Al-An'am الانعام

اوست که شما را از گل آفرید، سپس سررسیدی مقرر کرد —

هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن طِينٍۢ ثُمَّ قَضَىٰٓ أَجَلًۭا

و سررسیدی نام‌برده، نزد او.

وَأَجَلٌۭ مُّسَمًّى عِندَهُۥ

و او خدا است،

وَهُوَ ٱللَّهُ

پس حقیقت را، چون به آنان رسید، دروغ انگاشتند؛

فَقَدْ كَذَّبُوا۟ بِٱلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ

آیا نمی‌بینند که پیش از آنان چه بسیار نسل‌ها را نابود کردیم که آنان را در زمین مستقر کرده بودیم چنان‌که شما را مستقر نکرده‌ایم،

أَلَمْ يَرَوْا۟ كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍۢ مَّكَّنَّٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّن لَّكُمْ

و بر آنان آسمان ریزان را فرستادیم،

وَأَرْسَلْنَا ٱلسَّمَآءَ عَلَيْهِم مِّدْرَارًۭا

و رودها را زیر آنان روان کردیم؛ سپس آنان را برای تقصیرهایشان نابود کردیم،

وَجَعَلْنَا ٱلْأَنْهَٰرَ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَٰهُم بِذُنُوبِهِمْ

و می‌گویند: «چرا بر او کارگزاری فرود آورده نشده است!»

وَقَالُوا۟ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌۭ

بگو: «آنچه در آسمان‌ها و بر زمین است از آنِ کیست؟» بگو: «از آنِ خدا.

قُل لِّمَن مَّا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ قُل لِّلَّهِ

مهر را بر خود مقرر کرده است.

كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ

بی‌گمان شما را در روز حضور، که هیچ تردیدی در آن نیست، گرد خواهد آورد.

لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ

و از آنِ او است آنچه در شب و روز می‌آرامد؛

وَلَهُۥ مَا سَكَنَ فِى ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ

بگو: «آیا غیر از خدا، سرچشمهٔ آسمان‌ها و زمین، متحدی بگیرم،

قُلْ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّۭا فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ

اوست که می‌خوراند و خورانده نمی‌شود.»

وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ

بگو: «به من دستور داده شده است که نخستین کسی باشم که نزد خدا بی‌خدشه است»،

قُلْ إِنِّىٓ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ

هر که آن روز از آن دور داشته شود، او به وی مهر کرده است،

مَّن يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍۢ فَقَدْ رَحِمَهُۥ

و اگر خدا تو را به آسیبی برساند، کسی مگر او نمی‌تواند آن را از تو بردارد؛

وَإِن يَمْسَسْكَ ٱللَّهُ بِضُرٍّۢ فَلَا كَاشِفَ لَهُۥٓ إِلَّا هُوَ

او بر فرمان‌برداران خود چیره است،

وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ

بگو: «چه چیز در گواهی بزرگ‌تر است؟» بگو: «خدا،

قُلْ أَىُّ شَىْءٍ أَكْبَرُ شَهَٰدَةًۭ قُلِ ٱللَّهُ

گواه میان من و شما.

شَهِيدٌۢ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ

و این خوانش به من پرده‌برداری شده است تا شما و هر که را به او برسد با آن هشدار دهم.

وَأُوحِىَ إِلَىَّ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانُ لِأُنذِرَكُم بِهِۦ وَمَنۢ بَلَغَ

آیا واقعاً گواهی می‌دهید که با خدا ایزدانی دیگر هست؟» بگو: «من گواهی نمی‌دهم.»

أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ ٱللَّهِ ءَالِهَةً أُخْرَىٰ قُل لَّآ أَشْهَدُ

بگو: «او جز ایزدی یگانه نیست،

قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ

کسانی که نوشتار به آنان دادیم، آن را می‌شناسند چنان‌که پسران خود را می‌شناسند؛

ٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَٰهُمُ ٱلْكِتَٰبَ يَعْرِفُونَهُۥ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَآءَهُمُ

و پس چه کسی ستمگرتر است از کسی که بر خدا دروغ برمی‌سازد، یا نشانه‌های او را دروغ می‌انگارد؟

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓ

و از میان آنان کسانی هستند که به تو گوش می‌سپارند،

وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ

اما ما بر هسته‌هایشان پوشش‌هایی نهادیم، تا آن را درنیابند، و در گوش‌هایشان کری.

وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًۭا

و حتی اگر هر نشانه‌ای را می‌دیدند، بدان باور نمی‌آوردند،

وَإِن يَرَوْا۟ كُلَّ ءَايَةٍۢ لَّا يُؤْمِنُوا۟ بِهَا

و آن را منع می‌کنند، و از آن دور می‌شوند؛

وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْـَٔوْنَ عَنْهُ

و اگر ببینی، آنگاه که در برابر آتش نهاده شوند و بگویند: «ای کاش بازگردانده می‌شدیم،

وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ وُقِفُوا۟ عَلَى ٱلنَّارِ فَقَالُوا۟ يَٰلَيْتَنَا نُرَدُّ

نه! آنچه پیش‌تر پنهان می‌داشتند برای آنان آشکار شد.

بَلْ بَدَا لَهُم مَّا كَانُوا۟ يُخْفُونَ مِن قَبْلُ

و اگر بازگردانده می‌شدند، حتماً آنچه را از آن منع شده بودند تکرار می‌کردند،

وَلَوْ رُدُّوا۟ لَعَادُوا۟ لِمَا نُهُوا۟ عَنْهُ

و اگر ببینی، آنگاه که در برابر سرپرست‌شان نهاده شوند! خواهد گفت: «آیا این حقیقت نیست؟»

وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ وُقِفُوا۟ عَلَىٰ رَبِّهِمْ قَالَ أَلَيْسَ هَٰذَا بِٱلْحَقِّ

خواهند گفت: «چرا، به سرپرست ما!»

قَالُوا۟ بَلَىٰ وَرَبِّنَا

آنان زیان‌کارند، کسانی که رویارویی با خدا را دروغ انگاشتند، چندان که چون آن لحظه ناگهان به آنان رسد، می‌گویند: «دریغا بر ما، برای آنچه در آن کوتاهی کردیم!» بارهای خود را بر پشت خود خواهند کشید.

قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتْهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغْتَةًۭ قَالُوا۟ يَٰحَسْرَتَنَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَىٰ ظُهُورِهِمْ

زندگی نزدیک جز بازی و سرگرمی نیست؛

وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ

و جایگاه واپسین همانا برای محتاطان بهتر است.

