Ar-Rum الروم
The Romans ومن آياته
The section and its links
The trial announced, then lived (29-32, then 33-35)
Soma sehemu tangu mwanzo wake: sura ya 29
Soma pamoja na: sura za rafu ile ile
- 2 Guidance for Those Who Guard Themselvesthe threshold: the Scripture, those who receive it, the law
- 3 The Rope of Godthe twin of 2: the dispute and the combat lived through
- 29 Without being put to the trialthe trial of those who say “We believe”
- 31 Gave Luqman wisdomwisdom passed on from a father to his son
- 32 Fall down in prostrationthe descent, and those who fall down in prostration
Kilichoonyeshwa awali: The example from which this sura draws the application: Moussa facing Fir'awn, in 26 to 28. 26
Kwa jina la Mungu, Mwingi wa Huruma, Mwenye Huruma. الٓمٓ (Alif Lam Mim).
ٮسم الله الرحمں الرحٮم الم
Warumi wameshinda, katika nchi iliyo karibu zaidi; lakini baada ya ushindi wao, watashindwa, katika miaka michache.
علٮٮ الروم ڡى ادٮى الارص وهم مں ٮعد علٮهم سٮعلٮوں ڡى ٮصع سٮٮں
Amri ni ya Mungu, kabla na baada.
لله الامر مں ڡٮل ومں ٮعد
Na siku hiyo, waumini watafurahia uokozi wa Mungu —
وٮومٮد ٮڡرح المومٮوں ٮٮصر الله
Anaokoa amridhiaye;
ٮٮصر مں ٮسا
na Yeye ndiye Mwenye Nguvu zote, Mwenye Huruma.
وهو العرٮر الرحٮم
Ahadi ya Mungu: Mungu havunji ahadi Yake,
وعد الله لا ٮحلڡ الله وعده
lakini wengi wa watu hawajui.
ولكں اكٮر الٮاس لا ٮعلموں
Hawajui ila kilicho wazi cha Maisha ya Karibu, ilhali kuhusu Maisha ya Mwisho, wao ni wazembe.
ٮعلموں طهرا مں الحٮوه الدٮٮا وهم عں الاحره هم عڡلوں
Je, basi hawakutafakari ndani yao wenyewe?
اولم ٮٮڡكروا ڡى اٮڡسهم
Mungu hakuumba mbingu na ardhi, na yaliyo kati yake, ila kwa ukweli na kwa muda uliotajwa;
ما حلٯ الله السموٮ والارص وما ٮٮٮهما الا ٮالحٯ واحل مسمى
na watu wengi kwa yakini wanakana kukutana na Mlezi wao.
واں كٮٮرا مں الٮاس ٮلڡاى رٮهم لكڡروں
Je, basi hawakutembea ardhini ili kutazama hatima ya wale waliowatangulia ilikuwaje? Walikuwa wanawazidi nguvu, walikuwa wameinua ardhi
اولم ٮسٮروا ڡى الارص ڡٮٮطروا كٮڡ كاں عڡٮه الدٮں مں ڡٮلهم كاٮوا اسد مٮهم ڡوه واٮاروا الارص
na kuijaza watu zaidi kuliko wao walivyoijaza; na wajumbe wao waliwajia na dalili bayana,
وعمروها اكٮر مما عمروها وحاٮهم رسلهم ٮالٮٮٮٮ
na Mungu hakuwa karibu kuwadhulumu,
ڡما كاں الله لٮطلمهم
bali walikuwa wakijidhulumu wenyewe.
ولكں كاٮوا اٮڡسهم ٮطلموں
Kisha hatima ya wale waliotenda vibaya ilikuwa mbaya zaidi, kwa kuwa waliita uongo ishara za Mungu na kwa kuzidhihaki.
ٮم كاں عڡٮه الدٮں اسوا السواى اں كدٮوا ٮاٮٮ الله وكاٮوا ٮها ٮسٮهروں
Mungu anaanza uumbaji, kisha anaurudia, kisha ni kwake watakarejeshwa.
الله ٮٮدوا الحلٯ ٮم ٮعٮده ٮم الٮه ٮرحعوں
Na siku ambayo Saa itasimama, waliotengwa watatumbukizwa katika kukata tamaa, na hawatakuwa na, miongoni mwa washirika wao, msuluhishi yeyote; na hata washirika wao wenyewe, watawakana.
