Za ku noma shekara bakwai a jere, da himma;
ڡال ٮررعوں سٮع سٮٮں داٮا
kuma abin da kuka girba, ku ajiye shi a cikin kunnensa, sai kaɗan da za ku ci.
ڡما حصدٮم ڡدروه ڡى سٮٮله الا ڡلٮلا مما ٮاكلوں
Sannan, bayan haka, shekaru bakwai masu tsanani za su zo, waɗanda za su ci abin da kuka gabatar musu, sai kaɗan da za ku tsare.
ٮم ٮاٮى مں ٮعد دلك سٮع سداد ٮاكلں ما ڡدمٮم لهں الا ڡلٮلا مما ٮحصٮوں
Sannan, bayan haka, wata shekara za ta zo wadda mutane za su sami ruwan ceto a cikinta, kuma za su matse.”
ٮم ٮاٮى مں ٮعد دلك عام ڡٮه ٮعاٮ الٮاس وڡٮه ٮعصروں
Kuma sarki ya ce: “Ku kawo mini shi.”
وڡال الملك اٮٮوٮى ٮه
Lokacin da manzon ya zo wurinsa, ya ce: “Koma wurin maigidanka, kuma ka tambaye shi game da matan da suka yanke hannayensu,
ڡلما حاه الرسول ڡال ارحع الى رٮك ڡسله ما ٮال الٮسوه الٮى ڡطعں اٮدٮهں
domin Majiɓincina Masani ne game da makircinsu.”
اں رٮى ٮكٮدهں علٮم
Ya ce: “Mene ne al'amarinku, lokacin da kuka nemi samun Yusufu daga gare shi da kansa?”
ڡال ما حطٮكں اد رودٮں ٮوسڡ عں ٮڡسه
Suka ce: “Mai Iko ya kiyaye shi! Ba mu san masa wata mugunta ba.”
ڡلں حس لله ما علمٮا علٮه مں سو
Matar Mabuwayi ta ce: “Yanzu gaskiya ta bayyana: ni ce na nemi samun shi daga gare shi da kaina, kuma shi tabbas yana cikin masu gaskatawa.”
ڡالٮ امراٮ العرٮر الں حصحص الحٯ اٮا رودٮه عں ٮڡسه واٮه لمں الصدڡٮں
“Wannan don ya sani cewa ban ci amanarsa ba a rashinsa, kuma cewa Mai Iko ba ya jagorantar makircin maciya amana.
دلك لٮعلم اٮى لم احٮه ٮالعٮٮ واں الله لا ٮهدى كٮد الحاٮٮٮں
Kuma ba na kuɓutar da Zatina:
وما اٮرى ٮڡسى
Zati tabbas yana umartar mugunta, sai wanda Majiɓincina ya yi masa jinƙai,
اں الٮڡس لاماره ٮالسو الا ما رحم رٮى
domin Majiɓincina Mai Gafara Ƙwarai ne, Mai Jinƙai.”
اں رٮى عڡور رحٮم
Kuma sarki ya ce: “Ku kawo mini shi: zan mai da shi nawa shi kaɗai.”
وڡال الملك اٮٮوٮى ٮه اسٮحلصه لٮڡسى
Lokacin da ya yi magana da shi, ya ce: “A yau kana wurinmu da matsayin iko da amana.”
ڡلما كلمه ڡال اٮك الٮوم لدٮٮا مكٮں امٮں
Ya ce: “Ka sa ni a kan taskokin wannan ƙasa, domin ni mai tsaro ne masani.”
ڡال احعلٮى على حراٮں الارص اٮى حڡٮط علٮم
Kuma haka Muka kafa Yusufu a wannan ƙasa, yana zama a duk inda ya ga dama:
وكدلك مكٮا لٮوسڡ ڡى الارص ٮٮٮوا مٮها حٮٮ ٮسا
Muna ba da jinƙanMu ga wanda Muka ga dama, kuma Ba Mu bari lada na masu aikata alheri ya ɓace.
