Al-Ma'ida المائدة

Kwa jina la Mungu, Mwingi wa Huruma, Mwenye Huruma. Enyi walioamini! Kuweni waaminifu kwa mikataba.

بِسۡمِ اِ۬للَّهِ اِ۬لرَّحۡمَٰنِ اِ۬لرَّحِيمِ يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَوۡفُواْ بِالۡعُقُودِ

Mmeruhusiwa wanyama wa mifugo, isipokuwa yale mnayosomewa — bila kuruhusu uwindaji, ilhali mko katika hali ya kutokiukwa;

أُحِلَّتۡ لَكُم بَهِيمَةُ اُ۬لۡأَنۡعَٰمِ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ غَيۡرَ مُحِلِّي اِ۬لصَّيۡدِ وَأَنتُمۡ حُرُمٌۗ

Enyi walioamini! Msiruhusu alama zinazohisika za Mungu, wala mwezi usiokiukwa, wala matoleo ya hiari, wala matoleo ya nadhiri, wala wale wanaoelekea Nyumba isiyokiukwa, wakitafuta fadhila kutoka kwa Mlezi wao na ridhaa.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحِلُّواْ شَعَٰٓئِرَ اَ۬للَّهِ وَلَا اَ۬لشَّهۡرَ اَ۬لۡحَرَامَ وَلَا اَ۬لۡهَدۡيَ وَلَا اَ۬لۡقَلَٰٓئِدَ وَلَآ ءَآمِّينَ اَ۬لۡبَيۡتَ اَ۬لۡحَرَامَ يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّهِمۡ وَرِضۡوَٰنٗاۚ

Na mkitoka katika hali hiyo, windeni.

وَإِذَا حَلَلۡتُمۡ فَاَصۡطَادُواْۚ

Na uadui wa watu, kwa kuwazuia kufikia mahali pa kusujudu pasipokiukwa, usiwasukume kushambulia.

وَلَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شَنَـَٔانُ قَوۡمٍ إِن صَدُّوكُمۡ عَنِ اِ۬لۡمَسۡجِدِ اِ۬لۡحَرَامِ أَن تَعۡتَدُواْۘ

Saidianeni katika maadili na ujikingaji,

وَتَعَاوَنُواْ عَلَى اَ۬لۡبِرِّ وَاَلتَّقۡوۭيٰۖ

wala msisaidiane katika ukiukaji na uadui.

وَلَا تَعَاوَنُواْ عَلَى اَ۬لۡإِثۡمِ وَاَلۡعُدۡوَٰنِۚ

Na jikingeni mbele ya Mungu,

وَاَتَّقُواْ اُ۬للَّهَۚ

Mmekatazwa: mzoga, damu, nyama ya nguruwe, kilichowekwa wakfu kwa mwingine zaidi ya Mungu, mnyama aliyenyongwa, mnyama anayekaribia kufa, mnyama aliyedhoofishwa na ugonjwa, mnyama aliyekufa kwa pigo la pembe, na kile ambacho mnyama mkali amemeza — isipokuwa mlichokisafisha kwa moto — pamoja na mnyama aliyechinjwa kwa pamoja, mafungu yakigawanywa kwa kura za mishale.

۞ حُرِّمَتۡ عَلَيۡكُمُ اُ۬لۡمَيۡتَةُ وَاَلدَّمُ وَلَحۡمُ اُ۬لۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ اِ۬للَّهِ بِهِۦ وَاَلۡمُنۡخَنِقَةُ وَاَلۡمَوۡقُوذَةُ وَاَلۡمُتَرَدِّيَةُ وَاَلنَّطِيحَةُ وَمَآ أَكَلَ اَ۬لسَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيۡتُمۡ وَمَا ذُبِحَ عَلَى اَ۬لنُّصُبِ وَأَن تَسۡتَقۡسِمُواْ بِالۡأَزۡلَٰمِۚ

Huo ni kuvuka mipaka.

ذَٰلِكُمۡ فِسۡقٌۗ

Leo, wale wanaokana wamekata tamaa kuhusu Sheria yenu;

اِ۬لۡيَوۡمَ يَئِسَ اَ۬لَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمۡ

msiwahofie basi, lakini nihofieni Mimi.

فَلَا تَخۡشَوۡهُمۡ وَاَخۡشَوۡنِۚ

Leo, Nimeikamilisha kwa ajili yenu Sheria yenu, Nimetimiza juu yenu neema Yangu, na Nimeridhia kwa ajili yenu unyoofu kwa Mungu kuwa Sheria.

اِ۬لۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ اُ۬لۡإِسۡلَٰمَ دِينٗاۚ

Wanakuuliza: wameruhusiwa nini?

يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَآ أُحِلَّ لَهُمۡۖ

Sema: “Mmeruhusiwa mambo mazuri, pamoja na wanyama wa kuwinda mliowafunza kama wakufunzi, mkiwafundisha kutoka yale Mungu aliyowafundisha.

قُلۡ أُحِلَّ لَكُمُ اُ۬لطَّيِّبَٰتُ وَمَا عَلَّمۡتُم مِّنَ اَ۬لۡجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اُ۬للَّهُۖ

Kuleni basi kutoka wanayowakamatia, na mkumbushieni jina la Mungu juu ya hilo.

فَكُلُواْ مِمَّآ أَمۡسَكۡنَ عَلَيۡكُمۡ وَاَذۡكُرُواْ اُ۪سۡمَ اَ۬للَّهِ عَلَيۡهِۖ

Na jikingeni mbele ya Mungu,

وَاَتَّقُواْ اُ۬للَّهَۚ

Leo, mmeruhusiwa mambo mazuri. Chakula cha wale waliopewa Maandiko kimeruhusiwa kwenu, na chakula chenu kimeruhusiwa kwao. Na wanawake waliolindwa kwa kiungo cha ndoa miongoni mwa waumini wa kike, na wanawake waliolindwa kwa kiungo cha ndoa miongoni mwa wale waliopewa Maandiko kabla yenu, mnapowapa ujira wao, mkiwa wanaume wanaojifunga katika kiungo cha ndoa, si mafisadi wala wanaochukua wapenzi wa kike wa siri.

اِ۬لۡيَوۡمَ أُحِلَّ لَكُمُ اُ۬لطَّيِّبَٰتُۖ وَطَعَامُ اُ۬لَّذِينَ أُوتُواْ اُ۬لۡكِتَٰبَ حِلّٞ لَّكُمۡ وَطَعَامُكُمۡ حِلّٞ لَّهُمۡۖ وَاَلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ اَ۬لۡمُؤۡمِنَٰتِ وَاَلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ اَ۬لَّذِينَ أُوتُواْ اُ۬لۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ إِذَآ ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحۡصِنِينَ غَيۡرَ مُسَٰفِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِيٓ أَخۡدَانٖۗ

Enyi walioamini! Mnaposimama kwa ajili ya Mawasiliano, osheni nyuso zenu na mikono yenu hadi kwenye viwiko, na pitisheni mikono juu ya vichwa vyenu,

۞ يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا قُمۡتُمۡ إِلَى اَ۬لصَّلَوٰةِ فَاَغۡسِلُواْ وُجُوهَكُمۡ وَأَيۡدِيَكُمۡ إِلَى اَ۬لۡمَرَافِقِ وَاَمۡسَحُواْ بِرُءُوسِكُمۡ

na osheni miguu yenu hadi kwenye magoti.

وَأَرۡجُلِكُمۡ إِلَى اَ۬لۡكَعۡبَيۡنِۚ

Na mkiwa mmekuwa wachafu, jiosheni.