وَلَلدَّارُ ٱلْءَاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ

همانا خواهیم دانست که آنچه می‌گویند بی‌گمان تو را اندوهگین می‌کند؛

قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُۥ لَيَحْزُنُكَ ٱلَّذِى يَقُولُونَ

اما آنان تو را دروغ نمی‌انگارند،

فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ

فرستادگانی همانا پیش از تو دروغ انگاشته شدند؛ دروغ انگاشته شده و آزار دیده، شکیبایی کردند تا یاری ما به آنان رسید.

وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌۭ مِّن قَبْلِكَ فَصَبَرُوا۟ عَلَىٰ مَا كُذِّبُوا۟ وَأُوذُوا۟ حَتَّىٰٓ أَتَىٰهُمْ نَصْرُنَا

و هیچ‌کس نمی‌تواند کلمات خدا را دگرگون کند.

وَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِ ٱللَّهِ

و اگر روی‌گردانی‌شان بر تو سنگین است، آنگاه، اگر توانایی داری، تونلی در زمین بجوی، یا نردبانی در آسمان، تا نشانه‌ای برایشان بیاوری.

وَإِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ ٱسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِىَ نَفَقًۭا فِى ٱلْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًۭا فِى ٱلسَّمَآءِ فَتَأْتِيَهُم بِـَٔايَةٍۢ

و اگر خدا را پسند افتاده بود، آنان را بر راهنمایی گرد می‌آورد؛

وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى ٱلْهُدَىٰ

تنها کسانی پاسخ می‌دهند که می‌شنوند.

إِنَّمَا يَسْتَجِيبُ ٱلَّذِينَ يَسْمَعُونَ

و اما مردگان، خدا آنان را برخواهد انگیخت،

وَٱلْمَوْتَىٰ يَبْعَثُهُمُ ٱللَّهُ

و می‌گویند: «چرا نشانه‌ای از سرپرستش بر او فرود آورده نشده است!»

وَقَالُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ

بگو: «خدا همانا بر فرود آوردن نشانه‌ای تواناست»،

قُلْ إِنَّ ٱللَّهَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يُنَزِّلَ ءَايَةًۭ

هیچ جنبنده‌ای بر زمین نیست، و نه پرنده‌ای که با دو بال خود پرواز می‌کند، مگر آنکه جامعه‌هایی همانند شما تشکیل می‌دهد.

وَمَا مِن دَآبَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا طَٰٓئِرٍۢ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّآ أُمَمٌ أَمْثَالُكُم

ما از ضابطه هیچ چیز را فروگذار نکردیم.

مَّا فَرَّطْنَا فِى ٱلْكِتَٰبِ مِن شَىْءٍۢ

و کسانی که نشانه‌های ما را دروغ انگاشتند کر و لالند، در تاریکی‌ها.

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا صُمٌّۭ وَبُكْمٌۭ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ

هر که را پسند خدا افتد گمراه کند، او را گمراه می‌کند؛

مَن يَشَإِ ٱللَّهُ يُضْلِلْهُ

چرا زاری نکردند، آنگاه که سختگیری ما به آنان رسید!

فَلَوْلَآ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا۟

سپس چون آنچه را به یادشان آورده شده بود فراموش کردند، درهای هر چیز را بر آنان گشودیم،

فَلَمَّا نَسُوا۟ مَا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَٰبَ كُلِّ شَىْءٍ

چنین، ریشهٔ قومی که ستمگر بود تا واپسین نشان بریده شد.

فَقُطِعَ دَابِرُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟

بگو: «آیا دیده‌اید؟ اگر خدا شنوایی و بینایی‌های شما را می‌گرفت و بر هسته‌هایتان مهر می‌نهاد، کدام ایزد، غیر از خدا، آن‌ها را به شما بازمی‌گرداند؟»

قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ ٱللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَٰرَكُمْ وَخَتَمَ عَلَىٰ قُلُوبِكُم مَّنْ إِلَٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ يَأْتِيكُم بِهِ

گسیل‌شدگان را جز مژده‌دهندگان و هشداردهندگان نمی‌فرستیم.

وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ

بگو: «به شما نمی‌گویم که انبارهای خدا نزد من است، و نه اینکه آنچه فراتر از حواس است را می‌دانم، و نه به شما می‌گویم که کارگزارم؛

قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمْ عِندِى خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ وَلَآ أَقُولُ لَكُمْ إِنِّى مَلَكٌ

من جز از آنچه به من پرده‌برداری می‌شود پیروی نمی‌کنم.»

إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ

بگو: «آیا نابینا و بینا برابرند؟»

قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ

و چنین برخی را با برخی آزمودیم، تا بگویند: «آیا اینان‌اند که خدا از میان ما بر آنان دهش کرده است؟»

وَكَذَٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍۢ لِّيَقُولُوٓا۟ أَهَٰٓؤُلَآءِ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنۢ بَيْنِنَآ

و چون کسانی که به نشانه‌های ما باور دارند نزد تو آیند، بگو: «آرامش بر شما باد.

وَإِذَا جَآءَكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِـَٔايَٰتِنَا فَقُلْ سَلَٰمٌ عَلَيْكُمْ

بگو: «همانا از فرمان بردن از کسانی که غیر از خدا می‌خوانید منع شده‌ام.»

قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ

بگو: «از هیجان‌های شما پیروی نمی‌کنم؛

قُل لَّآ أَتَّبِعُ أَهْوَآءَكُمْ

بگو: «من همانا بر دلیلی روشن از سرپرست خود تکیه دارم، و شما آن را دروغ انگاشتید.

قُلْ إِنِّى عَلَىٰ بَيِّنَةٍۢ مِّن رَّبِّى وَكَذَّبْتُم بِهِۦ

آنچه برای شتاب‌دادنش می‌کوشید نزد من نیست.

مَا عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦٓ

داوری جز از آنِ خدا نیست.

إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ

حقیقت را مقرر می‌کند،

يَقُصُّ ٱلْحَقَّ

بگو: «اگر آنچه برای شتاب‌دادنش می‌کوشید نزد من بود، کار پیش‌تر میان من و شما فیصله داده شده بود.»

قُل لَّوْ أَنَّ عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦ لَقُضِىَ ٱلْأَمْرُ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ

و کلیدهای آنچه فراتر از حواس است نزد او است: مگر او کسی آن‌ها را نمی‌داند.

وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ

و آنچه را بر خشکی و در دریا است می‌داند.

وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ

اوست که شما را شبانه وفادارانه نگاه می‌دارد، و آنچه را در روز مرتکب شدید می‌داند، سپس شما را در آن برمی‌انگیزد، تا سررسیدی نام‌برده به پایان رسد؛

وَهُوَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُم بِٱلَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِٱلنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَىٰٓ أَجَلٌۭ مُّسَمًّۭى

او بر فرمان‌برداران خود چیره است،

وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ

و بر شما نگهبانانی می‌فرستد،

وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً

سپس به سوی خدا، متحد حقیقی‌شان، بازگردانده می‌شوند.

ثُمَّ رُدُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ مَوْلَىٰهُمُ ٱلْحَقِّ

آیا داوری از آنِ او نیست؟

أَلَا لَهُ ٱلْحُكْمُ

بگو: «او تواناست که بر شما کیفری برانگیزد، از بالای شما یا از زیر پاهایتان، یا شما را در دسته‌ها درهم آمیزد، و به برخی سختی برخی دیگر را بچشاند.»

قُلْ هُوَ ٱلْقَادِرُ عَلَىٰٓ أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًۭا مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًۭا وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ

و قوم تو آن را دروغ انگاشت، حال آنکه آن حقیقت است.

وَكَذَّبَ بِهِۦ قَوْمُكَ وَهُوَ ٱلْحَقُّ

هر اطلاعی جایگاهی پایدار دارد،

لِّكُلِّ نَبَإٍۢ مُّسْتَقَرٌّۭ

و چون کسانی را می‌بینی که در نشانه‌های ما فرو می‌روند، از آنان روی بگردان، تا آنکه در گفتاری دیگر فرو روند.

وَإِذَا رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ يَخُوضُونَ فِىٓ ءَايَٰتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦ

و بر محتاطان از حساب آنان چیزی نیست،

وَمَا عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍۢ

و کسانی را که قانون خود را سرگرمی و بازی گرفتند، و زندگی نزدیک آنان را فریفت، رها کن.

وَذَرِ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَهُمْ لَعِبًۭا وَلَهْوًۭا وَغَرَّتْهُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا

و بدان یادآوری کن، مبادا خویشتنی برای آنچه به دست آورده است سپرده شود، بی‌آنکه، غیر از خدا، نه متحدی داشته باشد و نه میانجی؛

وَذَكِّرْ بِهِۦٓ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌۢ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلِىٌّۭ وَلَا شَفِيعٌۭ

و حتی اگر هر غرامتی می‌داد، از او گرفته نمی‌شد.

وَإِن تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍۢ لَّا يُؤْخَذْ مِنْهَآ

بگو: «آیا غیر از خدا چیزی را بخوانیم که نه به ما سود می‌رساند و نه آسیب، و آیا پس از آنکه خدا ما را راهنمایی کرده است بر پاشنه‌هایمان بازگردانده شویم، چون کسی که منحرف‌کنندگان او را به زمین کشانده‌اند، سرگشته،

قُلْ أَنَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَىٰٓ أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ كَٱلَّذِى ٱسْتَهْوَتْهُ ٱلشَّيَٰطِينُ فِى ٱلْأَرْضِ حَيْرَانَ

بگو: «راهنمایی خدا، همان راهنمایی است؛ و به ما دستور داده شده است که نزد سرپرست همهٔ هستی‌ها بی‌خدشه باشیم، و تماس را پابرجا نگه داریم، و نسبت به او محتاط باشیم.»

قُلْ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلْهُدَىٰ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ وَأَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّقُوهُ

اوست که آسمان‌ها و زمین را به حقیقت آفرید،

وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ

و روزی که می‌گوید: «باش»،

وَيَوْمَ يَقُولُ كُن

آن هست.

فَيَكُونُ

سخن او حقیقت است،

قَوْلُهُ ٱلْحَقُّ

و پادشاهی از آنِ او است،

وَلَهُ ٱلْمُلْكُ

روزی که در شیپور دمیده شود.

يَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ

او که آنچه فراتر از حواس است و آنچه گواهی‌شده است می‌داند،

عَٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ

و آنگاه که ابراهیم به پدر خود آزر گفت: «آیا بت‌ها را ایزد می‌گیری؟

وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ ءَازَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا ءَالِهَةً

چون شب او را پوشاند، اختری دید؛ گفت: «این سرپرست من است»؛

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًۭا قَالَ هَٰذَا رَبِّى

سپس چون ماه را در حال برآمدن دید، گفت: «این سرپرست من است»؛

فَلَمَّا رَءَا ٱلْقَمَرَ بَازِغًۭا قَالَ هَٰذَا رَبِّى

سپس چون خورشید را در حال برآمدن دید، گفت: «این سرپرست من است، این بزرگ‌تر است»؛

فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمْسَ بَازِغَةًۭ قَالَ هَٰذَا رَبِّى هَٰذَآ أَكْبَرُ

سوی خود را به سوی کسی که آسمان‌ها و زمین را از نخست آفرید گرداندم، یکسره به سوی او،

إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًۭا

و قومش با او ستیزه کردند.

وَحَآجَّهُۥ قَوْمُهُۥ

گفت: «آیا دربارهٔ خدا با من ستیزه می‌کنید، حال آنکه او مرا راه نموده است؟

قَالَ أَتُحَٰٓجُّوٓنِّى فِى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنِ

و من از آنچه انباز او می‌گیرید نمی‌ترسم، مگر آنکه چیزی سرپرست مرا پسند افتد.

وَلَآ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَشَآءَ رَبِّى شَيْـًۭٔا

سرپرست من هر چیز را به دانش خود دربرمی‌گیرد.

وَسِعَ رَبِّى كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا

و چگونه از آنچه انباز می‌گیرید بترسم،

وَكَيْفَ أَخَافُ مَآ أَشْرَكْتُمْ

حال آنکه شما نمی‌ترسید که برای خدا چیزی را انباز گرفته‌اید که او هیچ اقتداری بر شما دربارهٔ آن فرود نیاورده است؟

وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُم بِٱللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِۦ عَلَيْكُمْ سُلْطَٰنًۭا

و این است استدلال ما، که به ابراهیم بر ضد قومش دادیم.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ ءَاتَيْنَٰهَآ إِبْرَٰهِيمَ عَلَىٰ قَوْمِهِۦ

هر که را ما را پسند افتد به درجاتی برمی‌افرازیم،

نَرْفَعُ دَرَجَٰتٍۢ مَّن نَّشَآءُ

و اسحاق و یعقوب را به او عطا کردیم؛

وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَ

هر دو را راهنمایی کردیم.