ٮصٮٮ ٮرحمٮٮا مں ٮسا ولا ٮصٮع احر المحسٮٮں
Kuma ladan Rayuwar Ƙarshe tabbas ya fi alheri ga waɗanda suka yarda kuma suke kiyaye kansu.
ولاحر الاحره حٮر للدٮں امٮوا وكاٮوا ٮٮڡوں
Kuma 'yan'uwan Yusufu suka zo suka shiga wurinsa; ya gane su, amma su ba su gane shi ba.
وحا احوه ٮوسڡ ڡدحلوا علٮه ڡعرڡهم وهم له مٮكروں
Lokacin da ya ba su guzurinsu, ya ce: “Ku kawo mini ɗan'uwa da kuke da shi daga wajen babanku.
ولما حهرهم ٮحهارهم ڡال اٮٮوٮى ٮاح لكم مں اٮٮكم
Ashe ba ku gani ba na cika ma'auni kuma ni ne mafi alherin masu masauki?
الا ٮروں اٮى اوڡى الكٮل واٮا حٮر المٮرلٮں
Kuma idan ba ku kawo mini shi ba, ba za ku sami ma'auni a wurina ba, kuma ba za ku kusance ni ba.”
ڡاں لم ٮاٮوٮى ٮه ڡلا كٮل لكم عٮدى ولا ٮڡرٮوں
Suka ce: “Za mu nemi samun shi daga babansa, tabbas za mu yi haka.”
ڡالوا سٮرود عٮه اٮاه واٮا لڡعلوں
Kuma ya ce wa samarinsa: “Ku sa kayansu a cikin jakunkunansu, wataƙila za su gane shi lokacin da suka koma wurin nasu, wataƙila su dawo.”
وڡال لڡٮٮٮه احعلوا ٮصعٮهم ڡى رحالهم لعلهم ٮعرڡوٮها ادا اٮڡلٮوا الى اهلهم لعلهم ٮرحعوں
Lokacin da suka koma wurin babansu, suka ce: “Ya babanmu, an hana mu samun ma'auni; ka aika ɗan'uwanmu tare da mu, saboda haka, za mu sami ma'auni, kuma tabbas za mu zama masu tsaronsa.”
ڡلما رحعوا الى اٮٮهم ڡالوا ٮاٮاٮا مٮع مٮا الكٮل ڡارسل معٮا احاٮا ٮكٮل واٮا له لحڡطوں
Ya ce: “Ko zan amince da ku game da shi ta wata hanya dabam da yadda na amince da ku a da game da ɗan'uwansa?
ڡال هل امٮكم علٮه الا كما امٮٮكم على احٮه مں ڡٮل
Mai Iko shi ne mafi kyawun mai tsaro,
ڡالله حٮر حڡطا
kuma Shi ne mafi jinƙan masu jinƙai.”
وهو ارحم الرحمٮں
Lokacin da suka buɗe kayansu, suka sami kayansu, wanda aka mayar musu. Suka ce: “Ya babanmu, me za mu nema fiye da haka?
ولما ڡٮحوا مٮعهم وحدوا ٮصعٮهم ردٮ الٮهم ڡالوا ٮاٮاٮا ما ٮٮعى
Ga kayanmu, wanda aka mayar mana; za mu ciyar da iyalinmu, za mu tsare ɗan'uwanmu, kuma za mu sami ƙarin ma'aunin raƙumi ɗaya:
هده ٮصعٮٮا ردٮ الٮٮا وٮمٮر اهلٮا وٮحڡط احاٮا وٮرداد كٮل ٮعٮر
wannan ma'auni ne mai sauƙi.”
دلك كٮل ٮسٮر
Ya ce: “Ba zan aika shi tare da ku ba, har sai kun kawo mini alƙawari mai ƙarfi a gaban Mai Iko, cewa tabbas za ku dawo mini da shi, sai dai in an kewaye ku.”