وَإِن كُنتُمۡ جُنُبٗا فَاَطَّهَّرُواْۚ

Na mkiwa wagonjwa, au safarini, au mmoja wenu amekuja kutoka kukidhi haja ya asili, au mmemjua mwanamke kwa faragha, na hamkupata maji, hapo lengeni uso mzuri wa ardhi, na mpitishe juu ya nyuso zenu na mikono yenu.

وَإِن كُنتُم مَّرۡضۭيٰٓ أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوۡ جَآ أَحَدٞ مِّنكُم مِّنَ اَ۬لۡغَآئِطِ أَوۡ لَٰمَسۡتُمُ اُ۬لنِّسَآءَ فَلَمۡ تَجِدُواْ مَآءٗ فَتَيَمَّمُواْ صَعِيدٗا طَيِّبٗا فَاَمۡسَحُواْ بِوُجُوهِكُمۡ وَأَيۡدِيكُم مِّنۡهُۚ

Mungu hakusudii kuwawekea dhiki yoyote,

مَا يُرِيدُ اُ۬للَّهُ لِيَجۡعَلَ عَلَيۡكُم مِّنۡ حَرَجٖ

Na kumbukeni neema ya Mungu juu yenu, na ahadi Yake madhubuti, ile Aliyowafunga nayo, mlipoposema: “Tumesikia na tumenyenyekea.”

وَاَذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ اَ۬للَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَمِيثَٰقَهُ اُ۬لَّذِي وَاثَقَكُم بِهِۦٓ إِذۡ قُلۡتُمۡ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۖ

Na jikingeni mbele ya Mungu,

وَاَتَّقُواْ اُ۬للَّهَۚ

Enyi walioamini! Kuweni miongoni mwa wanaosimama kwa uthabiti kwa ajili ya Mungu, wakishuhudia kwa usawa,

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُواْ قَوَّٰمِينَ لِلَّهِ شُهَدَآءَ بِالۡقِسۡطِۖ

na uadui wa watu usiwasukume kutokuwa waadilifu.

وَلَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شَنَـَٔانُ قَوۡمٍ عَلَىٰٓ أَلَّا تَعۡدِلُواْۚ

Kuweni waadilifu: hilo liko karibu zaidi na ujikingaji.

اُ۪عۡدِلُواْ هُوَ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوۭيٰۖ

Na jikingeni mbele ya Mungu,

وَاَتَّقُواْ اُ۬للَّهَۚ

Enyi walioamini! Kumbukeni neema ya Mungu juu yenu, watu walipokuwa na nia ya kunyoosha mikono kwenu, na Akazuia mikono yao mbali nanyi.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ اُ۟ذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ اَ۬للَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ هَمَّ قَوۡمٌ أَن يَبۡسُطُوٓاْ إِلَيۡكُمۡ أَيۡدِيَهُمۡ فَكَفَّ أَيۡدِيَهُمۡ عَنكُمۡۖ

Na jikingeni kwa Mungu:

وَاَتَّقُواْ اُ۬للَّهَۚ

Mungu alikuwa amechukua hakika ahadi madhubuti ya wana wa Israeli, na Tukaibua miongoni mwao wawakilishi kumi na wawili.

۞ وَلَقَدۡ أَخَذَ اَ۬للَّهُ مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَبَعَثۡنَا مِنۡهُمُ اُ۪ثۡنَيۡ عَشَرَ نَقِيبٗاۖ

Na Mungu alisema: “Mimi niko pamoja nanyi hakika.

وَقَالَ اَ۬للَّهُ إِنِّي مَعَكُمۡۖ

Mkidumisha Mawasiliano, mkitoa ukarimu halisi, mkiamini wajumbe Wangu, mkiwaunga mkono, na mkimkopesha Mungu mkopo mzuri, kwa yakini Nitafunika matendo yenu mabaya, na kwa yakini Nitawaingiza katika bustani ambazo chini yake mito inatiririka.

لَئِنۡ أَقَمۡتُمُ اُ۬لصَّلَوٰةَ وَءَاتَيۡتُمُ اُ۬لزَّكَوٰةَ وَءَامَنتُم بِرُسُلِي وَعَزَّرۡتُمُوهُمۡ وَأَقۡرَضۡتُمُ اُ۬للَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا لَّأُكَفِّرَنَّ عَنكُمۡ سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَلَأُدۡخِلَنَّكُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا اَ۬لۡأَنۡهَٰرُۚ

Kwa kuvunja ahadi yao madhubuti, Tuliwalaani na Tukafanya viini vyao kuwa vigumu: wanavuruga maneno, mbali na muktadha wao, na wamesahau sehemu ya yale waliyokumbushwa.

فَبِمَا نَقۡضِهِم مِّيثَٰقَهُمۡ لَعَنَّٰهُمۡ وَجَعَلۡنَا قُلُوبَهُمۡ قَٰسِيَةٗۖ يُحَرِّفُونَ اَ۬لۡكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ وَنَسُواْ حَظّٗا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِۦۚ

Na hutaacha kuona, kwao, usaliti ukichomoza, isipokuwa wachache miongoni mwao.

وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىٰ خَآئِنَةٖ مِّنۡهُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۖ

Waondolee kosa basi, na pindua ukurasa,

فَاَعۡفُ عَنۡهُمۡ وَاَصۡفَحۡۚ

Na miongoni mwa wale waliosema: “Sisi ni Waokoaji hakika”, Tulichukua ahadi yao madhubuti, lakini walisahau sehemu ya yale waliyokumbushwa; hapo Tulirusha kati yao uadui na chuki, hadi Siku ya Kusimama Mbele;

وَمِنَ اَ۬لَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰر۪يٰٓ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَهُمۡ فَنَسُواْ حَظّٗا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِۦ فَأَغۡرَيۡنَا بَيۡنَهُمُ اُ۬لۡعَدَاوَةَ وَاَلۡبَغۡضَآءَ ا۪لَىٰ يَوۡمِ اِ۬لۡقِيَٰمَةِۚ

Nuru imewajia kutoka kwa Mungu, pamoja na Maandiko yaliyo wazi, ambayo kwayo Mungu humwongoza yeyote anayefuata ridhaa Yake kwenye njia za amani,

قَد جَّآءَكُم مِّنَ اَ۬للَّهِ نُورٞ وَكِتَٰبٞ مُّبِينٞ يَهۡدِي بِهِ اِ۬للَّهُ مَنِ اِ۪تَّبَعَ رِضۡوَٰنَهُۥ سُبُلَ اَ۬لسَّلَٰمِ

na huwatoa gizani kuelekea nuru, kwa idhini Yake,

وَيُخۡرِجُهُم مِّنَ اَ۬لظُّلُمَٰتِ إِلَى اَ۬لنُّورِ بِإِذۡنِهِۦ

Wamekana hakika, wale waliosema: “Mungu ni Masihi, mwana wa Maryamu.”

لَّقَدۡ كَفَرَ اَ۬لَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ اَ۬للَّهَ هُوَ اَ۬لۡمَسِيحُ اُ۪بۡنُ مَرۡيَمَۚ

Sema: “Basi ni nani angemiliki mamlaka yoyote dhidi ya Mungu, kama Angekusudia kuangamiza Masihi, mwana wa Maryamu, pamoja na mama yake, na wote walio juu ya ardhi?”

قُلۡ فَمَن يَمۡلِكُ مِنَ اَ۬للَّهِ شَيۡـًٔا إِنۡ أَرَادَ أَن يُهۡلِكَ اَ۬لۡمَسِيحَ اَ۪بۡنَ مَرۡيَمَ وَأُمَّهُۥ وَمَن فِي اِ۬لۡأَرۡضِ جَمِيعٗاۗ

Na ni wa Mungu ufalme wa mbingu na ardhi, na wa vilivyo kati yake.