كُلًّا هَدَيْنَا

و نوح را پیش‌تر راه نموده بودیم؛

وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ

و از نسل او داوود، سلیمان، ایوب، یوسف، موسی و هارون.

وَمِن ذُرِّيَّتِهِۦ دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَٰنَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَىٰ وَهَٰرُونَ

و زکریا، یحیی، عیسی و الیاس —

وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَىٰ وَعِيسَىٰ وَإِلْيَاسَ

و اسماعیل، الیسع، یونس و لوط —

وَإِسْمَٰعِيلَ وَٱلْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًۭا

و از نیاکان‌شان، نسل‌هایشان و برادران‌شان —

وَمِنْ ءَابَآئِهِمْ وَذُرِّيَّٰتِهِمْ وَإِخْوَٰنِهِمْ

این است راهنمایی خدا، که هر که را پسند او افتد از فرمان‌برداران خود بدان راه می‌نماید.

ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهْدِى بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ

اینان‌اند که نوشتار، داوری و اطلاع‌دهی را به آنان دادیم.

أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَٰهُمُ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحُكْمَ وَٱلنُّبُوَّةَ

اینان‌اند که خدا راهنمایی‌شان کرده است؛ پس از راهنمایی آنان سرمشق بگیر.

أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُ فَبِهُدَىٰهُمُ ٱقْتَدِهْ

بگو: «برای این از شما هیچ پاداشی نمی‌خواهم.

قُل لَّآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا

خدا را چنان‌که سزاوار اوست نسنجیدند، آنگاه که گفتند: «خدا بر هیچ آدمی چیزی فرود نیاورده است.»

وَمَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ إِذْ قَالُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٍۢ مِّن شَىْءٍۢ

بگو: «نوشتاری را که موسی آورد، نور و راهنمایی برای مردم، چه کسی فرود آورد،

قُلْ مَنْ أَنزَلَ ٱلْكِتَٰبَ ٱلَّذِى جَآءَ بِهِۦ مُوسَىٰ نُورًۭا وَهُدًۭى لِّلنَّاسِ

که آن را بر طومارها می‌نهند، برخی را آشکار می‌کنند و بسیاری را پنهان می‌دارند —

تَجْعَلُونَهُۥ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًۭا

و به شما آنچه را نمی‌دانستید آموخته شد، نه شما و نه نیاکانتان؟» بگو: «خدا»؛

وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُوٓا۟ أَنتُمْ وَلَآ ءَابَآؤُكُمْ قُلِ ٱللَّهُ

و این نوشتاری است که فرود آوردیم، خجسته، تأییدکنندهٔ آنچه پیش از آن است، تا شهر مرکزی شهرها و کسانی را که پیرامون آن‌اند هشدار دهی.

وَهَٰذَا كِتَٰبٌ أَنزَلْنَٰهُ مُبَارَكٌۭ مُّصَدِّقُ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ ٱلْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا

و پس چه کسی ستمگرتر است از کسی که بر خدا دروغ برمی‌سازد، یا می‌گوید: «به من پرده‌برداری شده است»، حال آنکه به او هیچ پرده‌برداری نشده است، و کسی که می‌گوید: «همانند آنچه خدا فرود آورده است فرود خواهم آورد»؟

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِىَ إِلَىَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَىْءٌۭ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثْلَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ

و اگر ببینی، آنگاه که ستمگران در سختی‌های مرگ‌اند و کارگزاران دست‌ها را دراز می‌کنند: «خویشتن خود را بیرون آورید.

وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلظَّٰلِمُونَ فِى غَمَرَٰتِ ٱلْمَوْتِ وَٱلْمَلَٰٓئِكَةُ بَاسِطُوٓا۟ أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوٓا۟ أَنفُسَكُمُ

شما همانا یگانه یگانه نزد ما آمده‌اید، چنان‌که نخستین بار شما را آفریدیم، و آنچه را به شما ارزانی داشته بودیم پشت سر خود نهادید؛

وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَٰدَىٰ كَمَا خَلَقْنَٰكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ وَتَرَكْتُم مَّا خَوَّلْنَٰكُمْ وَرَآءَ ظُهُورِكُمْ

و ما میانجیان شما را با شما نمی‌بینیم، که می‌پنداشتید در میان شما انبازند.

وَمَا نَرَىٰ مَعَكُمْ شُفَعَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَٰٓؤُا۟

خدا شکافندهٔ دانه و هسته است.

إِنَّ ٱللَّهَ فَالِقُ ٱلْحَبِّ وَٱلنَّوَىٰ

زنده را از مرده بیرون می‌آورد، و مرده را از زنده بیرون می‌آورد.

يُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ ٱلْمَيِّتِ مِنَ ٱلْحَىِّ

این است خدا.

ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ

او که سپیده‌دم را می‌شکافد، و شب را آرامش قرار داده است،

فَالِقُ ٱلْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ ٱلَّيْلَ سَكَنًۭا

و خورشید و ماه را حساب.

وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ حُسْبَانًۭا

و اوست که ستارگان را برای شما قرار داد، تا به وسیلهٔ آن‌ها در تاریکی‌های خشکی و دریا راه ببرید.

وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلنُّجُومَ لِتَهْتَدُوا۟ بِهَا فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ

و اوست که شما را از یک خویشتن پدید آورد — سپس پناهی و سپرده‌ای.

وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ فَمُسْتَقَرٌّۭ وَمُسْتَوْدَعٌۭ

و اوست که از آسمان آبی فرود آورد، و ما با آن رویش هر چیز را بیرون آوردیم؛ از آن سبزه‌ای بیرون آوردیم، که از آن دانه‌های انبوه بیرون می‌آوریم، و از نخل، از غلاف شکوفه‌اش، خوشه‌هایی در دسترس، و باغ‌های انگور، زیتون و انار، همانند و ناهمانند.

وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ نَبَاتَ كُلِّ شَىْءٍۢ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًۭا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّۭا مُّتَرَاكِبًۭا وَمِنَ ٱلنَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌۭ دَانِيَةٌۭ وَجَنَّٰتٍۢ مِّنْ أَعْنَابٍۢ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُشْتَبِهًۭا وَغَيْرَ مُتَشَٰبِهٍ

به میوهٔ آن، چون میوه می‌دهد، و رسیدنش بنگرید.

ٱنظُرُوٓا۟ إِلَىٰ ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثْمَرَ وَيَنْعِهِۦٓ

و برای خدا انبازانی قرار دادند: نهانیان، حال آنکه او آنان را آفریده است؛

وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ شُرَكَآءَ ٱلْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ

و بی‌هیچ دانشی برای او پسران و دختران برساختند.