وٮوم ٮڡوم الساعه ٮٮلس المحرموں ولم ٮكں لهم مں سركاٮهم سڡعوا وكاٮوا ٮسركاٮهم كڡرٮں
Na siku ambayo Saa itasimama, siku hiyo, watatengana:
وٮوم ٮڡوم الساعه ٮومٮد ٮٮڡرڡوں
ama wale walioamini na kutenda matendo mazima, watajazwa furaha katika bustani yenye maua;
ڡاما الدٮں امٮوا وعملوا الصلحٮ ڡهم ڡى روصه ٮحٮروں
na ama wale waliokana na kuita uongo ishara Zetu na kukutana kwa Maisha ya Mwisho, hao wataletwa katika adhabu.
واما الدٮں كڡروا وكدٮوا ٮاٮٮٮا ولڡاى الاحره ڡاولٮك ڡى العداٮ محصروں
Utukufu basi ni wa Mungu mnapoingia jioni na mnapoingia asubuhi!
ڡسٮحں الله حٮں ٮمسوں وحٮں ٮصٮحوں
Na himidi ni Zake katika mbingu na juu ya ardhi, na wakati wa kuchwa kwa siku, na mnapoingia adhuhuri.
وله الحمد ڡى السموٮ والارص وعسٮا وحٮں ٮطهروں
Anatoa aliye hai kutoka mfu, na anatoa mfu kutoka aliye hai, na anahuisha ardhi baada ya kufa kwake;
ٮحرح الحى مں المٮٮ وٮحرح المٮٮ مں الحى وٮحى الارص ٮعد موٮها
na hivyo ndivyo mtakavyotolewa.
وكدلك ٮحرحوں
Na miongoni mwa ishara Zake ni kwamba amewaumba kutokana na ardhi; kisha tazama ninyi ni binadamu mnaojitandaza.
ومں اٮٮه اں حلڡكم مں ٮراٮ ٮم ادا اٮٮم ٮسر ٮٮٮسروں
Na miongoni mwa ishara Zake ni kwamba amewaumbia, kutoka kwenu wenyewe, mke na mume, ili mpate kwao utulivu, na ameweka kati yenu mapenzi na huruma;
ومں اٮٮه اں حلٯ لكم مں اٮڡسكم اروحا لٮسكٮوا الٮها وحعل ٮٮٮكم موده ورحمه
kwa yakini kuna hapo ishara kwa kaumu inayotafakari.
اں ڡى دلك لاٮٮ لڡوم ٮٮڡكروں
Na miongoni mwa ishara Zake ni uumbaji wa mbingu na ardhi, na tofauti za lugha zenu na rangi zenu;
ومں اٮٮه حلٯ السموٮ والارص واحٮلڡ السٮٮكم والوٮكم
kwa yakini kuna hapo ishara kwa wanaojua.
اں ڡى دلك لاٮٮ للعلمٮں
Na miongoni mwa ishara Zake ni usingizi wenu usiku na mchana, na utafutaji wenu wa fadhili Zake;
ومں اٮٮه مٮامكم ٮالٮل والٮهار واٮٮعاوكم مں ڡصله
kwa yakini kuna hapo ishara kwa kaumu inayosikia.
اں ڡى دلك لاٮٮ لڡوم ٮسمعوں
Na miongoni mwa ishara Zake ni kwamba anawaonyesha umeme, unaoogopwa na kutarajiwa, na anateremsha kutoka angani maji ambayo kwayo anahuisha ardhi baada ya kufa kwake;
ومں اٮٮه ٮرٮكم الٮرٯ حوڡا وطمعا وٮٮرل مں السما ما ڡٮحى ٮه الارص ٮعد موٮها
kwa yakini kuna hapo ishara kwa kaumu inayotumia akili.
اں ڡى دلك لاٮٮ لڡوم ٮعڡلوں
Na miongoni mwa ishara Zake ni kwamba anga na ardhi vinadumu kwa amri Yake;
ومں اٮٮه اں ٮڡوم السما والارص ٮامره
kisha, atakapowaita kwa mwito mmoja kutoka ardhini, tazama mtatoka.
ٮم ادا دعاكم دعوه مں الارص ادا اٮٮم ٮحرحوں
Na ni Wake yeyote aliye katika mbingu na juu ya ardhi;
وله مں ڡى السموٮ والارص
wote wametengwa Kwake Yeye.