وَلِلَّهِ مُلۡكُ اُ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَاَلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۚ

Anaumba Anachoridhia.

يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ

Na Walioelekezwa Upya na Waokoaji wamesema: “Sisi ni wana wa Mungu na wapendwa Wake.”

۞ وَقَالَتِ اِ۬لۡيَهُودُ وَاَلنَّصَٰر۪يٰ نَحۡنُ أَبۡنَٰٓؤُاْ اُ۬للَّهِ وَأَحِبَّٰٓؤُهُۥۚ

Sema: “Basi kwa nini Anawaadhibu kwa makosa yenu?

قُلۡ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُمۖ

Ninyi ni badala yake binadamu, miongoni mwa wale Aliowaumba.

بَلۡ أَنتُم بَشَرٞ مِّمَّنۡ خَلَقَۚ

Husamehe anayeridhia, na Huadhibu anayeridhia.”

يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ

Na ni wa Mungu ufalme wa mbingu na ardhi, na wa vilivyo kati yake,

وَلِلَّهِ مُلۡكُ اُ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَاَلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۖ

Enyi ahali wa Maandiko! Mjumbe Wetu amewajia hakika, akiwaangazia baada ya kukatika kwa wajumbe, kwa kuogopa msiseme: “Hakuna mpasha habari njema wala mwonyaji aliyetujia” — mpasha habari njema na mwonyaji amewajia basi kwa hakika.

يَٰٓأَهۡلَ اَ۬لۡكِتَٰبِ قَد جَّآءَكُمۡ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمۡ عَلَىٰ فَتۡرَةٖ مِّنَ اَ۬لرُّسُلِ أَن تَقُولُواْ مَا جَآءَنَا مِنۢ بَشِيرٖ وَلَا نَذِيرٖۖ فَقَد جَّآءَكُم بَشِيرٞ وَنَذِيرٞۗ

Na Musa alipomwambia watu wake: “Enyi kaumu yangu! Kumbukeni neema ya Mungu juu yenu, alipoweka miongoni mwenu waarifishaji, na akawafanya wafalme,

وَإِذۡ قَالَ مُوسۭيٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ اِ۟ذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ اَ۬للَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذ جَّعَلَ فِيكُمۡ أَنۢبِيَآءَ وَجَعَلَكُم مُّلُوكٗا

Enyi kaumu yangu! Ingieni katika nchi iliyotakaswa ambayo Mungu amewaandikia,

يَٰقَوۡمِ اِ۟دۡخُلُواْ اُ۬لۡأَرۡضَ اَ۬لۡمُقَدَّسَةَ اَ۬لَّتِي كَتَبَ اَ۬للَّهُ لَكُمۡ

Walisema: “Ewe Musa! Kuna hapo watu wa majeuri hakika,

قَالُواْ يَٰمُوسۭيٰٓ إِنَّ فِيهَا قَوۡمٗا جَبَّارِينَ

nasi hatutaingia humo hakika mpaka watoke;

وَإِنَّا لَن نَّدۡخُلَهَا حَتَّىٰ يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا

Wanaume wawili, miongoni mwa wale walioogopa, ambao Mungu alikuwa amewaneemesha, walisema: “Ingieni kwao kupitia mlango;

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ اَ۬لَّذِينَ يَخَافُونَ أَنۡعَمَ اَ۬للَّهُ عَلَيۡهِمَا اَ۟دۡخُلُواْ عَلَيۡهِمِ اِ۬لۡبَابَ

mtakapokwisha kuingia humo, mtakuwa washindi hakika.

فَإِذَا دَخَلۡتُمُوهُ فَإِنَّكُمۡ غَٰلِبُونَۚ

Alisema: “Mlezi wangu, similiki hakika mamlaka ila juu ya Dhati yangu mwenyewe

قَالَ رَبِّ إِنِّي لَآ أَمۡلِكُ إِلَّا نَفۡسِي

na ndugu yangu;

وَأَخِيۖ

Alisema: “Basi imekatazwa kwao;

قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيۡهِمۡۛ

kwa miaka arobaini watapotea katika ardhi.

أَرۡبَعِينَ سَنَةٗۛ يَتِيهُونَ فِي اِ۬لۡأَرۡضِۚ

Na wasomee, kwa ukweli kamili, taarifa ya wana wawili wa Adamu, walipotoa kila mmoja toleo: lilikubaliwa kutoka kwa mmoja, na halikukubaliwa kutoka kwa mwingine.

۞ وَاَتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ اَ۪بۡنَيۡ ءَادَمَ بِالۡحَقِّ إِذۡ قَرَّبَا قُرۡبَانٗا فَتُقُبِّلَ مِنۡ أَحَدِهِمَا وَلَمۡ يُتَقَبَّلۡ مِنَ اَ۬لۡأٓخَرِ

Alisema: “Kwa yakini nitakuua.”

قَالَ لَأَقۡتُلَنَّكَۖ

Ukinyoosha mkono wako kwangu ili uniue, sitanyoosha mkono wangu kwako ili nikuue;

لَئِنۢ بَسَطتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقۡتُلَنِي مَآ أَنَا۠ بِبَاسِطٖ يَدِيَ إِلَيۡكَ لِأَقۡتُلَكَۖ

Ninakusudia urudi umebeba ukiukaji wangu na wako, na uwe miongoni mwa wenzi wa Moto:

إِنِّيٓ أُرِيدُ أَن تَبُوٓأَ بِإِثۡمِي وَإِثۡمِكَ فَتَكُونَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ اِ۬لنّ۪ارِۚ

Alisema: “Ole wangu! Je, nimeshindwa kuwa kama kunguru huyu, na kuficha ubaya wa ndugu yangu?” Na basi alijikuta miongoni mwa wanaojuta. Ndiyo maana:

قَالَ يَٰوَيۡلَتۭيٰٓ أَعَجَزۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِثۡلَ هَٰذَا اَ۬لۡغُرَابِ فَأُوَٰرِيَ سَوۡءَةَ أَخِيۖ فَأَصۡبَحَ مِنَ اَ۬لنَّٰدِمِينَ مِنۡ أَجۡلِ ذَٰلِكَ

Tuliwaagizia wana wa Israeli kwamba yeyote anayeua Dhati bila kuwa ni kwa ajili ya Dhati nyingine, au kwa uharibifu katika ardhi, ni kama kwamba amewaua watu wote pamoja,

كَتَبۡنَا عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَنَّهُۥ مَن قَتَلَ نَفۡسَۢا بِغَيۡرِ نَفۡسٍ أَوۡ فَسَادٖ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ اَ۬لنَّاسَ جَمِيعٗا

na yeyote anayehuisha mmoja, ni kama kwamba amewahuisha watu wote pamoja.

وَمَنۡ أَحۡيَاهَا فَكَأَنَّمَآ أَحۡيَا اَ۬لنَّاسَ جَمِيعٗاۚ

Malipo ya wale wanaopigana vita na Mungu na mjumbe Wake, na wanaojitahidi kueneza uharibifu katika ardhi, ni kwamba wauawe, au wapigiliwe mti, au mikono yao na miguu yao ikatwe kwa kupishana, au wafukuzwe kutoka ardhi.