وَخَرَقُوا۟ لَهُۥ بَنِينَ وَبَنَٰتٍۭ بِغَيْرِ عِلْمٍۢ

آفریننده‌ای بی‌هیچ پیشینه از آسمان‌ها و زمین.

بَدِيعُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ

چگونه او فرزندی می‌داشت، حال آنکه همسری ندارد،

أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُۥ وَلَدٌۭ وَلَمْ تَكُن لَّهُۥ صَٰحِبَةٌۭ

و هر چیز را آفریده است،

وَخَلَقَ كُلَّ شَىْءٍۢ

این است خدا، سرپرست شما.

ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ

هیچ ایزدی نیست مگر او،

لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ

آفرینندهٔ هر چیز؛

خَٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍۢ

پس از او فرمان ببرید.

فَٱعْبُدُوهُ

بینایی‌ها او را درنمی‌یابند،

لَّا تُدْرِكُهُ ٱلْأَبْصَٰرُ

اما او بینایی‌ها را درمی‌یابد.

وَهُوَ يُدْرِكُ ٱلْأَبْصَٰرَ

روشن‌بینی‌هایی از سرپرست شما به سوی شما آمده است.

قَدْ جَآءَكُم بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ

هر که روشن ببیند، به سود خودش است؛ و هر که نابینا باشد، به زیان خودش است.

فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِۦ وَمَنْ عَمِىَ فَعَلَيْهَا

از آنچه از سوی سرپرست تو به تو پرده‌برداری می‌شود پیروی کن.

ٱتَّبِعْ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ

هیچ ایزدی نیست مگر او،

لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ

و اگر خدا را پسند افتاده بود، انباز نمی‌گرفتند.

وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَآ أَشْرَكُوا۟

و ما تو را نگهبان آنان نکردیم،

وَمَا جَعَلْنَٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًۭا

و کسانی را که غیر از خدا می‌خوانند دشنام مدهید، مبادا از روی دشمنی، بی‌دانش، خدا را دشنام دهند.

وَلَا تَسُبُّوا۟ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ فَيَسُبُّوا۟ ٱللَّهَ عَدْوًۢا بِغَيْرِ عِلْمٍۢ

چنین برای هر جامعه کردارش را آراستیم؛

كَذَٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ

و با تمام نیروی سوگندهایشان به خدا سوگند خوردند که اگر نشانه‌ای به آنان می‌رسید، بی‌گمان بدان باور می‌آوردند.

وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَٰنِهِمْ لَئِن جَآءَتْهُمْ ءَايَةٌۭ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَا

بگو: «نشانه‌ها جز نزد خدا نیست»؛

قُلْ إِنَّمَا ٱلْءَايَٰتُ عِندَ ٱللَّهِ

و چه چیز شما را به احساس آن می‌رساند؟

وَمَا يُشْعِرُكُمْ

و حتی اگر ما کارگزاران را به سوی آنان فرود آورده بودیم، و مردگان با آنان سخن گفته بودند، و هر چیز را روبه‌رو نزد آنان گرد آورده بودیم، باور نمی‌آوردند، مگر آنکه خدا را پسند افتد؛

وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَآ إِلَيْهِمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلْمَوْتَىٰ وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَىْءٍۢ قُبُلًۭا مَّا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوٓا۟ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ

و چنین برای هر اطلاع‌دهنده‌ای دشمنی قرار دادیم: منحرف‌کنندگان از آدمیان و نهانیان، که سخنی زراندود را برای فریفتن به یکدیگر به دل می‌افکنند.

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّۭا شَيَٰطِينَ ٱلْإِنسِ وَٱلْجِنِّ يُوحِى بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍۢ زُخْرُفَ ٱلْقَوْلِ غُرُورًۭا

و اگر سرپرست تو را پسند افتاده بود، آن را نمی‌کردند؛

وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ

آیا پس داور دیگری جز خدا بجویم، حال آنکه اوست که نوشتار را تفصیل‌یافته بر شما فرود آورد؟

أَفَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْتَغِى حَكَمًۭا وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ إِلَيْكُمُ ٱلْكِتَٰبَ مُفَصَّلًۭا

و کسانی که نوشتار به آنان دادیم می‌دانند که از سرپرست تو به حقیقت فرود آورده شده است؛

وَٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَٰهُمُ ٱلْكِتَٰبَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُۥ مُنَزَّلٌۭ مِّن رَّبِّكَ بِٱلْحَقِّ

و کلمهٔ سرپرست تو به راست‌گویی و دادگری کامل شده است.

وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًۭا وَعَدْلًۭا

هیچ‌کس نمی‌تواند کلمات او را دگرگون کند،

لَّا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِهِۦ

و اگر از بیشتر کسانی که بر زمین‌اند گردن نهی، تو را از راه خدا گمراه خواهند کرد.

وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ

جز از گمان پیروی نمی‌کنند،

إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ

سرپرست تو همانا بهتر می‌شناسد که از راه او گمراه می‌شود،

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبِيلِهِۦ

و شما را چه شده است که از آنچه نام خدا بر آن یادآوری شده است نمی‌خورید، حال آنکه او آنچه را بر شما ممنوع کرده است برای شما تفصیل داده است، مگر آنچه بدان ناگزیر شوید؟

وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا۟ مِمَّا ذُكِرَ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُم مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا ٱضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ

و بسیاری با هیجان‌های خود بی‌گمان بی‌دانش گمراه می‌کنند،

وَإِنَّ كَثِيرًۭا لَّيُضِلُّونَ بِأَهْوَآئِهِم بِغَيْرِ عِلْمٍ

و تعدی را رها کنید، آشکار و درونی،

وَذَرُوا۟ ظَٰهِرَ ٱلْإِثْمِ وَبَاطِنَهُۥٓ

و از آنچه نام خدا بر آن یادآوری نشده است نخورید: این بی‌گمان یک تجاوز است.