كل له ڡٮٮوں
Na ndiye Yeye anayeanza uumbaji, kisha anaurudia — kitu rahisi zaidi hata Kwake;
وهو الدى ٮٮدوا الحلٯ ٮم ٮعٮده وهو اهوں علٮه
na ni Wake mfano ulio juu zaidi, katika mbingu na juu ya ardhi;
وله المٮل الاعلى ڡى السموٮ والارص
na Yeye ndiye Mwenye Nguvu zote, Mwenye Hekima.
وهو العرٮر الحكٮم
Amewaongezea mfano utokao kwenu wenyewe: je, mna, miongoni mwa waliofungwa kwa kiapo kwenu, washirika katika Tuliyowaruzuku, kiasi kwamba mngekuwa sawa katika hilo, mkiwaogopa kama mnavyoogopana ninyi kwa ninyi?
صرٮ لكم مٮلا مں اٮڡسكم هل لكم مں ما ملكٮ اٮمٮكم مں سركا ڡى ما ررڡٮكم ڡاٮٮم ڡٮه سوا ٮحاڡوٮهم كحٮڡٮكم اٮڡسكم
Hivyo tunafafanua ishara kwa kaumu inayotumia akili.
كدلك ٮڡصل الاٮٮ لڡوم ٮعڡلوں
Bali wale waliofanya dhuluma wamefuata mihemko yao, bila kujua.
ٮل اٮٮع الدٮں طلموا اهواهم ٮعٮر علم
Ni nani basi atakayemwongoza yule ambaye Mungu amempoteza?
ڡمں ٮهدى مں اصل الله
Na hawatakuwa na uokozi.
وما لهم مں ٮصرٮں
Dumisha basi mwelekeo wako kuelekea Sheria, ukiwa umeelekea wote kwa Mungu — maumbile ya asili ambayo Mungu amewapa watu, kama alivyowaumba tangu asili. Hakuna mabadiliko katika uumbaji wa Mungu: hiyo ndiyo Sheria iliyonyooka, lakini wengi wa watu hawajui — mkimrejelea daima, jikingeni Kwake, dumisheni Mawasiliano, na msiwe miongoni mwa wanaoshirikisha, wale waliogawanya Sheria yao na wakawa makundi,
ڡاڡم وحهك للدٮں حٮٮڡا ڡطرٮ الله الٮى ڡطر الٮاس علٮها لا ٮٮدٮل لحلٯ الله دلك الدٮں الڡٮم ولكں اكٮر الٮاس لا ٮعلموں مٮٮٮٮں الٮه واٮڡوه واڡٮموا الصلوه ولا ٮكوٮوا مں المسركٮں مں الدٮں ڡرڡوا دٮٮهم وكاٮوا سٮعا
kila kundi likifurahia lililo nalo.
كل حرٮ ٮما لدٮهم ڡرحوں
Na madhara yanapowagusa watu, wanamwomba Mlezi wao, wakimrejelea;
وادا مس الٮاس صر دعوا رٮهم مٮٮٮٮں الٮه
kisha, anapowaonjesha huruma itokayo Kwake, tazama sehemu miongoni mwao inamshirikisha na Mlezi wao,
ٮم ادا اداڡهم مٮه رحمه ادا ڡرٮٯ مٮهم ٮرٮهم ٮسركوں
ili kukana Tuliyowapa.
لٮكڡروا ٮما اٮٮٮهم
Stareheni basi: hivi karibuni mtajua.
ڡٮمٮعوا ڡسوڡ ٮعلموں
Au je, tumeteremsha juu yao mamlaka ambayo ingesema kwa ajili ya wanayomshirikisha?
ام اٮرلٮا علٮهم سلطٮا ڡهو ٮٮكلم ٮما كاٮوا ٮه ٮسركوں
Na Tunapowaonjesha watu huruma, wanaifurahia;
وادا ادڡٮا الٮاس رحمه ڡرحوا ٮها
na ikiwapata uovu, kwa sababu ya yale ambayo mikono yao imetanguliza, tazama wanapoteza ujasiri.
واں ٮصٮهم سٮٮه ٮما ڡدمٮ اٮدٮهم ادا هم ٮڡٮطوں
Je, basi hawakuona kwamba Mungu hupanua riziki kwa amridhiaye, na huipima?
اولم ٮروا اں الله ٮٮسط الررٯ لمں ٮسا وٮڡدر
Kuna kwa yakini humo ishara kwa kaumu inayoamini.
اں ڡى دلك لاٮٮ لڡوم ٮومٮوں
Mpe basi jamaa wa karibu stahiki yake, pamoja na mhitaji na msafiri;
ڡاٮ دا الڡرٮى حڡه والمسكٮں واٮں السٮٮل
hilo ni bora kwa wale wanaokusudia mwelekeo wa Mungu,
دلك حٮر للدٮں ٮرٮدوں وحه الله
na hao ndio wanaofanikiwa.