۞ إِنَّمَا جَزَٰٓؤُاْ اُ۬لَّذِينَ يُحَارِبُونَ اَ۬للَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَسۡعَوۡنَ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ فَسَادًا أَن يُقَتَّلُوٓاْ أَوۡ يُصَلَّبُوٓاْ أَوۡ تُقَطَّعَ أَيۡدِيهِمۡ وَأَرۡجُلُهُم مِّنۡ خِلَٰفٍ أَوۡ يُنفَوۡاْ مِنَ اَ۬لۡأَرۡضِۚ

Hakika, wale wanaokana, kama wangemiliki yote yaliyo juu ya ardhi, na mfano wake pamoja nayo, ili kujikomboa kutoka adhabu ya Siku ya Kusimama Mbele, hilo lisingekubaliwa kutoka kwao,

إِنَّ اَ۬لَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ أَنَّ لَهُم مَّا فِي اِ۬لۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لِيَفۡتَدُواْ بِهِۦ مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِ اِ۬لۡقِيَٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنۡهُمۡۖ

Watakusudia kutoka katika Moto, lakini hawatatoka humo,

يُرِيدُونَ أَن يَخۡرُجُواْ مِنَ اَ۬لنّ۪ارِ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنۡهَاۖ

Na kuhusu mwizi mwanamume na mwizi mwanamke, kateni misaada yao, kwa malipo ya yale waliyojipatia, kama mfano wa kukatisha tamaa utokao kwa Mungu.

وَاَلسَّارِقُ وَاَلسَّارِقَةُ فَاَقۡطَعُوٓاْ أَيۡدِيَهُمَا جَزَآءَۢ بِمَا كَسَبَا نَكَٰلٗا مِّنَ اَ۬للَّهِۗ

Lakini yeyote anayerudi baada ya dhuluma yake, na akajirekebisha, Mungu anarudi kwake kwa upole,

فَمَن تَابَ مِنۢ بَعۡدِ ظُلۡمِهِۦ وَأَصۡلَحَ فَإِنَّ اَ۬للَّهَ يَتُوبُ عَلَيۡهِۗ

Je, hujui kwamba ni wa Mungu ufalme wa mbingu na ardhi?

أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ اَ۬للَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ اُ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَاَلۡأَرۡضِ

Huadhibu anayeridhia, na husamehe anayeridhia.

يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُۗ

Ewe mjumbe! Wasikuhuzunishe wale wanaoharakisha katika ukanaji, miongoni mwa wanaosema: “Tumeamini” kwa vinywa vyao, bila viini vyao kuamini,

۞ يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لرَّسُولُ لَا يَحۡزُنكَ اَ۬لَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِي اِ۬لۡكُفۡرِ مِنَ اَ۬لَّذِينَ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَلَمۡ تُؤۡمِن قُلُوبُهُمۡۛ

wala miongoni mwa Walioelekezwa Upya, wanaosikiliza uongo, wanaosikiliza kwa ajili ya watu wengine ambao hawajaja kwako.

وَمِنَ اَ۬لَّذِينَ هَادُواْۛ سَمَّٰعُونَ لِلۡكَذِبِ سَمَّٰعُونَ لِقَوۡمٍ ءَاخَرِينَ لَمۡ يَأۡتُوكَۖ

Wanavuruga maneno baada ya kuwekwa mahali pake, wakisema: “Mkipewa hili, lichukueni; na msipopewa, tahadharini.”

يُحَرِّفُونَ اَ۬لۡكَلِمَ مِنۢ بَعۡدِ مَوَاضِعِهِۦۖ يَقُولُونَ إِنۡ أُوتِيتُمۡ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمۡ تُؤۡتَوۡهُ فَاَحۡذَرُواْۚ

Na yeyote ambaye Mungu anakusudia kumjaribu, huna chochote kwa ajili yake mbele ya Mungu.

وَمَن يُرِدِ اِ۬للَّهُ فِتۡنَتَهُۥ فَلَن تَمۡلِكَ لَهُۥ مِنَ اَ۬للَّهِ شَيۡـًٔاۚ

Hao ndio ambao Mungu hakukusudia kusafisha viini vyao.

أُوْلَٰٓئِكَ اَ۬لَّذِينَ لَمۡ يُرِدِ اِ۬للَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمۡۚ

Wana, katika Maisha ya Karibu, aibu,

لَهُمۡ فِي اِ۬لدُّنۡيۭا خِزۡيٞۖ

Wanaosikiliza uongo, wamezaji wa faida iliyopigwa marufuku —

سَمَّٰعُونَ لِلۡكَذِبِ أَكَّٰلُونَ لِلسُّحُتِۚ

wakija kwako, hukumu basi kati yao, au jiepushe nao;

فَإِن جَآءُوكَ فَاَحۡكُم بَيۡنَهُمۡ أَوۡ أَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡۖ

na ukijiepusha nao, hawataweza kukudhuru kwa chochote.

وَإِن تُعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيۡـٔٗاۖ

Na ukihukumu, hukumu hapo kati yao kwa usawa,

وَإِنۡ حَكَمۡتَ فَاَحۡكُم بَيۡنَهُم بِالۡقِسۡطِۚ

Na wangekuchukuaje kuwa hakimu, ilhali wanayo Taurati, ambamo imo hukumu ya Mungu, kisha, baada ya hayo, wanageuza mgongo?

وَكَيۡفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ اُ۬لتَّوۡر۪ىٰةُ فِيهَا حُكۡمُ اُ۬للَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوۡنَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۚ

Tuliteremsha Taurati, ambamo mna mwongozo na nuru; waarifishaji, waliokuwa wanyoofu kwa Mungu, waliwahukumu kwayo Walioelekezwa Upya, kama walivyofanya walimu wa kiroho na wasomi, kulingana na yale waliyopaswa kuhifadhi katika Maandiko ya Mungu, nao walikuwa mashahidi wake.

إِنَّآ أَنزَلۡنَا اَ۬لتَّوۡر۪ىٰةَ فِيهَا هُدٗى وَنُورٞۚ يَحۡكُمُ بِهَا اَ۬لنَّبِيُّونَ اَ۬لَّذِينَ أَسۡلَمُواْ لِلَّذِينَ هَادُواْ وَاَلرَّبَّٰنِيُّونَ وَاَلۡأَحۡبَارُ بِمَا اَ۟سۡتُحۡفِظُواْ مِن كِتَٰبِ اِ۬للَّهِ وَكَانُواْ عَلَيۡهِ شُهَدَآءَۚ

Msiwahofie basi watu, lakini nihofieni Mimi,

فَلَا تَخۡشَوُاْ اُ۬لنَّاسَ وَاَخۡشَوۡنِۦ

wala msinunue, kwa ishara Zangu, bei duni.

وَلَا تَشۡتَرُواْ بِـَٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗاۚ

Na Tuliwaandikia humo: Dhati kwa badala ya Dhati, jicho kwa badala ya jicho, pua kwa badala ya pua, sikio kwa badala ya sikio, jino kwa badala ya jino, na kwa majeraha, uchunguzi.

۞ وَكَتَبۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيهَآ أَنَّ اَ۬لنَّفۡسَ بِالنَّفۡسِ وَاَلۡعَيۡنَ بِالۡعَيۡنِ وَاَلۡأَنفَ بِالۡأَنفِ وَاَلۡأُذُنَ بِالۡأُذُنِ وَاَلسِّنَّ بِالسِّنِّۚ وَاَلۡجُرُوحُ قِصَاصٞۚ

Lakini yeyote anayeiachia kwa hisani, hilo lina ufutaji kwake.

فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهۡوَ كَفَّارَةٞ لَّهُۥۚ

Na Tulimfuatisha Isa, mwana wa Maryamu, kwenye nyayo zao, akisadikisha yaliyomtangulia katika Taurati,

وَقَفَّيۡنَا عَلَىٰٓ ءَاثٰ۪رِهِم بِعِيسَى اَ۪بۡنِ مَرۡيَمَ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ اَ۬لتَّوۡر۪ىٰةِۖ

Na ili ahali wa Injili wahukumu kwa yale Mungu aliyoyateremsha humo.