وَلَا تَأْكُلُوا۟ مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُۥ لَفِسْقٌۭ

و منحرف‌کنندگان بی‌گمان به متحدان خود به دل می‌افکنند که با شما مجادله کنند؛

وَإِنَّ ٱلشَّيَٰطِينَ لَيُوحُونَ إِلَىٰٓ أَوْلِيَآئِهِمْ لِيُجَٰدِلُوكُمْ

آیا کسی که مرده بود و به او زندگی دادیم، و برایش نوری قرار دادیم که با آن در میان مردم راه می‌رود، همانند کسی است که مثالش این است که در تاریکی‌هاست، بی‌آنکه بتواند از آن بیرون آید؟

أَوَمَن كَانَ مَيْتًۭا فَأَحْيَيْنَٰهُ وَجَعَلْنَا لَهُۥ نُورًۭا يَمْشِى بِهِۦ فِى ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍۢ مِّنْهَا

و چنین در هر شهر، بزرگ‌ترین کنارگذاشته‌شدگانش را نهادیم، تا در آن توطئه کنند؛

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا فِى كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَٰبِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا۟ فِيهَا

و چون نشانه‌ای به آنان رسد، می‌گویند: «باور نخواهیم آورد، تا آنکه همانند آنچه به فرستادگان خدا داده شده است به ما داده شود.»

وَإِذَا جَآءَتْهُمْ ءَايَةٌۭ قَالُوا۟ لَن نُّؤْمِنَ حَتَّىٰ نُؤْتَىٰ مِثْلَ مَآ أُوتِىَ رُسُلُ ٱللَّهِ

خدا بهتر می‌داند پیام خود را کجا بنهد.

ٱللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُۥ

هر که را خدا بخواهد راه بنماید، سینه‌اش را به بی‌خدشگی نزد خدا می‌گشاید؛

فَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يَهْدِيَهُۥ يَشْرَحْ صَدْرَهُۥ لِلْإِسْلَٰمِ

و هر که را بخواهد گمراه کند، سینه‌اش را تنگ و دشوارشده می‌گرداند، گویی در آسمان بالا می‌رود.

وَمَن يُرِدْ أَن يُضِلَّهُۥ يَجْعَلْ صَدْرَهُۥ ضَيِّقًا حَرَجًۭا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِى ٱلسَّمَآءِ

آنان جایگاه آرامش را نزد سرپرست‌شان دارند،

لَهُمْ دَارُ ٱلسَّلَٰمِ عِندَ رَبِّهِمْ

و روزی که همهٔ آنان را گرد خواهد آورد: «ای گروه نهانیان! از آدمیان بسیار برای خود به دست آوردید»؛

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا يَٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ قَدِ ٱسْتَكْثَرْتُم مِّنَ ٱلْإِنسِ

و متحدان آنان از آدمیان خواهند گفت: «ای سرپرست ما، از یکدیگر بهره بردیم، و به سررسید خود رسیدیم، آنچه برای ما مقرر کرده بودی.»

وَقَالَ أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ ٱلْإِنسِ رَبَّنَا ٱسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍۢ وَبَلَغْنَآ أَجَلَنَا ٱلَّذِىٓ أَجَّلْتَ لَنَا

خواهد گفت: «آتش اقامتگاه شماست، جاودانه در آن می‌مانید» — مگر آنچه خدا را پسند افتد،

قَالَ ٱلنَّارُ مَثْوَىٰكُمْ خَٰلِدِينَ فِيهَآ إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ

«ای گروه نهانیان و آدمیان! آیا فرستادگانی از میان خودتان به سوی شما نیامدند، که نشانه‌های من را برای شما روایت می‌کردند و شما را از رویارویی با این روز شما هشدار می‌دادند؟»

يَٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌۭ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ ءَايَٰتِى وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَآءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا

خواهند گفت: «بر ضد خودمان گواهی می‌دهیم»؛

قَالُوا۟ شَهِدْنَا عَلَىٰٓ أَنفُسِنَا

و برای هر کس درجاتی است، بر پایهٔ آنچه کرده‌اند.

وَلِكُلٍّۢ دَرَجَٰتٌۭ مِّمَّا عَمِلُوا۟

و سرپرست تو توانگر است، دارندهٔ مهر.

وَرَبُّكَ ٱلْغَنِىُّ ذُو ٱلرَّحْمَةِ

آنچه به شما وعده داده شده است بی‌گمان خواهد آمد،

إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَءَاتٍۢ

بگو: «ای قوم من! بر پایهٔ جایگاه خود عمل کنید، زیرا من نیز عمل می‌کنم.

قُلْ يَٰقَوْمِ ٱعْمَلُوا۟ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّى عَامِلٌۭ

به‌زودی خواهید دانست که فرجام آن جایگاه از آنِ کیست،

فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَكُونُ لَهُۥ عَٰقِبَةُ ٱلدَّارِ

و برای خدا از آنچه پراکنده است، از کشت و چارپایان، سهمی قرار دادند و گفتند: «این از آنِ خدا است» — به پندار خود — «و این از آنِ انبازهای ماست»؛

وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ ٱلْحَرْثِ وَٱلْأَنْعَٰمِ نَصِيبًۭا فَقَالُوا۟ هَٰذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَٰذَا لِشُرَكَآئِنَا

و آنچه برای انبازهایشان مقرر شده است به خدا نمی‌رسد،

فَمَا كَانَ لِشُرَكَآئِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى ٱللَّهِ

در حالی که آنچه برای خدا مقرر شده است، به انبازهایشان می‌رسد.

وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَىٰ شُرَكَآئِهِمْ

و چنین انبازهایشان برای بسیاری از انبازگیرندگان کشتن فرزندان‌شان را آراستند، تا آنان را به نابودی کشانند و قانون‌شان را بر آنان درهم کنند.

وَكَذَٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍۢ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَٰدِهِمْ شُرَكَآؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا۟ عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ

و اگر خدا را پسند افتاده بود، آن را نمی‌کردند؛

وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَا فَعَلُوهُ

و گفتند: «اینها چارپایان و کشتی ممنوع‌اند: مگر کسی که ما را پسند افتد کس از آن نخواهد خورد» — به پندار خود — «و چارپایانی که پشتشان ممنوع است»، و چارپایانی که نام خدا را بر آن یادآوری نمی‌کنند، به برساختن بر ضد او.

وَقَالُوا۟ هَٰذِهِۦٓ أَنْعَٰمٌۭ وَحَرْثٌ حِجْرٌۭ لَّا يَطْعَمُهَآ إِلَّا مَن نَّشَآءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَٰمٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَٰمٌۭ لَّا يَذْكُرُونَ ٱسْمَ ٱللَّهِ عَلَيْهَا ٱفْتِرَآءً عَلَيْهِ

و گفتند: «آنچه در شکم این چارپایان است ویژهٔ مردان ماست، و بر همسران ما ممنوع است»؛

وَقَالُوا۟ مَا فِى بُطُونِ هَٰذِهِ ٱلْأَنْعَٰمِ خَالِصَةٌۭ لِّذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِنَا

اما اگر مرده‌زاد باشد، همه در آن شریک‌اند.