ڡال لں ارسله معكم حٮى ٮوٮوں موٮڡا مں الله لٮاٮٮٮى ٮه الا اں ٮحاط ٮكم
Lokacin da suka kawo masa alƙawarinsu mai ƙarfi, ya ce: “Mai Iko wakili ne game da abin da muke faɗa.”
ڡلما اٮوه موٮڡهم ڡال الله على ما ٮڡول وكٮل
Kuma ya ce: “Ya 'ya'yana, kada ku shiga ta ƙofa ɗaya, amma ku shiga ta ƙofofi dabam-dabam;
وڡال ٮٮٮى لا ٮدحلوا مں ٮاٮ وحد وادحلوا مں اٮوٮ مٮڡرڡه
ba zan amfane ku da komai ba a kan Mai Iko:
وما اعٮى عٮكم مں الله مں سى
hukunci ba na kowa ba ne sai Mai Iko;
اں الحكم الا لله
gare Shi nake ba da wakilci,
علٮه ٮوكلٮ
kuma masu ba da wakilci su ba Shi wakilci.”
وعلٮه ڡلٮٮوكل المٮوكلوں
Lokacin da suka shiga kamar yadda babansu ya umarce su, bai amfane su da komai ba a kan Mai Iko, sai dai wata buƙata a cikin Zatin Yakubu, wadda ya biya;
ولما دحلوا مں حٮٮ امرهم اٮوهم ما كاں ٮعٮى عٮهم مں الله مں سى الا حاحه ڡى ٮڡس ٮعڡوٮ ڡصٮها
tabbas yana da ilimi wanda Muka koya masa,
واٮه لدو علم لما علمٮه
amma yawancin mutane ba sa sani.
ولكں اكٮر الٮاس لا ٮعلموں
Lokacin da suka shiga wurin Yusufu, ya karɓi ɗan'uwansa a wurinsa,
ولما دحلوا على ٮوسڡ اوى الٮه احاه
kuma ya ce: “Lallai ni, ni ɗan'uwanka ne: saboda haka kada ka yi baƙin ciki game da abin da suka kasance suna yi.”
ڡال اٮى اٮا احوك ڡلا ٮٮٮٮس ٮما كاٮوا ٮعملوں
Lokacin da ya ba su guzurinsu, ya sa ƙoƙon a cikin jakar ɗan'uwansa; sannan wani mai shela ya yi shela: “Ya ayari, tabbas ku ɓarayi ne!”
ڡلما حهرهم ٮحهارهم حعل السڡاٮه ڡى رحل احٮه ٮم ادں مودں اٮٮها العٮر اٮكم لسرڡوں
Suka ce, suna fuskantar su: “Me ya ɓace muku?”
ڡالوا واڡٮلوا علٮهم مادا ٮڡڡدوں
Suka ce: “Ma'aunin sarki ya ɓace mana;
ڡالوا ٮڡڡد صواع الملك
wanda ya kawo shi zai samu nauyin raƙumi ɗaya, kuma ni ne mai jingina.”
ولمں حا ٮه حمل ٮعٮر واٮا ٮه رعٮم
Suka ce: “Da Mai Iko, lallai kun san cewa ba mu zo don mu shuka ɓarna a wannan ƙasa ba, kuma ba mu ɓarayi ba ne.”
ڡالوا ٮالله لڡد علمٮم ما حٮٮا لٮڡسد ڡى الارص وما كٮا سرڡٮں
Suka ce: “Mene ne sakayyarsa, saboda haka, idan kun kasance maƙaryata?”
ڡالوا ڡما حروه اں كٮٮم كدٮٮں
Suka ce: “Sakayyarsa: wanda aka same shi a cikin jakarsa, shi kansa shi ne sakayyarsa.
ڡالوا حروه مں وحد ڡى رحله ڡهو حروه
Haka muke yi wa azzalumai sakayya.”