وَلۡيَحۡكُمۡ أَهۡلُ اُ۬لۡإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ اَ۬للَّهُ فِيهِۚ

Na Tumekuteremshia Maandiko, kwa ukweli kamili, yakisadikisha yaliyoyatangulia katika Maandiko, na yenye kutawala juu yake.

وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ اَ۬لۡكِتَٰبَ بِالۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ اَ۬لۡكِتَٰبِ وَمُهَيۡمِنًا عَلَيۡهِۖ

Hukumu basi kati yao kwa yale Mungu aliyoyateremsha,

فَاَحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ اَ۬للَّهُۖ

wala usifuate mihemko yao, mbali na yale yaliyokujia ya ukweli.

وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ اَ۬لۡحَقِّۚ

Kwa kila mmoja wenu, Tumeweka sheria na njia.

لِكُلّٖ جَعَلۡنَا مِنكُمۡ شِرۡعَةٗ وَمِنۡهَاجٗاۚ

Na kama Mungu angaliridhia, Angaliwafanya jamii moja;

وَلَوۡ شَآءَ اَ۬للَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ

lakini ili kuwajaribu katika yale Aliyowapa.

وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَكُمۡ فِي مَآ ءَاتَىٰكُمۡۖ

Tangulianeni basi katika lililo bora zaidi.

فَاَسۡتَبِقُواْ اُ۬لۡخَيۡرَٰتِۚ

Na: hukumu kati yao kwa yale Mungu aliyoyateremsha,

وَأَنِ اِ۟حۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ اَ۬للَّهُ

wala usifuate mihemko yao,

وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ

na kuwa macho kuhusu wao, kwa kuogopa wasikugeuze, kwa jaribio, mbali na sehemu ya yale Mungu aliyokuteremshia.

وَاَحۡذَرۡهُمۡ أَن يَفۡتِنُوكَ عَنۢ بَعۡضِ مَآ أَنزَلَ اَ۬للَّهُ إِلَيۡكَۖ

Na wakigeuza mgongo, jua hapo kwamba Mungu hakusudii kuwapatia ila matokeo ya sehemu ya makosa yao.

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَاَعۡلَمۡ أَنَّمَا يُرِيدُ اُ۬للَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعۡضِ ذُنُوبِهِمۡۗ

Je, wangetafuta basi hukumu ya enzi za ujinga?

أَفَحُكۡمَ اَ۬لۡجَٰهِلِيَّةِ يَبۡغُونَۚ

Enyi walioamini! Msiwachukue Walioelekezwa Upya na Waokoaji kuwa wandani:

۞ يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ اُ۬لۡيَهُودَ وَاَلنَّصَٰر۪يٰٓ أَوۡلِيَآءَۘ

wao ni wandani wa wenzao.

بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ

Na yeyote miongoni mwenu anayewachukua kuwa wandani, hapo ni wa kwao,

وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمۡ فَإِنَّهُۥ مِنۡهُمۡۗ

Unawaona wale ambao viini vyao vina ugonjwa wakiharakisha miongoni mwao, wakisema: “Tunahofia kipigo kisitupate”;

فَتَرَى اَ۬لَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يُسَٰرِعُونَ فِيهِمۡ يَقُولُونَ نَخۡشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٞۚ

Enyi walioamini! Yeyote miongoni mwenu anayeiacha Sheria yake — Mungu ataleta watu Anaowapenda na wanaompenda, wanaojishusha mbele ya waumini, wenye nguvu mbele ya wale wanaokana, wanaojitahidi katika njia ya Mungu, wala hawaogopi lawama ya mlaumu yeyote.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ مَن يَرۡتَدَّ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَسَوۡفَ يَأۡتِي اِ۬للَّهُ بِقَوۡمٖ يُحِبُّهُمۡ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى اَ۬لۡمُؤۡمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى اَ۬لۡكٰ۪فِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ اِ۬للَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوۡمَةَ لَآئِمٖۚ

Hiyo ndiyo fadhila ya Mungu, Anayompa anayeridhia.

ذَٰلِكَ فَضۡلُ اُ۬للَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ

Enyi walioamini! Msiwachukue kuwa wandani wale waliofanya Sheria yenu kuwa dhihaka na mchezo, miongoni mwa wale waliopewa Maandiko kabla yenu, na wale wanaokana.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ اُ۬لَّذِينَ اَ۪تَّخَذُواْ دِينَكُمۡ هُزُؤٗا وَلَعِبٗا مِّنَ اَ۬لَّذِينَ أُوتُواْ اُ۬لۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَاَلۡكُفّ۪ارِ أَوۡلِيَآءَۚ

Na mnapoita kwa Mawasiliano, wao huyachukua kuwa dhihaka na mchezo:

وَإِذَا نَادَيۡتُمۡ إِلَى اَ۬لصَّلَوٰةِ اِ۪تَّخَذُوهَا هُزُؤٗا وَلَعِبٗاۚ

Sema: “Je, niwaarifu kuhusu badala mbaya zaidi kuliko hiyo, kwa Mungu? Yule ambaye Mungu amemlaani, ambaye Amemkasirikia, na ambaye Amemfanya nyani na nguruwe, na yule aliyemtii Aliyepindukia —

قُلۡ هَلۡ أُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكَ مَثُوبَةً عِندَ اَ۬للَّهِۚ مَن لَّعَنَهُ اُ۬للَّهُ وَغَضِبَ عَلَيۡهِ وَجَعَلَ مِنۡهُمُ اُ۬لۡقِرَدَةَ وَاَلۡخَنَازِيرَ وَعَبَدَ اَ۬لطَّٰغُوتَۚ

Na wanapokuja kwenu, husema: “Tumeamini” — ilhali wameingia na ukanaji, na wametoka nao.

وَإِذَا جَآءُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَقَد دَّخَلُواْ بِالۡكُفۡرِ وَهُمۡ قَدۡ خَرَجُواْ بِهِۦۚ

Na unawaona wengi wao wakiharakisha katika ukiukaji, uadui, na ulaji wa faida iliyopigwa marufuku.

وَتَر۪يٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يُسَٰرِعُونَ فِي اِ۬لۡإِثۡمِ وَاَلۡعُدۡوَٰنِ وَأَكۡلِهِمِ اِ۬لسُّحُتَۚ

Laiti walimu wa kiroho na wasomi wangewakataza kusema maneno ya ukiukaji na kula faida iliyopigwa marufuku!

لَوۡلَا يَنۡهَىٰهُمُ اُ۬لرَّبَّٰنِيُّونَ وَاَلۡأَحۡبَارُ عَن قَوۡلِهِمِ اِ۬لۡإِثۡمَ وَأَكۡلِهِمِ اِ۬لسُّحُتَۚ

Na Walioelekezwa Upya wamesema: “Mkono wa Mungu umefungwa pingu.”

وَقَالَتِ اِ۬لۡيَهُودُ يَدُ اُ۬للَّهِ مَغۡلُولَةٌۚ

Mikono yao ifungwe pingu, nao walaaniwe kwa yale waliyosema!

غُلَّتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَلُعِنُواْ بِمَا قَالُواْۘ

La, mikono Yake yote miwili iko wazi kabisa: Hutoa Anavyoridhia.

بَلۡ يَدَاهُ مَبۡسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيۡفَ يَشَآءُۚ

Na yale yaliyokuteremshiwa kutoka kwa Mlezi wako yataongeza kwa yakini, kwa wengi wao, upindukiaji na ukanaji.

وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۚ

Na Tuliwatupia kati yao uadui na chuki, hadi Siku ya Kusimama Mbele.