وَإِن يَكُن مَّيْتَةًۭ فَهُمْ فِيهِ شُرَكَآءُ

آنان را برای نسبت‌دادنشان بازپرداخت خواهد داد،

سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ

زیان‌کارند کسانی که فرزندان خود را از سر بی‌خردی، بی‌دانش، کشتند، و آنچه را خدا روزی‌شان داده بود، به برساختن بر ضد خدا، ممنوع شمردند.

قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ قَتَلُوٓا۟ أَوْلَٰدَهُمْ سَفَهًۢا بِغَيْرِ عِلْمٍۢ وَحَرَّمُوا۟ مَا رَزَقَهُمُ ٱللَّهُ ٱفْتِرَآءً عَلَى ٱللَّهِ

و اوست که باغ‌ها، با داربست و بی‌داربست، و نخل و کشت، با خوراک‌های گوناگون، و زیتون و انار، همانند و ناهمانند، پدید آورد.

وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَ جَنَّٰتٍۢ مَّعْرُوشَٰتٍۢ وَغَيْرَ مَعْرُوشَٰتٍۢ وَٱلنَّخْلَ وَٱلزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُۥ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُتَشَٰبِهًۭا وَغَيْرَ مُتَشَٰبِهٍۢ

از میوهٔ آن، چون میوه دهد، بخورید، و حق آن را در روز درو آن بدهید،

كُلُوا۟ مِن ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثْمَرَ وَءَاتُوا۟ حَقَّهُۥ يَوْمَ حَصَادِهِۦ

اما هدر مدهید،

وَلَا تُسْرِفُوٓا۟

و از چارپایان، بارکش‌ها و پشم‌دارها هستند.

وَمِنَ ٱلْأَنْعَٰمِ حَمُولَةًۭ وَفَرْشًۭا

از آنچه خدا روزی‌تان داده است بخورید،

كُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ

و از گام‌های منحرف‌کننده پیروی نکنید،

وَلَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَٰنِ

هشت، جفت‌جفت:

ثَمَٰنِيَةَ أَزْوَٰجٍۢ

از میش‌ها دو، و از بزها دو.

مِّنَ ٱلضَّأْنِ ٱثْنَيْنِ وَمِنَ ٱلْمَعْزِ ٱثْنَيْنِ

بگو: «آیا دو نر را ممنوع شمرده است، یا دو ماده را، یا آنچه زهدان‌های دو ماده در بر دارد؟

قُلْ ءَآلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ ٱلْأُنثَيَيْنِ أَمَّا ٱشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ ٱلْأُنثَيَيْنِ

و از شتران دو، و از گاوها دو.

وَمِنَ ٱلْإِبِلِ ٱثْنَيْنِ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ ٱثْنَيْنِ

بگو: «آیا دو نر را ممنوع شمرده است، یا دو ماده را، یا آنچه زهدان‌های دو ماده در بر دارد؟

قُلْ ءَآلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ ٱلْأُنثَيَيْنِ أَمَّا ٱشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ ٱلْأُنثَيَيْنِ

یا هنگامی که خدا این را به شما سفارش کرد، گواه بودید؟»

أَمْ كُنتُمْ شُهَدَآءَ إِذْ وَصَّىٰكُمُ ٱللَّهُ بِهَٰذَا

پس چه کسی ستمگرتر است از کسی که بر خدا دروغ برمی‌سازد تا مردم را بی‌دانش گمراه کند؟

فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا لِّيُضِلَّ ٱلنَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ

بگو: «در آنچه به من پرده‌برداری شده است، چیزی ممنوع نمی‌یابم برای هر که بخواهد از آن بخورد، مگر آنکه جانور مرده باشد، یا خون ریخته، یا گوشت خوک — زیرا آن آلودگی است —

قُل لَّآ أَجِدُ فِى مَآ أُوحِىَ إِلَىَّ مُحَرَّمًا عَلَىٰ طَاعِمٍۢ يَطْعَمُهُۥٓ إِلَّآ أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًۭا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍۢ فَإِنَّهُۥ رِجْسٌ

یا تجاوزی که به کسی غیر از خدا اختصاص داده شده است.

أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ ٱللَّهِ بِهِۦ

و بر بازگرایان، هر دارندهٔ ناخن نشکافته را ممنوع کردیم: و از گاوان و گوسفندان،

وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ حَرَّمْنَا كُلَّ ذِى ظُفُرٍۢ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ وَٱلْغَنَمِ

چربی‌هایشان را بر آنان ممنوع کردیم، مگر آنچه پشت‌هایشان حمل می‌کند، یا روده‌ها، یا آنچه با استخوانی آمیخته شده است.

حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَآ إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَآ أَوِ ٱلْحَوَايَآ أَوْ مَا ٱخْتَلَطَ بِعَظْمٍۢ

این‌گونه آنان را برای زورگویی‌شان بازپرداخت کردیم،

ذَٰلِكَ جَزَيْنَٰهُم بِبَغْيِهِمْ

اگر تو را دروغ بینگارند، آنگاه بگو: «سرپرست شما دارندهٔ مهری فراخ است،

فَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل رَّبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍۢ وَٰسِعَةٍۢ

کسانی که انباز گرفتند خواهند گفت: «اگر خدا را پسند افتاده بود، ما انباز نمی‌گرفتیم و نه نیاکان ما، و هیچ چیز را ممنوع نمی‌انگاشتیم.»

سَيَقُولُ ٱلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ لَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَآ أَشْرَكْنَا وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِن شَىْءٍۢ

بدین‌سان کسانی که پیش از آنان بودند دروغ انگاشتند، تا آنکه سخت‌گیری ما را چشیدند.

كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ حَتَّىٰ ذَاقُوا۟ بَأْسَنَا

بگو: «آیا دانشی دارید که برای ما بیرون آورید؟

قُلْ هَلْ عِندَكُم مِّنْ عِلْمٍۢ فَتُخْرِجُوهُ لَنَآ

شما تنها از گمان پیروی می‌کنید،

إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ

بگو: «دلیل قاطع از آنِ خدا است.

قُلْ فَلِلَّهِ ٱلْحُجَّةُ ٱلْبَٰلِغَةُ

بگو: «گواهان خود را بیاورید، کسانی که گواهی می‌دهند که خدا این را ممنوع انگاشته است.»