كدلك ٮحرى الطلمٮں
Ya fara da jakunkunansu kafin jakar ɗan'uwansa, sannan ya fitar da ita daga jakar ɗan'uwansa:
ڡٮدا ٮاوعٮٮهم ڡٮل وعا احٮه ٮم اسٮحرحها مں وعا احٮه
haka Muka ƙulla wa Yusufu:
كدلك كدٮا لٮوسڡ
bai iya ɗaukar ɗan'uwansa ba, bisa dokar sarki, sai dai in Mai Iko ya ga dama.
ما كاں لٮاحد احاه ڡى دٮں الملك الا اں ٮسا الله
Muna ɗaga matakai ga wanda Muka ga dama,
ٮرڡع درحٮ مں ٮسا
kuma sama da kowane mai ilimi, akwai masani.
وڡوٯ كل دى علم علٮم
Suka ce: “Idan ya yi sata, wani ɗan'uwa nasa ya riga ya yi sata a da.”
ڡالوا اں ٮسرٯ ڡڡد سرٯ اح له مں ڡٮل
Yusufu ya ɓoye haka a cikin kansa kuma bai bayyana musu shi ba;
ڡاسرها ٮوسڡ ڡى ٮڡسه ولم ٮٮدها لهم
ya ce: “Kuna da mafi mummunan matsayi,
ڡال اٮٮم سر مكاٮا
kuma Mai Iko ya fi kowa sanin abin da kuke siffantawa.”
والله اعلم ٮما ٮصڡوں
Suka ce: “Ya Mabuwayi, yana da uba, tsoho mai shekaru da yawa; saboda haka ka ɗauki ɗaya daga cikinmu a madadinsa: muna ganin ka cikin masu aikata alheri.”
ڡالوا ٮاٮها العرٮر اں له اٮا سٮحا كٮٮرا ڡحد احدٮا مكاٮه اٮا ٮرٮك مں المحسٮٮں
Ya ce: “Muna neman mafaka a wurin Mai Iko kada mu ɗauki wani sai wanda muka sami kayanmu a wurinsa: a lokacin tabbas da mun zama azzalumai.”
ڡال معاد الله اں ٮاحد الا مں وحدٮا مٮعٮا عٮده اٮا ادا لطلموں
Lokacin da suka yanke tsammani daga gare shi, suka koma gefe suna ganawa a asirce.
ڡلما اسٮٮسوا مٮه حلصوا ٮحٮا
Babbansu a shekaru ya ce: “Ashe ba ku sani ba babanku ya ɗauki alƙawari mai ƙarfi a gaban Mai Iko a kanku,
ڡال كٮٮرهم الم ٮعلموا اں اٮاكم ڡد احد علٮكم موٮڡا مں الله
kuma a da kun yi sakaci a kan Yusufu?
ومں ڡٮل ما ڡرطٮم ڡى ٮوسڡ
Saboda haka ba zan bar wannan ƙasa ba, har babana ya ba ni izini, ko Mai Iko ya yi hukunci a gare ni:
ڡلں اٮرح الارص حٮى ٮادں لى اٮى او ٮحكم الله لى
Shi ne mafi alherin masu hukunci.
وهو حٮر الحكمٮں
Ku koma wurin babanku, kuma ku ce: “Ya babanmu, ɗanka lallai an bayyana shi ɓarawo;
ارحعوا الى اٮٮكم ڡڡولوا ٮاٮاٮا اں اٮٮك سرٯ
kuma ba mu shaida sai abin da muka sani, kuma ba mu iya tsare abin da ya wuce hankulanmu ba.
وما سهدٮا الا ٮما علمٮا وما كٮا للعٮٮ حڡطٮں
Kuma tambayi birnin da muka kasance a cikinsa, da ayarin da muka dawo tare da shi: tabbas mu masu gaskatawa ne.” ”
وسل الڡرٮه الٮى كٮا ڡٮها والعٮر الٮى اڡٮلٮا ڡٮها واٮا لصدڡوں
Ya ce: “Zatinku ya zuga ku zuwa wani al'amari.
ڡال ٮل سولٮ لكم اٮڡسكم امرا
Haƙuri mai kyau!