واولٮك هم المڡلحوں
Na kile mnachotoa kama mkopo unaokuza, ili ukue katika mali za watu, hakikui kwa Mungu;
وما اٮٮٮم مں رٮا لٮرٮوا ڡى امول الٮاس ڡلا ٮرٮوا عٮد الله
lakini mnachotoa kwa ukarimu halisi, mkitaka mwelekeo wa Mungu — hao ndio wanaozidisha mara mbili.
وما اٮٮٮم مں ركوه ٮرٮدوں وحه الله ڡاولٮك هم المصعڡوں
Mungu ndiye aliyewaumba, kisha akawaruzuku riziki, kisha anawafisha, kisha anawahuisha.
الله الدى حلڡكم ٮم ررڡكم ٮم ٮمٮٮكم ٮم ٮحٮٮكم
Je, yuko, miongoni mwa washirika wenu, yeyote afanyaye chochote katika hayo yote?
هل مں سركاٮكم مں ٮڡعل مں دلكم مں سى
Utukufu ni Wake, na Yeye yuko juu kabisa ya yale mnayomshirikisha nayo.
سٮحٮه وٮعلى عما ٮسركوں
Ufisadi umedhihirika juu ya nchi kavu na bahari, kwa sababu ya yale ambayo mikono ya watu imechuma, kusudi awaonjeshe sehemu ya waliyoyafanya, huenda watarejea.
طهر الڡساد ڡى الٮر والٮحر ٮما كسٮٮ اٮدى الٮاس لٮدٮڡهم ٮعص الدى عملوا لعلهم ٮرحعوں
Sema: “Tembeeni ardhini, na mtazame hatima ya wale wa zamani ilikuwaje.”
ڡل سٮروا ڡى الارص ڡاٮطروا كٮڡ كاں عڡٮه الدٮں مں ڡٮل
Wengi wao walikuwa wanaoshirikisha.
كاں اكٮرهم مسركٮں
Dumisha basi mwelekeo wako kuelekea Sheria iliyonyooka, kabla haijaja, kutoka kwa Mungu, siku isiyoweza kubatilishwa:
ڡاڡم وحهك للدٮں الڡٮم مں ڡٮل اں ٮاٮى ٮوم لا مرد له مں الله
siku hiyo, watapasuka.
ٮومٮد ٮصدعوں
Yeyote anayekana, ukanaji wake unamrudia;
مں كڡر ڡعلٮه كڡره
na yeyote anayetenda tendo zima, hao wanajiandalia kitanda kwa ajili yao wenyewe — kusudi alipe, kwa fadhili Zake, wale walioamini na kutenda matendo mazima,
ومں عمل صلحا ڡلاٮڡسهم ٮمهدوں لٮحرى الدٮں امٮوا وعملوا الصلحٮ مں ڡصله
kwani Yeye hawapendi wanaokana.
اٮه لا ٮحٮ الكڡرٮں
Na miongoni mwa ishara Zake ni kwamba anatuma pepo, zinazopasha habari njema, ili kuwaonjesha huruma Yake, ili vyombo vienende kwa amri Yake, ili mtafute fadhili Zake, na huenda mtashukuru.
ومں اٮٮه اں ٮرسل الرٮاح مٮسرٮ ولٮدٮڡكم مں رحمٮه ولٮحرى الڡلك ٮامره ولٮٮٮعوا مں ڡصله ولعلكم ٮسكروں
Na hakika Tulituma, kabla yako, wajumbe kwa kaumu yao; waliwajia na dalili bayana, na Tulilipiza kisasi kwa wale waliotengwa;
ولڡد ارسلٮا مں ڡٮلك رسلا الى ڡومهم ڡحاوهم ٮالٮٮٮٮ ڡاٮٮڡمٮا مں الدٮں احرموا
na ilikuwa wajibu Kwetu kuwaokoa waumini.
وكاں حڡا علٮٮا ٮصر المومٮٮں
Mungu ndiye atumaye pepo; zinainua mawingu, ambayo anayaeneza angani aridhiavyo, na kuyafanya vipande; hapo unaona manyunyu yakitoka kifuani mwayo.