قُلْ هَلُمَّ شُهَدَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ يَشْهَدُونَ أَنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَ هَٰذَا

اگر گواهی دهند، با آنان گواهی مده،

فَإِن شَهِدُوا۟ فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ

بگو: «بیایید تا آنچه را سرپرست شما برای شما مصون از تعرّض ساخته است برخوانم: چیزی را با او انباز نگیرید؛

قُلْ تَعَالَوْا۟ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا۟ بِهِۦ شَيْـًۭٔا

نیکوکاری با پدر و مادر؛

وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَٰنًۭا

و فرزندان خود را از کمبود نکشید —

وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَوْلَٰدَكُم مِّنْ إِمْلَٰقٍۢ

این ما هستیم که شما را روزی می‌دهیم، و آنان را نیز؛

نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ

و به زشتی‌ها، آشکار یا درونی، نزدیک نشوید؛

وَلَا تَقْرَبُوا۟ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ

و خویشتنی را که خدا مصون از تعرّض ساخته است نکشید، مگر آنچه به حق باشد؛

وَلَا تَقْتُلُوا۟ ٱلنَّفْسَ ٱلَّتِى حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلْحَقِّ

و به دارایی یتیم نزدیک نشوید، مگر زیباترین شیوه، تا آنکه به بلوغ کامل برسد؛

وَلَا تَقْرَبُوا۟ مَالَ ٱلْيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُۥ

و پیمانه و ترازو را با وفاداری بدهید، با برابری —

وَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَٱلْمِيزَانَ بِٱلْقِسْطِ

ما بر هیچ خویشتنی جز ظرفیتش تحمیل نمی‌کنیم —

لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا

و چون سخنی می‌گویید، دادگر باشید، هرچند در حق نزدیکی باشد؛

وَإِذَا قُلْتُمْ فَٱعْدِلُوا۟ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ

و به پیمان خدا وفادار باشید:

وَبِعَهْدِ ٱللَّهِ أَوْفُوا۟

و: این جادهٔ راست من است؛ پس از آن پیروی کنید،

وَأَنَّ هَٰذَا صِرَٰطِى مُسْتَقِيمًۭا فَٱتَّبِعُوهُ

و از راه‌ها پیروی نکنید، که شما را از راه او جدا سازند:

وَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِۦ

و این نوشتاری است که ما فرود آوردیم، خجسته؛ پس از آن پیروی کنید و محتاط باشید، شاید به شما مهر ورزیده شود — مبادا بگویید: «نوشتار تنها بر دو گروه پیش از ما فرود آورده شد، و ما بی‌گمان از بررسی‌شان بی‌اعتنا بودیم»، یا بگویید: «اگر نوشتار بر ما فرود آورده می‌شد، ما بهتر از آنان راه نموده می‌شدیم.»

وَهَٰذَا كِتَٰبٌ أَنزَلْنَٰهُ مُبَارَكٌۭ فَٱتَّبِعُوهُ وَٱتَّقُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ أَن تَقُولُوٓا۟ إِنَّمَآ أُنزِلَ ٱلْكِتَٰبُ عَلَىٰ طَآئِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَٰفِلِينَ أَوْ تَقُولُوا۟ لَوْ أَنَّآ أُنزِلَ عَلَيْنَا ٱلْكِتَٰبُ لَكُنَّآ أَهْدَىٰ مِنْهُمْ

پس برهانی روشن از سوی سرپرست شما، و نیز راهنمایی و مهر، برای شما آمده است.

فَقَدْ جَآءَكُم بَيِّنَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ

پس چه کسی ستمگرتر است از آن که نشانه‌های خدا را دروغ انگاشت و از آن‌ها روی گرداند؟

فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا

آیا جز این انتظار می‌کشند که کارگزاران به سوی آنان بیایند، یا سرپرست تو بیاید، یا برخی نشانه‌های سرپرست تو بیایند؟

هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأْتِيَهُمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ أَوْ يَأْتِىَ رَبُّكَ أَوْ يَأْتِىَ بَعْضُ ءَايَٰتِ رَبِّكَ

روزی که برخی نشانه‌های سرپرست تو بیایند، باور خویشتنی به او سود نخواهد رساند، اگر پیش‌تر باور نیاورده باشد یا در باور خود هیچ نیکی‌ای کسب نکرده باشد.

يَوْمَ يَأْتِى بَعْضُ ءَايَٰتِ رَبِّكَ لَا يَنفَعُ نَفْسًا إِيمَٰنُهَا لَمْ تَكُنْ ءَامَنَتْ مِن قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِىٓ إِيمَٰنِهَا خَيْرًۭا

بگو: «انتظار بکشید،

قُلِ ٱنتَظِرُوٓا۟

همانا کسانی که قانون خود را چنددسته کردند و دسته‌دسته شدند، تو در هیچ چیز با آنان پیوند نداری.

إِنَّ ٱلَّذِينَ فَرَّقُوا۟ دِينَهُمْ وَكَانُوا۟ شِيَعًۭا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِى شَىْءٍ

کار آنان جز به خدا بازنمی‌گردد،

إِنَّمَآ أَمْرُهُمْ إِلَى ٱللَّهِ

هر که با کنش نیک بیاید، ده برابرِ همانندش از آنِ او است،

مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ عَشْرُ أَمْثَالِهَا

بگو: «سرپرست من مرا همانا به جاده‌ای راست راه نمود،

قُلْ إِنَّنِى هَدَىٰنِى رَبِّىٓ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ

قانونی راست، آموزهٔ ابراهیم، یکسره رو به خدا؛

دِينًۭا قِيَمًۭا مِّلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًۭا

بگو: «تماس من، کنش نیکوکارانهٔ من، زندگی و مرگ من همانا از آنِ خدا است، سرپرست همهٔ هستی‌ها؛ او را هیچ انبازی نیست.

قُلْ إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ لَا شَرِيكَ لَهُۥ

و این است آنچه به من دستور داده شد،

وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ

بگو: «آیا سرپرستی جز خدا بجویم، حال آنکه او سرپرست هر چیز است؟»

قُلْ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْغِى رَبًّۭا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَىْءٍۢ

و هر خویشتنی جز به ضرر خود کسب نمی‌کند،

وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا

و هیچ باربردارنده‌ای بار دیگری را برنخواهد داشت.

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ

و اوست که شما را جانشینانی بر زمین ساخت، و برخی را بر برخی در درجه‌ها بالا برد، تا شما را در آنچه به شما داده است بیازماید.

وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَكُمْ خَلَٰٓئِفَ ٱلْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍۢ دَرَجَٰتٍۢ لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ

سرپرست تو همانا در تنبیه شتابنده است،

إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ ٱلْعِقَابِ