ڡصٮر حمٮل
Mai yiwuwa Mai Iko ya dawo mini da su duka,
عسى الله اں ٮاٮٮٮى ٮهم حمٮعا
domin Shi ne Masani, Mai Hikima.”
اٮه هو العلٮم الحكٮم
Kuma ya juya musu baya kuma ya ce: “Ya baƙin cikina, saboda Yusufu!”
وٮولى عٮهم وڡال ٮاسڡى على ٮوسڡ
Kuma idanunsa suka yi fari saboda baƙin ciki, yayin da yake haɗiye baƙin cikinsa.
واٮٮصٮ عٮٮاه مں الحرں ڡهو كطٮم
Suka ce: “Da Mai Iko, ba za ka daina tunawa da Yusufu ba, har ka gaji ko ka halaka kanka.”
ڡالوا ٮالله ٮڡٮوا ٮدكر ٮوسڡ حٮى ٮكوں حرصا او ٮكوں مں الهلكٮں
Ya ce: “Ba na kai ƙarar bakin cikina da damuwata sai ga Mai Iko,
ڡال اٮما اسكوا ٮٮى وحرٮى الى الله
kuma ina sani, daga wurin Mai Iko, abin da ba ku sani ba.
واعلم مں الله ما لا ٮعلموں
Ya 'ya'yana, ku tafi ku bincika game da Yusufu da ɗan'uwansa, kuma kada ku yanke tsammani daga hutun Mai Iko,
ٮٮٮى ادهٮوا ڡٮحسسوا مں ٮوسڡ واحٮه ولا ٮاٮسوا مں روح الله
domin babu mai yanke tsammani daga hutun Mai Iko, sai jama'ar da ke musunta.”
اٮه لا ٮاٮس مں روح الله الا الڡوم الكڡروں
Lokacin da suka shiga wurinsa, suka ce: “Ya Mabuwayi, cuta ta same mu, da iyalinmu, kuma mun zo da kaya mara daraja:
ڡلما دحلوا علٮه ڡالوا ٮاٮها العرٮر مسٮا واهلٮا الصر وحٮٮا ٮٮصعه مرحٮه
saboda haka ka cika mana ma'auni, kuma ka yi mana gaskatawa,
ڡاوڡ لٮا الكٮل وٮصدٯ علٮٮا
domin Mai Iko yana yi wa masu yin gaskatawa sakayya.”
اں الله ٮحرى المٮصدڡٮں
Ya ce: “Shin kun san abin da kuka yi wa Yusufu da ɗan'uwansa, alhali kuna jahilai?”
ڡال هل علمٮم ما ڡعلٮم ٮٮوسڡ واحٮه اد اٮٮم حهلوں
Suka ce: “Shin da gaske kai ne Yusufu?”
ڡالوا اٮك لاٮٮ ٮوسڡ
Ya ce: “Ni ne Yusufu, kuma ga ɗan'uwana.
ڡال اٮا ٮوسڡ وهدا احى
Mai Iko ya yi mana kyauta:
ڡد مں الله علٮٮا
duk wanda ya kiyaye kansa kuma ya yi haƙuri — lallai Mai Iko ba ya bari lada na masu aikata alheri ya ɓace.”
اٮه مں ٮٮٯ وٮصٮر ڡاں الله لا ٮصٮع احر المحسٮٮں
Suka ce: “Da Mai Iko, lallai Mai Iko ya fifita ka a kanmu, kuma tabbas mun kasance masu laifi.”
ڡالوا ٮالله لڡد اٮرك الله علٮٮا واں كٮا لحطٮں
Ya ce: “Babu zargi a kanku:
ڡال لا ٮٮرٮٮ علٮكم
a yau, Mai Iko ya gafarta muku,
الٮوم ٮعڡر الله لكم
Shi ne mafi jinƙan masu jinƙai.
وهو ارحم الرحمٮں
Ku tafi da rigata nan, kuma ku jefa ta a fuskar babana: zai dawo da gani. Sannan ku kawo mini dukan iyalinku.”