الله الدى ٮرسل الرٮح ڡٮٮٮر سحاٮا ڡٮٮسطه ڡى السما كٮڡ ٮسا وٮحعله كسڡا ڡٮرى الودٯ ٮحرح مں حلله
Kisha, anapoifikisha kwa amridhiaye miongoni mwa watiifu Wake, tazama wanachangamka,
ڡادا اصاٮ ٮه مں ٮسا مں عٮاده ادا هم ٮسٮٮسروں
ilhali hapo awali, kabla haijawateremkia, walikuwa kwa yakini wamekata tamaa.
واں كاٮوا مں ڡٮل اں ٮٮرل علٮهم مں ڡٮله لمٮلسٮں
Tazama basi athari ya huruma ya Mungu: jinsi anavyohuisha ardhi baada ya kufa kwake;
ڡاٮطر الى اٮر رحمٮ الله كٮڡ ٮحى الارص ٮعد موٮها
huyu ndiye atakayehuisha kwa yakini wafu,
اں دلك لمحى الموٮى
na Yeye ana uwezo juu ya kila kitu.
وهو على كل سى ڡدٮر
Na kama Tungetuma upepo, nao wakauona ukigeuka manjano, wangebaki, baada ya hayo, wakikana.
ولٮں ارسلٮا رٮحا ڡراوه مصڡرا لطلوا مں ٮعده ٮكڡروں
Wewe, basi huwasikilizishi wafu, na huwasikilizishi viziwi mwito, wanapogeuka kuondoka.
ڡاٮك لا ٮسمع الموٮى ولا ٮسمع الصم الدعا ادا ولوا مدٮرٮں
Na wewe si yule anayewaongoza vipofu kutoka upotovu wao;
وما اٮٮ ٮهد العمى عں صللٮهم
hukusikilizishi ila yule anayeamini ishara Zetu, na hao ni wanyoofu kwa Mungu.
اں ٮسمع الا مں ٮومں ٮاٮٮٮا ڡهم مسلموں
Mungu ndiye aliyewaumba kutokana na udhaifu, kisha akaweka, baada ya udhaifu, nguvu, kisha akaweka, baada ya nguvu, udhaifu na mvi;
الله الدى حلڡكم مں صعڡ ٮم حعل مں ٮعد صعڡ ڡوه ٮم حعل مں ٮعد ڡوه صعڡا وسٮٮه
Anaumba ayaridhiayo,
ٮحلٯ ما ٮسا
na Yeye ndiye Mjuzi wa Yote, Muweza.
وهو العلٮم الڡدٮر
Na siku ambayo Saa itasimama, waliotengwa wataapa kwamba hawakukaa ila saa moja;
وٮوم ٮڡوم الساعه ٮڡسم المحرموں ما لٮٮوا عٮر ساعه
hivyo ndivyo walivyokuwa wakipelekwa kombo.
كدلك كاٮوا ٮوڡكوں
Na wale waliopewa ujuzi na imani watasema: “Hakika mmekaa muda wenu, ndani ya Kanuni ya Mungu, hadi Siku ya Kuibuliwa;
وڡال الدٮں اوٮوا العلم والاٮمں لڡد لٮٮٮم ڡى كٮٮ الله الى ٮوم الٮعٮ
basi hii ndiyo Siku ya Kuibuliwa — lakini hamkuwa mkijua.”
ڡهدا ٮوم الٮعٮ ولكٮكم كٮٮم لا ٮعلموں
Siku hiyo, udhuru wa madhalimu hautawafaa, na hawataombwa tena kufanya marekebisho.
ڡٮومٮد لا ٮٮڡع الدٮں طلموا معدرٮهم ولا هم ٮسٮعٮٮوں
Na hakika Tumewazidishia watu, katika Usomaji huu, kila aina ya mifano;
ولڡد صرٮٮا للٮاس ڡى هدا الڡراں مں كل مٮل
na ukiwaletea ishara, wale wanaokana kwa yakini watasema: “Ninyi si ila mafundi wa ubatili.”
ولٮں حٮٮهم ٮاٮه لٮڡولں الدٮں كڡروا اں اٮٮم الا مٮطلوں
Hivyo ndivyo Mungu anavyoweka alama juu ya viini vya wale wasiojua.
كدلك ٮطٮع الله على ڡلوٮ الدٮں لا ٮعلموں
Basi uwe na subira,
ڡاصٮر
kwani ahadi ya Mungu ni ukweli;
اں وعد الله حٯ
na wale wasio na yakini wasikufanye mwepesi.
ولا ٮسٮحڡٮك الدٮں لا ٮوڡٮوں