وَأَلۡقَيۡنَا بَيۡنَهُمُ اُ۬لۡعَدَٰوَةَ وَاَلۡبَغۡضَآءَ ا۪لَىٰ يَوۡمِ اِ۬لۡقِيَٰمَةِۚ

Kila wanapowasha moto kwa ajili ya vita, Mungu huuzima,

كُلَّمَآ أَوۡقَدُواْ نَارٗا لِّلۡحَرۡبِ أَطۡفَأَهَا اَ۬للَّهُۚ

nao wanajitahidi kueneza uharibifu katika ardhi.

وَيَسۡعَوۡنَ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ فَسَادٗاۚ

Na kama wangalidumisha Taurati, Injili, na yale waliyoteremshiwa kutoka kwa Mlezi wao, wangalikula hakika kutoka yaliyo juu yao na yaliyo chini ya miguu yao.

وَلَوۡ أَنَّهُمۡ أَقَامُواْ اُ۬لتَّوۡر۪ىٰةَ وَاَلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِم مِّن رَّبِّهِمۡ لَأَكَلُواْ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۚ

Miongoni mwao, kuna jamii ya wastani,

مِّنۡهُمۡ أُمَّةٞ مُّقۡتَصِدَةٞۖ

Ewe mjumbe! Fikisha yale uliyoteremshiwa kutoka kwa Mlezi wako,

۞ يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لرَّسُولُ بَلِّغۡ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَۖ

na usipofanya hivyo, hutakuwa umefikisha ujumbe Wake.

وَإِن لَّمۡ تَفۡعَلۡ فَمَا بَلَّغۡتَ رِسَالَتَهُۥۚ

Mungu anakukinga na watu,

وَاَللَّهُ يَعۡصِمُكَ مِنَ اَ۬لنّ۪اسِۗ

Sema: “Enyi ahali wa Maandiko! Hamna msingi wowote, maadamu hamdumishi Taurati, Injili, na yale mliyoteremshiwa kutoka kwa Mlezi wenu.”

قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ اَ۬لۡكِتَٰبِ لَسۡتُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُواْ اُ۬لتَّوۡر۪ىٰةَ وَاَلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡۗ

Na yale yaliyokuteremshiwa kutoka kwa Mlezi wako yataongeza kwa yakini, kwa wengi wao, upindukiaji na ukanaji.

وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۖ

Tulichukua hakika ahadi madhubuti ya wana wa Israeli, na Tukawatumia wajumbe.

لَقَدۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهِمۡ رُسُلٗاۖ

Na walidhani kwamba hakutakuwa na jaribio; wakawa hapo vipofu na viziwi; kisha Mungu akarudi kwao kwa upole; kisha, tena, wakawa vipofu na viziwi,

وَحَسِبُوٓاْ أَلَّا تَكُونُ فِتۡنَةٞ فَعَمُواْ وَصَمُّواْ ثُمَّ تَابَ اَ۬للَّهُ عَلَيۡهِمۡ ثُمَّ عَمُواْ وَصَمُّواْ

wengi wao.

كَثِيرٞ مِّنۡهُمۡۚ

Wamekana hakika, wale waliosema: “Mungu ni Masihi, mwana wa Maryamu.”

لَقَدۡ كَفَرَ اَ۬لَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ اَ۬للَّهَ هُوَ اَ۬لۡمَسِيحُ اُ۪بۡنُ مَرۡيَمَۖ

Na Masihi alisema: “Enyi wana wa Israeli! Mtiini Mungu, Mlezi wangu na Mlezi wenu.

وَقَالَ اَ۬لۡمَسِيحُ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ اَ۟عۡبُدُواْ اُ۬للَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۖ

Yeyote anayeshirikisha na Mungu, Mungu amemkatazia hakika Bustani, na makimbilio yake yatakuwa Moto.”

إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِاللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ اَ۬للَّهُ عَلَيۡهِ اِ۬لۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ اُ۬لنَّارُۖ

Wamekana hakika, wale waliosema: “Mungu ni wa tatu wa watatu.”

لَّقَدۡ كَفَرَ اَ۬لَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ اَ۬للَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ

Hali hakuna mungu ila mungu mmoja.

وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ

Je, hawatarudi basi kwa Mungu, na hawataomba msamaha Wake?

أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى اَ۬للَّهِ وَيَسۡتَغۡفِرُونَهُۥۚ

Masihi, mwana wa Maryamu, si ila mjumbe; wajumbe wamepita tayari kabla yake,

۞ مَّا اَ۬لۡمَسِيحُ اُ۪بۡنُ مَرۡيَمَ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ اِ۬لرُّسُلُ

na mama yake alikuwa mwanamke msadikifu;

وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٞۖ

wote wawili walikuwa wakila chakula.

كَانَا يَأۡكُلَانِ اِ۬لطَّعَامَۗ

Sema: “Je, mnamtii, pasipo Mungu, yule asiyemiliki kwenu madhara wala faida?

قُلۡ أَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ اِ۬للَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗاۚ

Sema: “Enyi ahali wa Maandiko! Msizidishe katika Sheria yenu, zaidi ya ukweli,

قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ اَ۬لۡكِتَٰبِ لَا تَغۡلُواْ فِي دِينِكُمۡ غَيۡرَ اَ۬لۡحَقِّ

Wamelaaniwa, wale wa wana wa Israeli waliokana, kwa ulimi wa Daudi na wa Isa, mwana wa Maryamu.

لُعِنَ اَ۬لَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى اَ۪بۡنِ مَرۡيَمَۚ

Hawakuwa wakikatazana kitendo kilichokataliwa walichokuwa wakitenda:

كَانُواْ لَا يَتَنَاهَوۡنَ عَن مُّنكَرٖ فَعَلُوهُۚ

Unawaona wengi wao wakiwa wandani wa wanaokana:

تَر۪يٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يَتَوَلَّوۡنَ اَ۬لَّذِينَ كَفَرُواْۚ

Na kama wangemwamini Mungu, Mwarifishaji, na yale aliyoteremshiwa, wasingaliwachukua kuwa wandani;

وَلَوۡ كَانُواْ يُؤۡمِنُونَ بِاللَّهِ وَاَلنَّبِيِّ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مَا اَ۪تَّخَذُوهُمۡ أَوۡلِيَآءَ

Utakuta kwa yakini kwamba, miongoni mwa watu, walio na uadui mkubwa zaidi kwa wale walioamini ni Walioelekezwa Upya na wale walioshirikisha,

لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ اَ۬لنّ۪اسِ عَدَٰوَةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ اُ۬لۡيَهُودَ وَاَلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۖ

na utakuta kwa yakini kwamba walio karibu zaidi kwa mapenzi kwa wale walioamini ni wale wanaosema: “Sisi ni Waokoaji hakika.”

وَلَتَجِدَنَّ أَقۡرَبَهُم مَّوَدَّةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ اُ۬لَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰر۪يٰۚ

Mungu aliwapa hapo badala, kwa yale waliyosema, bustani ambazo chini yake mito inatiririka, ambamo watakaa milele.

فَأَثَٰبَهُمُ اُ۬للَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا اَ۬لۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ

Enyi walioamini! Msiyaone kuwa yamekatazwa mambo mazuri ambayo Mungu amewaruhusu, wala msivuke mipaka,

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ اَ۬للَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ

Na kuleni kutoka yale Mungu aliyowaruzuku, yaliyoruhusiwa na mazuri,

وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اُ۬للَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ

Mungu hatawakamata kwa upuuzi katika viapo vyenu,

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اُ۬للَّهُ بِاللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ

lakini Atawakamata kwa viapo mlivyofunga kwa uthabiti.

وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ اُ۬لۡأَيۡمَٰنَۖ

Ufutaji wake ni kulisha wahitaji kumi, kwa chakula bora zaidi mnachowalisha ahali wenu, au kuwavisha, au kumwachilia huru mtu aliye rehani;

فَكَفَّٰرَتُهُۥٓ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِيكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِيرُ رَقَبَةٖۖ

na yeyote asiyepata uwezo wa hayo, hapo kujinyima kwa siku tatu.

فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖۚ

Huo ndio ufutaji wa viapo vyenu, mnapoapa.

ذَٰلِكَ كَفَّٰرَةُ أَيۡمَٰنِكُمۡ إِذَا حَلَفۡتُمۡۚ

Na hifadhini viapo vyenu.

وَاَحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡۚ

Mwepushaji hakusudii ila kutupa, kati yenu, kwa pombe na kamari, uadui na chuki, na kuwazuilia upatikanaji wa ukumbusho wa Mungu na wa Mawasiliano.

إِنَّمَا يُرِيدُ اُ۬لشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ اُ۬لۡعَدَٰوَةَ وَاَلۡبَغۡضَآءَ فِي اِ۬لۡخَمۡرِ وَاَلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ اِ۬للَّهِ وَعَنِ اِ۬لصَّلَوٰةِۖ

Na mnyenyekeeni Mungu, na mnyenyekeeni mjumbe, na kuweni macho.

وَأَطِيعُواْ اُ۬للَّهَ وَأَطِيعُواْ اُ۬لرَّسُولَ وَاَحۡذَرُواْۚ

Hakuna lawama juu ya wale walioamini na kutenda matendo mazima, kwa yale waliyokula, maadamu wamejikinga, wameamini, na wametenda matendo mazima, kisha wakajikinga na kuamini, kisha wakajikinga na kutenda mema.

لَيۡسَ عَلَى اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ اُ۬لصَّٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا اَ۪تَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ اُ۬لصَّٰلِحَٰتِ ثُمَّ اَ۪تَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ اَ۪تَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۗ

Enyi walioamini! Mungu atawajaribu kwa yakini kwa mawindo fulani yatakayoangukia mikono yenu na mikuki yenu, ili Mungu abainishe anayemwogopa ingawa Yeye hayuko machoni mwake.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ اُ۬للَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ اَ۬لصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ اَ۬للَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِالۡغَيۡبِۚ

Enyi walioamini! Msiue mawindo ilhali mko katika hali ya kutokiukwa.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ اُ۬لصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ

Na yeyote miongoni mwenu anayeyaua kwa makusudi, malipo sawa kwa mifugo, ambayo watahukumu watu wawili walio waadilifu miongoni mwenu, kama toleo linalofikia Mahali pa Kuunganika, au ufutaji wa kulisha wahitaji, au sawa na hilo kwa kujinyima, ili aonje matokeo mabaya ya mwenendo wake.

وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءُ مِثۡلِ مَا قَتَلَ مِنَ اَ۬لنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ اَ۬لۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ

Mungu ameondolea kosa yaliyokwisha pita;

عَفَا اَ۬للَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ

lakini yeyote anayerudia, Mungu atalipiza kisasi kwake.

وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ اُ۬للَّهُ مِنۡهُۗ

Mmeruhusiwa uwindaji wa baharini na chakula chake,

أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ اُ۬لۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ

kama starehe kwenu na kwa misafara;

مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ

lakini mmekatazwa uwindaji wa nchi kavu maadamu mko katika hali ya kutokiukwa.

وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ اُ۬لۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ

Mungu amefanya Mahali pa Kuunganika, Nyumba isiyokiukwa, kuwa udumishaji kwa watu, pamoja na mwezi usiokiukwa, matoleo ya hiari, na matoleo ya nadhiri.

۞ جَعَلَ اَ۬للَّهُ اُ۬لۡكَعۡبَةَ اَ۬لۡبَيۡتَ اَ۬لۡحَرَامَ قِيَٰمٗا لِّلنّ۪اسِ وَاَلشَّهۡرَ اَ۬لۡحَرَامَ وَاَلۡهَدۡيَ وَاَلۡقَلَٰٓئِدَۚ

Juu ya mjumbe hakuna ila kufikisha.

مَّا عَلَى اَ۬لرَّسُولِ إِلَّا اَ۬لۡبَلَٰغُۗ

Sema: “Kiovu na kizuri hawalingani, hata kama wingi wa kiovu unakuvutia.”

قُل لَّا يَسۡتَوِي اِ۬لۡخَبِيثُ وَاَلطَّيِّبُ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ كَثۡرَةُ اُ۬لۡخَبِيثِۚ

Enyi walioamini! Msiulize maswali kuhusu mambo ambayo, yangewadhihirikia, yangewachukiza.

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَسۡـَٔلُواْ عَنۡ أَشۡيَآءَ ا۪ن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ

Na mkiyauliza wakati Usomaji huu unateremshwa, yatawadhihirikia. Mungu ameondolea hilo kosa.

وَإِن تَسۡـَٔلُواْ عَنۡهَا حِينَ يُنزَلُ اُ۬لۡقُرۡءَانُ تُبۡدَ لَكُمۡ عَفَا اَ۬للَّهُ عَنۡهَاۗ

Mungu hakuweka bahira, wala saiba, wala wasila, wala hamu,

مَا جَعَلَ اَ۬للَّهُ مِنۢ بَحِيرَةٖ وَلَا سَآئِبَةٖ وَلَا وَصِيلَةٖ وَلَا حَامٖ

Na wanapoambiwa: “Njooni kwa yale ambayo Mungu ameyateremsha, na kwa mjumbe”, husema: “Yanatutosha yale tuliyowakuta mababu zetu juu yake.”

وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ اَ۬للَّهُ وَإِلَى اَ۬لرَّسُولِ قَالُواْ حَسۡبُنَا مَا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ

Enyi walioamini! Jitunzeni wenyewe:

يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَيۡكُمۡ أَنفُسَكُمۡۖ

yule anayepotea hawezi kuwadhuru, maadamu mnaongozwa.

لَا يَضُرُّكُم مَّن ضَلَّ إِذَا اَ۪هۡتَدَيۡتُمۡۚ

Enyi walioamini! Ushahidi kati yenu, kifo kinapomfikia mmoja wenu, wakati wa wasia: watu wawili walio waadilifu miongoni mwenu, au wengine wawili, walio nje yenu, ikiwa mnapita katika ardhi na msiba wa kifo ukawafika.

۞ يَٰٓأَيُّهَا اَ۬لَّذِينَ ءَامَنُواْ شَهَٰدَةُ بَيۡنِكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ اُ۬لۡمَوۡتُ حِينَ اَ۬لۡوَصِيَّةِ اِ۪ثۡنَانِ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ أَوۡ ءَاخَرَانِ مِنۡ غَيۡرِكُمۡ إِنۡ أَنتُمۡ ضَرَبۡتُمۡ فِي اِ۬لۡأَرۡضِ فَأَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةُ اُ۬لۡمَوۡتِۚ

Mtawazuia wote wawili baada ya Mawasiliano, nao wataapa wote wawili kwa Mungu, ikiwa mna mashaka: “Hatutanunua kwa hilo kitu chochote, kwa bei yoyote, hata kama ni kwa jamaa wa karibu,

تَحۡبِسُونَهُمَا مِنۢ بَعۡدِ اِ۬لصَّلَوٰةِ فَيُقۡسِمَانِ بِاللَّهِ إِنِ اِ۪رۡتَبۡتُمۡ لَا نَشۡتَرِي بِهِۦ ثَمَنٗا وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبۭيٰ

Lakini ikigunduliwa kwamba wote wawili wamejipatia ukiukaji, wengine wawili watachukua nafasi yao, miongoni mwa wale ambao haki yao imevunjwa, walio karibu zaidi, nao wataapa wote wawili

فَإِنۡ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا اَ۪سۡتَحَقَّآ إِثۡمٗا فَـَٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ اَ۬لَّذِينَ اَ۟سۡتُحِقَّ عَلَيۡهِمِ اِ۬لۡأَوۡلَيَٰنِ فَيُقۡسِمَانِ

kwa Mungu: “Ushahidi wetu ni wenye msingi zaidi wa haki kuliko wao hakika, nasi hatukuvuka mipaka;

بِاللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا اَ۪عۡتَدَيۡنَآ

Hilo liko karibu zaidi na ushahidi unaotolewa katika umbo lake sahihi, au na hofu yao kwamba viapo vingine vitarudishwa baada ya viapo vyao.

ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن يَأۡتُواْ بِالشَّهَٰدَةِ عَلَىٰ وَجۡهِهَآ أَوۡ يَخَافُوٓاْ أَن تُرَدَّ أَيۡمَٰنُۢ بَعۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡۗ

Na jikingeni mbele ya Mungu,

وَاَتَّقُواْ اُ۬للَّهَ

na sikilizeni.

وَاَسۡمَعُواْۗ

Siku ambayo Mungu atakusanya wajumbe, na kusema: “Mlijibiwa nini?”

يَوۡمَ يَجۡمَعُ اُ۬للَّهُ اُ۬لرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَآ أُجِبۡتُمۡۖ

Mungu atakaposema: “Ewe Isa, mwana wa Maryamu! Kumbuka neema Yangu juu yako na juu ya mama yako, Nilipokuimarisha kwa Mmiminiko mtakatifu, ukiwaambia watu katika utoto na katika utu uzima,

إِذۡ قَالَ اَ۬للَّهُ يَٰعِيسَى اَ۪بۡنَ مَرۡيَمَ اَ۟ذۡكُرۡ نِعۡمَتِي عَلَيۡكَ وَعَلَىٰ وَٰلِدَتِكَ إِذۡ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ اِ۬لۡقُدُسِ تُكَلِّمُ اُ۬لنَّاسَ فِي اِ۬لۡمَهۡدِ وَكَهۡلٗاۖ

na nilipokufundisha Kanuni, hekima, Taurati na Injili;

وَإِذۡ عَلَّمۡتُكَ اَ۬لۡكِتَٰبَ وَاَلۡحِكۡمَةَ وَاَلتَّوۡر۪ىٰةَ وَاَلۡإِنجِيلَۖ

na ulipoumba katika udongo umbo la ndege, kwa idhini Yangu, kisha ukapuliza ndani yake, nalo likawa ndege, kwa idhini Yangu;

وَإِذ تَّخۡلُقُ مِنَ اَ۬لطِّينِ كَهَيۡـَٔةِ اِ۬لطَّيۡرِ بِإِذۡنِي فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِيۖ

na ulipomrejesha kipofu wa kuzaliwa na mwenye ukoma, kwa idhini Yangu;

وَتُبۡرِئُ اُ۬لۡأَكۡمَهَ وَاَلۡأَبۡرَصَ بِإِذۡنِيۖ

na ulipowatoa wafu, kwa idhini Yangu;

وَإِذ تُّخۡرِجُ اُ۬لۡمَوۡتۭيٰ بِإِذۡنِيۖ

Na nilipowafunulia wanafunzi: “Niamini Mimi na mjumbe Wangu”;

۞ وَإِذۡ أَوۡحَيۡتُ إِلَى اَ۬لۡحَوَارِيِّـۧنَ أَنۡ ءَامِنُواْ بِي وَبِرَسُولِي

Wanafunzi waliposema: “Ewe Isa, mwana wa Maryamu! Je, unaweza kumwomba Mlezi wako ateremshe juu yetu meza kutoka anga?”

إِذۡ قَالَ اَ۬لۡحَوَارِيُّونَ يَٰعِيسَى اَ۪بۡنَ مَرۡيَمَ هَلۡ يَسۡتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنزِلَ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ اَ۬لسَّمَآءِۖ

Isa, mwana wa Maryamu, alisema: “Ewe Mungu, Mlezi wetu! Teremsha juu yetu meza kutoka anga, iwe kwetu sikukuu, kwa wa kwanza wetu na wa mwisho wetu, na ishara kutoka Kwako;

قَالَ عِيسَى اَ۪بۡنُ مَرۡيَمَ اَ۬للَّهُمَّ رَبَّنَآ أَنزِلۡ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ اَ۬لسَّمَآءِ تَكُونُ لَنَا عِيدٗا لِّأَوَّلِنَا وَءَاخِرِنَا وَءَايَةٗ مِّنكَۖ

na Tuuzukuze;

وَاَرۡزُقۡنَا

Na Mungu atakaposema: “Ewe Isa, mwana wa Maryamu! Je, ni wewe uliyewaambia watu: Nichukueni, pamoja na mama yangu, kuwa miungu miwili pasipo Mungu?”

وَإِذۡ قَالَ اَ۬للَّهُ يَٰعِيسَى اَ۪بۡنَ مَرۡيَمَ ءَٰا۬نتَ قُلۡتَ لِلنّ۪اسِ اِ۪تَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَٰهَيۡنِ مِن دُونِ اِ۬للَّهِۖ

Atasema: “Utukufu ni Wako! Haikuwa kwangu kusema yasiyo haki yangu.

قَالَ سُبۡحَٰنَكَ مَا يَكُونُ لِيَ أَنۡ أَقُولَ مَا لَيۡسَ لِي بِحَقٍّۚ

Kama ningaliyasema, Ungaliyajua.

إِن كُنتُ قُلۡتُهُۥ فَقَدۡ عَلِمۡتَهُۥۚ

Unajua yaliyo katika Dhati yangu, nami sijui yaliyo katika Dhati Yako,

تَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِي وَلَآ أَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِكَۚ

Sikuwaambia ila yale Uliyoniamuru: Mtiini Mungu, Mlezi wangu na Mlezi wenu;

مَا قُلۡتُ لَهُمۡ إِلَّا مَآ أَمَرۡتَنِي بِهِۦٓ أَنِ اِ۟عۡبُدُواْ اُ۬للَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۚ

nami nilikuwa shahidi juu yao, maadamu nilikuwa miongoni mwao;

وَكُنتُ عَلَيۡهِمۡ شَهِيدٗا مَّا دُمۡتُ فِيهِمۡۖ

kisha, Uliponishika kwa uaminifu, ni Wewe uliyekuwa Mwangalizi juu yao.

فَلَمَّا تَوَفَّيۡتَنِي كُنتَ أَنتَ اَ۬لرَّقِيبَ عَلَيۡهِمۡۚ

Ukiwaadhibu, ni watiifu Wako;

إِن تُعَذِّبۡهُمۡ فَإِنَّهُمۡ عِبَادُكَۖ

Mungu atasema: “Hii ndiyo siku ambayo usadikifu utawafaidi wasadikifu.

قَالَ اَ۬للَّهُ هَٰذَا يَوۡمُ يَنفَعُ اُ۬لصَّٰدِقِينَ صِدۡقُهُمۡۚ

Wana bustani ambazo chini yake mito inatiririka, ambamo watakaa milele, milele yote.”

لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا اَ۬لۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ

Mungu ameridhika nao, nao wameridhika Naye.

رَّضِيَ اَ۬للَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ

Ni wa Mungu ufalme wa mbingu na ardhi, na wa vilivyomo.

لِلَّهِ مُلۡكُ اُ۬لسَّمَٰوَٰتِ وَاَلۡأَرۡضِ وَمَا فِيهِنَّۚ