ادهٮوا ٮڡمٮصى هدا ڡالڡوه على وحه اٮى ٮاٮ ٮصٮرا واٮوٮى ٮاهلكم احمعٮں
Lokacin da ayarin ya tashi, babansu ya ce: “Tabbas ina jin ƙamshin Yusufu, idan ba za ku ce na yi rawa a hankali ba.”
ولما ڡصلٮ العٮر ڡال اٮوهم اٮى لاحد رٮح ٮوسڡ لولا اں ٮڡٮدوں
Suka ce: “Da Mai Iko, tabbas kana cikin tsohon ɓatanka.”
ڡالوا ٮالله اٮك لڡى صللك الڡدٮم
Lokacin da mai albishir ya isa, ya jefa ta a fuskarsa, kuma nan take ya dawo da gani.
ڡلما اں حا الٮسٮر الڡٮه على وحهه ڡارٮد ٮصٮرا
Ya ce: “Ashe ban gaya muku cewa ina sani, daga wurin Mai Iko, abin da ba ku sani ba?”
ڡال الم اڡل لكم اٮى اعلم مں الله ما لا ٮعلموں
Suka ce: “Ya babanmu, ka nemi gafara saboda laifukanmu, domin mun kasance masu laifi.”
ڡالوا ٮاٮاٮا اسٮعڡر لٮا دٮوٮٮا اٮا كٮا حطٮں
Ya ce: “Nan ba da jimawa ba zan nemi muku gafarar Majiɓincina:
ڡال سوڡ اسٮعڡر لكم رٮى
lallai Shi ne Mai Gafara Ƙwarai, Mai Jinƙai.”
اٮه هو العڡور الرحٮم
Lokacin da suka shiga wurin Yusufu, ya karɓi babansa da mahaifiyarsa a wurinsa, kuma ya ce: “Ku shiga Misira, idan Mai Iko ya ga dama, cikin aminci.”
ڡلما دحلوا على ٮوسڡ اوى الٮه اٮوٮه وڡال ادحلوا مصر اں سا الله امٮٮں
Kuma ya ɗaga babansa da mahaifiyarsa a kan ginin, kuma suka faɗi a gabansa suna rusuna.
ورڡع اٮوٮه على العرس وحروا له سحدا
Kuma ya ce: “Ya babana, wannan ita ce fassarar hangena na da: Majiɓincina ya mai da shi gaskiya.
وڡال ٮاٮٮ هدا ٮاوٮل رٮى مں ڡٮل ڡد حعلها رٮى حڡا
Kuma Ya yi mini kyautatawa, lokacin da Ya fitar da ni daga kurkuku, kuma Ya kawo ku daga ƙauye, bayan Mai Kautarwa ya shuka rikici tsakanina da 'yan'uwana.
وڡد احسں ٮى اد احرحٮى مں السحں وحا ٮكم مں الٮدو مں ٮعد اں ٮرع السٮطں ٮٮٮى وٮٮں احوٮى
Majiɓincina Mai Tausasawa ne a cikin abin da Ya ga dama,
اں رٮى لطٮڡ لما ٮسا
domin Shi ne Masani, Mai Hikima.
اٮه هو العلٮم الحكٮم
Majiɓincina, Ka ba ni wani ɓangare na mulki, kuma Ka koya mini fassarar abubuwan da suke faruwa.
رٮ ڡد اٮٮٮٮى مں الملك وعلمٮٮى مں ٮاوٮل الاحادٮٮ
Mai Samar da sammai da ƙasa, Kai ne Abokin kawancena a wannan Rayuwar Kusa da kuma a Rayuwar Ƙarshe: Ka kula da ni cikakke, ina kamili a gare Ka, kuma Ka haɗa ni da masu lafiya.”
ڡاطر السموٮ والارص اٮٮ ولى ڡى الدٮٮا والاحره ٮوڡٮى مسلما والحڡٮى ٮالصلحٮں
Wannan yana daga cikin labarai game da abin da ya wuce hankula, waɗanda Muke isar maka da su:
دلك مں اٮٮا العٮٮ ٮوحٮه الٮك
ba ka kasance a wurinsu ba lokacin da suka yarda a kan al'amarinsu suna yin maƙarƙashiya.
وما كٮٮ لدٮهم اد احمعوا امرهم وهم ٮمكروں
Kuma yawancin mutane, ko da ka yi ƙwazo, ba masu yarda ba ne.
وما اكٮر الٮاس ولو حرصٮ ٮمومٮٮں
Kuma ba ka roƙe su, saboda wannan, wani lada ba:
وما ٮسلهم علٮه مں احر
wannan ba komai ba ne sai Tunatarwa ga dukan talikai.
اں هو الا دكر للعلمٮں
Alamu nawa ne, a cikin sammai da ƙasa, da suke wucewa ta gabansu suna kau da kai!
وكاٮں مں اٮه ڡى السموٮ والارص ٮمروں علٮها وهم عٮها معرصوں
Kuma yawancinsu ba sa yarda da Mai Iko sai suna sanya Masa abokan tarayya.
وما ٮومں اكٮرهم ٮالله الا وهم مسركوں
Shin sun tabbata, saboda haka, cewa ba za ta zo musu ba, daga uƙubar Mai Iko, abin da zai lulluɓe su, ko cewa Sa'a ba za ta zo musu kwatsam ba, ba tare da sun ji ba?
اڡامٮوا اں ٮاٮٮهم عسٮه مں عداٮ الله او ٮاٮٮهم الساعه ٮعٮه وهم لا ٮسعروں
Ka ce: “Wannan ita ce hanyata: ina kira zuwa ga Mai Iko.
ڡل هده سٮٮلى ادعوا الى الله
Cikin cikakken gani, ni da waɗanda suke bina.
على ٮصٮره اٮا ومں اٮٮعٮى
Kuma ɗaukaka ta tabbata ga Mai Iko!
وسٮحں الله
Kuma ni ba cikin masu sanya abokan tarayya ba.”
وما اٮا مں المسركٮں
Kuma Ba Mu aika, kafin ka, sai maza waɗanda Muke isar musu da saƙo, daga cikin mutanen birane.
وما ارسلٮا مں ڡٮلك الا رحالا ٮوحى الٮهم مں اهل الڡرى
Ashe ba su yi yawo a ƙasa ba, saboda haka, don su duba yadda ƙarshen waɗanda suka gabace su ya kasance?
اڡلم ٮسٮروا ڡى الارص ڡٮٮطروا كٮڡ كاں عڡٮه الدٮں مں ڡٮلهم
Kuma gidan Rayuwar Ƙarshe tabbas ya fi alheri ga waɗanda suka kiyaye kansu:
ولدار الاحره حٮر للدٮں اٮڡوا
shin ba ku yin amfani da hankali, saboda haka?
اڡلا ٮعڡلوں
Har lokacin da, bayan manzanni suka yanke tsammani kuma suka zaci an ƙaryata su, taimakonMu ya zo musu, kuma aka tsirar da wanda Muka ga dama,
حٮى ادا اسٮٮس الرسل وطٮوا اٮهم ڡد كدٮوا حاهم ٮصرٮا ڡٮحى مں ٮسا
kuma ba a mayar da tsananinMu daga jama'ar da aka ware ba.
ولا ٮرد ٮاسٮا عں الڡوم المحرمٮں
Lallai akwai a cikin labarinsu darasi ga masu hankali:
لڡد كاں ڡى ڡصصهم عٮره لاولى الالٮٮ
ba magana ce da aka ƙaga ba,
ما كاں حدٮٮا ٮڡٮرى
amma gaskatawa ce ga abin da ya gabace shi, bayanin kowane abu, da jagora da jinƙai ga jama'ar da ke yarda.
ولكں ٮصدٮٯ الدى ٮٮں ٮدٮه وٮڡصٮل كل سى وهدى ورحمه لڡوم ٮومٮوں